Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-3069/2021 14.09.2021 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki kollegiyasının İddiaçı "xxxx" MTK-nın Cavabdeh1 qarşı iş üzrə QƏRARİ Açar sözlər: işin mahiyyətinə aid olan əhəmiyyətli hallara hüquqi qiymət verilməməsi Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyası, hakimlər Əliyev Ələsgər Əliabbas oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, Əhmədova Mehparə Tofiq qızı və Xəlilov İsmayıl Kamil oğlundan ibarət tərkibdə, Nəsirova Günel İnqilab qızının katibliyi ilə, Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının 2(103)-441/2020 nömrəli iş üzrə 23 noyabr 2020-ci il tarixli qətnaməsindən iddiaçı "xxxx" MTK tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə dair işə 14 sentyabr 2021-ci il t arixdə Ali Məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qərarı qəbul etdi. İşin halları
1. İddiaçı "xxxx" MTK iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, iddiaçı "xxxx" MTK ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xxx saylı mənzilə dair 21 may 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 21 may 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx 38 saylı mənzilə dair 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx, xxx saylı mənzilə dair 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 12 noyabr 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 25 noyabr 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 10 mart 2017-ci il tarixli xxx N-İi, xxx saylı mənzilə dair 26 mart 2017-ci il tarixli xxx müqavilə, xxxx saylı mənzilə dair 26 oktyab r 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxxx saylı mənzilə dair 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 26 oktyabr 2016-cı il tarixli, xxxx saylı mənzilə dair xxx Nli, xxx saylı mənzilə dair 26 mart 2017-ci il tarixli xxx N-li müqavilələrin bağlandığı andan etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh1 qanunsuz hərəkətləri nəticəsində "xxxx" MTK-ya vurulmuş maddi ziyanın əvəzi olaraq 616.050 manat məbləğində pulun Cavabdeh1 tutularaq iddiaçı "xxxx" MTK-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
2. İşin mübahisə edilməyən hallarından görünür ki, "Sifarişçi" "xxxx" MTK, "Zamin" X83 və "İcraçı" Cavabdeh1 arasında bağlanmış 13 dekabr 2016-cı il tarixli birgə fəaliyyət haqqında müqaviləyə əsasən, tərəflər aralarında aşağıdakı şərtlər daxilində birgə fəaliyyət haqqında müqav ilə bağlamışlar: "İcraçı" tərəfındən görüləcək işlər: beton - qəlib, armatur və digər dəmir materialları, hörgü - suvaq, plastik (ağ) qapı, pəncərə, mənzillərin və blokların giriş qapısı (dəmir), blokların suvağı, malyar işi, mozaikası, perilası (dəmir), fasadın suvağı və malyar işləri, damın izolyasiyasını layihəyə uyğun şəkildə həyata keçirmək, su, kanalizasiya, elektrik, lift işləri (beton - bu müqavilənin predmeti deyil). Görülən işin 100%-i pul şəkilində ödəniləcək. Ödəniləcək 100% pulun 30%-i müvəqqəti ev şəklində yazılacaq. "İcraçı" yazılan 30% mənzilləri satmaq, dəyişmək və ya hər hansı bir görülən işin müqabilində vermək hüququna malik deyil. 30% şəklində verilən evlər yalnız "Sifarişçi" tərəfındən satılaraq, "İcraçı”ya ödəniləcəkdir. Ümumi işlərin 1 m2 -nin dəyəri 245 AZN-dir. Bi nanın 8-ci mərtəbəsi tikildikdən sonra "Sifarişçi" 2017-ci ilin yanvar ayının sonunda "İcraçı" ilə pul şəklində ödənişə başlayaraq, "Sifarişçi" "İcraçıya” bankdan götürülən vəsait barədə məlumat verəcək. Götürülən vəsaitin 70%-dən az olmamaq şərtiylə "İcraçı"ya ödəniləcəkdir. "Sifarişçi"nin gələcəkdə "İcraçı" ilə görülən işin ödənişi barədə yaranacaq problemlər hər iki tərəfın maraqları nəzərə alınaraq qarşılıqlı anlaşma əsasında müəyyən ediləcək. Evlərin satışında ilkin ödəniş tam şəklində "İcraçıya ödəniləcəkdir. Bank hesabında olan pul birinci növbədə smeta dəyərinə qədər tikintiyə yönəldiləcək, smeta dəyərinə qədər bank hesabında olan pulun digər tərəflərə ödənişi qarşılıqlı məlumat razılığı ilə həyata keçiriləcək. Sifarişçi təminat kimi verdiyi mənzillərin satışını həyata keçirib, d əyərini “İcraçıya” ödəmək hüququna malikdir. "İcraçı" müqavilədə göstərilən işlərin keyfıyyətinə görə məsuliyyət daşıyır. "Sifarişçi" müqavilədə göstərilən vaxtla daşıyır. Manatın məzənnəsində və tikinti materiallarının verdiyi halda müqavilənin şərtlərinə yenidən baxılacaq. Mübahisəli məsələlər Azərbaycan Respublikasının Qanunları çərçivəsində və ya qarşılıqlı anlaşma yolu ilə müzakirə edilib həll olunur". 3. "xxxx" MTK ilə "Payçı" Cavabdeh1 arasında aşağıdakı müqavilələr bağlanmışdır: xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); 26 mart 2016-cı il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı yaşayış sahəsi); 21 may 2016-cı il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı ); 21 may 2016-cı il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); 21 ma y 2016-cı il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); 26 oktyabr 2016-cı il tarixli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); 12 noyabr 2016-cı il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); 25 noyabr 2016-cı il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); 10 mart 2017-ci il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); 26 mart 2017-ci il tarixli xxx nömrəli əmlak pay haqqı müqaviləsi (xxx saylı); Qeyd edil ən müqavilələrin 2.1-ci bəndində mənzillərin dəyərinin tam ödənildiyi göstərilmişdir. 4. "xxxx" MTK ilə "Payçı"X84 arasında 25 iyul 2016-cı il tarixli xxx nömrəli (xxx saylı) əmlak pay haqqı müqaviləsi bağlanmışdır. Müqavilənin 2.1-ci bəndində mənzilin dəyərinin tam ödənildiyi göstərilmişdir. 5. "xxxx" MTK ilə X arasında 19 iyul 2016-cı il tarixli xxx nömrəli (xxx saylı) əmlak pay haqqı müqaviləsi bağlanmışdır. Müqavilənin 2.1-ci bəndində mənzilin dəyərinin tam ödənildiyi göstərilmişdir. 6. "xxxx" MTK ilə X85 arasında 22 sentyabr 2016-cı il tarixli xxx nömrəli (xxx saylı) əmlak pay haqqı müqaviləsi bağlanmışdır. Müqavilənin 2.1-ci bəndində mənzilin dəyərinin tam ödənildiyi göstərilmişdir. 7. "xxxx" MTK ilə X24 arasında 06 avqust 2016-cı il tarixli xxx nömrəli (xxx saylı) və 26 oktyabr 2016 -cı il tarixli xxx nömrəli (xxx saylı) əmlak pay haqqı müqavilələri bağlanmışdır. Müqavilələrin 2.1-ci bəndində mənzillərin dəyərinin tam ödənildiyi göstərilmişdir. 8. "xxxx" MTK ilə X11 arasında 27 yanvar 2017-ci il tarixli xxx nömrəli (xxx saylı) əmlak pay haqqı müqaviləsi bağlanmışdır. Müqavilənin 2.1-ci bəndində mənzilin dəyərinin tam ödənildiyi göstərilmişdir.
9. X86 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 26.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfindən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 15000 (on beş min) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfindən ona xxx saylı məhəllədə inşa edilmiş xxx saylı binada dəyəri 53105 (əlli üç min yüz beş) manat olan xxx saylı mənzil üçün ilkin ödəniş kimi qəbul edil ərək, qalan 38105 (otuz səkkiz min yüz beş) manat qismini 40 ay müddətinə ödəmək öhdəliyini öz üzərinə götürür. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə əvvəlcə ona vəd olunan mənzillə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
10. Cavabdeh1 tərəfındən notariat kontoruna ünvanlanmış 03.04.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, Cavabdeh1 tərəfındən bildirilmişdir ki, o, "xxxx" MTK-nın xxx saylı binanın 10-cu mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 50,7 kv.m olan 2 otaqlı xxx saylı mənzilini X38 27500 (iyirmi yeddi min beş yüz) manata satmışdır. Satdığı mənzilə dair 15000 (on beş min) manatın ondan 03 aprel 2017ci il tarixdə nəğd şəkildə almış, qalan 12500 (on iki min beş yüz) manatı isə 03 aprel 2022ci il müddətində ödəməsinə heç bir etirazı yoxdur. Qalan məbləği ödədikdən sonra həmin mənzilə dair heç bir iddiası və tələbi olmayacaqdır.
11. X46 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 16.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 30000 (otuz min) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfındən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı heç zaman iddiası olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İ şə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
12. X39 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 16.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfindən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 22.000 (iyirmi iki min) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfindən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTKnın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı, iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
13. Cavabdeh1 tərəfindən notariat kontoruna ünvanlanmış 29.03.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizədən görünür ki, Cavabdeh1 tərəfındən bildirilmişdir ki, o, "xxxx" MTK-nm xxx saylı mənzilini X 40000 (qırx min) manata satmışdır. Satdığı mənzilə dair 22000 manat ondan 29 mart 2017-ci il tarixdə nəğd şəkildə almış, qalan 180000 manat isə 3 il müddətində ödəməsinə heç bir etirazı yoxdur. Qalan həmin mənzilə dair heç bir iddiası və tələbi olmayacaqdır.
14. X25 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 16.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətindən görünür ki, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 15100 (on beş min yüz) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfındən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı gələcəkdə "xxxx" MTK-ya qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı heç zaman iddiası ol mayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
15. Cavabdeh1 tərəfindən notariat kontoruna ünvanlanmış 09.03.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, Cavabdeh1 tərəfındən bildirilmişdir ki, o, "xxxx" MTK-nın xxx -saylı mənzilini X12 44500 (qırx dörd min beş yüz) manata satmışdır. Satdığı mənzilə dair 8500 (səkkiz min beş yüz) manatın ondan 09 mart 2017-ci il tarixdə nəğd şəkildə almış, qalan 36000 (otuz altı min) manatı isə 5 il müddətində ödəməsinə heç bir etirazı yoxdur. Qalan məbləği ödədikdən sonra həmin mənzilə dair heç bir iddiası və tələbi olmayacaqdır.
16. Cavabdeh1 tərəfındən notariat kontoruna ünvanlanmış 10.03.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edi lmiş ərizənin surətinə əsasən, Cavabdeh1 tərəfmdən bildirilmişdir ki, o, "xxxx" MTK-nın xxx saylı mənzilini X13 36000 (otuz altı min) manata satmışdır. Satdığı mənzilə dair 30000 (otuz min) manatın ondan 10 mart 2017-ci il tarixdə nəğd şəkildə almış, qalan 6000 (altı min) manatı isə 10 sentyabr 2017-ci il müddətində ödəməsinə heç bir etirazı yoxdur. Qalan məbləğ tam ödənildikdən sonra həmin mənzilə dair heç bir iddiası və tələbi olmayacaqdır.
17. X5 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 25.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 18600 (on səkkiz min altı yüz) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfındən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
18. X47 tərəfındən "xxxx" MTK- ya ünvanlanmış ərizənin surətinə əsasən, o, qaynı X69 "xxxx" MTK-ya müqaviləyə əsasən ödədiyi 28000 manatı almış və onda olan müqaviləni qaytarmışdır, MTK əməkdaşlarının yanında qaynı X telefonla razıhğını bildirmişdir; X48 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 19.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 18000 (on səkkiz min) manat məbləğ vəsaitdən 8050 (səkkiz min əlli) manatı "xxxx" MTK tərəfindən ona geri qaytarılmışdır. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
19. X87 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 16.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş surətinə əsasən, X tərəfindən bildirilmişdir ki, X tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 18000 "xxxx" MTK tərəfındən tam şəkildə ona geri qaytarılmışdır, bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı iddiası, tələbi olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
20. X40 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 19.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizə nin surətinə əsasən, X tərəfmdən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfindən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 16500 (on altı min beş yüz) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfmdən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasmı xahiş etmişdir.
21. X14 tərəfindən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 16.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfmdən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfindən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 25000 (iyirmi beş yüz) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfmdən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTKnın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
22. X95 tərəfmdən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 16.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətindən görünür ki, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfindən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 4950 (dörd min doqquz yüz əlli) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfindən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı iddiası, təl əbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
23. X15 tərəfindən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 16.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfindən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfindən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 18800 (on səkkiz min səkkiz yüz) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfmdən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
24. X26 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 16.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfindən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfindən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 15000 (on beş min) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfindən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
25. X1 orqanlara ünvanlanmış 16.12.2017-ci il tarixli notarial ərizənin surətinə əsasən, Ş.Ramazanov tərəfindən bildirilmişdir, X27 tərəfmdən ona vəd olunmuş ev üçün 22000 manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfindən tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
26. X61 tərəfindən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 28.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfindən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfindən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 29500 (iyirmi doqquz min beş yüz) manat məbləğdə vəsaitin dəyəri 49465 manat olan mənzilin ilkin ödənişi kimi qəbul edilərək, qalan 19965 manatını 36 ay müddətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bu nunla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nm hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
27. X9 tərəfindən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 25.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfmdən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 31000 (otuz bir min) manat məbləğdə vəsaitin dəyəri 58.955 manat olan mənzilin ilkin ödənişi kimi qəbul edilərək, qalan 27955 manatmı ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə də pul məbləği ilə bağlı id diası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
28. Cavabdeh1 tərəfindən notariat kontoruna ünvanlanmış notarial qaydada təsdiq edilmiş 29.03.2017-ci il tarixli ərizənin surətinə əsasən, o, xxx saylı mənzili X9 50000 manat satmış, satdığı mənzilə dair 27000 manatı 29.03.2017- ci il tarixdə nəğd şəkildə almış, qalan 23000 manatı isə ödəməyə heç bir etirazı olmamışdır. Qalan məbləğ tam ödəndikdən sonra həmin mənzilə dair heç bir iddia və tələbi olmayacaqdır.
29. Cavabdeh1 tərəfindən İddiaçınə ünvanlanmış 18.05.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, Cavabdeh1 tərəfindən bildirilmişdir ki, o, "xxxx" MTK-nın inşa etdiyi bi nada admda olan xxx saylı müqaviləyə əsasən xxx nömrəli mənzilindən, xxx saylı müqaviləyə əsasən xxx saylı binada yerləşən 65 kv.m ümumi sahəsindən ibarət olan xxx nömrəli mənzilindən, xxx saylı müqaviləyə əsasən xxx nömrəli mənzilindən və pay hüququndan imtina edir. Həmin pay hüquqlarının satılmasına, "xxxx" MTK-ya geri qaytarılmasına və digər şəxsin adma keçirilməsinə (dəyişdirilməsinə) etirazı yoxdur, razıdır. Gələcəkdə göstərilən mənzillər barəsində "xxxx" MTK-ya qarşı heç bir iddiası olmayacaq. Hər hansı bir mübahisə yaranarsa, şəxsən özü cavabdehlik daşıyacaqdır.
30. Cavabdeh1 tərəfindən "xxxx" MTK tərəfindən ona xxx nömrəli mənzilindən və pay hüququndan imtina edir. Həmin pay hüquqlarının satılmasına, "xxxx" MTK-ya geri qaytarılmasına və digər şəxsin adma keçirilməsinə (dəyişdirilmə sinə) etirazı yoxdur, razıdır. Gələcəkdə göstərilən mənzillər barəsində "xxxx" MTK-ya qarşı heç bir iddiası olmayacaq. Hər hansı bir mübahisə yaranarsa, şəxsən özü cavabdehlik daşıyacaqdır.
31. Cavabdeh1 tərəfındən "xxxx" MTK-nın rəhbərliyinə ünvanlanmış 02.06.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş srizənin surətindən görünür ki, Cavabdeh1 tərəfmdən bildirilmişdir ki, o, "xxxx" MTK-nın inşa etdiyi binada admda olan xxx saylı müqaviləyə əsasən xxx nömrəli mənzilindən və pay hüququndan imtina edir. Həmin pay hüquqlarının satılmasma, "xxxx" MTK-ya geri qaytarılmasına və digər şəxsin adma keçirilməsinə (dəyişdirilməsinə) etirazı yoxdur, razıdır. Gələcəkdə göstərilən mənzillər barəsində "xxxx" MTK-ya qarşı heç bir iddiası olmayacaq. Hər hansı bir mübahisə yaranarsa, şəxsən özü cav abdehlik daşıyacaqdır.
32. Cavabdeh1 tərəfındən İddiaçınə ünvanlanmış 18.05.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, Cavabdeh1 tərəfindən bildirilmişdir ki, o, "xxxx" MTK-nın inşa etdiyi binada admda olan xxx saylı müqaviləyə əsasən xxx nömrəli mənzilindən, xxx saylı müqaviləyə əsasən xxx nömrəli mənzilindən və pay hüququndan imtina edir. Həmin pay hüquqlarınm satılmasma, "xxxx" MTK-ya geri qaytarılmasına və digər şəxsin adma keçirilməsinə (dəyişdirilməsinə) etirazı yoxdur, razıdır. Gələcəkdə göstərilən mənzillər barəsində "xxxx" MTK-ya qarşı heç bir iddiası olmayacaqdır. Hər hansı bir mübahisə yaranarsa, şəxsən özü cavabdehlik daşıyacaqdır.
33. X88 tərəfindən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 24.04.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş əri zənin surətinə əsasən, X tərəfmdən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 5300 (beş min üç yüz) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfındən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTKnın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzillə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasmı xahiş etmişdir.
34. X49 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 24.04.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətindən görünür ki, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 ödədiyi pul vəsaitinin 4000 (dörd min) manat hissəsi "xxxx" MTK tərəfındən on a geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzilə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
35. X50 tərəfındən ünvanlanmış 20.04.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş surətinə əsasən, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfindən ona vəd olunmuş ev üçün ona ödədiyi 5000 manat "xxxx"xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nm hazırki sədri X həmin mənzilə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyjəilə hər hansı bir şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarı da göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
36. X89 tərəfmdən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 20.04.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətindən görünür ki, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ona ödədiyi 5000 (beş min) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfındən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzilə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
37. X62 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 19.04.2018-ci il tarixli notarial qay dada təsdiq edilmiş ərizənin surətindən görünür ki, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ona ödədiyi 4700 (dörd min yeddi yüz) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfındən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzilə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
38. X28 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 19.04.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfindən ona vəd olunmuş ev üçün ona ödədi yi 3000 (üç min) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfındən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzilə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
39. X29 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 18.04.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ona ödədiyi 27000 (iyirmi yeddi min) manat məbləğ vəsait əvəzinə "xxxx" MTK tərəfındən Bakı-Sumqayıt yolunun 15-ci kilometrliyində inşa olunan 2 saylı bina, (B bloku) 9-cu mərtəbə, 38.0 kv.m sahəsi olan bir otaqlı xxx saylı mənzili qəbul etmişdir. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzilə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
40. X41 tərəfindən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 25.04.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətindən görünür ki, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 mənzil almaq məqsədi ilə ödədiyi pul vəsaitinin 5000 (beş min) manat hissəsi "xxxx" MTK tərəfındən ona geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTKnın hazırki sədri X120 mənzill ə bağlı, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
41. X70 ünvanlanmış 02.05.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizəsinə əsasən, X tərəfindən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 ödədiyi 36470 (otuz altı min dörd yüz yetmiş) manat məbləğ vəsait əvəzinə "xxxx" MTK tərəfındən xxx saylı mənzili qəbul etmişdir. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə mənzillə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
42. X16 tərəfm dən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 28.04.2018- ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətindən görünür ki, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 mənzil almaq məqsədi ilə ödədiyi pul vəsaitinin 3000 (üç min) manat hissəsi "xxxx" MTK tərəfındən ona geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı gələcəkdə "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə mənzillə bağlı, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə almmasını xahiş etmişdir.
43. X30 tərəfindən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 17.04.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ona ödədiyi 36530 (otuz altı min beş yüz otuz) manat məbləğ vəsait əvəzinə "xxxx" MTK tərəfındən xxx saylı mənzili qəbul etmişdir. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə mənzillə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
44. X71 tərəfindən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 16.04.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ona ödədiyi 10000 (on min) manat məbləğ vəsait əvəzinə "xxxx" MTK tərəfındən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzilə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə almmasını xahiş etmişdir.
45. X51 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 17.03.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfındən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ona ödədiyi 17000 (on yeddi min) manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfındən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya, "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzilə, nə pul məbləği ilə bağ lı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasmı xahiş etmişdir.
46. X31 tərəfindən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 16.12.2017-ci il tarixli notarial qaydada surətindən görünür ki, X tərəfındən bildirilmiş X tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün manat məbləğ vəsait "xxxx" MTK tərəfındən ona ödənilmişdir. Bununla bağlı "xxxx" MTK-ya qarşı nə həmin mənzilllə, nə də pul məbləği ilə bağlı heç zaman iddiası olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir.
