Naxçıvan MR Babək Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(079)-619/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Babək şəhəri İş № 2(079)-619/2023 02.11.2023 NAXÇIVAN MR BABƏK RAYON MƏHKƏMƏSİ Babək Rayon Məhkəməsinin hakimi İsmayıl Günay Mikayıl qızının sədrliyi ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsini məhkəmənin inzibati binasında nəzərdən keçirərək müəyyənetdi: İddiaçı 02 noyabr 2023-cü il tarixdə Cavabdeh qarşı borc tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək 29000 (iyirmi doqquz min) manat məbləğində pulun və ödənilmiş 177 (bir yüz yetmiş yeddi) manat dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq ona ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Ərizəni ona əlavə olunmuş sənədlərlə birlikdə nəzərdən keçirən məhkəmə bildirir ki, məhkəməyə müraciət etmək hüququnun həyata keçirilməsi qanunvericilikdə müəyyən edilmiş prosessual tələblərlə şərtləndirilmişdir. Məhkəməyə ərizə daxil olduqda hakim onun verilməsi zamanı ərizənin sözügedən tələblərə əməl edilməklə verilib-verilməməsini yoxlayır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 4.1-ci maddəsinə əsasən, bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədi ilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdirlər. İddia ərizəsinə əlavə olunmuş tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin 7-ci bəndində nəzərdə tutulmuşdur ki, ödəniş müddətinin keçirilməsi haqqında kreditorun borcluya yazılı bildiriş göndərməsindən qanunla müəyyən edilmiş müddətdən sonra borc notarius tərəfindən aparılan icra qeydi əsasında mübahisəsiz qaydada alınır. İddia ərizəsinə əlavə olunmuş xəbərdarlıq və poçt xəbərnaməsindən belə məlum olur ki, 10 oktyabr 2023-cü il tarixdə borcluya rəsmi qaydada ödəniş müddətinin keçirilməsi haqqında yazılı bildiriş göndərilmişdir. Bundan sonra iddiaçı mübahisənin məhkəmədən kənar qaydada həll edilməsi barəsində cavabdehlə aralarında müqavilə ilə nəzərdə tutulmuş pretenziya qaydasına əməl etmədən məhkəməyə müraciət etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 24.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının məhkəmələri, pozulmuş və barəsində mübahisə edilən hüquq və azadlıqları müdafiəsi məhkəmədən kənar digər qaydada həyata keçirilmirsə, bu Məcəlləyə və ya digər qanunlara müvafiq olaraq belə hüquq və azadlıqları müdafiə və təmin edir. Məhkəmə iddiaçıya izah edir ki, borcludan pul məbləğinin tutulması üçün icra qeydinin aparılması məqsədilə notariusa müraciət etmək üçün hüquqi şərait mövcuddur, mübahisənin məhkəmədən kənar qaydada həlli qaydasının tətbiq edilməsi imkanı itirilməmişdir və notariusa müraciət edildiyi halda borcludan pul məbləğlərini tutmaq üçün borclunun olduğu yer üzrə notarius “Notariat haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu”na əsasən təqdim olunan sənədlər borcun mübahisəsiz olduğunu təsdiq etdiyi və müvafiq iddia müddətləri keçmədiyi halda borcu müəyyən edən sənədlərdə icra qeydləri aparmaq vəzifəsini daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 152.1 və 152.1.6-cı maddələrinin tələbinə görə əgər müqavilə ilə və ya həmin kateqoriya işlər üçün qanunla nəzərdə tutulmuşsa, iddiaçı cavabdehlə mübahisənin məhkəməyə qədər (pretenziya) nizama salınmasına riayət edilməsinə dair sənəd təqdim etmədikdə iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılır. Yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alan məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi ona əlavə olunmuş sənədlərlə birlikdə geri qaytarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 152.2-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin qaytarılması haqqında hakim qərardad çıxarır. İddia ərizəsinin qaytarılması haqqında qərardaddan şikayət verilə bilər. Qərardad ləğv edildikdə, iddia ərizəsi məhkəməyə müraciət edildiyi gündən verilmiş hesab edilir (152.3). İddiaçıya izah olunmalıdır ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 152.4-cü maddəsinin tələbinə əsasən iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 114.1 və 114.1.3-cü maddələrinə əsasən məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş əsaslarla ərizə geri qaytarılarsa dövlət rüsumu geri qaytarılır. İddiaçı tərəfindən "xxxx" ASC-nin Naxçıvan filialı vasitəsi ilə 25 oktyabr 2023-cü il tarixdə 27262 nömrəli qəbzlə ödənilmiş 177 (bir yüz yetmiş yeddi) manat miqdarında dövlət rüsumu ona geri qaytarılmalıdır. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 152.2, 152.3, 263, 264, 267 və 268-ci maddələrini rəhbər tutaraq qəraraaldı: İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər iddiaçıya geri qaytarılsın. İddiaçı tərəfindən "xxxx" ASC-nin Naxçıvan filialı vasitəsi ilə 25 oktyabr 2023cü il tarixdə 27262 nömrəli qəbzlə ödənilmiş 177 (bir yüz yetmiş yeddi) manat miqdarında dövlət rüsumu ona geri qaytarılsın. İddiaçı izah olunsun ki, nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət edə bilər. Qərardaddan o, tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində Babək Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər.