Naxçıvan MR Babək Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(079)-272/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Naxçıvan şəhəri İş № 2(079)-272/2020 10.09.2020 NAXÇIVAN MR BABƏK RAYON MƏHKƏMƏSİ Babək Rayon Məhkəməsinin hakimi Səfərov Daşqın Yaqub oğlunun sədrliyi ilə, iddiaçı təşkilat «xxxxxxx» KB X1 Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə Babək Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı təşkilat «xxxxxxx» KB ASC xx xxxxxx 2020-ciil tarixdə ərizə ilə Babək Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, Cavabdeh905.10 (doqquz yüz beş manat, 10 qəpik) manat əsas, 126.49 (bir yüz iyirmi altı manat, 49 qəpik) manat faiz və 1.37 (bir manat, 37 qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 1032.96 (bir min otuz iki manat, 96 qəpik) manat borcun və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 30 manatməbləğində pulun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı təşkilat «xxxxxxx» KB ASC ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, «xxxxxxx» KB ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx xxxxxx 2019-cu il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən istehlak məqsədləri üçün 18 ay müddətinə illik 25 % ödəmək şərtilə 1000 (bir min) manat məbləğində kredit verilmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin 1.1-ci maddəsinə görə bu müqaviləyə görə borcverən yuxarıda qeyd olunan məbləğdə və faizlə borcalanın mülkiyyətinə verir və borcalan isə həmin kreditdən məqsədli təyinatına uyğun istifadə etməyi və müəyyən olunmuş müddətdə onu faizi ilə birlikdə borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürüb. Lakin kredit alan müqavilə şərtlərinə əməl etməyərək öhdəliklərini pozmuşdur. Tərəflər arasında yaranmış mübahisənin məhkəmədənkənar qaydada həll edilməsi barədə danışıqlar aparılmış, lakin bu danışıqlar heç bir nəticə verməmişdir və iddiaçı təşkilat“xxxxxxx” KB X3 öz tələbinin məhkəmə yolu ilə həll edilməsi üçün məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək bu hüququndan istifadə etmək qərarına gəlmişdir. Məhkəmə iddiaçı təşkilat «xxxxxxx» KB X1 ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək belə hesab edir ki, tərəfin təqdim etdiyi sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılmasına kifayət edir və həmin ərizəyə kiçik iddialara dair icraat qaydasında baxılaraq qətnamə qəbul edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə olunmuş sənədlərdən aydın olur ki, həqiqətən də Cavabdeh ilə iddiaçı təşkilat «xxxxxxx» KB ASC ilə arasında bağlanmış 1353nkMDK/19 saylı, xx xxxxxx 2019-cu il tarixli kredit müqaviləsi bağlanmış və tərəflər üzərilərinə müqavilədən irəli gələn bir sıra öhdəliklər götürmüşlər. Həmin müqavilənin 1.1 və 4.3.2-ci bəndinə əsasən, bu müqavilənin şərtlərinə əsasən Bank “Borcalana” 18 ay müddətinə, illik 25 % faiz olmaqla 1000 (bir min) manat məbləğdə krediti müştərinin mülkiyyətinə verir, “Borcalan” isə həmin kreditdən məqsədli təyinatına uyğun istifadə etməyi və müəyyən olunmuş müddətdə onu faizi ilə birlikdə “Bank”a qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin müqavilənin 3.7.1-ci maddəsinə görə Borcalan krediti və onun faizlərinin ödənilməsi dövrliyini ən az 2 (iki) dəfə 5 (beş) təqvim günündə pozduqda, Bank Boorcalanın bu müqaviləyə bir tərəfli qaydada vaxtından əvvəl xitam verə və kreditin qalıq məbləğini bu müqavilənin 1.1-ci bəndində nəzərdə tutulmuş bütün dövr üçün hesablanmış kredit faizinin qalıq məbləği ilə birlikdə qaytarılmasını Borcalandan tələb edə bilər. İş materiallarına əlavə olunmuş 350654 X2 görünür ki, Cavabdeh 1000 manat məbləğində iddiaçı təşkilatdan təhvil alaraq bu barədə müvafiq imza etmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 1353nkMDK/19 saylı kredit müqaviləsinə 1 saylı əlavədən müəyyən edilir ki, tərəflər kredit müqaviləsi üzrə aylıq ödənişlərin hansı qaydada və məbləğdə ödənilməsinə dair razılığa gələrək həmin qrafiki imzalamışlar. xx xxxx 2020-ci il tarixdə Cavabdeh xəbərdarlıq məktubu göndərilməsinə baxmayaraq, iş materiallarına əlavə olunmuş xx xxxxxx 2020-ci il tarixli maliyyə arayışından məlum olur ki, Cavabdeh həmin tarixə «xxxxxxx» KB ASC-nə 905.10 (doqquz yüz beş manat, 10 qəpik) manat əsas, 126.49 (bir yüz iyirmi altı manat, 49 qəpik) manat faiz və 1.37 (bir manat, 37 qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 3049.19 (üç min qırx doqquz manat, 19 qəpik) manat məbləğində borcu mövcuddur. Beləliklə məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, iddiaçı təşkilat «xxxxxxx» KB ASC və Cavabdeh arasında 1353nkMDK/19 saylı, xx xxxxxx 2019-cu il tarixli kredit müqaviləsi bağlanmış, müqavilənin şərtlərinə görə, «xxxxxxx» KB ASC tərəfindən Cavabdeh 18 ay müddətinə, illik 29 % ödəmək şərti ilə 1000 (bir min) manat məbləğində kredit verilmiş və kredit müqaviləsi şərtlərinə borclu Cavabdeh tərəfindən əməl edilməmiş, o, yaranmış pul borcu və həmin borca hesablanmış faiz və cərimə pulunu qaytarılmasına dair öhdəliyi vaxtında və lazımi qaydada icra etməmiş, nəticədə onun «xxxxxxx» KB ASC qarşısında 905.10 (doqquz yüz beş manat, 10 qəpik) manat əsas, 126.49 (bir yüz iyirmi altı manat, 49 qəpik) manat faiz və 1.37 (bir manat, 37 qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 3049.19 (üç min qırx doqquz manat, 19 qəpik) manat məbləğində borcu yaranmışdır. İddiaçının ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri maddi və prosessual qanunvericiliyin tələbləri daxilində tədqiq edən məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddiaçının tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. İddiaçının tələbinə məhkəmə tələfindən kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxıldığından məhkəmə tərəflərə izah edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki- Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmənin gəldiyi nəticə ondan ibarətdir ki, iddiaçı təşkilat «xxxxxxx» KB X3 öz tələbinin əsası kimi istinad etdiyi halları sübut edə bilmişdir və Cavabdeh iddiaçı təşkilat «xxxxxxx» KB ASC-dən aldığı kredit üzrə əsas, faiz və cərimə borcunu iddiaçıya qaytarmalı olmasına dair öhdəliklərin daşıyıcısı olmuşdur. Lakin cavabdeh müqavilə öhdəliklərini icra etməyərək, iddiaçı qarşısında pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. Buna görə də iddiaçının tələbi əsaslıdır. Cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə dair, habelə ona qarşı irəli sürülən iddianı təkzib edən sübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir. İş materiallarında olan “AZEMİS” Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində olan şəxsiyyət vəsiqəsi haqqında məlumatdan məlum olur ki, Cavabdeh Babək rayonu, Güznüt kəndində qeydiyyatdadır. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd edilmiş hüquq normaları baxımından da qanuni hesab edir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə bocludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlara və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsızlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 222.2-ci maddəsinə əsasən pul vəsaitlərinin tutulması haqqında iddianı təmin edərkən hakim əsas borcu, ziyan və dəbbə pulunu (cərimə, peniya) ayrı-ayrılıqda müəyyən etməklə, alınmalı olan ümumi məbləği qətnamədə göstərir. Beləliklə də məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin olunmalı, Cavabdeh 905.10 (doqquz yüz beş manat, 10 qəpik) manat əsas, 126.49 (bir yüz iyirmi altı manat, 49 qəpik) manat faiz və 1.37 (bir manat, 37 qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 1032.96 (bir min otuz iki manat, 96 qəpik) manat tutularaq iddiaçı təşkilat «xxxxxxx» Kommersiya Bankı X3nə verilməlidir. İddiaçı təşkilat iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etdiyi zaman 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə ıştirak edən şəxslərə aid edilir. Belə olan halda, iddiaçı təşkilat tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Yuxarıda göstərilənləri və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 222.2, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddiatəmin edilsin. Cavabdeh 905.10 (doqquz yüz beş manat, 10 qəpik) manat əsas, 126.49 (bir yüz iyirmi altı manat, 49 qəpik) manat faiz və 1.37 (bir manat, 37 qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 1032.96 (bir min otuz iki manat, 96 qəpik) manat borcun və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 30 (otuz) manat pulun tutularaq iddiaçı təşkilat «xxxxxxx» Kommersiya Bankı X3nə ödənilsin. Qətnamədən, o, tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Babək Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Daşqın Səfərov.