Ali Məhkəmə Qərar — İş №2(102)-3433/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-3433/2020 28.07.2020 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının hakimləri Xəlilov İsmayıl Kamil oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Əliyev Ələsgər Əliabbas oğlu və Əhmədova Mehparə Tofiq qızından ibarət tərkibdə, Babayeva Məlahət Əfqan qızının katibliyi, iddiaçının vəkili İsmayılov Yusif Yaşar oğlu və cavabdehin vəkili Vəliyev Ramil Əmirxan oğlunun iştirakı ilə, Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin MK-nın xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsindən Cavabdeh9 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti üzrə işə baxaraq M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: Abşeron rayon məhkəməsinin xx xxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə (ha kim C.Səfiyeva) iddia tələbinin qismən təmin edilməsi, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələlələri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən X1 adına verilmiş xx xxxxxx 2013-cü il tarixli ******* saylı çıxarış qismən yəni iddiaçının mülkiyyətində olan torpaq sahəsinə düşən hissədə ləğv edilməsi, bu əsasla Cavabdeh13 ilə Cavabdeh9 arasında Abşeron rayonu 2 saylı Notariat Kontorunda bağlanmış xx xxxx 2013-cü il tarixli AN İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinin qismən (X8 aid hissə istisna olunmaqla) etibarsız hesab edilməsi və həmin müqavilə əsasında Cavabdeh9 adına verilmiş çıxarışın (X8 aid hissə istisna olunmaqla) qismən ləğv edilməsi, Cavabdeh13 ilə Cavabdeh10 Rafiq oğlu arasında bağlanmış xx xxxx 2013-cü i l tarixli AN–İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh10 Rafiq oğlunun adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2013-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********74 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin ləğv edilməsi, Cavabdeh9 ilə Cavabdeh4 arasında bağlanmış xx xxxxx 2014-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqısı müqaviləsi etibarsız hesab edilməsi və Cavabdeh4 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2014-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********76 olan torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin ləğv edilməsi, Cavabdeh9 ilə Cavabdeh7 və X6 ilə Abşeron rayonu 2 saylı NK-da təsdiq edilən xx xxxxxx 2 013-cü il tarixli, AN-İ ******* saylı alqı-satqı müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, X oğlunun adına DƏDRX tərəfindən xx.xx.2014 tarixli ******* reyestr saylı və Cavabdeh5 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********78 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədi, XX oğluna xx.xx.2014 tarixli ******* reyestr saylı çıxarışın ləğv edilməsi, Cavabdeh7 ilə Cavabdeh3 arasında bağlanmış xx xxxxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqısı müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh3 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********18 olan Torpaq sahəsinin planı və ö lçüsü sənədinin ləğv edilməsi, X oğlu ilə X qızı arasında bağlanan xx xxxxxx 2014-cü il tarixli, AN-İ ******* reyestr saylı Abşeron rayonu Mehdiabad qəsəbəsində yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsinə alqı-satqı müqaviləsi etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh15 adına həmin torpaq sahəsinə DƏDRX tərəfindən xx.xx.2015-ci il tarixli, ******* saylı çıxarışın, plan sxemin ləğv edilməsi, X12 ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx xxxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqısı müqaviləsi etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh2 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********15 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədi ləğv edilməsi, Cavabdeh5 ilə Cavabdeh12 arasında bağlanmış xx xxxxx 2015-ci i l tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqısı müqaviləsi etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh12 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********17 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədi ləğv edilməsi, Cavabdeh9 ilə Cavabdeh6 arasında bağlanmış xx xxxxxxxx 2013-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqısı müqaviləsi etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh6 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2013-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********15 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin ləğv