Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-1686/2021 29.04.2021 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki kollegiyasının İddiaçı-nin Cavabdeh qarşı iş üzrə QƏRARİ Açar sözlər: kredit məbləğinin geri qaytarılması və girov predmetinə tutmanın yönəldilməsi Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyası, hakimlər Əliyev Ələsgər Əliabbas oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, Əhmədova Mehparə Tofiq qızı və Xəlilov İsmayıl Kamil oğlundan ibarət tərkibdə, Əliyeva Günel İnqilab qızının katibliyi ilə, İddiaçının vəkili Vəkil İdris qızının iştirakı ilə, Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının 2(103)-197/2020 nömrəli iş üzrə 13 avqust 2020-ci il tarixli qətnaməsindən İddiaçı tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə dair işə 29 aprel 2021-ci il tarixdə Ali Məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qərarı qəbul etdi. İşin halları
1. İş materiallarından görünür ki, İddiaçı bankla (bundan sonra bank) Cavabdeh arasında 01.11.2012-ci il tarixdə 12267 saylı kredit müqaviləsi bağlanmış, bank tərəfindən Cavabdeh istehlak məqsədilə 36 ay müddətinə, illik 34 faiz olmaqla 30 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 2. 01.11.2012-ci il tarixli girov müqaviləsinə əsasən göstərilən kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icra olunmasının təminatı olaraq Cavabdeh özünə məxsus olan qızılzinət (750 prob-411,7 qram və 583-585 prob-974,8 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
3. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış 12281 saylı 02.11.2012-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 5000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 4. 02.11.2012-ci il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585 prob-962 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
5. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış 12377 saylı 12.11.2012-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədi ilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 5000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 6. 12.11.2012-ci il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-222,40 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
7. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış 12380 saylı 13.11.2012-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona i stehlak məqsədi ilə 12 ay müddətinə illik 34 faiz olmaqla 5000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 8. 13.11.2012-ci il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585 prob-247,80 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
9. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış 12400 saylı 14.11.2012-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 34 faiz olmaqla 5000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 10. 14.11.2012-ci il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-198,40 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
11. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış 12420 saylı 15.11.2012-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məq sədilə 12 ay müddətinə illik 34 faiz olmaqla 5000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 12. 15.11.2012-ci il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-234,50 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
13. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış 12951 saylı 07.01.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 34 faiz olmaqla 34 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 14. 07.01.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob1589,90 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
15. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış 13085 saylı 17.01.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədi lə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 21 000 manat məbləğində kredit verilmiş 16. 17.01.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-958,5 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
17. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış 13198 saylı 28.01.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 23 000 manat məbləğində kredit verilmişdir 18. 28.01.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-1086,7 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
19. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış 13278 saylı 04.02.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 13 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 20. 04.02.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583- 585-750 prob-636,80 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
21. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 13.02.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 17 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 22. 13.02.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-748,10 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
23. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 04.03.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddə tinə illik 32 faiz olmaqla 18 300 manat məbləğində kredit verilmişdir 24. 04.03.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-869,90 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
25. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 07.03.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 10 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 26. 07.03.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583- 585-750 prob-482,60 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
27. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 12.03.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə il lik 32 faiz olmaqla 14 400 manat məbləğində kredit verilmişdir. 28. 12.03.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-666,60 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
29. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 18.03.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 28 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 30. 18.03.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-1339,10 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
31. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 27.03.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 20 100 manat məbləğində kredit verilmişdir. 32. 27.03.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583- 585-750 prob-930,10 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
33. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 01.04.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 20700 manat məbləğində kredit verilmiş, eyni tarixli girov müqaviləsinə əsasən o, özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-987,40 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
34. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 05.04.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 18 000 manat məb ləğində kredit verilmişdir. 35. 05.04.2013-cü il tarixli tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-848,60 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
36. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 09.04.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 22 200 manat məbləğində kredit verilmişdir. 37. 09.04.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583- 585-750 prob-1056,40 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
38. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 12.04.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 10 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 39. 12.04.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-475,90 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
40. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 15.04.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 12 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 41. 15.04.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-568,40 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
42. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 17.04.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 12 200 manat məbləği ndə kredit verilmişdir. 43. 17.04.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583- 585-750 prob-551,60 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
44. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 23.04.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 14 600 manat məbləğində kredit verilmişdir. 45. 23.04.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən o, özünə məxsus qızılzinət (583 prob-723 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
46. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 25.04.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 17 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 47. 25.04.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583 prob-801,10 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
48. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 03.05.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 29 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 49. 03.05.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-1361,20 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
50. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 06.05.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 12 100 manat məbləğində kredit verilmişdir. 51. 06.05. 2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583- 585-750 prob-591,10 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
52. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 10.05.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 15 500 manat məbləğində kredit verilmiş 53. 10.05.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-731,20 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
54. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 13.05.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 14 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 55. 13.05.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-665,60 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
56. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 20.05.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 17 500 manat məbləğində kredit verilmiş 57. 20.05.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583- 585-750 prob-822,80 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
58. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 17.05.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 20 300 manat məbləğində kredit verilmişdir. 59. 17.05.2013-cü il tarixl i girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-936,40 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
60. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 23.05.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 24 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 450 000 manat məbləğində kredit verilmişdir
61. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 03.06.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 19 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 62. 03.06.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızılzinət (583-585-750 prob-964,10 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir. 63. bankla Cavabdeh arasında bağl anmış xxx saylı 13.06.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 24 900 manat məbləğində kredit verilmişdir. 64. 13.06.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-1227 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir; 65. bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 24.06.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 15 600 manat məbləğində kredit verilmişdir. 66. 24.06.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-779 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir 67. bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 28.06.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən Cavabdeh istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 17 600 manat məbləğində kredit verilmişdir. 68. 28.06.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-882,8 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir. 69. bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 05.07.2013- cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 22 300 manat məbləğində kredit verilmişsir. 70. 05.07.2013- cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-1246,10 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir. 71. bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xx x saylı 08.07.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 12 500 manat məbləğində kredit verilmişdir. 72. 08.07.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583- 585-750 prob-713,6 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir. 73. bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 01.08.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 11 200 manat məbləğində kredit verilmişdir. 74. 01.08.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-635,4 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
75. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx sayl ı 12.08.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 16 500 manat məbləğində kredit verilmişdir. 76. 12.08.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-940,3 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
77. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 26.08.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 16 500 manat məbləğində kredit verilmişdir. 78. 26.08.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583- 585-750 prob-922,90 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir 79. bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 02.0 9.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 12 700 manat məbləğində kredit verilmişdir. 80. 02.09.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-688,30 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir. 81. bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 09.09.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 8200 manat məbləğində kredit verilmişdir. 82. 09.09.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-467,10 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir. 83. bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 13.09.2013 -cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 21 500 manat məbləğində kredit verilmişdir. 84. 13.09.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob1094,30 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
85. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 19.09.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 20 300 manat məbləğində kredit verilmişdir. 86. 19.09.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-1032,90 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir.
87. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxxx saylı 20.09.2013- cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 14 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 88. 20.09.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-711,90 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
89. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 27.09.2013-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 19 000 manat məbləğində kredit verilmişdir. 90. 27.09.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583- 585-750 prob-978,3 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
91. Bankla Cavabdeh arasında bağlanmış xxx saylı 07.10.2013-cü il ta rixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə illik 32 faiz olmaqla 13 700 manat məbləğində kredit verilmişdir. 92. 07.10.2013-cü il tarixli girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh özünə məxsus qızıl-zinət (583-585-750 prob-705 qram) əşyalarını girov saxlayana girov kimi təqdim etmişdir
93. Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin 28.11.2016-cı il tarixli 18635 saylı rəyinə əsasən “Cavabdeh 17.01.2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 01.01.2016-cı il tarixinədək ümumilikdə İddiaçı-yə olan əsas borcu 229 143 manat, faiz borcu 33 634,9 manat, 19.09.2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 19.09.2016-cı il tarixədək 65 860 manat əsas borcu, 20 950,6 manat faiz borcu vardır.
94. Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin verdiyi xxxx saylı 27 noyabr 201 7-ci il tarixli rəydə aşağıdakılar göstərilmişdir: İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 23.05.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit xətti müqaviləsi, 07.10.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 27.09.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 13.09.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 19.09.2013-cü il tarixli, xxx saylıkredit müqaviləsi, 20.09.2013-cü il tarixli, xxx saylıkredit müqaviləsi, 02.09.2013-cü il tarixli, xxx saylıkredit müqaviləsi, 26.08.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 09.09.2013-cü il tarixli, xxx saylıkredit müqaviləsi, 01.08.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 05.07.2013-cü il tarixli, xxx saylıkredit müqaviləsi, 08.07.2013-cü il tarixli, xxx saylıkredit müqaviləsi, 12.08.2013-cü il tarixli, xxx saylıkredit müqavil əsi, 03.06.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 24.06.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 28.06.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 13.06.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 23.04.2013-cü il tarixli, xxxx saylıkredit müqaviləsi, 15.04.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 17.04.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 25.04.2013-cü il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 12.04.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 03.05.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 13.05.2013-cü il tarixli, xxx saylı kredit müqaviləsi, 10.05.2013-cü il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 20.05.2013-cü il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 17.05.2013-cü il tarixli, xxxx saylıkredit müqaviləsi, 09.04.2013-cü il tarix li, xxx saylı kredit müqaviləsi, 05.04.2013-cü il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 06.05.2013-cü il tarixli, xxxx saylıkredit müqaviləsi, 07.03.2013-cü il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 27.03.2013-cü il tarixli, xxxx saylıkredit müqaviləsi, 04.03.2013-cü il tarixli, xxxx saylıkredit müqaviləsi, 12.03.2013-cü il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 01.04.2013-cü il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 18.03.2013-cü il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 13.02.2013-cü il tarixli, xxxx saylıkredit müqaviləsi, 04.02.2013-cü il tarixli, xxxx saylıkredit müqaviləsi, 28.01.2013-cü il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 12.11.2012-ci il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 17.01.2013-cü il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 07.01.2013-cü il tarixli, xxxx saylı kredi t müqaviləsi, 13.11.2012-ci il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 14.11.2012-ci il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 15.11.2012-ci il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 02.11.2012-ci il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 01.11.2012-ci il tarixli, xxxx saylı kredit müqaviləsi, 17.01.2014-cü il tarixli, xxxx saylı kredit xətti müqaviləsi, 19.09.2014-cü il tarixli, xxxx saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə ümumilikdə 1.942.890 manat məbləğində əsas borc və 356.328,18 manat məbləğində faiz borcu ödənişlərinin aparılması müəyyən olunmaqla, həmin müqavilələr üzrə iddiaçı Cavabdeh həyata keçirdiyi ödənişlərin müqavilələrdə göstərilən müvafiq əsas borclardan 207.990,77 (1942890,771734900 (bank tərəfindən verilmiş kreditlər)) manat məbləğində artıq olması müəyyən olunur”
95. Azərbayc an Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin 16 dekabr 2019-cu il tarixli rəyinə əsasən 17.01.2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 01.01.2016-cı il tarixə 229.143,00 manat əsas, 39.010,00 manat faiz borcu, 19.09.2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 19.09.2016-cı il tarixədək 65 860 manat əsas borcu, 20 950,6 manat faiz borcu vardır. 96. 16.12.2019-cu il tarixli ekspert rəyi tədqiq olunarkən müəyyən edilmişdir ki, ekspert 28.11.2016-cı il tarixli 18635 saylı rəylə gəlinən nəticəni təkrarlamışdır.
97. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin 28.04.2020-ci il tarixli 9/101 saylı rəydə, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 23.05.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit xətti müqaviləsi, 07.10.2013-cü il tarixli xx saylı kredit müq aviləsi, 27.09.2013-cü il tarixli xx saylı kredit müqaviləsi, 13.09.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 19.09.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 20.09.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 02.09.2013-cü il tarixli xxx saylıkredit müqaviləsi, 26.08.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 09.09.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 01.08.2013-cü il tarixli xxxx saylı kredit müqaviləsi, 05.07.2013-cü il tarixli xxxx saylıkredit müqaviləsi, 08.07.2013-cü il tarixli xxxx saylı kredit müqaviləsi, 12.08.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 03.06.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 24.06.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 28.06.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 13.06.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 23.04.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 15.04.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 17.04.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 25.04.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 12.04.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 03.05.2013-cü il tarixli xxx saylıkredit müqaviləsi, 13.05.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 10.05.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 20.05.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 17.05.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 09.04.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 05.04.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 06.05.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 07.03.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 27.03.2013-cü il tarixli x xx saylı kredit müqaviləsi, 04.03.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 12.03.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 01.04.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 18.03.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 13.02.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 04.02.2013-cü il tarixli xxxx saylı kredit müqaviləsi, 28.01.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 12.11.2012-ci il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 17.01.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 07.01.2013-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 13.11.2012-ci il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 14.11.2012-ci il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi, 15.11.2012-ci il tarixli xxxx saylı kredit müqaviləsi, 02.11.2012-ci il tarixli xxxx saylı kredit müqaviləsi, 01.11.2012-ci il tarixli xxxx saylı kredit müqaviləsi, 17.01.2014-cü il tarixli xxxx saylı kredit xətti müqaviləsi, 19.09.2014-cü il tarixli xxx saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə bank tərəfindən Cavabdeh ümumilikdə 1 734 900 manat məbləğində kreditin verildiyinin nəzərdə tutulduğu, həmin müqavilələr üzrə adı çəkilən şəxs tərəfindən cəmi 1 942 890,77 manat əsas, 356 328,18 manat faiz borcu ödənişlərinin həyata keçirildiyi, beləliklə də onun ödənişlərinin müqavilələrdə göstərilən əsas borclardan 207 990,77 (1 942 890,77 - 1 734 900) manat artıq olduğu müəyyən edilmişdir. İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktları Birinci instansiya məhkəməsində icraat
98. İddiaçı (bank) Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 17592 saylı 17.01.2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 229 143 manat məbl əğində əsas, 55 214,84 manat məbləğində faiz borcu olmaqla ümumilikdə 284 357,84 manat məbləğində kredit borcunun, 19.09.2014-cü il tarixli 18425 saylı kredit müqaviləsi üzrə 65 860 manat məbləğində əsas, 13 156,56 manat məbləğində faiz borcu olmaqla cəmi 79 016,56 manat məbləğində kredit borcunun, mübahisənin məhkəmə vasitəsi ilə həll edilməsi üçün ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun Cavabdeh tutulub banka ödənilməsi, ödəmənin bankın Sumqayıt filialı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 17.01.2014-cü tarixli 17592 saylı kredit müqaviləsinin təminatı qismində girov qoyulmuş, Cavabdeh məxsus, 17.01.2014-cü il tarixli 14759 saylı “Girov müqaviləsi”nin ayrılmaz hissəsi olan aktla və 19.09.2014-cü il tarixli 18425 saylı kredit müqaviləsinin təminatı qismində girov qoyulmuş, 19.09.2014-cü il tarixli 15283 saylı “Girov müqaviləsi”nin ayrılmaz hissəsi olan aktla müəyyən olunan ümumilikdə 583 əyar üzrə 4561,30 qram, 585 əyar üzrə 1182,10 qram, 750 əyar üzrə 1793,10 qram olan cəmi 7536,50 qram qızıl-zinət əşyalarına yönəldilərək həmin girov predmetlərinin açıq hərracdan satılması və satışdan əldə edilən pul vəsaitinin göstərilən pul tələblərinin təmin edilməsi üçün banka ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
99. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, bankın Sumqayıt filialı ilə Cavabdeh arasında cavabdehə lombard fəaliyyəti üçün 24 ay müddətinə, illik 30 faiz hesablanmaqla 390 000 manat məbləğində kredit vəsaitinin ayrılması barədə 17.01.2014- cü il tarixdə 17592 saylı kredit müqaviləsi bağlanmış, müqaviləyə əsasən cavabdehə 17.01.2014-cü il tarixdə 25 20 0 manat, 21.01.2014-cü il tarixdə 15 400 manat, 24.01.2014-cü il tarixdə 13 500 manat, 27.01.2014-cü il tarixdə 14 200 manat, 28.01.2014-cü il tarixdə 6300 manat, 31.01.2014-cü il tarixdə 15 700 manat, 03.02.2014- cü il tarixdə 16 600 manat, 07.02.2014-cü il tarixdə 16 600 manat, 10.02.2014-cü il tarixdə 11 400 manat, 14.02.2014cü il tarixdə 17 600 manat, 17.02.2014-cü il tarixdə 8400 manat, 19.02.2014-cü il tarixdə 9900 manat, 21.02.2014-cü il tarixdə 9000 manat, 24.02.2014-cü il tarixdə 22 000 manat, 28.02.2014-cü il tarixdə 28 500 manat, 03.03.2014-cü il tarixdə 14 500 manat, 07.03.2014-cü il tarixdə 20 800 manat, 11.03.2014- cü il tarixdə 12 600 manat, 14.03.2014-cü il tarixdə 15 300 manat, 17.03.2014-cü il tarixdə 11 200 manat, 28.03.2014cü il tarixdə 43 200 manat, 31.03.2014-cü il ta rixdə 15 900 manat, 04.04.2014-cü il tarixdə 19 000 manat, 14.04.2014-cü il tarixdə 8700 manat, 18.04.2014-cü il tarixdə 17 100 manat, 21.04.2014-cü il tarixdə 11 800 manat, 25.04.2014- cü il tarixdə 14 400 manat, 12.05.2014-cü il tarixdə 18 000 manat, 16.05.2014-cü il tarixdə 12 000 manat, 19.05.2014-cü il tarixdə 6800 manat, 23.05.2014-cü il tarixdə 9000 manat, 26.05.2014-cü il tarixdə 11 000 manat, 30.05.2014-cü il tarixdə 18 400 manat, 02.06.2014- cü il tarixdə 7700 manat, 06.06.2014-cü il tarixdə 8570 manat, 09.06.2014-cü il tarixdə 7290 manat, 13.06.2014-cü il tarixdə 8300 manat, 05.09.2014-cü il tarixdə 24 750 manat, 20.10.2014cü il