Naxçıvan MR Şahbuz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(090)-201/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şahbuz şəhəri İş № 2(090)-201/2021 06.12.2021 NAXÇIVAN MR ŞAHBUZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Şahbuz Rayon Məhkəməsinin hakimi Səfərov Daşqın Yaqub oğlu, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı borcun tutulması tələbinə dair mülki işə Şahbuz Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" MMC “04” noyabr 2021-ci il tarixdə ərizə ilə Şahbuz Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, 16.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən X5 markalı qulaqlıq və Xiaomi Mi band markalı qol saatı üçün 171,6 (bir yüz yetmiş altı manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 17 (on yeddi) manat cərimə; 08.06.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən Segway Smart üçün 315,1 (üç yüz on beş manat, on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 31 (otuz bir) manat cərimə borcu hesablanmışdır. Ümumilikdə 534.7 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" MMC ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh, "xxxx" MMC ilə 16.08.2020 və 08.06.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən X5 markalı qulaqlıq, Xiaomi Mi band markalı qol saatı və Segway Smart almış və nəticədə 534,7 (beş yüz otuz dörd manat, yetmiş qəpik) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 16.08.2020ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 171,6 (bir yüz yetmiş bir manat, altmış qəpik) manat (12 ay x 14.3 manat + 0 manat ilkin ödəniş) X5 markalı qulaqlıq və Xiaomi Mi band markalı qol saatı üçün ümumilikdə 188,6 (bir yüz səksən səkkiz manat, altmış qəpik) manat olmaqla, ondan 171,6 (bir yüz yetmiş bir manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 17 (on yeddi) manat cərimə; 08.06.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqısatqı qiyməti 444,6 (dörd yüz qırx dörd manat, altmış qəpik) manat (9 ay x 49.4 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Segway Smart üçün ümumilikdə 346,1 (üç yüz qırx altı manat, on qəpik) manat olmaqla ondan 315,1 (üç yüz on beş manat, on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 31 (otuz bir) manat cərimə borcu hesablanmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 129.5 manat təşkil edir. Məhkəmə iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək belə hesab edir ki, tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılmasına kifayət edir və həmin ərizəyə kiçik iddialara dair icraat qaydasında baxılaraq qətnamə qəbul edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə olunmuş sənədlərdən aydın olur ki, həqiqətən də cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-dən X5 Black / ZBW4467CN markalı qulaqlıq, Xiaomi Mi band 5 markalı qol saatı və Segway Smart BT Pink-Light Blue almış, Cavabdeh isə həmin müqavilələr üzrə istifadə etdiyi əşyaların pulunu müqavilələr ilə müəyyən edilmiş şərtlərlə, ödəniş cədvəlinə uyğun olaraq "xxxx" MMC-yə qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilələr üzrə "xxxx" MMC üzərinə götürdüyü öhdəlikləri tam icra etmiş, lakin Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozaraq, ödəniləcək əsas məbləği və ona hesablanmış qalıq məbləğin hər növbəti təqvim gününə faizlərin ödənilməsini gecikdirmiş və "xxxx" MMC-yə olan borcunu ödəməmişdir. Borcalana bu barədə şifahi və yazılı xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, öhdəliklərini icra etməmiş, borcunu ödəməmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 08 iyun 2020-ci il tarixli, 20335617 nömrəli müqavilədən görünür ki, iddiaçı "xxxx" MMC və Cavabdeh arasında Segway Smart BT Pink-Light Blue olan əşyanın alqı-satqına dair müqavilə imzalanmışdır. Müqavilənin 1 və 2-ci fəslinə əsasən, müqavilənin predmeti Segway Smart BT Pink-Light Blue olan əşyanın kreditorun müştəriyə verilməsinə dair, müştərinin isə bu müqavilədə nəzərdə tutulmuş şərtlərdə və qaydada kreditora ödənişlərin edilməsinə dair pul öhdəliyidir. Müqavilənin 2.2-ci maddəsinə əsasən müqavilənin predmetini təşkil edən mala dair geniş məlumat və malın qiyməti bu müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan müvafiq Əlavə ilə müəyyənləşdirilir. İş materiallarında olan müqaviləyə edilmiş Əlavədən isə aydın olur ki, həmin əlavə tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin tərkib hissəsidir, həmin əlavəyə əsasən 08 iyun 2020-ci il tarixli, 20335617 nömrəli müqavilənin “ödəniş cədvəli” üzrə müştəri 21 iyul 2020-ci ildən başlayaraq 09 ay ərzində "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə hər ay 49,4 (qırx doqquz manat, qırx qəpik) manat ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Əlavədən görünür ki, müqavilənin qiyməti 444.6 manat təşkil edir, onun ödəmə