edilməsi, Cavabdeh17, Cavabdeh18 və X5 ilə Cavabdeh11 və Cavabdeh20 X qızı arasında bağlanan AN-İ № ******* sayl ı xx xxxx 2014-cü il tarixli alq-satqı müqaviləsi etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh11 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2014-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********58 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədi, Cavabdeh20 Musurza qızının adına DƏDRX-də aparılan sənədləşmənin ləğv edilməsi, Cavabdeh20 Musurza qızı ilə Cavabdeh8 arasında bağlanmış xx xxxxxx 2014-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqısı müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi və DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh8 adına verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********59 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin ləğv edilməsi, X2 məxsus Abşeron rayonu Mehdiabad qəsəbə sində yerləşən 0,67 ha torpaq sahəsində Cavabdeh8, Cavabdeh11, Cavabdeh3, Cavabdeh5, Cavabdeh6, Cavabdeh4, Cavabdeh2, Cavabdeh12, Cavabdeh10 və Cavabdeh9 tərəfindən aparılmış tikililər onların öz vəsaiti hesabına sökülərək əvvəlki vəziyyətinin bərpa olunması və torpaq sahəsi boşaldılaraq X2 təhvil verilməsi qət edilmişdir. Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin MK-nın xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə (hakimlər S.Qafari (sədrlik edən, məruzəçi), E.Əhmədov və Z.Məmmədov, 2(105)2895/2019 saylı mülki iş) hazırki iş üzrə Abşeron rayon məhkəməsinin xx xxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi ləğv edilmiş, iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilmiş, iddia tələbi qismən təmin edilmiş, Cavabdeh13 adına verilmiş xx xxxxxx 2013-cü il tarixli ******* saylı çıxarışın qismən etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh13 il ə Cavabdeh9 arasında Abşeron rayonu 2 saylı Notariat Kontorunda bağlanmış xx xxxx 2013-cü il tarixli AN İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və həmin müqavilə əsasında Cavabdeh9 adına verilmiş çıxarışın etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh13 ilə Cavabdeh10 X oğlu arasında bağlanmış xx xxxx 2013-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh10 Rafiq oğlunun adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2013-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********74 olan torpaq sahəsinin planı və ölçü sənədi etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh9 ilə X13 arasında bağlanmış xx xxxxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və X7 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********75 olan torpaq sahəsinin planı və ölçü sənədi etibarsız hesab edilsin. Cavabdeh9 ilə Cavabdeh4 arasında bağlanmış xx xxxxx 2014-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh4 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2014-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********76 olan torpaq sahəsinin planı və ölçü sənədi etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh20 X qızı ilə Cavabdeh8 arasında bağlanmış xx xxxxxx 2014-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh8 adına verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli ç ıxarış və reyestr nömrəsi **********59 olan torpaq sahəsinin planı və ölçü sənədi etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh7 ilə Cavabdeh3 arasında bağlanmış xx xxxxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh3 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********18 olan torpaq sahəsinin planı və ölçü sənədi etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh5 X oğlu ilə Cavabdeh12 arasında bağlanmış xx xxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh12 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********17 olan torpaq sahəsinin planı və ö lçü sənədi etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh5 X oğlunun adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********78 olan torpaq sahəsinin planı və ölçü sənədi etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh15 ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx xxxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh2 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********15 olan torpaq sahəsinin planı və ölçü sənədi etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh9 ilə Cavabdeh7 arasında bağlanmış daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh7 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş çıxarış, torpaq sahəsini n planı və ölçüsü sənədi etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh7 ilə Cavabdeh15 arasında bağlanmış daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh15 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş çıxarış, torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədi etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh9, Cavabdeh7 və X6 arasında bağlanmış daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqavilələrinin və adlarına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş çıxarış, torpaq sahəsinin planı və ölçü sənədləri etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh9 ilə Cavabdeh6 arasında bağlanmış xx xxxxxxxx 2013-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh6 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2013-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********1 5 olan torpaq sahəsinin planı və ölçü sənədi etibarsız hesab edilmiş, Cavabdeh11 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2014-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********58 olan torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədi və Cavabdeh20 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş çıxarış və torpaq sahəsinin planı və ölçü sənədi etibarsız hesab edilmiş, iddiaçı X3 məxsus Abşeron rayonu Mehdiabad qəsəbəsində yerləşən 0,67 ha torpaq sahəsində cavabdehlər Cavabdeh8, Cavabdeh11, Cavabdeh3, Cavabdeh5, Cavabdeh6, Cavabdeh4, Cavabdeh2, Cavabdeh12, Cavabdeh10, Cavabdeh15, X13 və Cavabdeh9 tərəfindən aparılmış tikililər onların öz vəsaiti hesabına sökülərək əvvəlki vəziyyəti bərpa olunması və torpaq sahəsi boşaldılaraq X2 təhvil verilmə si, cavabdehlər Cavabdeh10, Cavabdeh9, Cavabdeh5, Cavabdeh6, Cavabdeh7, Cavabdeh3, Cavabdeh2 və Cavabdeh15 müştərək qaydada ekspertiza tədqiqatının dəyəri 100 (yüz) manat alınaraq Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin (Dövlət xəzinədarlığı Agentliyi, kod: 210005, VÖEN **********, Muxbir hesab: AZ41NABZ********************, SFİFT BİK: CTREAZ22) hesabına köçürülməsi qət edilmişdir. İşin halları: İddiaçı X4 cavabdehlər Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsi, Cavabdeh13, Cavabdeh9, Cavabdeh14, Cavabdeh8, Cavabdeh11, Cavabdeh3, Cavabdeh5, Cavabdeh6, Cavabdeh4, Cavabdeh2, Cavabdeh12, Cavabdeh10 qarşı maraqlı şəxslər: Abşeron rayonu 1 saylı Notariat Kontoru, Abşeron rayonu 2 saylı Notariat Kontoruna qarş ı alqı-satqı müqavilələrinin etibarsız hesab edilməsi, torpaq sahəsinin cavabdehlər tərəfindən boşaldılaraq ona təhvil verilməsinə dair iddia ilə məhkəməyə müraciət edərək Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələlələri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh13 adına verilmiş xx xxxxxx 2013-cü il tarixli ******* saylı çıxarışın, Cavabdeh13 ilə Cavabdeh9 arasında Abşeron rayonu 2 saylı Notariat Kontorunda bağlanmış xx xxxx 2013-cü il tarixli AN İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinin və həmin müqavilə əsasında Cavabdeh9 adına verilmiş çıxarışın, Cavabdeh13 adına verilmiş xx xxxxxx 2013-cü il tarixli ******* saylı çıxarış, Cavabdeh13 ilə Cavabdeh9 arasında Abşeron rayonu 2 saylı Notariat Kontorunda bağlan mış xx xxxx 2013-cü il tarixli AN İ № ******* saylı daşınmaz alqı-satqı müqaviləsi və həmin müqavilə əsasında Cavabdeh9 adına verilmiş çıxarışın, Cavabdeh13 ilə Cavabdeh10 X oğlu arasında bağlanmış xx xxxx 2013-cü il tarixli AN – İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh10 X oğlunun adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2013-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********74 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh9 ilə X13 arasında bağlanmış xx xxxxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və X7 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********75 olan Torpaq s ahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh9 ilə Cavabdeh4 arasında bağlanmış xx xxxxx 2014-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh4 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2014-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********76 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh20 X qızı ilə Cavabdeh8 arasında bağlanmış xx xxxxxx 2014-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh8 adına verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********59 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh7 ilə Cavabdeh3 arasında bağlanmış xx