tarixdə 8100 manat, 14.11.2014-cü il tarixdə 8160 manat, 17.11.2014-cü il tarixdə 940 manat, 21.11.2014-cü il tarixdə 4600 manat, 28.11.2014-cü il tarix də 5000 manat, 01.12.2014-cü il tarixdə 2280 manat, 12.12.2014-cü il tarixdə 9190 manat, 19.12.2014-cü il tarixdə 4200 manat olmaqla cəmi 609 080 manat kredit verilmişdir. Bundan başqa, bankın Sumqayıt filialı ilə Cavabdeh arasında cavabdehə lombard fəaliyyəti üçün 24 ay müddətinə, illik 30 faiz hesablanmaqla 100 000 manat məbləğində kredit vəsaitinin ayrılması barədə 19.09.2014-cü il tarixdə 18425 saylı kredit müqaviləsi bağlanmış, bu müqaviləyə əsasən cavabdehə 19.09.2014-cü il tarixdə 1430 manat, 22.09.2014-cü il tarixdə 2200 manat, 26.09.2014-cü il tarixdə 7600 manat, 29.09.2014-cü il tarixdə 2700 manat, 03.10.2014-cü il tarixdə 47 000 manat, 10.10.2014-cü il tarixdə 28 850 manat, 13.10.2014-cü il tarixdə 8300 manat, 17.10.2014-cü il tarixdə 13 200 manat, 24.10.2014cü il tarixdə 1180 0 manat olmaqla cəmi 135 950 manat kredit vəsaiti verilmişdir. Beləliklə, Cavabdeh iki kredit müqaviləsi üzrə ümumilikdə 745 030 manat kredit vəsaiti verilmiş, 17.01.2014-cü il tarixli 17592 saylı kredit müqaviləsinin təminatı qismində ona məxsus, 17.01.2014-cü il tarixli 14759 saylı “girov müqaviləsi”nin ayrılmaz hissəsi olan aktla müəyyən olunan 583, 585 və 750 əyarlı olan qızıl məmulatları banka girov qoyulmuş, bu barədə cavabdehlə Girov müqaviləsi” bağlanmışdır. 19.09.2014-cü il tarixli 18425 saylı kredit müqaviləsinin təminatı qismində, Cavabdeh məxsus, 19.09.2014-cü il tarixli 15283 saylı “girov müqaviləsi”nin ayrılmaz hissəsi olan aktla müəyyən olunan 583, 585 və 750 əyarlı olan qızıl məmulatları bankagirov qoyulmuş, bu barədə cavabdehlə 19.09.2014-cü il tarixli 18425 saylı “girov m üqaviləsi” bağlanmışdır. Hər iki Girov müqaviləsi üzrə girov predmetləri ümumilikdə 583 əyar üzrə 4561,30 qram, 585 əyar üzrə 1182,10 qram, 750 əyar üzrə 1793,10 qram, cəmi 7536,50 qram qızıl-zinət əşyaları təşkil edir. Cavabdeh öhdəliklərini lazımınca yerinə yetirməmiş, 29.06.2016-cı il tarixinə banka 17.01.2014-cü il tarixli 17592 saylı kredit müqaviləsi üzrə 229 143 manat məbləğində əsas, 55 214,84 manat məbləğində faiz borcu olmaqla ümumilikdə 284 357,84 manat; 19.09.2014-cü il tarixli 18425 saylı kredit müqaviləsi üzrə 65 860 manat məbləğində əsas, 13 156,56 manat məbləğində faiz borcu olmaqla cəmi 79 016,56 manat borcu yaranmışdır. İki kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh borcu ümumilikdə 363 374,40 manat təşkil edir. Bank tərəfindən pul məbləğinin ödənilməsi tələbi ilə dəfələrlə cavabdeh ə şifahi formada, həmçinin yazılı bildirişlərin göndərilməsi yolu ilə xəbərdarlıqlar edilmiş, lakin öhdəlik yerinə yetirilməmişdir
100. Cavabdeh banka qarşı qarşılıqlı iddia ərizəsi təqdim edərək bankın iddia tələblərinin rədd olunması, 17.01.2014-cü il tarixli 17592 saylı və 19.09.2014-cü il tarixli 18425 saylı kredit xətti müqavilələrinə xitam verilməsi; İddiaçı ilə arasında bağlanmış 17.01.2014-cü il tarixli 17592 saylı, 19.09.2014- cü il tarixli 18425 saylı, 23.05.2013-cü il tarixli 14439 saylı, 07.10.2013-cü il tarixli 16034 saylı, 27.09.2013-cü il tarixli 15911 saylı, 13.09.2013-cü il tarixli 15705 saylı, 19.09.2013- cü il tarixli 15793 saylı, 20.09.2013-cü il tarixli 15813 saylı, 02.09.2013-cü il tarixli 15513 saylı kredit xətti müqavilələri, 26.08.2013cü il tarixli 15419 saylı kred it müqaviləsi, 09.09.2013-cü il tarixli 15617 saylı kredit müqaviləsi, 01.08.2013-cü il tarixli 15178 saylı kredit müqaviləsi, 05.07.2013-cü il tarixli 14875 saylı kredit müqaviləsi, 08.07.2013-cü il tarixli 14895 saylı kredit müqaviləsi, 12.08.2013-cü il tarixli 15264 saylı kredit müqaviləsi, 03.06.2013-cü il tarixli 14523 saylı kredit müqaviləsi, 24.06.2013-cü il tarixli 14734 saylı kredit müqaviləsi, 28.06.2013-cü il tarixli 14797 saylı kredit müqaviləsi, 13.06.2013-cü il tarixli 14637 saylı kredit müqaviləsi, 23.04.2013-cü il tarixli 14097 saylı kredit müqaviləsi, 15.04.2013-cü il tarixli 14021 saylı kredit müqaviləsi, 17.04.2013-cü il tarixli 14047 saylı kredit müqaviləsi, 25.04.2013-cü il tarixli 14128 saylı kredit müqaviləsi, 12.04.2013-cü il tarixli 14002 saylı kredit müqaviləsi, 0 3.05.2013-cü il tarixli 14228 saylı kredit müqaviləsi, 13.05.2013-cü il tarixli 14312 saylı kredit müqaviləsi, 10.05.2013-cü il tarixli 14296 saylı kredit müqaviləsi, 20.05.2013-cü il tarixli 14386 saylı kredit müqaviləsi, 17.05.2013-cü il tarixli 14368 saylı kredit müqaviləsi, 09.04.2013-cü il tarixli 13955 saylı kredit müqaviləsi, 05.04.2013-cü il tarixli 13923 saylı kredit müqaviləsi, 06.05.2013-cü il tarixli 14249 saylı kredit müqaviləsi, 07.03.2013-cü il tarixli 13648 saylı kredit müqaviləsi, 27.03.2013-cü il tarixli 13783 saylı kredit müqaviləsi, 04.03.2013-cü il tarixli 13593 saylı kredit müqaviləsi, 12.03.2013-cü il tarixli 13679 saylı kredit müqaviləsi, 01.04.2013-cü il tarixli 13856 saylı kredit müqaviləsi, 18.03.2013-cü il tarixli 13749 saylı kredit müqaviləsi, 13.02.2013-cü i l tarixli 13377 saylı kredit müqaviləsi, 04.02.2013-cü il tarixli 13278 saylı kredit müqaviləsi, 28.01.2013-cü il tarixli 13198 saylı kredit müqaviləsi, 12.11.2012-ci il tarixli 12377 saylı kredit müqaviləsi, 17.01.2013-cü il tarixli 13085 saylı kredit müqaviləsi, 07.01.2013-cü il tarixli 12951 saylı kredit müqaviləsi, 13.11.2012-ci il tarixli 12380 saylı kredit müqaviləsi, 14.11.2012-ci il tarixli 12400 saylı kredit müqaviləsi, 15.11.2012-ci il tarixli 12420 saylı kredit müqaviləsi, 02.11.2012-ci il tarixli 12281 saylı kredit müqaviləsi, 01.11.2012-ci il tarixli 12267 saylı kredit müqaviləsi üzrə banka ödədiyi artıq məbləğ olan 207 992 manat məbləğində pul vəsaitinin həmin bankdan xeyrinə tutulması, 17.01.2014-cü il tarixli 17592 saylı kredit müqaviləsinin təminatı qismində eyni tarixli g irov müqaviləsinin, 19.09.2014-cü il tarixli 18425 saylı kredit müqaviləsinin təminatı qismində eyni tarixli girov müqaviləsinin ləğv edilməsi, girov müqavilələri üzrə banka girov qoyulmuş 583 və 585 əyar üzrə 6047,1qram, 750 əyar üzrə 785,6 qram, yəni cəmi 6832,7 qram qızıl-zinət əşyalarının girovdan azad edilərək ona təhvil verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