47. X72 tərəfmdən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 10.03.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsd iq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfindən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfindən 66950 (altmış altı min doqquz yüz əlli) manata görə ona vəd olunan mənzilin əvəzinə "xxxx" MTK tərəfmdən xxx ünvanında yerləşən, 1033 kv.m sahəsi olan mənzili qəbul etmişdir. Bununla bağlı "xxxx" MTK-nın hazırki sədri X52, X42 və "xxxx" MTK-dan nə mənzil tələbi ilə bağlı, nə hər hansı digər pul məbləği ilə, nədə ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür.
48. X43 tərəfındən səlahiyyətli orqanlara ünvanlanmış 21.04.2018-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizənin surətinə əsasən, X tərəfindən bildirilmişdir ki, Cavabdeh1 tərəfındən ona vəd olunmuş ev üçün ödədiyi 5000 (beş min) manat məbləğ vəsai t "xxxx" MTK tərəfmdən ona tam şəkildə geri qaytarılmışdır. Bununla bağlı "xxxx" MTKya, "xxxx" MTK-nm hazırki sədri X68 qarşı nə həmin mənzilə, nə pul məbləği ilə bağlı, nə də ümumiyyətlə hər hansı bir iddiası, tələbi, şikayəti yoxdur və gələcəkdə də olmayacaq. Əgər olarsa tam olaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İşə baxarkən yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş etmişdir. 49. "xxxx" MMC-nin 05.10.2020-ci il tarixli auditor hesabatı (rəy) təqdim edilmiş, ona əsasən, tədqiqata dair prosedurların ardıcıllığı və şərhi nəticələri, tədqiqatın İzahlı Qeydlər bölməsində işə aid materiallar və audit sübutlarını əhatə edən digər məlumatlarla birlikdə audit qarşısında qoyulmuş sualların bütün aspektlərdən cavablandırılması və təsviri yetərli hesab olunur. Audit, podratçı Cavabdeh1 (AZE ********) müqavilə öhdəliklərinin icrası məqsədilə sifarişçi "xxxx" MTK (vöen: **********) tərəfindən onun adına müvəqqəti yazılmış mənzillərin satışı və təqdim edilməsi barədə hər-hansı hüquqların verilməsinə dair faktlar və sübutlar aşkar etmədi. Audit podratçının onun adına yazılmış mənzillərin satışını sifarişçinin icra etmədiyi pul öhdəliyi səbəbindən həyata keçirdiyi “barədə daha əvvəlcə razılaşma, mübahisə və məhkəmə mübahisələri barədə subutlara rast gəlmədi. Ona görə də audit üçün yalnız müqavilə öhdəliklərinin icrasının podratçı tərəfindən pozulduğu və ƏPM əsasında onun adına müvəqqəti yazılmış mənzillərin ayrı-ayrı vətəndaşlara satışı məqsədilə aldığı pul vəsaitinin sifarişçi "xxxx" MTK tərəfindən qaytardığına dair hadisələr maliyyə nəticələri doğurur. Beləliklə, Audit yoxlaması nəticəsində müəyyən edildi ki, Podratçı Cavabdeh1 tərəfindən sifarişçi "xxxx" MTK- ya vurulmuş zərərin miqdarı 646000 manat təşkil edir. 50. "xxxx" MMC-nin 04.11.2020-ci il tarixli auditor hesabatına əsasən, “Podratçı” Cavabdeh1 Azərbaycan Respulikasının müvafiq qanunvericiliyinə əsasən vergi ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrəsi ilə fərdi sahibkar kimi dövlət qeydiyyatına alınmadığı, sahibkarlıq fəaliyyəti məqsədləri üçün müvafiq Bank hesablarına (hesablaşma-hesabı və valyuta hesabları) malik olmadığı üçün mühasibatlıq sənədlərində qarşı tərəflə hesablaşmalara dair əməliyyatlar Milli mühasibat uçotu haqqında qanunvericiliyin və standartların tələblərinə uyğun həyata keçirilə bilməz. Bununla yanaşı qanunvericiliklə müəyyən edilmiş uçot qaydalarına və uçot sisteminə uyğun olmayan heç bir, qaim ə, faktura, order, qəbz və digər hesablaşma sənədləri audit sübutları kimi nəzərə alınmır. Ona görə də tədqiqat yalnız təqdim olunmuş iş və materiallar əsasında müəyyən edilən (notarial təsdiq olunmuş sənədlər, tərəflərin imzası ilə təsdiq olunmuş AKT, Razılaşma, Müqavilə) sənədlər əsasında aparıldı. Audit, podratçı Cavabdeh1 (AZE ********) müqavilə öhdəliklərinin icrası məqsədilə sifarişçi "xxxx" MTK (vöen: **********) tərəfindən onun adına müvəqqəti yazılmış mənzillərin satışı və təqdim edilməsi barədə hər-hansı hüquqların verilməsinə dair faktlar və sübutlar aşkar etmədi. Audit podratçının onun adına yazılmış mənzillərin satışını sifarişçinin icra etmədiyi pul öhdəliyi səbəbindən həyata keçirdiyi barədə daha əvvəlcə razılaşma, mübahisə və məhkəmə mübahisələri barədə subutlara rast gəl mədi. Ona görə də audit üçün yalnız müqavilə öhdəliklərinin icrasının podratçı tərəfindən pozulduğu və Əmlak Payı Haqqı Müqavilələri əsasında onun adına müvəqqəti yazılmış mənzillərin ayrıayrı vətəndaşlara satışı məqsədilə aldığı pul vəsaitinin sifarişçi "xxxx" MTK tərəfindən qaytardığına dair hadisələr maliyyə nəticələri doğurur. Beləliklə, Audit yoxlaması nəticəsində müəyyən edildi ki, Podratçı Cavabdeh1 tərəfindən sifarişçi "xxxx" MTK-ya vurulmuş zərərin miqdarı 646000 manat təşkil edir.
51. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin qanuni qüvvəyə minmiş 14 fevral 2019-cu il tarixli hökmü ilə Cavabdeh1 AR Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2, 320.1 və 320.2-ci maddələrində nəzərə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinərək 02 il müddətinə dövlət və yerli özünüidarəetmə orqanlarında rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə 08 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir.
