Ali Məhkəmə Qərar — İş №2(102)-3488/2019

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-3488/2019 09.08.2019 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin mülki kollegiyası, hakimlər Əliyev Ələsgər Əliabbas oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, X1, İbayev Vəfaddin Ələm oğlundan ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Əzimova Səbinə Yaşar qızının katibliyi ilə, İddiaçı “xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh1 oğluna qarşı borc tələbinə dair mülki iş üzrə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 06 noyabr 2018-ci il tarixli qətnaməsindən Cavabdeh1 oğlu tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Gəncə şəhəri Nizami rayon Məhkəməsinin 05 aprel 2018-ci il tarixli qətnaməsi il ə (hakim G.Şirinov) iddiaçı “xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh1 oğluna qarşı borc tələbinə dair iddiası qismən təmin edilmiş, Cavabdeh1 əsas borc üzrə 8073.80 (səkkiz min yetmiş üç dollar səksən sent) ABŞ dolları və faiz borcu üzrə 3533.22 (üç min beş yüz otuz üç dollar iyirmi iki sent) ABŞ dolları, cəmi 11607.03 (on bir min altı yüz yeddi dollar üç sent) ABŞ dolları ödəniş vaxtına manatın məzənnəsi üzrə borcun və ödənilmiş 20 manat dövlət rüsumunun iddiaçı “xxxx” ASC-nin xeyrinə tutulması, iddianın qalan hissədə təmin edilməməsi, qət edilmişdir. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 06 noyabr 2018-ci il tarixli qətnaməsi ilə (sədrlik edən A.Bayramov, hakimlər L.Süleymanov və İ.Şəfiyev) Gəncə şəhər Nizami rayon Məhkəməsinin 05 aprel 2018-ci il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxla nılmışdır. KASSASİYA ŞİKAYƏTİNİN DƏLLİLƏRİ Cavabdeh1 kassasiya şikayəti ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi MK-ya müraciət edərək şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi işə mahiyyəti üzrə baxarkən və qətnamə çıxararkən Azərbaycan Respublikası mülki və mülki prosessual qanunvericiliyinin tələblərini pozmuş, iş üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halları aydınlaşdırmamışdır. Ona görə də Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 06 noyabr 2018-ci il tarixli qətnaməsinin tamamilə ləğv edilməsini və işin yenidən baxılması üçün apellyasiya instansiyasına göndərilməsi qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Hüquqi məsələlər: İddiaçı “xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti Cavabdeh1 oğluna qarşı borc tələbinə dair iddia ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İş üzrə mübahi sə apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən yuxarıda göstərilən qaydada həll edilmişdir. Məhkəmə kollegiyası iş materiallarını və kassasiya şikayətinin dəlillərini araşdıraraq hesab edir ki, kassasiya şikayəti təmin edilməməli, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, 20.05.2015-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən “xxxx" ASC tərəfindən Cavabdeh1 48 ay müddətinə 8850 ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. İddiaçı Cavabdeh1 əsas borc üzrə 8070.96 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 4460.12 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 12531.08 ABŞ dolları borcunun ödənilmədiyini göstərmişdir. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 23 fevral 2018-ci il tarixli rəyinə əsasən Cavabdeh1 01 avqu st 2017-ci il tarixə iddiaçı '‘xxxx” ASC-yə olan borcu cəmi (əsas borc üzrə 8073.80 ABŞ dolları və faiz borcu üzrə 3533.22 ABŞ dolları) 11607.03 ABŞ dolları məbləğində müəyyən edilmişdir. Mülki Məcəllənin 385-ci maddəsinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməli, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Mülki qanunvericilikdə təsbit edilmiş öhdəlik hüququnun normaları baxımından öhdəliyin icrası onun predmetini təşkil edən hərəkətlərin yerinə yetirilməsində və ya yetirilməməsində ifadə olunur. Öhdəliyin yerinə yetirilməməsi anlayışını müəyyən edən Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Bu mənada, öhdəliyin pozulması dedikdə öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsi, lazımınca icra edilməməsi dedikdə isə vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidmətin qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir. Mülki Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən isə, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. İşin müəyyən olunmuş hallarına əsasən Cavabdeh1 kredit müqaviləsi üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyə uyğun olaraq hər ayın müvafiq tarixində razılaşdırılmış pul vəsaitini banka ö dəməli olduğu halda öhdəliklərini lazımi qaydada icra etməmişdir. Bu baxımdan mülki qanunvericiliyin yuxarıda şərh olunmuş normaları və müqavilə şərtləri baxımından tərəflər arasında müqavilədən irəli gələn öhdəlik münasibətləri yaranmışdır. Yuxarıda göstərilənləri, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən qətnamənin ləğv edilməsinə əsas olan maddi və prosessual hüquq normalarının pozuntusuna yol verilmədiyini əsas tutaraq məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, kassasiya şikayəti təmin edilmədən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Şərh edilənləri və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 416, 417, 419-cu maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası QƏRARA ALDİ: Cavabdeh1 oğlunun kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin MK-n ın 06 noyabr 2018-ci il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.