101. Qarşılıqlı iddia tələbləri belə əsaslandırılmışdır ki, bank 17.01.2014-cü il tarixli 17592 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 390 000 manat kredit vəsaiti ayırdığı halda ona həmin məbləğdən qat-qat artıq məbləğ olan 609 080 manat, 19.09.2014-cü il tarixli 18425 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 100 000 manat kredit açıldığı halda ona yenidən müəyyən olunmuş məbləğdən guya çox, yəni 135 950 manat pulun verild iyini iddia etmişdir; bu isə o deməkdir ki, bank kredit müqavilələri üzrə düzgün olmayan əməliyyatlar aparmış, həyata keçirdiyi ödənişləri qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq deyil, məhz özünə sərf etdiyi şəkildə hesabına daxil etmişdir. Əsl həqiqətdə onunla bank arasında 01.11.2012-ci il tarixdən 19.09.2014-cü il tarixədək 3 kredit xətti müqavilələri (100000+390000+450000=940 000; cəmi 940 000 manat məbləğində) və eyni zamanda 48 ədəd kredit müqavilələri bağlanmış, 01.11.2012-ci il tarixdən 19.09.2014-cü il tarixədək ona müxtəlif kredit müqavilələr üzrə (940.000+794.900=1.734.900) cəmi 1 734 900 manat məbləğində kredit verilmişdir. Bankın iddia ərizəsindən göründüyü kimi, bank ondan 3 kredit xətti müqavilələri və 48 ədəd kredit müqavilələri üzrə verdiyi pul vəsaitlərinin ödənilməmiş qalan yalnız 2 kredit xətti müqavilələri üzrə yaranmış borcların qaytarılmasını tələb edir. Başqa sözlə, bank özü öz iddiasında 1 kredit xətti müqaviləsi və 48 ədəd kredit müqavilələri üzrə verdiyi kreditlərin qaytarılmasını etiraf edir. Bu hallar, yəni 1 kredit xətti müqaviləsi (450.000 manat məbləğində) və 48 ədəd kredit (adi) müqavilələri (cəmi 794.900 manat məbləğində) üzrə verilmiş kreditlərin qaytarılması eyni zamanda X1 Palatasının Mərkəzləşdirilmiş Kredit Reyestri Xidmətinin 30.06.2016- cı il tarixli çıxarışından da açıq-aydın müəyyən olunur. Göründüyü kimi faktiki olaraq bankla qeyd olunan müddət ərzində 51 ədəd kredit müqavilələri bağlanmış və bank tərəfindən ona həmin müqavilələrə əsasən ümumilikdə 1 734 900 manat məbləğində kredit verilmişdir. Həmin kredit müqavilələri üzrə ba nka tərəfindən 1 942 892 manat məbləğində əsas borc üzrə ödənişlər, 356 327 manat məbləğində isə faiz borcları üzrə ödənişlər həyata keçirilmiş, lakin ödənişlər bankın hesabına düzgün mədaxil edilməmiş, yəni ödədiyi məbləğin 1 942 892 manat hissəsi məhz əsas borc kimi qəbul olunmuşdur. Başqa sözlə, ödədiyi 207 992 manat məbləğində pul vəsaiti bank tərəfindən qanunsuz olaraq faktiki silinmişdir. Bundan başqa, 390 000 manat nəzərdə tutan 17.01.2014-cü il tarixli 17592 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 609 080 manat, 100 000 manatlıq 19.09.2014-cü il tarixli 18425 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə isə 135 950 manat kreditlərin verilməsinin iddia edilməsi, eləcə də aktiv (bağlanılmamış) öhdəlikləri kimi göstərilən çoxsaylı kredit müqavilələrinin tərəflər arasında bağlanılmasının göstərilməsi də absurd və əsassızdır. Çünki X1 Palatasının Mərkəzləşdirilmiş Kredit Reyestri Xidmətinin 30.06.2016-cı il tarixli çıxarışına əsasən İddiaçı tərəfindən 17.012014-cü il tarixli 17592 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə ona 609 080 manat deyil, məhz 390 000 manat kredit ayrılmış, 19.09.2014-cü il tarixli 18425 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə isə cəmi 100 000 manat verilmişdir. Həmçinin qeyd olunan rəsmi çıxarışda ilk iddia ərizəsində qeyd olunan çoxsaylı kredit müqavilələrinin tərəflər arasında bağlanılması ümumiyyətlə müəyyən olunmamşdır. Odur ki, öhdəliklərin tam yerinə yetirildiyi halda ilk iddiaçı əsassız olaraq ona qarşı iddia tələbi sürmüşdür və faktiki olaraq öhdəlikləri bitmiş 17.01.2014-cü il tarixli 17592 saylı kredit xətti müqaviləsinə və 19.09.2014-cü il tarixli 18425 saylı kredit xətti müqaviləsinə xitam verilməklə banka ödədiyi artıq məbləğ olan 207 992 manat məbləğində pul vəsaiti bankdan xeyrinə tutulmalı, qızıl zinət əşyaları girovdan çıxarılmalı, girov müqavilələri ləğv edilməlidir
102. Bakı şəhəri Xətai rayon Məhkəməsinin (bundan sonra – birinci instansiya məhkəməsi) 03 fevral 2017-ci il tarixli 2(011)-1032/2017 nömrəli qətnaməsi ilə (hakim N.Misirzadə) ilkin iddianın qismən təmin edilməsi, 17592 saylı 17 yanvar 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsiüzrə 229 143 (iki yüz iyirmi doqquz min yüz qırx üç) manat məbləğində əsas, 33 634,90 (otuz üç min altı yüz otuz dörd manat 90 qəpik) manat məbləğində faiz borcu olmaqla cəmi 262 777,90 (iki yüz altımış iki min yeddi yüz yetmiş yeddi manat 90 qəpik) manat məbləğində kredit borcunun; 18425 saylı 19 sentyabr 2 014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 65 860 (altmış beş min səkkiz yüz altmış) manat məbləğində əsas, 13 156,56 (on üç min yüz əlli altı manat 56 qəpik) manat məbləğində faiz borcu olmaqla cəmi 79 016,56 (yetmiş doqquz min on altı manat 56 qəpik) manat məbləğində kredit borcunun, ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq İddiaçı-yə ödənilməsi, Cavabdeh məxsus ümumilikdə 583 əyar üzrə 4561,30 qram, 5 əyar üzrə 1182,10 qram, 750 əyar üzrə 1793,10 qram, cəmi 7536,50 qram qızıl-zinət əşyalarına tutma yönəldilməsi, həmin qızılzinət əşyalarının açıq hərracdan satılması, qızıl-zinət əşyalarının satılmasından əldə edilən vəsaitdən 17592 saylı 17 yanvar 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 262 777,90 (iki yüz altımış iki min yeddi yüz yetmiş yeddi manat 90 qəp ik) manat məbləğində kredit borcunun, 18425 saylı 19 sentyabr 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 79 016,56 (yetmiş doqquz min on altı manat 56 qəpik) manat məbləğində kredit borcunun və ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumunun İddiaçı-yə ödənilməsi, ilkin iddianın qalan hissədə təmin edilməməsi qət olunmuş, eyni tarixli qərardadla qarşılıqlı iddia üzrə icraata xitam verilmişdir.
103. Birinci instansiya məhkəməsi hesab etmişdir ki, Cavabdeh 17.01.2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 01.01.2016-cı il tarixinədək ümumilikdə İddiaçı-yə olan əsas borcunun 229 143 manat, faiz borcunun 33 634,9 manat, 19.09.2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 19.09.2016-cı il tarixədək 65 860 manat əsas, 20 950,6 manat faiz borcu vardır.
104. Bundan başqa Cavabdeh ayrıca icraatda İd diaçı-yə qarşı 207.992 manat məbləğində pul tələbinə dair Nəsimi rayon məhkəməsinə iddia vermişdir.