52. İddiaçının nümayəndəsi bildirir ki, İddiaçı MTK ilə Cavabdeh1 və X83 arasında 13 dekabr 2016-cı il tarixli birgə fəaliyyət haqqında müqavilə imzalanmışdır. Həmin müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən “İcraçı”, yəni Cavabdeh1 “Sifarişçi”, yəni İddiaçı MTK üçün təmir-tikinti işləri görməyi öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin ikinci bəndinə əsasən görülən işin 100 faizi pul şəklində ödənilir və pulun 30 faizi müvəqqəti ev şəklində yazılır. Həmin mənzilləri "İcraçı” satmaq, dəyişmək və ya hər hansı bir görülən işin müqabilində vermək hüququna malik deyildir. 30 faiz evlər yalnız “Sifarişçi” tərəfindən satılaraq “İcraçı”ya ödəniləcəkdir. Qeyd olunan müqavilə üzrə xxx şəhərində inşa edilən İddiaçı M TK-ya məxsus binada bir neçə mənzil Cavabdeh1 adma rəsmiləşdirilmişdir. İddia tələbində qeyd olunan müqavilələr Cavabdeh1 birgə fəaliyyət haqqında müqaviləyə əsasən görməli olduğu işlərin təminatı kimi formal olaraq görünüş üçün və başqa əqdi pərdələmək məqsədi ilə bağlanmışdır. Birgə fəaliyyət haqqında müqaviləyə əsasən cavabdeh üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirməmiş, işləri yarımçıq görmüşdür. Ona görə də qeyd olunan mənzillərə dair müqavilələr Cavabdeh1 geri istənilmişdir. Lakin Cavabdeh1 müqavilələri itirdiyini bildirirək onları geri verməyin mümkünsüz olduğunu bildirmiş və notarial qaydada ərizə verərək həmin mənzillərə dair heç bir iddia və tələbinin olmayacağını bildirmişdir. Cavabdeh1 tərəfindən yazılmış və notarial qaydada təsdiq edilmiş 18.05.2017-ci il tarixli və 02.06.2017-ci il tarixli ərizələrdən cəmi 4 ədəd ərizə müəyyən olunur ki, cavabdeh qeyd olunan mənzillərdə olan pay hüququndan imtina edir, həmin pay hüququnun satılmasına, İddiaçı MTK-ya geri qaytarılmasına və digər şəxsin adına keçirilməsinə (dəyişdirilməsinə etirazı yoxdur) və gələcəkdə göstərilən mənzillər barəsində İddiaçı MTK-ya qarşı heç bir iddiası olmayacaqdır. Bu yaxınlarda məlum olmuşdur ki, qeyd olunan ərizələrin mövcud olmasına baxmayaraq, Cavabdeh1 ayrı-ayrı vətəndaşları aldadaraq həmin müqavilələr üzrə mənzilləri onlara satmışlar. Halbuki birgə fəaliyyət haqqında müqavilədə həmin mənzilləri satmaq, dəyişmək, həmin mənzillər üzərində sərəncam vermək hüququ cavabdehə verilməmiş və həmin mənzillərə dair bağlanmış müqavilələr görünüş üçün formal olaraq olaraq bağlanmış müqavilələr olmuşdur. Həmin müqavilələr etibarsız olduğu üçün ondan yaranmış hüquqi nəticələlər də etibarsızdır. Bundan əlavə, Cavabdeh1 MTK-nın keçmiş sədri X aldadaraq tikinti üçün tikinti materialları gətirəcəyini bildirmiş, əvəzinə mənzillərə dair müqavilə rəsmiləşdirməyi təklif etmişdir. X Cavabdeh1 müxtəlif şəxslərin adlarına müqavilələr imzalamışdır. Halbuki həmin mənzillərə dair heç bir ödəniş olunmamışdır. Onların, yəni X və Cavabdeh1 qanunsuz əməllərinə görə barələrində cinayət işi açılmış və həbs qətiimkan tədbiri seçilmişdir. Qeyd olunan müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş kifayət qədər əsas vardır. Belə ki, həmin mənzillər üçün cavabdehlər tərəfindən heç bir ödəniş olmamış, mənzillərin dəyəri iddiaçıya ödənilməmişdir. Çünki tərəflər arasında mənzil alqı-sat qı münasibətləri deyil, podrat münasibətləri olmuşdur. Tərəflərdə mənzili satmaq və almaq niyyəti olmamışdır. Qeyd olunan müqavilələr digər əqdi pərdələmək və görünüş üçün bağlanmış əqddir. Müqavilələrə nəzər yetirilsə görünür ki, həmin müqavilələrin hər hansı birinə dair maliyyə arayışı tərtib edilməmişdir. Bu bir daha sübut edir ki, həmin müqavilələr formal olaraq görünüş üçün bağlanmışdır. Qanunvericiliyin tələblərinə əsasən Cavabdeh1 qeyd olunan mənzillərin dəyərini ödədikdən sonra onlara mülkiyyət hüququ əldə edə bilərdi və yalnız bundan sonra həmin mənzillərə dair sərəncam verə bilərdi. Göründüyü kimi, mübahisələndirilən müqavilələr qanunvericiliyin tələblərinə zidd bağlandığı və uydurma əqd olduğu üçün etibarsız hesab edilməlidir. Həmçinin bu yaxınlarda məlum olmuşdur ki, qeyd olu nan ərizələrin mövcud olmasına baxmayaraq X ayrı-ayrı vətəndaşları aldatmışdır. Belə ki, 2 saylı Notariat Kontorunun Xüsusi Notariusu İddiaçı MTK-nın tikdiyi binada yerləşən mənzillərə dair Cavabdeh1 və vətəndaşlar arasında razılaşmış alqı-satqı münasibətlərini əqd kimi yox, ərizə kimi təsdiqləmişdir. Həmin ərizələrdə qeyd olunur ki. Cavabdeh1 qeyd olunan mənzilləri vətəndaşlara satdı və vətəndaşlar da müəyyən pul məbləği qarşılığında həmin mənzilləri aldılar. Ayrı-ayrı vətəndaşlar da həmin ərizələr notariat tərəfindən təsdiq edildiyinə görə Cavabdeh1 qurduğu tələyə düşmüşlər, pullarını Cavabdeh1 vermişlər. Halbuki birgə fəaliyyət haqqında müqavilədə həmin mənzilləri satmaq, dəyişmək, həmin mənzillər üzərində sərəncam vermək hüququ Cavabdeh1 verilməmiş və həmin mənzillərə dair bağlanmış mü qavilələr görünüş üçün formal olaraq bağlanmış müqavilələr olmuşdur. Həmin müqavilələr etibarsız olduğu üçün ondan yaranmış hüquqi nəticələr də etibarsızdır. Cavabdeh1 həmin mənzilləri satmaq səlahiyyəti olmamışdır. Cavabdeh1 başqalarına məxsus,əmlakı dələduzluqla ələ keçirmək üçün məzmunu əqdin şərhindən ibarət olan ərizə sənədlərini Abşeron rayonu 2 saylı Notariat Kontorunda təsdiq etdirmiş, həmin sənədləri vətəndaşlara mənzil alqı-satqı əqdi adı ilə təqdim edərək onları aldatmış və başqalarının külli miqdarda əmlaklarım ələ keçirmişdir. Sənədlərin məzmununda Cavabdeh1 özünə məxsus olmayan İddiaçı MTK-nın xxx şəhərində inşa etdiyi 1 və 2 saylı binalarda müxtəlif mərtəbələrdə, müxtəlif sahəli, mənzilləri vətəndaşları şirnikləndirmək üçün dəyərindən ucuz qiymətə nisyə şərtlərlə satmasını b ildirmişdir. Bu sənədlər təsdiq olunarkən Cavabdeh1 əlində guya satdığı mənzillərə dair sahiblik, istifadə və sərəncam hüququnu təsdiq edən müqavilə, maliyyə arayışı və ya qeyri sənəd olmamış, belə sənədlər notariata təqdim olunmamışdır. Həmçinin aldanmanın qurbanı olmuş vətəndaşlar həmin mənzillərə baxmaq və sənədləşmə işləri ilə tanış olmaq üçün bir dəfə də olsun İddiaçı MTK-nın ofisinə və ya inşaat meydançasına gəlməmişlər. Həmin vətəndaşlar, həmçinin cavabdehlər aldandıqlarını aşkar etdikdən sonra Cavabdeh1 və " X rəhbəri barəsində Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə baş İdarəsinə müraciət etmişlər. İddiaçı MTK məcburiyyət qarşısında qalaraq heç bir məsuliyyəti olmaya-olmaya həmin vətəndaşların maddi ziyanını ödəmişdir. Halbuki mənzilləri satan Cavabdeh1 olmuşdur. Həmin mənzillərin satılmasına dair İddiaçı MTK ilə vətəndaşlar arasında hər hansı bir müqavilə imzalanmamış, İddiaçı MTK-nın həmin vətəndaşlara həmin mənzillərə dair hər hansı bir öhdəliyi olmamışdır. Cavabdeh1 vətəndaşları aldatmasına görə barəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178-ci maddəsi ilə cinayət işi açılmış və barəsində həbs qətiimkan tədbiri seçilmişdir.Ümumiyyətlə Cavabdeh1 qanunsuz hərəkətləri nəticəsində İddiaçı MTK zərərçəkmiş vətəndaşlara 616.050 manat məbləğində pul ödəmişdir. Göründüyü kimi, Cavabdeh1 İddiaçı MTK-nın hesabına əsassız varlanmış, onun hərəkətləri nəticəsində iddiaçıya maddi ziyan dəymişdir. Ona görə də hesab edir ki, 616.050 manat məbləğində pul Cavabdeh1 tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir.
