AzərbaycanṣRespublikasıṣadından Qətnamə Bakıṣşəhəri İşṣ№ṣ2(103)-2352/2025 18.05.2026 BAKIṣAPELLYASIYAṣMƏHKƏMƏSI İddiaçı “xxxx” MMC-nin (İddiaçı MMC) cavabdeh Cavabdeh (mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs qismində Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs cəlb edilməklə) qarşı mülki iş üzrə (açar sözlər: maddi ziyanın ödənilməsi tələbi) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyası hakimlər Səlimova Səadət Rəşid qızı (sədrlikṣedənṣvəṣməruzəçi),ṣİmanovṣAzadṣNizamṣoğluṣvəṣX13ṣṣoğlundanṣibarətṣtərkibdə, QuluzadəṣJaləṣVadətṣqızınınṣkatibliyi, İddiaçıṣ“xxxx”ṣMMC-ninṣ(İddiaçıṣMMC)ṣqanuniṣtəmsilçisiṣX1ṣTorabın, İddiaçıṣ“xxxx”ṣMMC-ninṣ(İddiaçıṣMMC)ṣnümayəndəsiṣ(vəkili)ṣNümayəndə, Cavabdeh, eyni zamanda mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs nümayəndəsi (oğlu) Cavabdeh, CavabdehṣCavabdehṣnümayəndəsiṣ(vəkili)ṣvəkil2, CavabdehṣCavabdehṣnümayəndəsiṣ(vəkili)ṣvəkil1ṣiştirakıṣilə, İddiaçı “xxxx” MMC-nin (İddiaçı MMC) cavabdeh Cavabdeh qarşı (mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxs qismində Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs cəlb edilməklə) “maddi ziyanın ödənilməsi” tələbinə dair mülki iş üzrə Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-***/**** saylı qətnaməsindən iddiaçı “xxxx” MMC-nin (İddiaçı MMC) nümayəndəsi (vəkili) Nümayəndə tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti üzrə işə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəməṣiclasındaṣbaxaraqṣaşağıdakıṣqətnaməniṣqəbulṣetdi. İşin halları, iş üzrə məhkəmə icraatı 2016-cı il buraxılışlı “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı nəqliyyat vasitəsinin idxalı zamanı Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2023cü il tarixli gömrük bəyannaməsindən və müşayiət sənədlərindən müəyyən olunur ki, Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs məxsus 2016-cı il buraxılışlı “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı nəqliyyat vasitəsinin invoys dəyəri 7803 ABŞ dolları (13.265,1 manat), gömrük dəyəri 16.660 manat, gömrük rəsmiləşdirilməsi üçün yığım 240 manat, idxal rüsumu 4061,64 manat, aksiz rüsumu 597,30 manat, ƏDV 3848,21 manat, digər yığımlar 190,80ṣmanatṣtəşkilṣedir.ṣ Yasamal RPİ-nin 26-cı PB-in təhqiqatçısı Ramil Qafarovun ##.##.2024-cü il tarixli materialın istintaq aidiyyəti üzrə göndərilməsinə dair qərarından müəyyən olunur ki, araşdırma zamanı X1 Torab izahatında təxminən 9 ay əvvəl Bakı şəhərində yaşayan Talib Ağdəmirlə tanış olduğunu, ona müraciət edərək avtomobil almaq istədiyini, Talib ona tanışı Kamranın “Mercedez Benz CLA 250” markalı avtomobili 26.000 ABŞ dollara satmaq istədiyini, avtomobilin saz vəziyyətdə olmasını və heç bir problemin olmadığını dediyini, avtomobilə baxdıqdan sonra Taliba 20.000 ABŞ dolları verdiyini, avtomobili bir neçə ay ərzində etibarnamə vasitəsi ilə idarə etdiyini, ##.##.2024-cü il tarixdə Bakı şəhəri Yasamal rayonu Ə.Ələkbərov küçəsi 528-ci məhəllədə yerləşən ** saylı notariusun qarşısında Talıb və Kamranla görüşdüyünü qalan 6.000 ABŞ dollarını ona verdiyini, Kamranın avtomobil üçün ona etibarnamə təqdim etdiyini, iki gündən sonra avtomobili servisə apardıqdan sonra avtomobilin qəzadan sonra təmir olunduğunu, nasaz vəziyyətdə olduğunu, həmin vəziyyətdə 13.000 ABŞ dolları olduğunu, Talıb və Kamranın onu aldatdıqlarını, avtomobili qaytarmaqṣüçünṣonlaraṣmüraciətṣetdiyini,ṣlakinṣonlarınṣbunaṣrazıṣolmadıqlarınıṣbildirmişdir. Qərardan daha sonra müəyyən olunur ki, araşdırma zamanı Cavabdeh izahatında ... atasına məxsus avtomobili Turbo.az saytında satışa qoymasını, Talib avtomobili bəyənməsini, ilkin olaraq 20.000 ABŞ dolları ödəməsini, geri qalan 6.000 ABŞ dollarını 3 ay ərzində ödəyəcəyini, Talib pulu tam ödədikdən sonra avtomobili onun adına keçiriləcəyini, lakin pul ödənilmədiyindən etibarnaməni ləğv etdiyini, avtomobilin polis əməkdaşları tərəfindən saxlanılaraq cərimə meydançasına aparıldığını, bundan sonra X1 Torabın onun barəsində şikayət etdiyini, PB-də Manianın ona 6.000 ABŞ dollarını ödədiyini, bundan sonra onunla birlikdə ** saylı notariat kontoruna gedərək avtomobilə Mainanın adına baş etibarnamə verdiyini, daha sonra DYP-yə gedərək avtomobilin sonuncunun adına rəsmiləşdirdiklərini, avtomobilin 7 aydır onda olmadığını, avtomobilin nasaz olması ilə bağlı həmin şəxslərdən ona heç bir məlumat gəlmədiyini, avtomobili Mainanın adına keçirən zaman ondan 500 manat borc pul aldığını, pulu geri istəyən zaman ondan şikayətṣedəcəyiṣiləṣhədələdiyiniṣgöstərmişdir.ṣ Qərardan daha sonra müəyyən olunur ki, araşdırma zamanı izahatı alınmış X15 izahatında 2020-ci ildən Azərbaycan Respublikasında yaşadığını, həmin ərəfədə X1 Torab ilə tanış olduğunu, 8 ay əvvəl Mainanın ona müraciət edərək avtomobil almaq istədiyini bildirdiyini, o da öz növbəsində tanışı Kamran adlı şəxsin satdığı Mercedes CLA 250 markalı avtomobili Maniyaya təklif etdiyini və Maniyanın həmin avtomobili bəyəndiyini, avtomobili heç bir yerdə yoxlatdırmadığını, bundan sonra Manianın ona 20.000 ABŞ dollarını verdiyini və həmin pulu Kamrana verərək avtomobili aldığını, geri qalan 6.000 ABŞ dollarını Mania 3 ay ərzində ödəyəcəyini bildirsə də vermədiyi üçün Kamranın avtomobilin etibarnaməsinin ləğv etdirildiyini, bundan sonra X1 Torabın polis bölməsinə şikayət etdiyini, şikayət etdikdən sonra 6.000 ABŞ dollarını ödədiyini və Kamranın avtomobili Manianın adına rəsmiləşdirməsini, daha sonra Manianın müxtəlif bəhanələr gətirərək onun barəsində həqiqətə uyğun olmayan ərizələrlə ondan şikayət etdiyini, Manianın onun barəsində dediklərininṣşərṣvəṣböhtandanṣibarətṣolduğunuṣgöstərmişdir. Yasamal RPİ-nin İŞ-nin müstəntiqi Sərxan Ramazanovun ##.##.2024-cü il tarixli cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə qərarına əsasən toplanmış material üzrə cinayət işinin başlanmasınınṣrəddṣedilməsiṣqəraraṣalınmışdır. Qərardan görünür ki, X1 Torab ##.##.2024-cü il tarixdə Yasamal RPİ-in 26-cı PB-nə ərizə ilə müraciət edərək X16 və Cavabdeh onu aldadaraq nasaz “Mercedez Benz CLA 250” markalı minik avtomobili saz vəziyyətdə olmaq adı ilə 26.000 ABŞ dollarına sataraq ona qarşı dələduzluq etdiklərini bildirmiş və ona qarşı dələduzluq etmiş X16 və Cavabdeh cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsiniṣxahişṣetmişdir.ṣ xxxx MMC-in ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartının surətindən görünür ki, “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı ** YM *** qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsində görülmüş işlərin dəyəri 60ṣmanat,ṣplanlaşdırılanṣişlərinṣdəyəriṣ23.000ṣmanatṣtəşkilṣedir. X1 Torab qızı tərəfindən yazılaraq imzalanmış ##.##.2024-cü il tarixli ərizədən görünür ki, X1 Torab qızı **-LH-*** qeydiyyat nişanlı avtomobil üçün 26.000 ABŞ dolları ödəmiş, heç bir şikayəti yoxdur. ##.##.2023-cü il tarixli etibarnamədən görünür ki, “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı, **-LH-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinin mülkiyyətçisi Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs nəqliyyat vasitəsinin idarə etmək səlahiyyətini Talıp Ağdemirəṣ8ṣilṣ2ṣayṣ7ṣgünṣmüddətinəṣetibarṣetmişdir. ##.##.2024-cü il tarixli etibarnamədən görünür ki, “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı, **-LH-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinin mülkiyyətçisi Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs nəqliyyat vasitəsinin idarə etmək səlahiyyətini X1 Toraba 2ṣayṣmüddətinəṣetibarṣetmişdir. ##.##.2024-cü il tarixli etibarnamədən görünür ki, “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı, **-LH-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinin mülkiyyətçisi Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs nəqliyyat vasitəsinin idarə etmək səlahiyyətini X1 Toraba 1ṣilṣmüddətinəṣetibarṣetmişdir. Satıcı Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs ilə alıcı İddiaçı MMC arasında bağlanmış ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, satıcı ona məxsus olan “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı, **-LH-*** dövlət qeydiyyatṣnişanlıṣnəqliyyatṣvasitəsiniṣ16.000ṣmanataṣalıcıyaṣsatmışdır. Nəqliyyat vasitəsinin qeydiyyat şəhadətnaməsindən görünür ki, “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı, **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi ##.##.2024-cü il tarixdə İddiaçı MMC-ninṣadınaṣqeydiyyataṣalınmışdır. Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi Baş X2 İdarəsinin ##.##.2025-ci il tarixli məktubundan müəyyən olunur ki, DİN BDYİ Qeydiyyat-imtahan İdarəsinin kompüter uçot bazasının məlumatlarına əsasən, ##.##.1979-cu il təvəllüdlü X1 Torap qızının və xxxx MMC-in adlarındaṣvəṣyaṣetibarnaməṣiləṣistifadələrindəṣolanṣnəqliyyatṣvasitəsiṣyoxdur. Satıcı İddiaçı MMC ilə alıcı X34 arasında bağlanmış ##.##.2025-ci il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, satıcı ona məxsus olan 2016-cı il buraxılışlı “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı, **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsini 9.000ṣmanataṣalıcıyaṣsatmışdır. Mütəxəssis MMC-in (Mercedes-Benz Group AG-nin Mercedes-Benz markalı avtomobilləri üzrə Azərbaycandakı Rəsmi Nümayəndəliyi) məhkəməyə təqdim etdiyi ##.##.2025-ci il tarixli WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli “Mercedes Benz CLA Class 250” (2017-ci il buraxılışlı) nəqliyyatṣvasitəsiṣbarədəṣtexnikiṣrəyindəṣaşağıdakılarṣqeydṣolunmuşdur. Sual 1. WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilinin arxiv fotosuna uyğun vəziyyətdə (arxa baqaj və arxa yan qanadlardan almışṣolduğunuṣzədəliṣvəziyyətdə)ṣ2023ṣvəṣ2024-cüṣilṣüçünṣrealṣsatışṣqiymətiṣnəṣqədərṣolmuşdur? Cavab: Mütəxəssis MMC tərəfindən ikinci əl avtomobillərin satış qiymətləri barədə məlumat verilməsiṣmümkün deyil.
2. WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250”ṣavtomobiliṣqəzalıṣvəziyyətdəṣolanṣavtomobilṣsayılırmı? Cavab: WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Classṣ250”ṣavtomobilininṣhal-hazırdakıṣvəziyyətiṣqəzalıṣhesabṣedilməməlidir.
3. WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilinin arxa baqaj və arxa yan qanadlardan almış olduğu zədələr həmin avtomobilin müvafıqṣstandartlarınaṣuyğunṣşəkildəṣtəmir-bərpaṣolunmuşdurmu? Cavab: Avtomobilin cari texniki vəziyyətinə əsasən, arxa baqaj və arxa yan qanadlardan almış olduğu zədələrin təmir olunduğu müşahidə olunur. Lakin təmir prosesi barədə əlimizdə heç bir rəsmi məlumat, texniki sənəd və ya scrvis arayışı mövcud deyildir. Bu səbəbdən, avtomobilin nə vaxt, harada və hansı üsullarla təmir olunduğu barədə dəqiq məlumat təqdim etmək mümkün deyil.
4. WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilinin arxa baqaj və arxa yan qanadlardan almış olduğu zədələr həmin avtomobilin arxiv fotosundakı vəziyyətindən yenidən təmir-bərpa edilməsi təxminən hansı məbləğdə xərcə uyğunṣgəlir? Cavab: Avtomobilin arxiv fotoşəkilləri əsasında aparılmış vizual araşdırmaya əsasən, arxa baqaj və arxa yan qanad hissələrindəki zədələr müəyyən edilmişdir. Həmin zədələrin aradan qaldırılması üçün zəruri olan təmir-bərpa işlərinin təxmini dəyəri rəsmi servis mərkəzinin bu günki qiymətləndirməsinə əsasən müəyyən olunmuş və bu barədə məlumat əlavə edilmiş PDF sənədindəṣqeydṣolunmuşdur. Rəyə əlavə olunmuş ##.##.2025-ci il tarixli PDF sənədindən müəyyən olunur ki, Mercedes Benz CLA Class” 250 markalı **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşıda sifriş olunmuş işlərin vəṣehtiyatṣhissələrininṣdəyəriṣƏDVṣdaxilṣ24.708,49ṣmanatṣtəşkilṣedir.
5. WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilinin arxa baqaj və yan qanadlardan almış olduğu zədələr həmin avtomobilin müvafiq standartlarına uyğun şəkildə təmir-bərpa olunduqdan sonra 2023 və 2024-cü il üçün real satış qiymətiṣnəṣqədərṣolmuşdur? Cavab: xxxx MMC tərəfindən ikinci əl avtomobillərinin satış qiyməti barədə məlumatların verilməsi mümkün deyildir. Yalnız yeni avtomobillərin satış qiymətləri barədə məlumatları təqdim edəṣbilərik.
6. WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilində hazırda digər texniki və s. nasazlıqlar, qüsurlar, texniki uyğunsuzluqlar, texniki, detal və s. çatışmazlıqlar, həmin avtomobil üçün nəzərdə tutulmuş, lakin mövcud olmayan komplektasiyalarṣvardırmı? Cavab: Hal-hazırda WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilində hazırda digər texniki və s. nasazlıqlar, qüsurlar, texniki uyğunsuzluqlar, texniki, detal və s. çatışmazlıqlar, həmin avtomobil üçün nəzərdə tutulmuş, lakin mövcud olmayan komplektasiyalar yoxdur, lakin əlavə edilmiş PDF sənədində qeyd edilmiş işlərin görülməsiṣtövsiyyəṣedilir. Rəyə əlavə olunmuş ##.##.2025-ci il tarixli PDF sənədindən müəyyən olunur ki, Mercedes Benz CLA Class” 250 markalı **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşıda sifriş olunmuş işlərin vəṣehtiyatṣhissələrininṣdəyəriṣƏDVṣdaxilṣ9.062,79ṣmanatṣtəşkilṣedir.
7. WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilində digər texniki və s. nasazlıqlar, qüsurlar, texniki uyğunsuzluqlar, texniki, detal və s. çatışmazlıqlar, həmin avtomobil üçün nəzərdə tutulmuş, lakin mövcud olmayan komplektasiyalar varsa, həmin texniki və s. nasazlıqlar, qüsurlar, texniki uyğunsuzluqlar, çatışmazlıqlarınṣyaranmaṣtarixiṣhansıṣtarixəṣuyğunṣgəlir? Cavab: Avtomobil üzrə tərtib olunmuş ##.##.2025-ci il tarixli təmir sifariş formasında göstərilmiş texniki nasazlıqlar, detal çatışmazlıqları və əvəzləmə tövsiyyələri həmin tarixdə mütəxəssislər tərəfindən müəyyən olunmuş və rəsmi sənəddə qeyd edilmişdir. Bu səbəbdən, texniki nasazlıqların və çatışmazlıqların yaranma tarixi ##.##.2025-ci il tarixinə uyğun hesab edilir.
8. WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilində digər texniki və s. nasazlıqlar, qüsurlar və texniki uyğunsuzluqlar, texniki, detal və s. çatışmazlıqlar, həmin avtomobil üçün nəzərdə tutulmuş, lakin mövcud olmayan komplektasiyalar varsa, həmin texniki və s. nasazlıqlar, qüsurlar və texniki uyğunsuzluqlar, texniki, detal və s. çatışmazlıqların, həmin avtomobil iiçiin nəzərdə tutulmuş, lakin mövcud olmayan komplektasiyaların yenidən təmir-bərpa edilməsi nə qədər xərcə uyğun gəlir? Həmin işlərin 2023cüṣilinṣoktyabrındanṣsonraṣbaşṣverməsiṣmümkündürmü? Cavab: ##.##.2025-ci il tarixli təmir sifariş formasında göstərilmiş nasazlıq və uyğunsuzluqların aradan qaldırılması üçün tələb olunan təmir və əvəzləmə işlərinin təxmini dəyəri həmin sifariş sənədində ətraflı göstərilmişdir. Qiymətləndirmə xxxx MMC-nin rəsmi servis taariflərinə əsasən aparılmışdır. Müvafıq xərclər və işlər əlavə edilmiş PDF sənədində öz əksini tapmışdır.
9. 2017-ci il buraxılışlı WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli “Mercedes Benz CLA Class 250” markalı **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşın barəsində “xxxx” MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartında göstərilmiş planlaşdırılan işlərin qeyd olunan nəqliyyat vasitəsindəṣgörülməsinəṣzərurətṣvarmı? Cavab: 2017-ci il buraxılışlı WDDS.I4LB0I IN441493 BAN nömrəli “Mercedes Benz CLA Class 250” markalı **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşın barəsində “xxxx” MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartı bizə təqdim edilmədiyinə görə, məlumatı təqdim edəṣbilmərik.
10. 2017-ci il buraxılışlı WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli “Mercedes Benz CLA Class 250” markalı **-YM-*** (əvvəlki d.q.n.**-LH-***) dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşın barəsində “xxxx” MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartında görülməli planlaşdırılan işlərin yaranma səbəblərinin 2023-cü ilin okrtyabr ayından sonrakı tarixdə baş verməsi mümkündürmü? Cavab: 2017-ci il buraxılışlı WDDSJ4EB011N441493 BAN nömrəli “Mercedes Benz CLA Class” 250 markalı **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşın barəsində “xxxx MMC” tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartı bizə təqdim edilmədiyinə görə, məlumatı təqdim edəṣbilmərik. Nəticə: Sözügedən nəqliyyat vasitəsinin texniki vəziyyəti və zədələrə dair qiymətləndirmə yalnız təqdim edilmiş vizual materiallara əsaslanaraq aparılmışdır. Rəsmi servis sənədlərinin təqdimṣedilməməsiṣsəbəbindənṣbəziṣsuallarṣüzrəṣdəqiqṣvəṣtamṣrəyṣverməkṣmümkünṣolmamışdır. Mütəxəssis MMC-in (Mercedes-Benz Group AG-nin Mercedes-Benz markalı avtomobilləri üzrə Azərbaycandakı Rəsmi Nümayəndəliyi) məhkəməyə təqdim etdiyi ##.##.2025-ci il tarixli WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli Mercedes-Benz CLA Class 250 (2017-ci il buraxıhşh) nəqliyyatṣvasitəsiṣbarədəṣtexnikiṣrəyindəṣaşağıdakılarṣqeydṣolunmuşdur. Sual 1.2017-ci il buraxılışlı WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli Mercedes Benz CLA Class 250 markalı, **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşın barəsində xxxx MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartında göstərilmiş planlaşdırılan işlərin qeyd olunan nəqliyyat vasitəsindəṣgörülməsinəṣzərurətṣvarmı? Cavab: X29 MMC-nin tərəfindən ##.##.2025-ci il tarixində keçirilmiş texniki baxış və diaqnostika zamanı xxxx MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartında 6-cı bənddə qeyd olunan “motor yağının təzyiq datçiki” istisna olmaqla, digər işlərin qeyd olunan nəqliyyat vasitəsində görülməsinə zərurət yoxdur. Eyni zamanda xxxx MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartında qeyd edilən işlərin rəsmi “Mercedes-Benz” diler mərkəzindəṣgörülmədiyiniṣqeydṣetməkṣistərdik. Sual 2.2017-ci il buraxılışlı WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli Mercedes Benz CLA Class 250 markalı, **-YM-*** (əvvəlki d.q.n. **-LH-***) dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşın barəsində xxxx MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartında görülməli planlaşdırılan işlərin yaranmaṣsəbəblərininṣ2023-cüṣilinṣoktyabrṣayındanṣsonrakıṣtarixdəṣbaşṣverməsiṣmümkündürmü? Cavab: 2017-ci il buraxılışlı WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli Mercedes Benz CLA Class 250 markalı, 77-YM- 237 (əvvəlki d.q.n. **-LH-***) dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşın barəsində xxxx MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartında görülməsi planlaşdırılan işlərinṣyaranmaṣsəbəblərininṣhansıṣtarixdəṣbaşṣverməsiṣmümkünṣdeyildir. Mərkəzi Ekspertiza Bürosunun ##.##.2025-ci il tarixli, MEB-***-**** saylı qiymətləndirmə hesabatındaṣaşağıdakılarṣqeydṣolunmuşdur. 5.3. Qüsur aktı və sual 1 üzrə yekun hesablama - Araşdırma nəticəsində müəyyən edilmişdir ki,ṣnəqliyyatṣvasitəsininṣzədəsizṣ(saz)ṣtexnikiṣvəziyyətdəṣbazarṣdayariṣ24.400ṣmanatṣtəşkilṣedir. “xxxx” ixtisaslaşmış avtotəmir müəssisəsi tərəfindən tərtib edilmiş qüsur aktına (Əlavə 1) əsasən, avtomobilin 2023-cü ildə arxa baqaj və arxa qanad sahələrindən aldığı zədələrin bərpası üzrə tələb olunan xərclər 19.469 manat məbləğində müəyyən olunmuşdur. Göstərilmiş zədələr nəzərə alınmaqla, nəqliyyat vasitəsinin qalıq (zədədən sonrakı) dəyəri aşağıdakı kimi hesablanmışdır: 24.400-19.469ṣ=ṣ4.931ṣmanatṣyuvarlaqlaşdırılmışṣşəkildəṣ4,900ṣmanat. Nəqliyyat vasitəsinin yararlı konstruktiv elementlərinin ümumi dəyərdə 70% paya malik olması nəzərə alınaraq Yekun nəticə: IVS-in (X49) “Zədələnmiş aktivlərin qiymətləndirilmə bölməsininṣtələblərinəṣuyğunṣolaraq,ṣavtomobilinṣbazarṣdəyəri: 2023-cüṣilṣüçün:ṣ8,300ṣmanat, 2024-cüṣilṣüçünṣisəṣillikṣ–ṣ7%ṣkorrektəṣtətbiqṣedilməklə:ṣ7,700ṣmanatṣtəşkilṣedir.
6. sual 2 üzrə tədqiqat: WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilinin arxa baqaj və arxa yan qanadlardan almış olduğu zədələr həmin avtomobilin arxiv fotosundakı vəziyyətinədn yenidən təmi-bərpa edilməsi təxminən hansı məbləğdəṣxərcəṣuyğunṣgəlir?ṣṣ Cavab: “xxxx” ixtisaslaşmış avtotəmir müəssisəsinin verdiyi qüsur aktına əlavə edilmiş (Əlavə 1) əsasən, 2023-cü ildə arxa baqaj və qanadlardan almış olduğu zədənin məbləği 23.259 manat təşkilṣedir.ṣ
7. sual 3 üzrə tədqiqat: WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilinin arxa baqaj və yan qanadlardan almış olduğu zədələr həmin avtomobilin müvafiq standartlarına uyğun şəkildə təmir-bərpa olunduqdan sonra 2024 və 2024-cü ilṣüçünṣrealṣsatışṣqiymətiṣnəṣqədərṣolmuşdur? Cavab: Araşdırma zamanı bu hesabatın 1-ci sualında aparılmış bazara təhlilinin nəticələrindən istifadə edilmişdir. “İVS”-in “Market Approach” “Bazar Yanaşması” və “Comparable Transactions” (Müqayisəli Əməliyyatlar) bölmələrinin prinsiplərinə uyğun olaraq müəyyən edilmişdir ki: 2023-cü il üçün nəqliyyat vasitəsinin real satış dəyəri – 24.400 manat, 2024-cü il üçün isə illik bazar korrektəsi (-7%) tətbiq edilməklə - 22.600 manat təşkil edir. İVS-in “Condition Adjustment” və “Marketability/Salability Discount” yanaşmalarına əsaslanaraq, nəqliyyat vasitəsinin əmtəə itkisi (marketability discount) – 15% nərəzə alınmış və nəticədə aşağıdakı dəyərlər müəyyən edilmişdir: 2023-cü il üzrə real satış dəyəti: 24.400 – 15%= 20.700 manat; 2024cüṣilṣüzrəṣrealṣsatışṣdəyəri:-ṣ22.600ṣ-15%=ṣ19.200ṣmanat.
8. sual 4 üzrə tədqiqat: WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilində digər texniki və s. nasazlıqlar, qüsurlar və texniki uyğunsuzluqlar, texniki detal və s. çatışmazlıqlar, həmin avtomobil üçünnəzərdxə tutulmuş, lakın mövcud olmayan komplektasiyalar varsa, həmin texniki və s. nasazlıqlar, qüsurlar və texniki uyğunsuzluqlar, texniki detal və s. çatışmazlıqların, həmin avtomobil üçün nəzərdə tutulmuş, lakin mövcudṣolmayanṣkomplektasiyalarınṣyenidənṣtəmir-bərpaṣedilməsiṣnəṣqədərṣxərcəṣuyğunṣgəlir? Cavab: “xxxx” ixtisaslaşmış avtotəmir müəssisəsinin rəyinə əsasən (Əlavə 2), dəyəri 1,830 manatṣtəşkilṣedir.
9. sual 5 və 6 ekspert şərhi: Məhkəmənin 5-ci və 6-cı suallarında göstərilən tələblərin mahiyyəti - Mütəxəssis MMC və “xxxx” MMC tərəfindən təqdim edilmiş sənədlərdə qeyd olunan işlərin dəyərinin bazar qiymətlərinə uyğunluğunu müəyyən etməkdir. Lakin təqdim edilmiş iki sənəddə göstərilmiş məbləğlər bazar göstəricisi deyil, müvafiq servis müəssisələrinin fərdi kommersiya hesablamalarını əks etdirir. Buna görə həmin məbləğləri ümumi bazar qiymətləri ilə müqayisə etmək və ya “bazar qiymətinə uyğu neçə manat təşkil edir?” sualına dəqiq rəqəm şəklində cavab vermək aşağıdakı səbəblərə görə nə mümkün, nə də metodoloji cəhətdən düzgündür: Qiymət formalaşması müəssisədən aslı olaraq tamamilə fərqlidir. Ehtiyat hissələrinin istehsalçısı, orijinallıq dərəcəsi, mənşə ölkəsi, həmçinin işçi qüvvəsinin saatlıq normativləri servis müəssisələrinədṣciddiṣfərqlərṣtəşkilṣedir.ṣ
2. Mütəxəssis MMC rəsmi dilerdir. Rəsmi diler tərəfindən tətbiq edilən qiymətlər istehsalçı (“Mercedes- Benz Group AG”) standartlarına əsaslanır və bazarda digər servislərin qiymətləri ilə müqayisə edilə bilməz. Bu qiymətlər bazar daxilində digər sevis müəssisələrinin qiymətlərindən kəskinṣfərqlənəṣbilərṣvəṣbu,ṣbazarṣgöstəricisiṣdeyilṣ–ṣrəsmiṣdilerṣtarifidir.ṣ
3. “xxxx” MMC-in qiymətləri isə öz kommersiya yanaşmasına əsaslanır. Eyni işlərin qeyrirəsmi və ya ixtisalaşmış servis tərəfindən həyata keçirilməsi zamanı tətbiq edilən qiymətlər rəsmi dilerṣqiymətlərindənṣəhəmiyyətliṣdərəcədəṣfərqlənir.ṣ
4. Bazar qiyməti yalnız eyni marka və mənşəli ehtiyat hissələri, eyni iş həcmi və eyni texniki standartlar üzrə müqayisə aparıldıqda müəyyən edilə bilər. Təqdim edilmiş hər iki akt isə müxtəlif müəssisələr tərəfindən, müxtəlif yanaşmalarla hazırlanmışdır və aralarında texniki eynilik mövcud deyil.
5. Hər iki müəssisənin qiymətləri vahid bazar standartını ifadə etmir. Bu səbəbdən həmin rəqəmlər bazarın “orta qiyməti” kimi qəbul edilə bilməz və digər mənbələrlə birbaşa müqayisə olunmasıṣqeyri-elmiṣvəṣqeyri-metodolojiṣsayılır. Nəticə: 5-ci və 6-cı sual üzrə tələb edilən “bazar qiymətinə uyğun məbləğin müəyyən edilməsi” təqdim edilmiş sənədlər əsasında mövcud deyil. Çünki bu sənədlərdə göstərilən rəqəmlər bazar qiymətlərini deyil, müvafiq olaraq Mütəxəssis MMC və “xxxx” MMC-nin fərdi kommersiya tariflərini əks etdirir. Mövcud fərqliliklər nəzərə alınmaqla, təqdi edilmiş məbləğlərin ümumi bazar qiymətləri ilə eyniləşdirilməsi və ya birbaşa müqayisəsi hüquqi, metodoloji və iqtisadi baxımdanṣdüzgüṣhesabṣedilmir.ṣ
10. Nəticə: Mərkəzi Ekspertiza Bürosunun mütəxəssisləri tərəfindən aparılmış araşdırmalar vəṣṣtəhlillərəṣəsasənṣaşağıdakılarṣmüəyyənṣedildiṣki,ṣṣ 1.WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilinin arxa fososuna uyğun vəziyyətdə (arxa baqaj və arxa yan qanadlardan almış olduğu zədəli vəziyyətdə) 2023-cü il üçün real bazar dəyəri 8,300 manat, 2024-cü il üçün isə real bazar dəyəriṣ7,700ṣmanatṣtəşkilṣedir.ṣ
2. WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilinin arxa baqaj və yan qanadlardan almış olduğu zədələr həmin avtomobilin arxa fotosundakı vəziyyətindən yenidən təmir-bərpa edilməsi təxminən tələb edilən məbləğ 23.259 manatṣtəşkilṣedir.ṣ
3. WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilinin arxa baqaj və yan qanadlardan almış olduğu zədələr həmin avtomobilin müvafiq standartlarına uyğun şəkildə təmir-bərpa olunduqdan sonra 2023-cü il üçün real satış qiymətiṣ20.700ṣmanat,ṣ2024-cüṣilṣüçünṣisəṣrealṣsatışṣqiymətiṣ19.200ṣmanatṣtəşkilṣedir.
4. WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilində digər texniki və s. nasazlıqlar, qüsurlar və texniki uyğunsuzluqlar, texniki, detal və s. çatışmazlıqlar, həmin avtomobil üçün nəzərdə tutulmuş, lakin mövcud olmayan komplektasiyalar varsa, həmin texniki və s. nasazlıqlar, qüsurlar və texniki uyğunsuzluqlar, texniki, detal və s. çatışmazlıqların, həmi avtomobil üçün nəzərdə tutulmuş, lakin mövcud olmayan, komplektasiyalarınṣyeniənṣtəmir-bərpaṣedilməsiṣüçünṣtələbṣedilənṣməbləğṣ1,830ṣmanatṣtəşkilṣedir.
9. Mütəxəssis MMC-nin (“Mercedes-Benz Group AG-nin Mercedes-Bens markalı avtomobilləri üzrə Azərbaycandakış Rəsmi Nümayəndəliyi) mütəxəssisləri tərəfindən tərtib olunan texniki dəydə qeyd olunan işlərin dəyəri (qiymətləri) və 6. “2017-ci il buraxılışlı WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” markalı, **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşın barəsində “xxxx” MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir aktında göstərilmiş işlərin dəyəri bazar qiymətlərinə uyğunluğunu müəyyən etmək mümkün deyil, çünki bu rəqəmlər bazar göstəricisi deyil, fərdi kommersiyaṣqiymətləridir. Digital Classifieds MMC-in ##.##.2026-cı il tarixli məktubundan müəyyən olunur ki, Turbo.az platformasında Mercedes-Benz CLA Class 250 2017-2018-ci il buraxılışlı nəqliyyat vasitələri ilə bağlıṣsorğudaṣqeydṣedilənṣparametrlərəṣuyğunṣaşağıdakıṣelanlarṣyerləşdirilmişdir: ṣṣṣ-ṣNoyabrṣ23,ṣ2023,ṣ17:15ṣ/2018/ṣṣ67ṣ000ṣkm/ṣṣ43ṣ350ṣAZN ṣṣṣ-ṣNoyabrṣ15,ṣ2023,ṣ05:11ṣ/2017/ṣṣ67ṣ000ṣkm/ṣṣ41ṣ500ṣAZN - Noyabr 13, 2023, 08:39 / 2017/ṣṣ45ṣ000/ṣṣ43ṣ000ṣAZN ṣṣṣ-ṣNoyabrṣ5,ṣ2023,ṣ18:42ṣṣ/2017/ṣṣṣṣ66ṣ000/ṣṣ50,830ṣAZN ṣṣṣ-ṣSentyabrṣṣ12,ṣ2023,ṣ10:27ṣṣ/2017/ṣṣṣ44ṣ000ṣkm/ṣṣṣ46ṣ240ṣAZN ṣṣṣ-ṣSentyabrṣ12,ṣ2023,ṣ07:41ṣṣ/ṣ2017/ṣṣṣ44ṣ000ṣkmṣṣ/46ṣ750ṣAZN ṣṣṣ-ṣSentyabrṣ9,ṣ2023,ṣ12:41ṣṣ/2018/ṣṣṣ67ṣ000/ṣṣṣ46ṣ750ṣAZN ṣṣṣ-ṣSentyabrṣ4,ṣ2023,ṣ13:24,ṣṣ/2018/ṣṣ112ṣ500ṣkm/ṣṣ21ṣ800ṣAZN ṣṣṣ-ṣSentyabrṣ2,ṣ2023,ṣ07:01ṣṣ/2018/ṣṣ82ṣ000ṣkm/ṣṣ46ṣ750ṣAZN ṣṣṣ-ṣSentyabrṣ2,ṣ2023,ṣ05:18ṣṣ/2018/ṣṣ95ṣ900ṣkṣ/ṣṣṣ43ṣ350ṣAZN
Birinci instansiya məhkəməsində icraat
İddiaçı İddiaçı MMC cavabdeh Cavabdeh qarşı “maddi ziyanın ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdeh Cavabdeh 22.100 (iyirmi iki min yüz) manat dəymiş ziyan və 157 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun tutularaq ona verilməsi barədə qətnamə qəbulṣedilməsiniṣxahişṣetmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, o, İddiaçı MMC-nin direktoru X17 ## #### 2024-cü il tarixdə əvvəllər tanıdığı X18 20.800 ABŞ dolları beh verməklə onunla Mersedes Benz CLA 250 markalı avtomobili gətirəcəyi barədə şifahi razılaşmaları olmuşdur. 20.000 ABŞ dollarını cavabdeh Cavabdeh və Rzayev Anar adlı şəxsin yanında vermişdir. Sonradan ona məlum olmuşdur ki, X18 həmin pul məbləğini cavabdeh Cavabdeh vermişdir. Bundan sonra işləri ilə bağlı xaricdə olduğundan maşını şəxsən görə bilməmiş, lakin X18 zəng edərək bildirmişdir ki, həmin avtomobili onların şirkətinin avtoparkına gətirmişdir. O da öz növbəsində, X18 inanıb arxayın olmuşdur. Lakin xaricdən qayıdanda ona məlum olmuşdur ki, avtomobili X18rın şirkətinin avtoparkından oğurlamışdır. Bundan sonra, o, Yasamal Rayon Polis İdarəsinə şikayət ərizəsi ilə müraciət etmiş və polislər X18 həbs edərək cinayət məsuliyyətinə cəlb etmişlər, hazırda da həmin şəxs cəzaçəkmə müəssisəsindədir. Bu işə Yasamal Rayon Polis İdarəsində baxılan zaman ona bildirmişlər ki, cavabdeh Cavabdeh 6.000 ABŞ dolları ödənilməlidir ki, maşın geri qayıtsın. Bundan sonra, konkret olaraq ##.##.2024-cü il tarixə notarial qaydada təsdiq olunmuş şəkildə 6.000 ABŞ dollarını da ödəmişdir. Həmin pulu Yasamal Rayon Polis İdarəsində polis əməkdaşının yanında cavabdeh Cavabdeh vermişdir. Artıq maşını əldə edəndən sonra, onun imei və vin kodunu yoxlatdıqdan sonra ona məlum olmuşdur ki, bu avtomobilin real qiyməti 13.000 ABŞ dollarıdır. Xüsusilə qeyd edir ki, Yasamal Rayon Polis İdarəsinin ##.##.2024-cü il tarixli qərarında qeyd edilir ki, guya onunla cavabdeh Cavabdeh arasında alqı-satqı müqaviləsi bağlanmışdır və məhz bu səbəbdən burada cinayət tərkibi yoxdur. Əslində bu tamamilə absurd fikirdir. Belə ki, X18 və cavabdeh Cavabdeh əlbir olaraq ona qarşı dələduzluq etmişlər. Cavabdehə indiyə qədər həm telefonla, həm şifahi şəkildə xəbərdarlıq etmişdir ki, onun pulunu qaytarsın. Lakin cavabdeh müxtəlif bəhanələrlə borcunu ödəməkdən yayınmışdır. Sonuncu dəfə cavabdehlə görüşüb bildirmişdir ki, pulu qaytarmasa məhkəməyə müraciət edəcək. Lakin bugünə kimi cavabdeh heç bir ödəniş etməmişdir. Cavabdehin qanunazidd hərəkətləri nəticəsində ona 13.000 ABŞ dolları, yəniṣ22.100ṣ(iyirmiṣikiminṣyüzṣmanat)ṣmaddiṣziyanṣdəymişdir. Daha sonra, cavabdeh Cavabdeh məhkəməyə iddia ərizəsinə etiraz təqdim edərək etirazında qeyd etmişdir ki, ona məxsus olan avtomobili (Mersedes Benz AMG 2016-cı il) 28.000 pula ehtiyacı olduğu üçün satmaq istəmişdir. X18 maşını haqqında məlumatı ortaq tanışları Anar vasitəsilə öyrənib, maşına baxmağa gəlmişdir. Talib Ağdəmir gələrkən yanında avtomobil mütəxəssisi (usta) gətirmişdi. Onlara avtomobili Amerikadan aldığını, arxa hissəsində əzik olduğunu və Bakı şəhərində düzəltdirdiyini demiş və onlar maşını sürüb bəyənmişlər və heç bir avtomobil servisinə getməyə ehtiyac olmadığını deyib, özlərinin maşından anlayışları olduğunu və Talib Ağdəmirin yanındakı adamın usta olduğunu bildirmişlər. Onlar avtomobilin Amerikadan alınan şəkillərinə baxmış və avtomobili 26.000 (iyirmi altı min) ABŞ dollarına almaq istədiklərini bildirmişlər. Həmin vaxt onun tanışı olan Emin Abdullayev bu avtomobili 25.500 (iyirmi beş min beş yüz) ABŞ dollarına almaq istəyirdi. O, daha yüksək məbləğ olduğu üçün 26.000 (iyirmi altı min) ABŞ dollara Talib Ağdəmirlə razılaşmışdır. Talib Ağdəmir ona 20.000 (iyimi min) ABŞ dolları vermiş, qalan 6.000 (altı min) ABŞ dollarını 2 aya verəcəyini demişdir. O, avtomobili idarə etmək üçün etibarnamə vermiş, onunla razılaşmışdır ki, 2 aydan sonra, pul tam ödənildikdə avtomobil onun adına keçiriləcək. İki ay keçdikdən sonra pulun verilməsi gecikdirilmişdir. 2024-cü il fevral ayında avtomobili ona verdiyindən 4 ay sonra, o ondan xahiş etmişdir ki, həyat yoldaşı ölkəyə gəlib, pul gətirib. Ona da sürməyə etibarnamə versin. Qalan pulu 1 həftəyə verəcək. O da Talib Ağdəmirin həyat yoldaşı dediyi X19 ##.##.2024-cü ildə avtomobili idarə etmək etibarnaməsi vermişdir. Etibarnaməni verdikdən sonra ona məxsus olan pulu verməmişlər, telefonlarına cavab verməmişlər. Məcbur qalıb verdiyi etibarnamələri ləğv etmişdir. Etibarnaməni ləğv edəndən sonra maşını yol polisi saxlayıb duracağa qoymuşdur. Bundan sonra Mania ilə Talıb onu 26-cı polis bölməsinə çağırmışlar. Bölmədə ona 6.000 (altı min) ABŞ dolları vermişlər və müstəntiq R onun avtomobilini Manianın adına keçirməsini istəmişdir. O isə avtomobili Talib Ağdəmirə sagtdığını və onun adına keçirəcəyini bildirmişdir, lakin R təkid etmişdir ki, avtomobil Manianın adına qeydiyyata salınsın. Polisin dediyini qanun bilib avtomobili Maniyanın təsisçisi olduğu şirkətin adına qeydiyyata salmağa getmişdir. Qeydiyyat zamanı ondan 500 AZN borca pul istəmiş, yanında olmadığı üçün o da vermişdir. Avtomobil Manianın şirkətinin balansına keçmiş və o onun dilindən yazılı və imzalı sənəd almışdır ki, onun ondan heç bir şikayəti və və narazıçılığı yoxdur. Bu hadisədən sonra 2 dəfə zəng vurub pulu istəmişdir. 3 dəfə zəng vurandan sonra o, ona hədə-qorxu gəlmiş, polislə hədələmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçı İddiaçı MMC-nin qanuni təmsilçisi X1 Torab qızı izahatında bildirmişdir ki, iddianı müdafiə edir. Talib Ağdəmir adlı şəxsin qohumu onun məsləkdaşıdır. Talib Ağdəmirə onun üçün ev və maşın alması məqsədi ilə 85.000 ABŞ dolları göndərmişdir. Cavabdehin qohumu olan Anar adlı şəxs onların şirkətində direktor vəzifəsində işləyirdi. Nəqliyyat vasitəsi üçün 20.000 ABŞ dolları ödəmiş, qalan 6.000 ABŞ dollarını 2-4 aya ödəyəcəyini bildirmişdir. Onun icazəsi olmadan cavabdeh Talib Ağdəmirə etibarnamə vermişdir. Daha sonra nəqliyyat vasitəsi Talib Ağdəmir tərəfindən oğurlanmışdır. Bununla bağlı Yasamal Rayon Polis İdarəsinə şikayət ərizəsi ilə müraciət etmişdir. Talib Ağdəmirə qalan 6.000 ABŞ dollarını ödəsə də, o, cavabdehə həmin məbləği ödəməmiş, nəticədə cavabdeh verdiyi etibarnaməni ləğv etdirmişdir. Polis idarəsində 6.000 ABŞ dollarını cavabdehə ödəmişdir. Həmçinin, həmin tarixdə cavabdeh tərəfindən ona etibarnamə verilmişdir. Həmin tarixdə də nəqliyyat vasitəsi şirkətin adına qeydiyyat alınmışdır. Alqı-satqı müqaviləsində nəqliyyat vasitəsinin 16.000 manata satılmasının göstərilməsi barədə məlumatı olmamışdır. Dövlət qeydiyyat nişanı ona təqdim edilərkən, nəqliyyat vasitəsinin Amerikadan 8.000 ABŞ dollarına alınaraq, Gürcüstan Respublikasına gətirildiyi və orada təmir edildiyi məlum olmuşdur. Odur ki, məhkəmədən iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş edir. Nəqliyyat vasitəsini əvvəlcə canlıṣolaraqṣgörməmiş,ṣlakinṣvideogörüntüsünüṣgörmüşdür. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdeh Cavabdeh izahatında bildirmişdir ki, iddianı qəbul etmir. 2023-cü ilin oktyabr ayında Talib Ağdəmir usta ilə birlikdə nəqliyyat vasitəsinə baxış keçirdi. Ona nəqliyyat vasitəsinin Amerikadan alındığını bildirmişdir. Onlar nəqliyyat vasitəsini bəyənmiş və pulun bir hissəsini ödəmişlər. Onların ona 6.000 ABŞ dolları borcları qalmış və həmin məbləğin 2 aya ödəniləcəyini bildirmişlər. ##.##.2023-cü il tarixdə Talib Ağdəmirə nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsinə dair etibarnamə vermişdir. Həmin tarixdə də nəqliyyat vasitəsi təhvil verilmişdir. Daha sonra, iddiaçının qanuni təmsilçisinə də nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi üçün etibarnamə vermişdir. Lakin, qalan 6.000 ABŞ dolları ona ödənilmədiyindən etibarnamələri ləğv etdirmişdir və maşın duracağa qoyulmuşdur. Daha sonra polis idarəsində 6.000 ABŞ dolları ona ödənilmiş və nəqliyyatṣvasitəsiṣşirkətinṣadınaṣqeydiyyataṣalınmışdır.ṣİddianınṣrəddṣedilməsiniṣxahişṣedir. Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-***/**** nömrəli qətnaməsi ilə iddiaçı İddiaçı MMC-nin cavabdeh Cavabdeh qarşı “maddi ziyanın ödənilməsi” tələbinə dair iddiasının rədd edilməsi, iş üzrə ödənilmiş dövlət rüsumunun iddiaçıya aid edilməsi qətṣedilmişdir. Məhkəmə mövqeyini onunla əsaslandırmışdır ki, iddiaçı və cavabdeh arasında nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısı ilə bağlı müvafiq razılaşma olmuşdur. Cavabdeh atasının mülkiyyətində olan “Mercedez Benz CLA250 minik” markalı, **-LH-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsini 26.000 ABŞ dollarına idiaçıya satmaq, iddiaçı isə 26.000 ABŞ dollarına almaq barədə razılığa gəlmişlər. Alqı-satqı müqaviləsinin dəyərinin 20.000 ABŞ dolları ilkin olaraq, qalan 6.000 ABŞ dolları isə sonradan ödənilmişdir. “Mercedez Benz CLA250 minik” markalı, **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi ##.##.2024-cü il tarixdə İddiaçı MMC-nin adına qeydiyyata alınmışdır. Hazırda iddiaçı iddia ərizəsində ona satılmış nəqliyyat vasitəsində qüsurların olmasına istinad edərək, nəqliyyat vasitəsinin dəyərinin əslində 26.000 ABŞ dolları olmadığını bildirir və cavabdeh Cavabdeh 22.100 (iyirmi iki min yüz) manat dəymiş ziyan və 157 manat ödənilmiş dövlət rüsumununṣtutularaqṣonaṣverilməsiṣbarədəṣqətnaməṣqəbulṣedilməsiniṣxahişṣedir. Məhkəmə qeyd etmişdir ki, hər hansı iddia tələbi üzrə hüquqi dəyərləndirmə prosesi ilk addım kimi iddiaçının tələbinə uyğun gələn iddia tələbinin qanuni əsasının tapılmasından və məhkəməyə bildirdiyi faktiki halların həmin iddia tələbinin qanuni əsasının dispozisiya şərtlərinə uyğun olmasının yoxlanılmasından ibarətdir. Buna görə, əgər irəli sürülmüş iddia tələbinin qanuni əsası tapılmırsa və ya faktiki hallar tapılan iddia tələbinin qanuni əsasının şərtləri, yəni dispozisiya əlamətləri ilə uzlaşmırsa hüquqi dəyərləndirmə məhkəmə üçün artıq başa çatmalıdır. Əlavə olaraq irəli sürülən dəlillərin araşdırılmasına ehtiyac qalmır, çünki işin həlli üçün bunun əhəmiyyəti yoxdur. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olunmuşdur ki, tərəflər sözügedən nəqliyyat vasitəsinin 26.000 ABŞ dollarına satılması-alınması ilə bağlı razılığa gəlmişlər. İddiaçı tərəf həmin nəqliyyat vasitəsinin bu qiymətə alınmasına özü razılıq vermişdir. Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs (satıcı) və İddiaçı MMC (alıcı) arasında bağlanmış ##.##.2024cü il tarixli Nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqı müqaviləsində satıcının ona məxsus olan “Mercedez Benz CLA250 minik” markalı, **-LH-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsini 16.000 manata alıcıya satılmasının qeyd olunmasına baxmayaraq, iddiaçı 26.000 ABŞ dollarını cavabdeh tərəfə ödəməklə nəqliyyat vasitəsini bu qiymətə almağa özü razılıq vermişdir. İş materiallarında olan etibarnamələrlə də təsdiq olunur ki, nəqliyyat vasitəsi rəsmi şəkildə iddiaçıya satılmazdan əvvəl ona nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi barədə etibarnamə verilmişdir. Nəqliyyat vasitəsini idarə etmək səlahiyyəti verən etibarnamənin tarixi ilə nəqliyyat vasitəsi rəsmi şəkildə alınana qədər kifayət qədər zaman keçmişdir. Buradan belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, nəqliyyat vasitəsinin qüsurlarının müəyyən olunması ilə bağlı iddiaçıda kifayət qədər zaman olmuş və bu müddət ərzində iddiaçı nəqliyyat vasitəsinin qüsurları ilə bağlı heç bir tələb irəli sürməmiş, əksinə bundan sonra iddiaçı müvafiq alqı-satqı müqaviləsinin bağlanmasını özü könüllü şəkildə istəmişdir. İddia tələbindən də görünür ki, iddiaçı nəqliyyat vasitəsinin qüsurları olmasına istinad edərək mövcud tələbi yalnız nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqı müqaviləsi bağlandıqdan 8 ay sonra irəli sürmüşdür. İddiaçının iddia etdiyi qüsurlar məhz nəqliyyat vasitəsi iddiaçı tərəfindən əldə edildikdən sonra da meydana gəlmiş ola bilər. Burada nəqliyyat vasitəsində mövcud olan qüsurların hansı zaman kəsiyində meydana gəlməsini sübut etmə yükü iddiaçının üzərinə düşür. Bundan başqa, iş materiallarına əlavə edilmiş ## ##### 2024-cü il tarixdə iddiaçı NajafX5 tərəfindən yazılmış qəbzdən görünür ki, NajafX5 sözügedən maşın üçün razılaşdırılmış məbləğdən 6.000 ABŞ dolları pul ödəyir və bundan sonra Cavabdeh heç bir borcu qalmır. Göstərilən məsələ ilə bağlı heç bir şikayət və tələbi yoxdur. Məhkəmə qeyd edir ki, hər bir tərəf öz tələb və etirazının əsası kimi istinad etdiyi faktı təsdiq edə biləcək sübutları təqdim etməlidir. Buna baxmayaraq, iddiaçı avtomobilin ona satılan zaman qüsurlu olduğunu təsdiq edə biləcək sübutları məhkəməyə təqdim edə bilməmişdir. Cavabdehin iddiaçı qarşısında qəsdən və ya ehtiyatsızlıqla vurduğu ziyana görə maddi məsuliyyəti yaranması üçün ziyanın həqiqətən vurulduğu aşkar olmalı, təqsirkarın əməli, yəni hərəkəti və ya hərəkətsizliyi qanuna zidd olmalı və təqsirkarın qanunazidd əməli ilə bu əməlin nəticəsi arasında səbəbli əlaqə olmalıdır. Həmçinin, iddiaçı maddi ziyanın məbləğini və onun vurulduğunu, cavabdeh tərəf isə ziyan vurmaqda təqsiri olmadığını iddia etdikdə bunu sübut etməyə borcludur. Lakin hazırkı işdə cavabdeh tərəfindən iddiaçıya ziyan vurulması öz təsdiqini tapmamışdır. İddiaçı və cavabdeh müvafiq nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısı ilə bağlı razılığa gəlmişlər. Tərəflər qarşılıqlı razılıq əsasında müqavilənin qiymətini müəyyən etmişlər. İddiaçı cavabdehə müqavilənin qiymətini tam şəkildə ödədikdən sonra nəqliyyat vasitəsi iddiaçının mülkiyyətinə keçmişdir. Beləliklə, məhkəmə mülki prosessual qanunvericiliyinə müvafiq olaraq məhkəmə ədalət mühakiməsini çəkişmə, tərəflərin bərabərliyi və faktlar əsasında həyata keçirərək, həqiqətə nail olmaq üçün işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaradaraq, iş üzrə toplanmış və tədqiq olunmuş sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra, sübutlara tətbiq edilməli olan hüquq normalarına müvafiq, məcmu halda hüquqi qiymət verməklə hesab edir ki, iddiaçı İddiaçı MMC-nin cavabdeh Cavabdeh qarşı “maddi ziyanın ödənilməsi” tələbi əsassızṣolduğundanṣtəminṣedilməməlidir. Məhkəmə gəldiyi nəticəni Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1, 386.1, 390.1, 395, 442, 445.2, 448.1, 448.2, 567, 568.1 və 597.1-ci maddələrinə, Azərbaycan Respublikası Mülki Proessual Məcəlləsinin 14.2, 119.1, 217.3, 217.4-cü maddələrinə istinadla əsaslandırmışdır.