105. Həmin iş üzrə Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 24 yanvar 2018-ci il tarixli, 2(006)-263/2018 saylı qətnaməsi ilə (hakim Rəşid Səmədov), iddia qismən təmin edilmiş, iddiaçı Cavabdeh ilə cavabdeh ləğv prosesində olan İddiaçı arasında bağlanmış kredit müqavilələri (51 müqavilə) üzrə iddiaçının Banka artıq ödədiyi 207.990,77 (iki yüz yeddi min doqquz yüz doxsan manat, yetmiş yeddi qəpik) manat məbləğində pul vəsaitinin cavabdeh ləğv prosesində olan İddiaçı-dən alınaraq iddiaçı Cavabdeh xeyrinə tutulması, girov müqavilələri üzrə iddiaçının Banka girov qismində qoyulmuş 583 və 585 əyar üzrə 6.047,1qram, 750 əyar üzrə 785,6 qram, cəmi 6832,7 qram qızıl-zinət əşyaları girovdan azad edilərə k iddiaçı Cavabdeh təhvil verilməsi, iddia tələbinin qalan hissədə təmin edilməməsi qət olunmuşdur.
106. Məhkəmə öz mövqeyini Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1, 385.2, 739, 442, 295, 297, Mülki Prossesual Məcəlləsinin (bundan sonra – MPM) 14.2, 77.1-ci maddələrinə istinadla əsaslandırmışdır.
107. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 18 aprel 2018-ci il tarixli, 2(103)-955/2018 saylı qərardadı ilə İddiaçı-nin Cavabdeh qarşı - kredit məbləğinin geri qaytarılması və girov predmetinə tutmanın yönəldilməsi barəsində tələbinə dair ilkin; həmin iş üzrə qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh İddiaçı-yə qarşı kredit xətti müqavilələrinin xitamı, müqavilə üzrə artıq ödənilmiş kredit məbləğinin qaytarılması, girov müqavilələrinin ləğvi və girov predmetlərinin girovdan azad edilməsi qarşı lıqlı tələblərinə dair 2(103)-955/2018 saylı mülki iş, iddiaçı Cavabdeh qarşı “kredit müqavilələri üzrə artıq ödənilmiş kredit məbləğinin qaytarılması və s. tələbi”nə dair 2(103)-4739/2018 saylı mülki işlə birlikdə baxılması üçün bir icraatda birləşdirilməsi qərara alınmışdır Apellyasiya instansiyası məhkəməsindəki birinci icraat
108. Bakı şəhəri Xətai rayon Məhkəməsinin 03 fevral 2017-ci il tarixli qətnaməsindən Cavabdeh, Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 24 yanvar 2018-ci il tarixli qətnaməsindən İddiaçı apellyasiya şikayəti vermişdir.
109. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının (bundan sonra – apellyasiya instansiyası məhkəməsi) 2(103)-955/2018 nömrəli iş üzrə 20 iyun 2018-cu il tarixli qətnaməsi ilə (hakimlər – X.Sarıyev (sədrlik edən və məruzəçi), M.Məmmədov və E.Nağıyeva ) ikinci iş üzrə cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinin təmin edilməməsi, Bakı şəhəri Nəsimi rayon Məhkəməsinin 24 yanvar 2018-ci il tarixli, 2(006)263/2016 saylı qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanılması, birinci iş üzrə Cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinin təmin edilməsi, Bakı şəhəri Xətai rayon Məhkəməsinin 03 fevral 2017-ci il tarixli, 2(011 )-1038/2017 saylı qətnaməsinin ləğv edilməsi, həmin iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilməsi, İddiaçı-nin Cavabdeh qarşı - kredit məbləğinin geri qaytarılması və girov predmetinə tutmanın yönəldilməsi barəsində iddiasının təmin edilməməsi qət edilmişdir.
110. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1091.1-ci, 1092-ci, 1092.2 və 1092.3-cü, 21-ci maddələrinə istinadən qeyd etmişdir ki, birinci instansiya məhkəməsi iddia tələbinin “iddiaçının kredit müqavilələri üzrə İddiaçı-yə ödədiyi artıq məbləğ olan - 207.992 manat məbləğində pul vəsaitinin cavabdehdən tutulması” hissəsi ilə bağlı iddia qismən təmin edilməli, həmin məbləğ 207.990,77 manat məbləğində müəyyənləşdirilməlidir. Həmçinin məhkəmə iddia tələbinin girov müqavilələri üzrə Banka girov qismində qoyulmuş 583 və 585 əyar üzrə 6.047,1 qram, 750 əyar üzrə 785,6 qram, cəmi 6.832,7 qram qızıl-zinət əşyalarının girovdan azad edilərək iddiaçıya təhvil verilməsi” hissəsi ilə bağlı düzgün olaraq qeyd etmişdir ki, iddia tələbi həmin hissədə əsaslı olduğundan təmin edilməlidir
111. Bundan başqa məhkəmə kollegiyası qeyd etmişdir ki, Cavabdeh Bankqarşısında yuxarıda sadalanan müqavilələr üzrə heç bir öhdəliyi yoxdur. Belə ola n halda, iddiaçıya məxsus qızıl-zinət əşyaları qeyd olunan müqavilələr üzrə öhdəliklərin təminatı kimi çıxış etdiyindən, habelə müqavilələr üzrə öhdəliklər tam icra edildiyindən girov predmeti olan qızıl-zinət əşyaların girovdan azad edilməsi ilə bağlı məhkəmə düzgün nəticəyə gəlmişdir.
112. Məhkəmə kollegiyası həmçinin cavabdeh nümayəndəsinin iddia müddətinin tətbiqinə dair ərizəsini nəzərdən keçirib hesab etmişdir ki, hazırki mülki işə iddia müddətinin ötürülməsi ilə bağlı müddəalar şamil edilməməlidir və iddiaçının hüquqları pozulmuşdur və o, Bankdan artıq ödədiyi pulları geri tələb etməkdə haqlıdır və eyni zamanda, iddiaçı hüquqlarının pozulduğundan yeni məlumatlı olmuş və bu hal məhkəmənin təşəbbüsü ilə keçirilmiş ekspertizanın rəyi əsasında öz təsdiqini tapmışdır
113. Bununla əlaqəda r olaraq məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 377.1-ci və 384.0.4-cü maddələrinə istrinad etmiş və qeyd etmişdir ki, iddiaçının Banka artıq ödədiyi pul vəsaitləri onun mülkiyyəti hesab olunduğuna görə onun həmin pulun geri qaytarılması haqqında tələbinə iddia müddəti tətbiq oluna bilməz.