xxxxxxx 2015-ci il tarixli AN -İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqısı müqaviləsi və Cavabdeh3 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********18 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh5 XX oğlu ilə Cavabdeh12 arasında bağlanmış xx xxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh12 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********17 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh5 XX oğlunun adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********78 olan Torpaq s ahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh15 ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx xxxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqısı müqaviləsi və Cavabdeh2 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********15 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh9 ilə Cavabdeh6 arasında bağlanmış xx xxxxxxxx 2013-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqısı müqaviləsi və Cavabdeh6 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2013-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********15 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin ləğv edilməsi, torpaq sahəsində cavabdehlər tərəfindən inşa edilmiş özbaşına tikililə r cavabdehlərin vəsaiti hesabına sökülərək əvvəlki vəziyyətinin bərpa olunması və mülkiyyətində olan torpaq sahəsinin cavabdehlər tərəfindən boşaldılaraq ona təhvil verilməsi barədə qətnamə qəbul olunmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbinin həcminin artırılması barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələlələri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh13 adına verilmiş xx xxxxxx 2013-cü il tarixli ******* saylı çıxarışın, Cavabdeh13 ilə Cavabdeh9 arasında Abşeron rayonu 2 saylı Notariat Kontorunda bağlanmış xx xxxx 2013-cü il tarixli AN İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinin və həmin müqavilə əsasında Cavabdeh9 adına verilmiş çıxarışın, Cavabdeh 13 ilə Cavabdeh10 X oğlu arasında bağlanmış xx xxxx 2013-cü il tarixli AN – İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh10 X oğlunun adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2013-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********74 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh9 ilə X13 arasında bağlanmış xx xxxxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və X7 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********75 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh9 ilə Cavabdeh4 arasında bağlanmış xx xxxxx 2014-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satq ı müqaviləsi və Cavabdeh4 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2014-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********76 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh20 XX qızı ilə Cavabdeh8 arasında bağlanmış xx xxxxxx 2014-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh8 adına verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********59 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh7 ilə Cavabdeh3 arasında bağlanmış xx xxxxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh3 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********18 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh5 XX oğlu ilə Cavabdeh12 arasında bağlanmış xx xxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh12 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********17 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh5 XX oğlunun adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********78 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh15 ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx xxxxxx 2015-ci il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqısatq ı müqaviləsi və Cavabdeh2 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən seriya RX ******* saylı xx.xx.2015-ci il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********15 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh9 ilə Cavabdeh7 arasında bağlanmış daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh7 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş çıxarış, torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh7 ilə Cavabdeh15 arasında bağlanmış daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh15 Arıf qızının adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş çıxarış, torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh9, Cavabdeh7 