53. Cavabdeh bildirir ki, cavabdehlər siyahısında bir nüçə adamın adı qeyd edilsə də sonda yalnız o, cavabdeh şəxs kimi tanınmışdır. Qeyd olunmuş şəxslərə dəymiş ziyana görə barəsində cinayət işi Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin icraatındadır. Zərərçəkmiş şəxslərin hər biri notarial qaydada təsdiq olunmuş ərizə ilə müraciət edərək ona qarşı heç bir tələblərinin olmadığını bildirmişlər. İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktları a) Birinci instansiya məhkəməsində icraat
54. Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(001)-2685/2018 saylı işi üzrə 23 oktyabr 2018-ci il tarixli qətnaməsi ilə (hakim P.Hüseynov) iddia təmin edilmilş, iddiaçı "xxxx" MTK ilə Cavabdeh1 arasında imzalanmış xxx saylı mənzilə dair 21 may 2016-cı il tarixli xx N-li, xxx saylı mənzilə dair 21 may 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxxx saylı mənzilə dair 21 may 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə da ir 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx N°-li, xxx saylı mənzilə dair 26 oktyabr 2016- cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 12 noyabr 2016-cı il tarixli xxx Nli, xxxx saylı mənzilə dair 25 noyabr 2016-cı il tarixli xxx N-İİ, xxxx saylı mənzilə dair 10 mart 2017-ci il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 26 mart 2017-ci il tarixli xxx N-li, xxxx saylı mənzilə dair 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx N°-li, xxx saylı mənzilə dair 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx N-İi, xxxx saylı mənzilə dair 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx N-İi, xxxx saylı mənzilə dair xxx N-İi, xxx saylı mənzilə dair 26 mart 2017-ci il tarixli xxx N-İi müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi, vurulmuş maddi ziyanın əvəzi olaraq 616050 manat məbləğində pulun Cavabdeh1 alınaraq iddiaçı "xxxx" MTK-ya ödənilməsi qət edilmişdir.
55. Birinci instansiya məhkəməsi qəbul etdiyi qətnaməni onunla əsaslandırmışdır ki, sifarişçi" "xxxx" MTK, "Zamin" X83 və "İcraçı" Cavabdeh1 arasında 13 dekabr 2016-cı il tarixdə birgə fəaliyyət haqqında müqavilə bağlanmış, müqaviləyə əsasən "İcraçı" beton qəlib, armatur və digər dəmir materialları, hörgü - suvaq, plastik (ağ) qapı, pəncərə, mənzillərin və blokların giriş qapısı (dəmir), blokların suvağı, malyar işi, mozaikası, perilası (dəmir), fasadm suvağı və malyar işləri, damın izolyasiyasını layihəyə uyğun şəkildə həyata keçirməyi, su, kanalizasiya, elektrik, lift işlərini görməyi öhdəsinə götürmüş, görülən işin dəyərinin 100 faizinin pul şəkilində ödənilməsi, ödəniləcək 100 faiz pulun 30 faizinin müvəqqəti ev şəklində yazılması, "İcraçı"nın yazılan 30 faiz mənzilləri sat maq, dəyişmək və ya hər hansı bir görülən işin müqabilində vermək hüququna malik olmaması, 30 faiz şəklində verilən evlərin yalnız "Sifarişçi" tərəfindən satılaraq "İcraçf'ya ödənilməsi, "Sifarişçi"nin təminat kimi verdiyi mənzillərin satışını həyata keçirib dəyərini "İcraçı"ya ödəmək hüququna malik olması, "İcraçı"nın müqavilədə göstərilən işlərin keyfıyyətinə və vaxtında təhvil verilməsinə məsuliyyət daşıması müəyyən edilmişdir. Qeyd olunan müqavilə şərtlərinə əsasən iddiaçı "xxxx" MTK tərəfındən Cavabdeh1 Məhəmmədli oğlu ilə bağlanılmış müqavilələrə əsasən Cavabdeh1 Məhəmmədli oğluna "xxxx" MTK tərəfmdən inşa edilmiş mənzillər verilmiş, lakin Cavabdeh1 Məhəmmədli oğlu tərəfindən müqavilə şərtləri pozularaq həmin mənzillər notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizələrlə müxtəlif şəxslərə müxt əlif məbləğlərdə pul ahnması qarşılığında satılmışdır. Daha sonra isə iddiaçı "xxxx" MTK tərəfındən mənzillər satılan vətəndaşlara onlar tərəfındən ödənilmiş pul vəsaitləri mənzillə əvəzləşdirilməklə və ya ödənmiş pullar qaytarılmaqla geri qaytarılmışdır (X53 28600 manat (əvəzinə mənzil), X63 15000 manat (əvəzinə mənzil), X32 30000 manat, X21 22000 manat, X12 15100 manat, X3 18600 manat, X90 28000 manat, X33 8050 manat, X73 18000 manat, X22 16500 Məmmədrəşid qızma 25000 manat, X2 18800 manat, X17 15000 manat, X10 22000 manat, X44 29500 manat (əvəzinə mənzil), X4 31000 manat (əvəzinə mənzil), X64 5300 manat, X34 4000 manat, X35 5000 manat, X65 5000 manat, X74ma 4700 manat, X18 3000 manat, X19 27000 manat (əvəzinə mənzil), X23 5000 manat, X54 36470 manat (əvəzinə mənzil), X8 3000 manat, X20 36530 manat (əvəzinə mənzil), X55 10000 manat, X36 17000 manat, X13 36000 manat, X56 66950 manat (əvəzinə mənzil), X43 5000 manat). Nəticədə Cavabdeh1 tərəfındən "xxxx" MTK-ya ümumilikdə 616050 manat məbləğində maddi ziyan vurulmuşdur.