114. Məhkəmə kollegiyası həmçinin iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında cavabdehin nümayəndəsinin vəsatətinə də qiymət vermiş və qeyd etmişdir ki, “Banklar haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 72.1.2 və 72.1.3-cü maddələrinin Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 254.2, 153.2.1 və 261.0.1-ci maddələri ilə, eləcə də Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 178-ci maddəsinin 2ci bəndinin “Banklar haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 72, 77 və 8 2-ci maddələri ilə əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 13 iyun 2017-ci il tarixli qərarında qeyd olunduğu kimi Mülki Məcəllənin 60.2 və 61.7-ci maddələrinə uyğun olaraq, hüquqi şəxsin mövcudluğuna son qoyulma anına qədər hüquqi şəxs hüquq qabiliyyətini saxlayır, hüquqi şəxsin, konkret halda bankın müflis elan edilməsi bank fəaliyyəti ilə məşğul olan qurumun hüquq qabiliyyətini dayandırmır, yəni müflis elan olunmuş bank qurumu iflas proseduru çərçivəsində hüquqi şəxs kimi fəaliyyətini davam etdirir. Kassasiya instansiya məhkəməsində birinci icraat
115. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 2(102)87/2019 nömrəli iş üzrə 15 yanvar 2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə (hakimlər – İ.Dəmirov (sədrlik edən və məruzəçi), A.İsgəndərov və Ə.Əhmədov) iddiaçı kassasiya şikayəti qismən təmin edilərək, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 20 iyun 2018ci il tarixli, 2(103)-955/2018 saylı qətnaməsi ləğv edilmiş,iş yeni apellyasiya baxışına qaytarılmışdır.
116. Kassasiya instansiyası məhkəməsi qəbul etdiyi qərarı onunla əsaslandırmışdır ki,, ikinci iş üzrə verilmiş iddia tələbi üzrə apellyasiya instansiyası məhkəməsi düzgün hüquqi nəticəyə gəlməmişdir. İşə yenidən apellyasiya qaydasında baxılarkən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmin 2-ci iş üzrə verilmiş iddiaya həmçinin Azərbaycan Respublikası MPM-nin 261.0.1-ci maddələrinin tələbləri baxımından hüquqi qiymət verməlidir. MPM-nin 261.0.1-ci maddəsinə əsasən işə məhkəmədə baxılmalı deyilsə, iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Banklar haqqında Qanunun 72.1.3-cü maddəsi və Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun yuxarıda qeyd olunan qərarından da göründüyü kimi ikinci iş üzrə iddia tələbi məhkəmə qaydasında baxılmalı deyildi və kreditor tələbi olmaqla ləğvediciyə irəli sürülməli idi. Banklar haqqında Qanunun 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qeydə alınmaqla, 82-ci maddəyə uyğun olaraq növbəlilik qaydasında təmin oluna bilər.
117. Məhkəmə Kollegiyası həmçinin bu nəticəyə gəlir ki, ikinci iş üzrə apellyasiya instansiyası məhkəməsi düzgün hüquqi nəticəyə gəlmədiyindən, ikinci işin nəticəsi olaraq birinci iş üzrə iddia tələbinə düzgün hüquq qiymət verilmədiyindən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsi digər hissədə də ləğv olunmalıdır
118. Bundan başqa Apellyasiya instansiya məhkəməsi işə baxarkən prosessual hüquq normalarını da poz muşdur. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 418.3-cü maddəsinə əsasən prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması qətnamənin yaxud qərardadın ləğv edilməsi üçün o vaxt əsas ola bilər ki, bu pozuntu düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnsin və ya nəticələnə bilsin.
119. Belə ki, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçının Nəsimi Rayon Məhkəməsində qaldırdığı iddianın Xətai Rayon Məhkəməsində qaldırılan qarşılqılı iddia ilə eyni tərəflər arasında, eyni predmetə və əsasa malik olması məsələsinə Apellyasiya instansiya məhkəməsi tərəfindən hüquqi qiymət verilməmişdir. Halbuki, Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 261.0.2-ci maddəsinə əsasən eyni tərəflər arasında, eyni predmet barəsində və eyni əsaslar üzrə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi və ya iddiaçının iddiadan imtina etməsi və ya tərəflərin barışıq sazişinin təsdiq olunması ilə əlaqədar məhkəmənin qərardadının olması iş üzrə icraata xitam verilməsi üçün əsasdır. Qarşılıqlı iddia ilə bağlı Xətai rayon məhkəməsinin 2(0103)-4366/2017 saylı, 03 fevral 2017-ci il tarixli qərardı ilə icraata xitam verilmiş, həmin qərardaddan verilmiş apellyasiya şikayəti Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 12 aprel 2017-ci il tarixli, 2(011)-1032/2017 saylı qəradadı ilə təmin edilməmişdir. İşə yenidən apellyasiya məhkəməsində baxılarkən bu məsələyə hüquqi qiymət verilməlidir.
120. Apellyasiya instansiya məhkəməsi işdə mövcud olan sübutları tam araşdırmamaqla və onlara hərtəfli qiymət verməməklə Azərbaycan Respublikasının MPMnin 88-ci maddəsinin tələblərini də pozmuşdur. İşə yenidən apellyasiya qaydasında baxılarkən yuxar ıda qeyd olunan 17592 saylı və 18425 saylı kredit müqavilələri ilə əlaqədar rəsmi bank sənədləri üzrə cavabdehə ümumilikdə hansı məbləğdə kredit borcunun verilməsi həmin müqavilələr üzrə keçirilmiş Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Ekspertiza Mərkəzinin 28 noyabr 2016-cı il tarixli 18635 saylı ekspert rəyi nəzərə alınmaqla yenidən araşdırılmalı, bankın iddia tələbinə hər iki müqavilənin şərtlərinə uyğun yenidən hüquqi qiymət verilməlidir. Apellyasiya instansiyası məhkəməsindəki ikinci icraat
121. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının 2(103)-197/2020 nömrəli iş üzrə 13 avqust 2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə (hakimlər: E.Həsənov, X.Mərdanova və F.Babayev) Cavabdeh apellyasiya şikayəti qismən təmin edilmiş, Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin 2(011)-1032/2017 saylı iş üzrə 03 fevral 2017-ci il tarixli qətnaməsi mübahisələndirilən hissədə dəyişdirilərək, Cavabdeh 17592 saylı 17 yanvar 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 21 152,23 (iyirmi bir min yüz əlli iki manat 23 qəpik) manat məbləğində əsas, 33 634,90 (otuz üç min altı yüz otuz dörd manat 90 qəpik) manat məbləğində faiz borcu olmaqla cəmi 54 787,13 (əlli dörd min yeddi yüz səksən yeddi manat 13 qəpik) manat məbləğində kredit borcu; 18425 saylı 19 sentyabr 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 65 860 (altmış beş min səkkiz yüz altmış) manat məbləğində əsas, 13 156,56 (on üç min yüz əlli altı manat 56 qəpik) manat məbləğində faiz borcu olmaqla cəmi 79 016,56 (yetmiş doqquz min on altı manat 56 qəpik) manat məbləğində kredit borcu, habelə 30 (otuz) manat dövlət rüsumunun əvəzi İddiaçı-nin xeyrinə tutulması, Cavabdeh məxsus ümumilikdə 583 əyar üzrə 4561,30 qram, 5 əyar üzrə 1182,10 qram, 750 əyar üzrə 1793,10 qram, cəmi 7536,50 qram qızıl-zinət əşyalarına tutma yönəldilməsi, həmin qızıl-zinət əşyaları açıq hərracdan satılsın, qızıl-zinət əşyalarının satılmasından əldə edilən vəsaitdən 17592 saylı 17 yanvar 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 54 787,13 (əlli dörd min yeddi yüz səksən yeddi manat 13 qəpik) manat məbləğində kredit borcu, 18425 saylı 19 sentyabr 2014-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 79 016,56 (yetmiş doqquz min on altı manat 56 qəpik) manat məbləğində kredit borcunun və 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumunun İddiaçı-yə ödənilməsi, kredit borcu ödənildikdən sonra girov predmetlərinin hərracda satışından əldə olunmuş pul vəsaitinin qalan hissəsinin Cavabde h qaytarılması qət edilmişdir. Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin təyin etdiyi, habelə apellyasiya baxışı zamanı keçirilmiş ekspertiza tədqiqatlarının dəyəri olan 800 (səkkiz yüz) manatın 500 (beş yüz) manatı Cavabdeh, 300 (üç yüz) manatı isə İddiaçı-dən alınaraq Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına köçürülməsi, apellyasiya şikayətlərinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumlarının məbləğləri tərəflərin özlərinə aid edilmişdir.