Apellyasiya şikayətinin və ona etirazın dəlilləri, məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları
İddiaçı İddiaçı MMC Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-***/**** nömrəli qətnaməsindən apellyasiya şikayəti verərək, qətnamənin ləğv edilməsini, iddiaṣtələbininṣtəminṣedilməsinəṣdairṣyeniṣqətnaməṣqəbulṣedilməsiniṣxahişṣetmişdir. Apellyasiya ṣikayəti onunla əsaslandırılır ki, Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin *(***)-***/**** saylı iş üzrə ## ###### 2025-ci il tarixliṣ qətnaməsi ilə iddiaçı İddiaçı MMC-nin cavabdeh Cavabdeh qarşı “maddi ziyanın ödənilməsi” tələbinə dair iddiası rədd edilmiş, iş üzrə ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilmişdir. Hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi qanunsuz, əsassız və ədalətsiz olduğundan ləğv edilməlidir. Qeyd edir ki, iş üzrə iddiaçı İddiaçı MMC-nin tələbini əsaslandıran sübutlar, qanuni təmsilçi X3 tərəfindən Yasamal Rayon Məhkəməsinə təqdim edilmiş Qanuni nümayəndə Yasamal RPİ 26-cı PB-yə ünvanladığı ##.##.2024-cü il tarixli ərizə və izahat, 26-cı PB-d X26 ##.##.2024-cü il tarixli, Cavabdeh ##.##.2024-cü il tarixli bildirdikləri izahatları, **-LH-*** dövlət qeydiyyat nişanlı Mercedes Benz CLA 250 markalı avtomobilin əvvəllər qəzalı vəziyyətdə olması barədə fotoşəkil, ##.##.2024-cü il tarxili təmir aktı, Qanuni nümayəndə və cavabdeh Cavabdeh Yasamal RPİ İstintaq şöbəsində müstəntiqə bildirdiyi izahatlar, eləcə də, proses iştirakçılarının məhkəmə icraatı zamanı izahatlardır. Hesab edir ki, işə baxan birinci instansiya məhkəməsinin həmin sübutları hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırmaması və qiymət verməməsi, maddi və prosessual hüquq normalarını düzgün tətbiq etməməsi nəticəsində iddiaçının haqlı tələbi təmin edilməyərək, əleyhinə qətnamə qəbul edilmiş və nəticədə iddiaçının hüquqları pozulmaqda davam edir. Qeyd edir ki, hazırki iş üzrə qanuni təmsilçi X3 ##.##.2024-cü il tarixdə Yasamal RPİ 26-cı PB-yə hazırki iş üzrə cavabdeh Cavabdeh barədə şikayət xarakterli ərizə ilə müraciət etməsi, bununla bağlı polisdə araşdırma aparılması, tərəflər arasında əvvəllər mövcud olmuş mübahisə faktını və bununla bağlı aralarında ziddiyyətin olmasını təsdiq edir. Belə ki, X4 ##.##.2024-cü il tarixli ərizə və izahatından görünür ki, Qanuni nümayəndə **-LH-*** d/q/n Mercedes Benz CLA 250 markalı avtomobilin əldə edilməsi üçün ümumi olaraq, Talıp Akdemirin bildirməsinə əsasən, 26.000 ABŞ dolları məbləğində pulun, 20.000 ABŞ dollarını Talıp Akdemir vasitəsilə 2023-cü ilin ## ###### tarixində, qalan 6.000 ABŞ dolları məbləği isə ##.##.2024-cü il tarixdə cavabdeh Cavabdeh ödəmişdir. İş üzrə cavabdeh Cavabdeh həmin tarixli izahatından, eləcə də, məhkəməyə təqdim etdiyi ##.##.2024-cü il tarixli ərizəsindən görünür ki, o, qeyd edilən 26.000 ABŞ dolları məbləğində pulun 20.000 ABŞ dollarını Talıp Akdemir vasitəsilə 2023-cü ilin ## ###### tarixində, qalan 6.000 ABŞ dollar məbləğ isə ##.##.2024-cü il tarixdə qəbul etmişdir. Qeyd edilən hallar işin mübahisəsiz vəziyyətidir. İş üzrə məhkəməyə təqdim edilmiş sübutlardan digəri X26 26-cı PB-yə bildirdiyi ##.##.2024-cü il tarixli izahatıdır ki, o da Qanuni nümayəndə tərəfindən Cavabdeh atasına məxsus Mercedes Benz CLA 250 markalı avtomobilin əldə edilməsi üçün 20.000 ABŞ dollarını 2023-cü ilin ## ###### tarixində özü tərəfindən, qalan 6.000 ABŞ dolları məbləğin isə ##.##.2024-cü il tarixdə Qanuni nümayəndə tərəfindən Cavabdeh verilməsini təsdiq etməklə yanaşı, izahatında Cavabdeh ona satışa qoyduğu “Mercedes Benz CLA 250” markalı avtomobilin “baqajının dəyişdirildiyini, başqa bir probleminin olmadığını” bildirdiyini, “güvəndiyi üçün avtomobili heç bir yerdə yoxlatdırmadığını” qeyd etmişdir. Lakin iş materiallarına əlavə edilmiş internet sosial şəbəkəsindən əldə edilmiş (vin kod) WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli “Mercedes Benz CLA 250” markalı avtomobilin fotosundan aydın görünür ki, həmin avtomobil kifayət qədər zərərə və zərbəyə məruz qalmış avtomobildir və cavabdeh həmin avtomobilin əvvəlki tarixçəsi və qüsurları ilə bağlı hazırki iş üzrə nə iddiaçıya, nə də danışıqları aparan Talıp Akdemirə tam və həqiqi məlumat verməmiş, avtomobilin alınması ilə bağlı müzakirə apardığı Talıp Akdemirə yarımçıq və yanlış məlumat vermişdir. Buna müvafiq olaraq, qeyd edir ki, cavabdeh Cavabdeh, həm qanuni təmsilçi X4, həm də Talıp Akdemirin məhkəməyədək araşdırma dövründə bildirdikləri izahatlarından məlum olur ki, hazırki iş üzrə qanuni təmsilçi X4 iş üzrə cavabdeh Cavabdehla avtomobilin alqı-satqısı ilə bağlı aparılan müzakirələrdə şəxsən iştirak etməmiş və ilkin olaraq 20.000 ABŞ dolları məbləğində pul həmin avtomobili əldə etmək üçün verilərkən orada olmamış və həmin avtomobilin qüsurlarının həcmi barədə məlumatsız olmuşdur. Bundan başqa, cavabdeh Cavabdeh məhkəməyə təqdim etdiyi ##.##.2024-cü il tarixli ərizəsindən (etirazından) görünür ki, o, “Mercedes Benz CLA 250” markalı avtomobili Amerika Birləşmiṣ Ştatlarından aldığını qeyd edərək, avtomobilin arxa hissəsində əzik olduğunu və Bakı şəhərində düzəltdirdiyini qeyd etmişdir. Buna müvafiq olaraq, qeyd edir ki, cavabdeh Cavabdeh həmin avtomobili X43 özü aldığı üçün həmin avtomobilin qüsurlarını bilirdi və ya bilməli idi. Eləcə də, avtomobilin arxa hissəsinin əzik olduğunu qeyd etməklə, qeyd edilən qüsurdan məlumatlı olduğunu bəyan etməklə, formal və adi formada “əzik” münasibətini bildirməsi, qüsurun həcmi barədə tam və həqiqi məlumatı vermədiyini təsdiq etməklə yanaşı, iş materiallarına əlavə edilmiş avtombilin fotosundakı böyük həcmli qüsura uyğun gəlmir. Göründüyü kimi cavabdeh Cavabdeh “Mercedes Benz CLA 250” markalı avtomobili barədə yanlış və ya yarımçıq informasiya verməklə alıcının əvəzindən danışıqlar aparan şəxsə düzgün olmayan məlumat vermişdir. Eləcə də, cavabdeh Cavabdeh həmin ərizə ilə avtomobilin arxa hissəsini Bakıda düzəltdirdiyini bildirməyi, özlüyündə cavabdehin avtomobilin hələ Azərbaycan Respublikasına gəlməzdən öncə və gəldikdən sonra qüsurlarından məlumatlı olmağını, bunu bildiyini təsdiq edir. Hesab edir ki, işə baxan məhkəmənin hazırki kazusa MM-nin müvafiq maddələrini tətbiq etməməsi düzgün olmayan qətnamənin qəbul edilməsilə nəticələnmişdir. Cavabdeh Cavabdeh iddiaçıya sonradan satmış olduğu avtomobilin qüsurları barədə danışıqları edən şəxsə əvvəldən həqiqi və tam məlumat versəydi, sonradan qanuni təmsilçi ilə aralarında mübahisəli vəziyyət və ya ziddiyyət yaranmazdı. Cavabdeh Cavabdeh avtomobilin qüsurlu olduğunu öncədən bildiyinə görə, həmin məlumatları tam və həqiqi formada iddiaçının əvəzindən danışıqlar aparan şəxsə açıqlamaq öhdəliyini daşıyırdı. Bu məlumatlar açıqlanmadığına görə, iddiaçı arzu etdiyi avtomobili deyil, qüsurları barədə yanlış məlumat verilmiş avtomobillə bağlı pul ödəmişdir. Cavabdeh Cavabdeh məhkəməyə etiraz təqdim etsə də, pozuntunun onun cavabdeh olmadığı haldan irəli gəldiyini və müqavilə bağlanarkən onun həmin halı nəzərə ala biləcəyini, yaxud bu halı və ya onun nəticələrini istisna edə və ya aradan qaldıra biləcəyini gözləməyin mümkün olmadığını, avtomobilin qüsurları barədə tam və həqiqi məlumat verdiyini sübut edə bilməmişdir. Bundan başqa, cavabdeh Cavabdeh həmin ərizədə Talıp Akdemirin yanında usta olduğunu bildirməklə, icraatın gedişatında özünə inam yaratmağa və avtomobil alınmamışdan öncə Talıp Akdemir tərəfindən guya onun yanında olan usta tərəfindən yoxlanıldığını bildirməyə çalışsa da, buna müvafiq olaraq qeyd edir ki, məhkəməyə təqdim edilmiş həmin ərizənin məzmunu iddiaçının mövqeyinə etiraz məzmunlu olduğuna görə dolayı yolla təqdim edilmiş etirazdır və cavabdeh Cavabdeh danışıqlar vaxtı orada usta olduğunu sübut edə bilməmişdir. Digər tərəfdən isə, Yasamal RPİ 26-cı PB-də təhqiqat araşdırması zamanı izahatlar verərkən nə Talıp Akdemir, nə də cavabdeh Cavabdeh danışıqlar vaxtı həmin yerdə usta olduğunu bildirməmişlər. Göründüyü kimi, cavabdeh özünü müdafiə üçün hər bir icraatın gedişində fərqli mövqelərdən çıxış etmişdir. Bundan başqa, Cavabdeh iş materiallarında olan izahatında, müstəntiqin sualına alqı-satqı müqaviləsində qeyd edimiş 16.000 manatlıq avtomobilin 26.000 ABŞ dollarına hansı səbəbdən satdığını izah etmək istəməsə də, ##.