56. Cavabdeh1 Məhəmmədli oğlu tərəfindən iddiaçı "xxxx" MTK ilə 13 dekabr 2016cı il tarixdə bağlanmış birgə fəaliyyət haqqında müqavilə şərtləri pozulduğundan və Cavabdeh1 Məhəmmədli oğlu ona verilmiş mənzilləri satmaq səlahiyyətinə malik olmadığından iddia tələbi müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi hissəsində təmin edilməli və həmin müqavilələr etibarsız hesab edilməlidir. Eyni zamanda məhkəmə qeyd edir ki, mənzillərə görə Cavabdeh1 Məhəmmədli oğlu tərəfindən ayrı-ayrı şəxslərdən alınmış 616050 manat məbləğində pul vəsaiti "xxxx" MTK tərəfındən həmin şəx slərə qaytarıldığı üçün həmin məbləğ Cavabdeh1 Məhəmmədli oğlundan alınaraq "xxxx" MTK-ya qaytarılmalıdır.
57. Məhkəmə öz mövqeyini, Mülki Məcəllənin 21, 337, 386, 390, 427, 448, 752, 1096, 1097, 1115-ci, Mülki Prossesual Məcəllənin 14.2, 77.1, 217.4-cü maddələrinə istinadla əsaslandırmışdır. b) Apellyasiya instansiyası məhkəməsindəki icraat
58. Birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsindən cavabdeh apellyasiya şikayəti vermişdir.
59. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının 2(103)-441/2020 nömrəli iş üzrə 23 noyabr 2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə (hakimlər F.Talışinski - sədrlik edən və məruzəçi, E.Kazımov və Z.Şirinov) Cavabdeh1 apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)-2685/2018 saylı işi üzrə 23 oktyabr 2018-ci il tarixli qətnaməsi ləğ v edilmiş, iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilməklə, iddiaçı "xxxx" MTKnın Cavabdeh1 qarşı müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi və pul tələbinə dair iddia ərizəsi təmin edilməmiş, audit xidmətinə görə 2000 (iki min) manat məbləğdə pul vəsaitinin iddiaçı "xxxx" MTK-dan tutularaq "xxxx" MMC-nin hesabına ödənilməsi qət edilmişdir.
60. Apelyasiya instansiyası məhkəməsi qəbul etdiyi qətnaməni onunla əsaslandırmışdır ki, prosessual cəhətdən iddianın əsasını iddiaçının adından cavabdeh və digər şəxslərlə bağlanılan müqavilələr təşkil etsə də, cavabdeh bir nəfər şəxs göstərilmiş, digər müqavilələri imzalamış şəxslər cavabdeh kimi göstərilməmiş və onlara qarşı tələb yönəldilməmişdir. Qeyd edilənlərdən əlavə, müqavilələrin etibarsızlığına dair əsaslar müəyyən edilməmiş və iddia tələbində (habelə qətna mədə) onları sübuta yetirə bilən dəlillər təqdim edilməmişdir. Eyni zamanda əqdin etibarsızlıqı ilə əlaqədar mülki qanunvericiliklə müəyyən edilmiş müddətlər, onların ötməsi və üzrlü hesab edilməsinə dair mülahizələr və əsaslı dəlillər məhkəməyə təqdim edilməmiş, iddiaçı proseslərdə iştirakdan yayınaraq ziddiyyətli məqamlara aydınlıq gətirməkdən çəkinmişdir. İddiaçının hüquqi şəxs olduğunu və dəymiş zərərin onun maliyyə mühasibat sənədlərində öz əksini tapmalı olduğunu nəzərə alaraq araşdırma aparılması üçün müvafiq ekspertiza təyin edilmiş, lakin ekspertiza ziddiyyətli olduğuna və maliyyə-mühasibat sənədlərinə əsaslanmadığına görə mötəbər sübut kimi sayılmamışdır.
61. Beləliklə, sübut etmə yükü ilə iddia edilən tələb sübuta yetirilmədiyindən və təmin edilməsi üçün əsaslar olmadan birinci instansiya məhkəməsi maddi və prosessual hüquq normalarına zidd olaraq pozuntulara yol vermiş və əsaslandırılmamış nəticəyə gəlmişdir. Diqqətə çatdırılmalıdır ki, cavabdehə qarşı aparılan cinayət təqibi üzrə qeyd edilən məsələlər araşdırılmamış, iddiaçı cinayət işi üzrə zərərçəkmiş şəxs qismində iştirak etməmiş, ona görə cinayət təqibi üzrə aparılan yekun məhkəmə qərarını sübutedici əsasları və preyudisiya əhəmiyyəti müəyyən edilmir. Kassasiya şikayətinin və ona etirazın dəlilləri, məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları a) Kassasiya şikayətinin dəlilləri
62. İddiaçı kassasiya şikayəti verərək apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsini və iddianın təmin edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
63. Kassasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, Ba kı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin qanuni qüvvəyə minmiş 14 fevral 2019-cu il tarixli hökmü ilə Cavabdeh1 heç bir səlahiyyəti olmadan, ayrı-ayrı şəxsləri aldadaraq, MTK-ya aid mənzilləri satması və aldığı pul vəsaitlərini mənimsəməsi tam sübuta yetirilmişdir. Həmin cinayət işi üzrə MTKnın zərərçəkmiş şəxs qismində tanınmaması, bu əməllərə görə MTK-ya zərər vurulmaması anlamına gələ bilməz. Çünki MTK-ya ziyan vurulması cinayət təqibini həyata keçirən orqan və həmin işə baxmış məhkəmələr tərəfindən işin halları kimi müəyyən edilmişdir. Bundan başqa, cinayət nəticəsində zərərə uğramış, lakin mülki iddia irəli sürməmiş şəxsə zərərin əvəzini mülki qaydada tələb etmək hüququnu həm cinayət, həm də mülki prosessual qanunvericiliyin tələbləri imkan verir. b) Kassasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlillə ri
64. Kassasiya şikayətinə qarşı yazılı etiraz daxil olmamışdır. c) Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları
65. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq iş üzrə tərəflər hər hansı üzrlü səbəb göstərmədən Məhkəmə iclasına gəlməmişlər. Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – MPM) 415.3-cü maddəsini rəhbər tutaraq işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Kassasiya baxışının hədləri
66. MPM-in 407.2-ci maddəsinə əsasən kassasiya şikayətində işin hallarının sübut olunmamasına, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün əhəmiyyətli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına və yaxud qətnamə və qərardadda ifadə olunan nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmamasına istin ad etməyə yol verilmədiyi üçün kassasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin belə dəlilləri üzrə araşdırma aparmır və onlara qiymət vermir.