və X6 arasında bağlanmış daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqavilələrinin və adlarına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş çıxarı ş, torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədlərinin, Cavabdeh9 ilə Cavabdeh6 arasında bağlanmış xx xxxxxxxx 2013-cü il tarixli AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi və Cavabdeh6 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2013-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********15 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin, Cavabdeh11 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş seriya RX ******* saylı xx.xx.2014-cü il tarixli çıxarış və reyestr nömrəsi **********58 olan Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədi və Cavabdeh20 adına DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş çıxarış və Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədinin etibarsız hesab edilməsi, torpaq sahəsində cavabdehlər tərəfindən inşa edilmiş özbaşına tikililərin cavabdehlərin vəsaiti hesabına sökülərək əvvəlki vəziyyətinin bərpa olunması və mülkiyyətində olan torpaq sahəsinin cavabdehlər tərəfindən boşaldılaraq ona təhvil verilməsi barədə qətnamə qəbul olunmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İş üzrə yuxarıda göstərilən məhkəmə aktları çıxarılmışdır. Kassasiya şikayətinin dəlilləri: Dövlət reyestrində aparılmış qeydlərin həqiqiliyi prezumpsiyasına güvənərək daşınmaz əmlak əldə etdiyinə görə əmlak ondan tələb oluna bilməz. İddiaçıya inzibatiiqtisad məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə onun torpaq sahəsinin sərhədləri müəyyən olunmaqla veriləcəyi halda iddiaçı onlara verilmiş torpaq sahəsi ilə əsassız varlanmış hesab olunur. Məhkəmə torpaqların özbaşına zəbt olunmasını nizama salan Torpaq Məcəlləsinin müvafiq normalarını tətbiq etmişdir, hansıki o, torpağı özbaşına zəbt etməmiş, alqı-satqı müqaviləsi əsasında əldə etmişdir. Prosessual məsələlər: Məhkəmə kollegiyasının iclasında cavabdehin vəkili Vəliyev Ramil Əmirxan oğlu kassasiya şikayətini müdafiə edərək, şikayətin təmin edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iddiaçının vəkili İsmayılov Yusif Yaşar oğlu kassasiya şikayətinə etiraz edərək, şikayətin təmin edilməməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Digər cavabdehlər və maraqlı şəxslər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımı qaydada xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında iştirak etməmişlər. Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 415.3-cü maddəsinə əsasən işə digər cavabdehlərin v ə maraqlı şəxslərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Həmin maddənin tələbinə görə iclasın vaxtı və yeri haqqında lazımı qaydada xəbərdar edilmiş işdə iştirak edən şəxslərdən hər hansı birinin üzrlü səbəb olmadan məhkəmə iclasına gəlməməsi işə baxılmasına mane olmur. Hüquqi məsələlər: Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 416-cı maddəsinə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi Apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır. Qanunun tələbinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi işin faktiki hallarını araşdırmır, yəni işə baxan birinci instansiya və Apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən sübut kimi qəbul olunan faktlara hüquqi qiymət vermir. Lakin Apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq olunub-olunmamasını yoxlamaq zərurətindən irəli gələrək, kassasiya instansiyası məhkəməsinin iş materiallarında olan sübutlara və hüquqi faktlara istinad etməsi faktiki halları araşdırma kimi qiymətləndirilməməlidir. Kassasiya şikayəti ilə bağlı məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, kassasiya şikayəti qismən təmin olunaraq kassatora aid hissədə apelyasiya məhkəməsinin qətnaməsi ləğv olunaraq yeni apellyasiya baxışına göndərilməlidir. Əvvəla, işə baxılarkən məhkəmə aidiyyəti qaydaları pozulmuşdur. Beləki, iddiaçının kassatora aid tələbi belə əsaslandırılır ki, cavabdehə satılmış torpaq sahəsi qanunsuz olaraq onun torpaq sahəsinin kordinatlarına işlənmişdir. Ona görə iddiaçı Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələ lələri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsini cavabdeh qismində cəlb edərək Cavabdeh13 adına verilmiş xx xxxxxx 2013-cü il tarixli ******* saylı çıxarışın etibarsız hesab olunması bundan sonra torpaq sahəsinə dair bütün əqdlərin etibarsız hesab olunmasını tələb etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırır ki, Cavabdeh13 torpaq sahəsinə dair çıxarışı verən müvafiq icra hakimiyyəti orqanı torpağın kordinatlarını səhvən onun torpağının kordinatlarına işləmişdir. Hansıki, Cavabdeh13 torpaq sahəsi həmin sahədən xeyli aralıda yerləşir. Bu hallar iş üzrə keçirilmiş ekspertiza rəyləri və digər sübutlarla təsdiq edildiyindən məhkəmə iddianı həmin hissədə qismən təmin etmiş, bunun hüquqi nəticəsi olaraq həmin torpaq sahəsinə dair balanmış b ütün əqdləri və həmin əqdlər əsasında verilmiş çıxarışları etibarsız hesab etmişdir. Məhkəmə nəzərə almamışdır ki, Cavabdeh13 və Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələlələri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsinə qarşı yönələn tələbə inzibati icraat qaydasında baxılmalıdır. Çünki tələb Cavabdeh13 məxsus olan torpaq sahəsinin müvafıiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qanunsuz olaraq başqa əraziyə işlənməsindən gedir. Bu iddiaya cavab verməli olan orqan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələlələri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 2.2.5. maddəsinə əsasən inzibati hüquq münasibətinin mövcud olmasına və ya olmamasına, habelə inzibati aktın etibarsız sayılmasına dair iddialara (müəyyən etmə və ya tanınma haqqında iddia) İnzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 3.1. maddəsinə əsasən məhkəmə icraatı işə baxılan zaman qüvvədə olan mülki prosessual qanuna əsasən aparılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 31.1. maddəsinə əsasən aidiyyət qaydalarının pozulmasına yol verilmir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Cavabdeh13 adına verilmiş xx xxxxxx 2013-cü il tarixli ******* saylı çıxarışın etibarsız hesab edilməsi iddiasına inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılması üçün əsaslar var. Elə həmin halın mövcudluğu kassasiya şikayətinin qismən təmin olunması üçün əsasdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 418.4.9. maddəsinə əsasən işə məhkəmə aidiyyəti qaydalarının pozulması ilə baxılmışsa Apellyasiya instansiyası Məhkəməsinin qətnaməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq ləğv edilməlidir. Nə qədər ki, Cavabdeh9 satılmış və sonradan onun tərəfindən başqa əqdlər əsasında özgəninkiləşdirilmiş torpaq sahələrinin taleyi ilə bağlı mübahisənin həlli birbaşa Cavabdeh13 adına verilmiş xx xxxxxx 2013-cü il tarixli ******* saylı çıxarışın etibarsız hesab edilməsindən asılıdır, onda qətnamə həmin torpaq sahəsi ilə bağlı hissələrdə (Cavabdeh9 satılmış və sonradan onun və digərləri tərəfindən həmin torpağa dair aparılmış əqdlər və onların hüquqi nəticələrinə aid hissədə) ləğv eilməli və yeni apellyasiya baxışına göndərilməlidir. Kassasiya instansiyası məhkəməsi hesab edir ki, həmin torpaq sahəsi ilə bağlı tələblər çoxluq təşkil etdiyin dən mülki iş həmin hissədə (Cavabdeh9 satılmış və sonradan onun və digərləri tərəfindən həmin torpağa dair aparılmış əqdlər və onların hüquqi nəticələrinə aid hissədə) yenidən baxılması üçün apellyasiya icraatına qaytarılmalı, yeni apellyasiya baxışı zamanı işə baxacaq məhkəmə aidiyyətlə bağlı məsələyə qiymət verdikdən sonra qalan tələblərlə bağlı qərarn qəbul edilib-edilməməsi və yaxud idiaçının aidiyyəti üzrə iddia verdiyi təqdirdə icraatın dayandırılıb-dayandırılmaması məsələsini prosessual qanunvericiliyin tələbri baxımından özü həll etməlidir. Qeyd olunan hallar qətnamənin kassatora aid hissədə ləğv edilməsi üçün əsas olduğundan məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətinin dəlilləri ilə bağlı qiymətləndirmə aparılmasına zərurət görmür. Şərh edilənlərə və Azərbaycan Respublikası Mülki Pro sessual Məcəlləsinin 416, 417, 419-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası Q Ə R A R A A L D İ: Cavabdeh9 kassasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin MK-nın hazırkı iş üzrə xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi kassatorun mübahisələndirdiyi hissədə (Cavabdeh13 adına verilmiş çıxarışın etibarsız hesab olunması, onun Cavabdeh9 satmış olduğu torpaq sahəsinə dair əqdin etibarsızlığı və həmin torpağa dair sonradan həyata keçirilmiş əqdlərin və çıxarışların etibarsızlığı, həmin torpaq sahəsində inşa edilmiş tikililərin sökülməsi, əvvəlki vəziyyətə bərpa edilməsi, torpaq sahəsinin boşaldılaraq iddiaçıya təhvil verilməsi hissəsində) ləğv edilsin. İşə həmin hissədə apelyasiya qaydasında yenidən baxılması üçün həmin məhkəməyə qaytarılsın. Qərar qəbul edild