122. Bundan başqa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 13 avqust 2020-ci il tarixli qərardadı ilə X apellyasiya şikayətinin təmin olunaraq Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)-263/2018 saylı iş üzrə 24 yanvar 2018-ci il tarixli qətnaməsi ləğv edilmiş, həmin iş üzrə icraata xitam verilmişdir.
123. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi qəbul etdiyi qətnaməni onun la əsaslandırmışdır ki, mülki qanunvericilikdə təsbit edilmiş öhdəlik hüququnun normaları baxımından öhdəliyin icrası onun predmetini təşkil edən hərəkətlərin yerinə yetirilməsində və ya yetirilməməsində ifadə olunur. Öhdəliyin yerinə yetirilməməsi anlayışını müəyyən edən Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Bu mənada, öhdəliyin pozulması dedikdə öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsi, lazımınca icra edilməməsi dedikdə isə vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidmətin qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir Kassasiya şikayətinin və ona etirazın dəlilləri, məhkəmə icraatı iştirakçılarını n izahatları a) Kassasiya şikayətinin dəlilləri
124. İddiaçı kassasiya şikayəti verərək apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsi və iş üzrə yeni qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
125. Kassasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsi işin hallarını düzgün araşdırmamış, maddi və prosessual hüquq normalarının tələblərini pozmuşdur. b) Kassasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri
126. Kassasiya şikayətinə qarşı yazılı etiraz daxil olmamışdır. c) Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları
127. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq iş üzrə cavabdeh tərəf hər hansı üzrlü səbəb göstərmədən Məhkəmə iclasına gəlməmişlər. Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllə sinin (bundan sonra – MPM) 415.3-cü maddəsini rəhbər tutaraq işə cavabdeh tərəfin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir.
128. İddiaçının vəkili kassasiya şikayətinin dəlillərinə uyğun izahat verərək, şikayətin təmin edilməsini xahiş etdi. Kassasiya baxışının hədləri
129. MPM-in 407.2-ci maddəsinə əsasən kassasiya şikayətində işin hallarının sübut olunmamasına, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün əhəmiyyətli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına və yaxud qətnamə və qərardadda ifadə olunan nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmamasına istinad etməyə yol verilmədiyi üçün kassasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin belə dəlilləri üzrə araşdırma aparmır və onlara qiymət vermir.
130. MPM-ə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi müstəsna olaraq hüquqi məsələlərə baxmaqla apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır (maddə 416). Prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması qətnamənin yaxud qərardadın ləğv edilməsi üçün o vaxt əsas ola bilər ki, bu pozuntu düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnsin və ya nəticələnə bilsin (maddə 418.3).
131. Qanunun tələbinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi işin faktiki hallarını araşdırmır. Lakin apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq olunub-olunmamasını yoxlamaq zərurətindən irəli gələrək, iş materiallarında olan, aşağı instansiya məhkəmələri tərəfindən qəbul edilərək işə əlavə olunmuş, araşdırılmış və (və ya) müəyyən edilmiş sübutlara və hüquqi faktlara i stinad edilməsi kassasiya instansiyası məhkəməsinin faktiki halları araşdırması kimi qiymətləndirilməməlidir. Mülki işə tətbiq edilən hüquq Mülki Məcəllə
132. Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. (maddə 385.1)
133. Borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsi nə götürür. (maddə 739.1)
134. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. (maddə 739.2) 135. “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 439.1, 439.2 və 439.7-ci maddələrinin Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına uyğunluğunun yoxlanılması və həmin maddələrin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 14 may 2015-ci il tarixli Plenumunun qərarında göstərilir ki, alqı-satqı, icarə, podrat və s. pul öhdəliklərindən fərqli olaraq, kredit və ya əmanət müqavilələri üzrə təqdim edilmiş pul (manat və ya xarici valyuta) ödəniş vasitəs i kimi deyil, qaytarılmalı olan mülkiyyət kimi çıxış edir. Başqa sözlə kredit müqaviləsində pul nə verildiyi, nə də qaytarıldığı zaman ödəniş vasitəsi funksiyasını yerinə yetirmir, mülkiyyət kimi verilir və mülkiyyət kimi geri qaytarılır. Mülki Prossesual Məcəllə
136. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.(maddə 14.2)
137. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. (maddə 77.1)
138. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. (maddə 88)
139. Kassasiya şikayətində işin hallarının sübut olunmamasına, məhk əmənin gəldiyi nəticə üçün əhəmiyyətli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına və yaxud qətnamə və qərardadda ifadə olunan nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmamasına istinad etməyə yol verilmədiyi üçün kassasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin belə dəlilləri üzrə araşdırma aparmır və onlara qiymət vermir. (maddə 407.2)
140. Kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır. (maddə 416)
141. Kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnamə və ya qərardadını dəyişiklik edilmədən, şikayəti təmin etmədən saxlaya bilər. (maddə 417.1.1) Kassasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi
142. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apelyasiya instansiyası məh kəməsi tərəfindən mübahisəli hüquq münasibətini tənzimləyən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq olunmuşdur. İş üzrə düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnən prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması halları müəyyən edilmir. Bu baxımdan apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv olunması və ya dəyişdirilməsi üçün əsas yoxdur.
143. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, kassasiya şikayətində qeyd edilən dəlillər mülahizə xarakterli olmaqla iş materialları ilə təsdiq edilmir. Həmin dəlillər əsassız olduğundan apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğvi üçün qanuni əsas ola bilməz.
144. Məhkəmə kollegiyası qeyd olunanları nəzərə alaraq belə qənaətə gəlir ki, kassasiya şikayəti təmin olunmamalı, apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnamə si dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
145. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-in 416, 417 və 419-cu maddələrini rəhbər tutaraq, Məhkəmə kollegiyası Qərara aldı: İddiaçı tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının 2(103)-197/2020 nömrəli iş üzrə 13 avqust 2020-cu il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.