qaydası müqavilənin ayrılmaz hissəsi olan ödəniş cədvəlinə uyğun olaraq müştəri ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmin əlavənin 2-ci maddəsinə əsasən “ödəniş cədvəli” üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlandıqda, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-dək həcmində “Müştəri” mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Həmin əlavənin 3-cü maddəsinə əsasən ödəniş edilən zaman hesablanmış penya aşkarlanarsa, “ABC” “Müştəri”nin ödədiyi məbləğin 50%nə qədər hissəsini penya ödənilməsinə yönəldə bilər. Həmin əlavənin 5-ci maddəsinə əsasən “Müştəri” ödəniş cədvəlinin tələblərini 3 aydan artıq müddətə yerinə yetirmədikdə, “ABC”-nin müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatının (200%) və ya 45 AZN məbləğində cərimənin ödənilməsini müştəridən tələb edə bilər. İş materiallarında olan 08 iyun 2020-ci il tarixli, 20335617 nömrəli müqavilə üzrə təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh Segway Smart BT Pink-Light Blue olan əşyanı iddiaçıdan təhvil alaraq bu barədə müvafiq imza etmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 16 avqust 2020-ci il tarixli, 21081144 nömrəli müqavilədən görünür ki, iddiaçı "xxxx" MMC və Cavabdeh arasında X5 Black / ZBW4467CN markalı qulaqlıq və Xiaomi Mi band 5 markalı qol saatı olan əşyaların alqı-satqına dair müqavilə imzalanmışdır. Müqavilənin 1 və 2-ci fəslinə əsasən, müqavilənin predmeti X5 Black / ZBW4467CN markalı qulaqlıq və Xiaomi Mi band 5 markalı qol saatı olan əşyaların kreditorun müştəriyə verilməsinə dair, müştərinin isə bu müqavilədə nəzərdə tutulmuş şərtlərdə və qaydada kreditora ödənişlərin edilməsinə dair pul öhdəliyidir. Müqavilənin 2.2-ci maddəsinə əsasən müqavilənin predmetini təşkil edən mala dair geniş məlumat və malın qiyməti bu müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan müvafiq Əlavə ilə müəyyənləşdirilir. İş materiallarında olan müqaviləyə edilmiş Əlavədən isə aydın olur ki, həmin əlavə tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin tərkib hissəsidir, həmin əlavəyə əsasən 16 avqust 2020-ci il tarixli, 21081144 nömrəli müqavilənin “ödəniş cədvəli” üzrə müştəri 28 sentyabr 2020-ci ildən başlayaraq 12 ay ərzində "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə hər ay 14,3 (on dörd manat, otuz qəpik) manat ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Əlavədən görünür ki, müqavilənin qiyməti 171.6 manat təşkil edir, onun ödəmə qaydası müqavilənin ayrılmaz hissəsi olan ödəniş cədvəlinə uyğun olaraq müştəri ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmin əlavənin 2-ci maddəsinə əsasən “ödəniş cədvəli” üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlandıqda, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-dək həcmində “Müştəri” mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Həmin əlavənin 3-cü maddəsinə əsasən ödəniş edilən zaman hesablanmış penya aşkarlanarsa, “ABC” “Müştəri”nin ödədiyi məbləğin 50%nə qədər hissəsini penya ödənilməsinə yönəldə bilər. Həmin əlavənin 5-ci maddəsinə əsasən “Müştəri” ödəniş cədvəlinin tələblərini 3 aydan artıq müddətə yerinə yetirmədikdə, “ABC”-nin müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatının (200%) və ya 18 AZN məbləğində cərimənin ödənilməsini müştəridən tələb edə bilər. İş materiallarında olan 16 avqust 2020-ci il tarixli, 21081144 nömrəli müqavilə üzrə təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh X5 Black / ZBW4467CN markalı qulaqlıq və Xiaomi Mi band 5 markalı qol saatı olan əşyaları iddiaçıdan təhvil alaraq bu barədə müvafiq imza etmişdir. 04 fevral 2021-ci il tarixdə Cavabdeh xəbərdarlıq məktubu göndərilməsinə baxmayaraq, iş materiallarına əlavə olunmuş 20 oktyabr 2021ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən məlum olur ki, Cavabdehnın həmin tarixə iddiaçı "xxxx" MMC-yə 08 iyun 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə Segway Smart BT Pink-Light Blue üçün 315,1 (üç yüz on beş manat, on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 31 (otuz bir) manat cərimə borcu, 16 avqust 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə isə X5 Black / ZBW4467CN markalı qulaqlıq və Xiaomi Mi band 5 markalı qol saatı üçün 171,6 (bir yüz yetmiş bir manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 17 (on yeddi) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 534,7 (beş yüz otuz dörd manat, yetmiş qəpik) manat məbləğində borcu mövcuddur. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası DİN-in BPQMİ-nin MAPS Şöbəsinin verdiyi 14.10.2021-ci il tarixli arayışdan məlum olur ki, Cavabdeh ünvan 1 ünvanında qeydiyyatdadır. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, toplanmış sübutlara qiymət verərək belə hesab edir ki, iddia təmin olunmalıdır. İddiaçının ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri maddi və prosessual qanunvericiliyin tələbləri daxilində tədqiq edən məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddiaçının tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. İddiaçının tələbinə məhkəmə tərəfindən kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxıldığından məhkəmə tərəflərə izah edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki- Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmənin gəldiyi nəticə ondan ibarətdir ki, iddiaçı "xxxx" MMC öz tələbinin əsası kimi istinad etdiyi halları sübut edə bilmişdir və Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-dən aldığı əşyalar üzrə əsas borcu və müqavilə ilə müəyyən edilmiş dəbbə pulunu iddiaçıya qaytarmalı olmasına dair öhdəliklərin daşıyıcısı olmuşdur. Lakin cavabdeh müqavilə öhdəliklərini icra etməyərək, iddiaçı qarşısında pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. Buna görə də iddiaçının tələbi əsaslıdır. Cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə dair, habelə ona qarşı irəli sürülən iddianı təkzib edən sübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd edilmiş hüquq normaları baxımından da qanuni hesab edir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə görə əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə görə, alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alqı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. İş materiallarından da göründüyü kimi Cavabdeh alqı-satqı müqavilələrinə əsasən iddiaçı "xxxx" MMC-dən 444.6 manat məbləğində X5 Black / ZBW4467CN markalı qulaqlıq və Xiaomi Mi band 5 markalı qol saatı, 171.6 manat məbləğində Segway Smart BT Pink-Light Blue almış və imzaladığı müqavilələrə əsasən həmin məbləği və hesablanmış faiz məbləğini iddiaçı "xxxx" MMC-yə qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür. Mülki Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə bocludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlara və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 222.2-ci maddəsinə əsasən pul vəsaitlərinin tutulması haqqında iddianı təmin edərkən hakim əsas borcu, ziyan və dəbbə pulunu (cərimə, penya) ayrı-ayrılıqda müəyyən etməklə, alınmalı olan ümumi məbləği qətnamədə göstərir. Beləliklə, təqdim edilən sənədlərin iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət etdiyi, iş üzrə əlavə araşdırmanın, o cümlədən tərəfləri çağıraraq izahatların alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdən rəyin alınması zərurətinin olmadığı qənaətinə gələrək, məhkəmə hesab edir ki, kiçik iddia təmin edilərək, Cavabdeh 08 iyun 2020-ci il tarixli, 20335617 nömrəli müqavilə üzrə Segway Smart BT Pink-Light Blue üçün 315,1 (üç yüz on beş manat, on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 31 (otuz bir) manat cərimə borcu, 16 avqust 2020-ci il tarixli, 21081144 nömrəli müqavilə üzrə X5 Black / ZBW4467CN markalı qulaqlıq və Xiaomi Mi band 5 markalı qol saatı üçün 171,6 (bir yüz yetmiş bir manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 17 (on yeddi) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 534,7 (beş yüz otuz dörd manat, yetmiş qəpik) manat məbləğində borc tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilməlidir. Məhkəmə ödənilmiş dövlət rüsumu ilə bağlı məsələni müzakirə edərək belə nəticəyə gəlir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən, iddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən X4 vasitəsilə 21 oktyabr 2021-ci il tarixli, ********* nömrəli mədaxil qəbz ilə ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq iddiaçı təşkilata qaytarılmalıdır. Yuxarıda göstərilənləri və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 284-6.2, 284-6.3, 358.0.3 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 08 iyun 2020-ci il tarixli, 20335617 nömrəli müqavilə üzrə Segway Smart BT Pink-Light Blue üçün 315,1 (üç yüz on beş manat, on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 31 (otuz bir) manat cərimə borcu, 16 avqust 2020-ci il tarixli, 21081144 nömrəli müqavilə üzrə X5 Black / ZBW4467CN markalı qulaqlıq və Xiaomi Mi band 5 markalı qol saatı üçün 171,6 (bir yüz yetmiş bir manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 17 (on yeddi) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 534,7 (beş yüz otuz dörd manat, yetmiş qəpik) manat məbləğində borc tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilsin. İddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən X4 vasitəsilə 21 oktyabr 2021-ci il tarixli, ********* nömrəli mədaxil qəbz ilə ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq iddiaçı təşkilata qaytarılsın. Qətnamədən, o, tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Şahbuz Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Daşqın Səfərov.