##.2024-cü il tarixli alqı-satqı müqaviləsindən göründüyü kimi, cavabdeh Cavabdeh özünün bildirdiyi və iş materiallarında olan digərṣsənədlərdəṣolduğuṣkimiṣavtomobiliṣsatmasınaṣgörəṣ26.000ṣABŞṣdollarıṣalmış,ṣlakinṣdəfələrlə ucuz qiymətə, yəni, avtomobili guya 16.000 manata satmağı kimi müqavilə əsasında bunu rəsmiləşdirmişdir. Göründüyü kimi, cavabdeh avtomobilin qüsurları barədə tam məlumatlı olduğundan müqavilədə həmin avtomobilin qiymətini az məbləğdə göstərmişdir. Bundan başqa, iş materiallarında olan ##.##.2023-cü il tarixli etibarnamədən görünür ki, Mercedes Benz CLA 250 markalı avtomobili idarə etmək üçün etibarnamə Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs tərəfindən ilk əvvəl Talıp Akdemirə verilmiş, ##.##.2024-cü il tarixdə isə X4 verilmişdir. ##.##.2024-cü il tarixdə isə X4 sərəncam vermə barədə etibarnamə verilmişdir. Məhkəmə qəbul etdiyi qətnamədə “Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olunmuşdur ki, tərəflər sözügedən nəqliyyat vasitəsinin 26.000 ABŞ dollarına satılması-alınması ilə bağlı razılığa gəlmişlər. İddiaçı tərəf həmin nəqliyyat vasitəsinin bu qiymətə alınmasına özü razılıq vermişdir. Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs (satıcı) və İddiaçı MMC (alıcı) arasında bağlanmış ##.##.2024-cü il tarixli Nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqı müqaviləsində satıcının ona məxsus olan “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı, **-LH-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsini 16.000 manata alıcıya satılmasının qeyd olunmasına baxmayaraq, iddiaçı 26.000 ABŞ dollarını cavabdeh tərəfə ödəməklə nəqliyyat vasitəsini bu qiymətə almağa özü razılıq vermişdir.” bildirsə də, iş üzrə qanuni təmsilçi X4 cavabdeh Cavabdeh atasına məxsus avtomobilin qüsurlarının həcmi barədə tam və ətraflı məlumatlı olmadan, həmin məbləği ödəməyə razılıq vermiş və 26.000 ABŞ dolları pul məbləğini ödəyənədək həmin danışıqlarda iştirak etmədiyindən avtomobilin qüsurlarının həcmindən məlumatsız olmuşdur.ṣ Buna müvafiq olaraq qeyd edir ki, məhkəmə sübutları tədqiq edərkən, eləcə də, qətnamə qəbul edərkən qanuni təmsilçi tərəfindən təqdim edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartında qeyd edilən xərcləri nəzərə almamışdır. İşə baxan məhkəmə qəbul etdiyi qətnamədə “İş materiallarında olan etibarnamələrlə də təsdiq olunur ki, nəqliyyat vasitəsi rəsmi şəkildə iddiaçıya satılmazdan əvvəl ona nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi barədə etibarnamə verilmişdir. Nəqliyyat vasitəsini idarə etmək səlahiyyəti verən etibarnamənin tarixi ilə nəqliyyat vasitəsi rəsmi şəkildə alınana qədər kifayət qədər zaman keçmişdir. Buradan belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, nəqliyyat vasitəsinin qüsurlarının müəyyən olunması ilə bağlı iddiaçıda kifayət qədər zaman olmuş və bu müddət ərzində iddiaçı nəqliyyat vasitəsinin qüsurları ilə bağlı heç bir tələb irəli sürməmiş, əksinə bundan sonra iddiaçı müvafiq alqı-satqı müqaviləsinin bağlanmasını özü könüllü şəkildə istəmişdir.” bildirsə də, buna müvafiq olaraq qeyd edir ki, ##.##.2023-cü il tarixli etibarnamədən görünür ki, “Mercedes Benz CLA 250” markalı avtomobili idarə etmək üçün etibarnamə Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs tərəfindən ilk əvvəl Talıp Akdemirə 08 il 02 ay 07 gün müddətinə verilmiş, X4 həmin avtomobili idarə etmək üçün etibarnamə isə ##.##.2024-cü il tarixdə 02 ay müddətinə verilmişdir. Məhkəmə “Buradan belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, nəqliyyat vasitəsinin qüsurlarının müəyyən olunması ilə bağlı iddiaçıda kifayət qədər zaman olmuş və bu müddət ərzində iddiaçı nəqliyyat vasitəsinin qüsurları ilə bağlı heç bir tələb irəli sürməmiş” mövqeyini bildirsə də, cavabdeh Cavabdeh tərəfindən Talıp Akdemirə həmin nəqliyyat vasitəsini idarə etmək üçün öncədən vermiş olduğu etibarnamə əsasında, həmin avtomobil Talıp Akdemirin istifadəsində olmuş, X18 həmin avtomobili onların şirkətinin avtoparkından götürməsi nəticəsində Qanuni nümayəndə həmin avtomobilə çatımsızlığı olmuş, yol polisi həmin avtomobil saxlayıb duracağa yerləşdirdikdən sonra, etibarnamə cavabdeh tərəfindən ləğv edildiyinə görə, Qanuni nümayəndə qüsurlarının həcmini bilmədiyi avtomobilin əlindən çıxmaması üçün bölmədə cavabdeh Cavabdeh qalıq 6.000 ABŞ dolları verdikdən sonra həmin avtomobili mülkiyyətinə keçirməsi barədə hərəkət etmişdir. Belə ki, iş materiallarında olan ##.##.2024-cü il tarixli etibarnamədən görünür ki, X4 nəqliyyat vasitəsinə sərəncam vermə barədə etibarnamə ##.##.2024-cü il tarixdə verilmişdir. Həmçinin iş materiallarında olan nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqı müqaviləsindən göründüyü kimi, həmin müqavilə ##.##.2024-cü il tarixdə qanuni təmsilçi X4 cavabdeh Cavabdeh arasında bağlanmışdır. Bundan sonra, Qanuni nümayəndə sosial şəbəkə üzərindən avtomobilin həqiqi qüsurlarını görmüş, avtomobilin real dəyərinin əslində 13.000 ABŞ dolları olduğunu (22.100 AZN) bilmiş, bununla bağlı cavabdehə avtomobili qaytarmaq istədiyini həm şifahi, həm də yazılı xəbərdarlıq bildirmiş, məsələ həllini tapmadığına görə ##.##.2024-cü il tarixdə polisə müraciət etmiş, ##.##.2024-cü il tarixdə avtomobili servisdə yoxlatmış və həmin qüsurların real məbləği bir dahaṣtəsdiqṣolunmuş,ṣdahaṣsonraṣisəṣməhkəməyəṣüzṣtutmuşdur. MM-in 445.2-ciṣmaddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Göründüyü kimi, cavabdeh qəbul etdiyi pul məbləğinin qarşılığında iddiaçı qarşısında öhdəliyini lazımınca icra etməmişdir. Bundan başqa, iş üzrə cavabdeh Cavabdeh məhkəməyə etirazla müraciət etsə də, avtomobildə aşkarlanan qüsurun onun iddia tərəfinin təqsirli hərəkəti nəticəsində baş verdiyini sübuta yetirə bilməmişdir. Ona görə də, Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin *(***)-***/**** saylı iş üzrə ## ###### 2025 qətnaməsi ləğv edilməsi, iddia tələbinin təmin edilməsinə dair yeni qətnaməṣqəbulṣedilməsiṣxahişṣolunur. İddiaçı “xxxx” MMC-nin (İddiaçı MMC) direktoru X1 Torab apellyasiya şikayətinə əlavəsində göstərmişdir ki, Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi e-*(***)-***/**** nömrəli iş üzrə araşdırma aparmadan yekun nəticəyə gəldiyi üçün iddia tələbinin dəqiqləşdirməsi zərurəti yaranmamışdır. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 2(103)- ****/**** nömrəli, ##.##.2025-ci il tarixli qərardadına əsasən Mərkəzi Ekspertiza Bürosunun təqdim etdiyi ##.