67. MPM-ə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi müstəsna olaraq hüquqi məsələlərə baxmaqla apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır (maddə 416). Prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması qətnamənin yaxud qərardadın ləğv edilməsi üçün o vaxt əsas ola bilər ki, bu pozuntu düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnsin və ya nəticələnə bilsin (maddə 418.3).
68. Qanunun tələbinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi işin faktiki hallarını araşdırmır. Lakin apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbi q olunub-olunmamasını yoxlamaq zərurətindən irəli gələrək, iş materiallarında olan, aşağı instansiya məhkəmələri tərəfindən qəbul edilərək işə əlavə olunmuş, araşdırılmış və (və ya) müəyyən edilmiş sübutlara və hüquqi faktlara istinad edilməsi kassasiya instansiyası məhkəməsinin faktiki halları araşdırması kimi qiymətləndirilməməlidir.
69. Hazırkı kassasiya şikayətində iddiaçı apelyasiya instansiyası məhkəməsinin aktının tam ləğvini xahiş etdiyi üçün həmin məhkəmə aktı tam yoxlanılır. Mülki işə tətbiq edilən hüquq Mülki Prosessual Məcəllə
70. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.
71. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiy i halları sübut etməlidir. (maddə 77.1)
72. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. (maddə 88)
73. Məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır (maddə 217.1)
74. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. (maddə 217.3)
75. Qətnamə çıxarıldıqda hakim sübutları qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olan nə kimi halların müəyyən edildiyini, nə kimi halların müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hansı hüquqi münasibətdə olmalarını, həmin iş üzrə hansı qanunun tətbiq edilməli olduğunu və iddianın təmin olunub-olunmadığını müəyyən edir. (maddə 218.1) 7
6. Kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnamə və ya qərardadını tamamilə, yaxud qismən ləğv edib işi yenidən baxılmaq üçün apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərə bilər. (maddə 417.1.3)
77. Prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması qətnamənin yaxud qərardadın ləğv edilməsi üçün o vaxt əsas ola bilər ki, bu pozuntu düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnsin və ya nəticələnə bilsin. (maddə 418.3) Kassasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi
78. Məhkəmə kollegiyası izahatları dinləyib, kasasiya şikayətinin dəlillərini araşdıraraq hesab edir ki, kasasiya şikayəti təmin edilməklə apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsi ləğv edilərək iş yenidən baxılması üçün apelyasiya instansiya məhkəməsinə qaytarılmalıdır.
79. Belə ki, aşağıdakı əsaslara görə apelyasiya məhkəməsinin qətnaməsi qanuni və əsaslı deyildir, iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmamışdır. (73-74)
80. İş materiallarından görünür ki, iddiaçı iddia tələbinin əsası kimi cavabdehlə bağlanmış 13.12.2016-ci il tarixli birgə fəaliyyət haqqında müqaviləyə istinad edərək, həmin birgə fəaliyyət haqqında müqavilə əsasında iddiaçı "xxxx" MTK ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xxx saylı mənzilə dair 21 may 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 21 may 2016-cı il tarixli xxx Nli, xxx saylı mənzilə dair 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx, xxxx saylı mənzilə dair 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 12 noyab r 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 25 noyabr 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 10 mart 2017-ci il tarixli xxx N-İi, xxx saylı mənzilə dair 26 mart 2017-ci il tarixli xxx müqavilə, xxx saylı mənzilə dair 26 oktyabr 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxxx saylı mənzilə dair 2016-cı il tarixli xxx N-li, xxx saylı mənzilə dair 26 oktyabr 2016-cı il tarixli, xxx saylı mənzilə dair xxx Nli, xxx saylı mənzilə dair 26 mart 2017-ci il tarixli xxx N-li müqavilələrin bağlandığı andan etibarsız hesab edilməsini və vurulmuş maddi ziyanın əvəzi olaraq 616.050 manat məbləğində pulun Cavabdeh1 tutularaq ona ödənilməsini tələb edir.
81. Göründüyü kimi iddia tələbinin əsasını 13.12.2016-ci il tarixli birgə fəaliyyət haqqında müqavilə təşkil edir.
82. Bununla bağlı qeyd edilməl idir ki, iddiaçı 13.12.2016-cı il tarixli birgə fəaliyyət haqqında müqaviləyə əsaslansa da, etibarsızlığını tələb etdiyi müqavilələrdən aşağıda qeyd edilən 4 müqavilə istisna olmaqla qalan müqavilələr 13.12.2016-cı il tarixli birgə fəaliyyət haqqında müqavilədən əvvəlki tarixdə bağlanmışdır. - xxx saylı mənzilə dair 26 mart 2017-ci il tarixli xxx nömrəli; - xxx saylı mənzilə dair 10 mart 2017-ci il tarixli xxx nömrəli; - xxx saylı mənzilə dair 26 mart 2017-ci il tarixli xxx nömrəli; - xxx saylı mənzilə dair 26 mart 2017-ci il tarixli xxx nömrəli.
83. Belə olan halda apelyasiya instansiyası məhkəməsi 13.12.2016-cı il tarixli birgə fəaliyyət haqqında müqavilədən əvvəl bağlanmış müqavilələrinin etibarsızlığı ilə bağlı iddiaçının dəlillərinin nədən ibarət olmasını araşdırmalı olduğu halda, bun unla bağlı araşdırma aparmamış və həmin dəlillərə hüquqi qiymət verməmişdir.
84. Bundan başqa iş materiallarından görünür ki, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin qanuni qüvvəyə minmiş 14 fevral 2019-cu il tarixli hökmü ilə Cavabdeh1 ayrı-ayrı şəxlərə qarşı dələduzluq cinayətini törətməsi, onlardan pul alaraq yuxarıda qeyd edilmiş müqavilələrdə göstərilən mənzillərərin onlara güzəştə gedilməsi ilə bağlı ərizələr verməsi, bunun nəticəsində "xxxx" MTK tərəfindən həmin pulların zərərçəkmiş şəxslərə geri ödənilərək mənzillərin geri qaytarılması müəyən edilmişdir.
85. Hazırkı mübahisənin düzgün həll edilməsi üçün əhəmiyyət kəsb etməsinə baxmayaraq apelyasiya instansiyası məhkəməsi bu halı araşdırmamış və həmin hala hüquqi qiymət verməmişdir.
86. Beləliklə işin yuxarıda qeyd edilən hallarından görü ndüyü kimi, apelyasiya məhkəməsinin qətnaməsi prosessual hüquq normalarının pozuntusu ilə çıxarılmışdır və bu düzgün olmayan qətnamənin qəbul edilməsi ilə nəticələnmişdir.
87. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 418.3-cü maddəsinin məzmununa görə prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması qətnamənin yaxud qərardadın ləğv edilməsi üçün o vaxt əsas ola bilər ki, bu pozuntu düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnsin və ya nəticələnə bilsin.
88. Şərh edilənləri və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 416, 417, 419-cu maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası Qərara aldı: İddiaçı "xxxx" MTK-nın kassasiya şikayəti təmin edilsin. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının 2(103)-441/2020 nömrəli iş üzrə 23 noyabr 2020-ci il tarixli qətnaməsi ləğv edilsin və iş yenidən baxılması üçün Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə göndərilsin. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.