##.2025-ci il tarixli mütəxəssis rəyinin nəticə hissəsində WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı Mercedes Benz CLA Class 250 avtomobilinin arxa baqaj və yan qanadlardan almış olduğu zədələr həmin avtomobilin müvafiq standartlarına uyğun şəkildə təmir-bərpa olunduqdan sonra 2023-cü il üçün real satış qiyməti 20.700 manat, 2024-cü il üçün isə real satış qiyməti 19.200 manat təşkil etdiyi qeyd olunmuşdur. Həmin mütəxəssis rəyi işin mahiyyəti üçün xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Belə ki, İddiaçı MMC-nin (hüquqi şəxsin indiki adı “xxxx” MMC) direktoru olaraq o, Mersedes Benz CLA 250 markalı avtomobili əldə etmək üçün, ümumillikdə, 26.000 ABŞ dolları məbləğində vəsait ödənildiyini nəzərə alaraq qeyd etmək olar ki, avtomobilin real satış qiyməti ilə ödənilən məbləğ arasında 25.000 AZN fərq yaranır. Bununla yanaşı, ##.##.2024-cü il tarixli nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqı müqaviləsində satıcının “Mercedez Benz CLA250 minik” markalı, **-LH-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsini 16.000 manata alıcıya satmış olduğu qeyd olunmasına baxmayaraq faktiki olaraq, tərəfindən cavabdehə 26.000 ABŞ dolları ödənildiyi üçün ödənilən məbləğlə müqavilədə qeyd olunan məbləğ arasında 28.200 AZN fərq olduğu aşkar olunur. Cavabdeh Cavabdeh iddiaçıdan 26.000 ABŞ dolları aldığını etiraf etdiyi üçün bu faktın həqiqiliyi şübhə altında deyildir. Hətta Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə *(***)-****/**** nömrəli iş üzrə cavabdehin vəkili tərəfindən təqdim olunan ##.##.2025-ci tarixli etirazda cavabdehin İddiaçı MMCnin direktoru olaraq ondan ümumillikdə, 26.000 ABŞ dolları aldığı birbaşa olaraq qeyd olunmuşdur. Bununla da cavabdeh hüquqi əsas olmadan başqa şəxsin (məhrum olanın) hesabına əmlak əldə etmiş olur. Cavabdeh Cavabdeh hüquqi əsas olmadan İddiaçı MMC-dən 28.200 AZN əldə etdiyi üçün o, əsassız varlanmış olur, buna görə də cavabdeh əldə etdiklərini iddiaçıya qaytarmaq öhdəliyi daşıyır. Həmçinin Bakı Apellyasiya Məhkəməsində *(***)-****/**** nömrəli iş üzrə məhkəmə araşdırması aparılarkən ekspertiza xərcləri yaranmış və həmin xərclər İddiaçı MMC tərəfindən ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 53-cü maddəsinə əsasən iddiaçı işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər iddianın əsasını və ya predmetini dəyişməyə, iddia tələbinin həcmini artırmağa və ya azaltmağa haqlıdır. Məhkəmə baxışı zamanı iddianın əsasını və ya predmetini dəyişməyə, iddia tələbinin həcmini artırmağa və ya azaltmağa o halda yol verilir ki, bunun üçün əsaslar məhkəmə baxışı gedişində əmələ gəlmiş olsun və ya iddiaçı bu hərəkətlərin işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər edilməsinin ondan asılı olmayan səbəblərə görə mümkün olmadığını əsaslandırsın. İddia tələbinin cavabdeh Cavabdeh 28.200 AZN dəymiş ziyanın, 157 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun və apellyasiya instansiya məhkəmə icraatı zamanı yaranan məhkəmə xərclərinin tutularaq iddiaçıya verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasından ibarət olduğunu nəzərə alaraq, Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin e-*(***)-***/**** nömrəli, ##.##.2025-ci il tarixli qətnaməsini ləğv edilməsi, iddiaṣtələbininṣtəminṣedilməsinəṣdairṣyeniṣqətnaməṣqəbulṣedilməsiṣxahişṣolunur.
Apellyasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri Cavabdeh Cavabdeh, onun nümayəndəsi və vəkili vəkil2 apellyasiya şikayətinə etirazını onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı MMC tərəfindən Yasamal Rayon Məhkəməsində Cavabdeh qarşı “pul tələbinə dair” iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət olunaraq 22.100 manat dəymiş ziyan və 157 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılması xahiş olunmuşdur. Yasamal Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-***/**** saylı qətnaməsi ilə iddiaçı İddiaçı MMC-nin iddia tələbi rədd edilmişdir. Həmin qətnamədən İddiaçı MMC-nin direktoru X1 Torab qızı apellyasiya şikayəti vermişdir. Apellyasiya şikayətinin dəlilləri ondan ibarətdir ki, “Cavabdeh iddiaçıya sonradan satmış olduğu avtomobilin qüsurları barədə danışıqları edən şəxsə əvvəldən həqiqi və tam məlumat versəydi, sonradan qanuni təmsilçi ilə aralarında mübahisəli vəziyyət və ya ziddiyyət yaranmazdı. Cavabdeh Cavabdeh avtomobilin qüsurlu olduğunu öncədən bildiyinə görə həmin məlumatları tam və həqiqi formada iddiaçının əvəzindən danışıqlar aparan şəxsə açıqlamaq öhdəliyini daşıyırdı. Bu məlumatlar açıqlanmadığına görə, iddiaçı arzu etdiyi avtomobili deyil, qüsurları barədə yanlış məlumat verlmiş avtomobillə bağlı pul ödəmişdir. Cavabdeh Cavabdeh məhkəməyə etiraz təqdim etsə də, pozuntunun onun cavabdeh olmadığı haldan irəli gəldiyini və müqavilə bağlanarkən onun həmin halı nəzərə ala biləcəyini, yaxud bu halı və ya onun nəticələrini istisna edə və ya aradan qaldıra biləcəyini gözləməyin mümkün olmadığını, avtomobilin qüsurları barədə tam və həqiqi məlumat verdiyini sübut edə bilməmişdir”. Aşağıda göstərilən əsaslara görə hesab edir ki, apellyasiya şikayətinin dəlilləri əsassızdır və apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, Yasamal Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanması barədə qətnamə qəbul edilməlidir. Belə ki, iddiaçı məhkəməyə iddia tələbini təsdiq edən mötəbər sübut təqdim edə bilməyib və işdə olan təkzibedilməz sübutlarla iddia tələbinin əsassız olması təsdiq edilir. Mülki iş materiallarında olan ##.##.2023-cü il tarixli etibarnamədən görünür ki, “Mercedes Benz CLA 250” minik markalı **-LH- *** d.q.n. avtomobilin mülkiyyətçisi Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs nəqliyyat vasitəsini idarə etmək səlahiyyətini hələ ##.##.2023-cü il tarixdən vermiş və Cavabdeh avtomobili tam işlək və saz vəziyyətdə Talip Akdemirə təhvil vermişdir. Tərəflərin izahatlarından da görünür ki, ##.##.2023-cü ildə avtomobili almağa gələn Talip Ağdemir avtomobilin 26.000 ABŞ dolları dəyərinin 20.000 ABŞ dollarını həmin vaxt vermiş, qalan 6.000 ABŞ dollarını isə 3 ay ərzində ödəyəcəyi barədə razılığa gəlmişdir. Həmçinin, tərəflərin izahatlarından görünür ki, Talip Ağdemir 3 ay ərzində avtomobilin qalıq 6.000 ABŞ dolları məbləğində qalan ödənişini ödəməli olduğu halda ödəməmiş və müxtəlif bəhanələrlə bu müddəti bir qədər uzatdıqdan sonra həyat yoldaşı X1 Torab qızının Türkiyə Respublikasından gələcəyini və qalıq 6.000 ABŞ dolları ödəyəcəni bildirərək onun adına da etibarnamə verilməsini Cavabdeh istəmişdir. Cavabdeh Talip Akdemirin həyat yoldaşı NajafX5na etibarnamə verilməsini təmin etməyinə və həyat yoldaşınında həmin avtomobildən uzun müddət istifadə etməsinə baxmayaraq avtomobilin qalıq 6.000 ABŞ dollarının ödənilmədiyini görmüş və etibarnaməni ləğv etdirmişdir. Onu da qeyd edir ki, bu müddət ərzində avtomobil fasiləsiz və daimi olaraq Talip Akdemir və onun həyat yoldaşı X1 Torab qızının istifadəsində olmuşdur. Hətta avtomobili almağa gələrkən Cavabdeh Talip Akdemirə avtomobil barədə ətraflı məlumat vermiş, onun Amerikadan gətirildiyini, təmir olunduğunu və istədiyi yerdə gedib yoxlatdırmağı təklif etmişdir. Lakin, Talip Akdemir həmin məlumatları almış və avtomobili bəyəndiyini, onunda avtomobildən yaxşı anlayışının olmasını bildirərək saz və işlək vəziyyətdə olduğu üçün, təmirə ehtiyac olmadığı üçün ustaya getməyəcəyini bildirmişdir. İddiaçı zərər dəymədiyi üçün məhkəməyə bu barədə sübut təqdim edə bilməyib. İddiaçının təqdim etdiyi təmir kartı avtomobildə düzəltməyə ehtiyac olan işlərin siyahısı və ya iddiaçının vəsaiti ilə ödənilmş işlərin dəyəri deyil. Çünki avtomobil Talip Akdemirə və ##.##.2023cü il tarixdə təhvil verilərkən və eləcə də, ##.##.2025-ci ildə rəsmiləşmə işləri aparılarkən tam saz və işlək vəziyyətdə olub. İddiaçının təqdim etdiyi təmir kartından görünür ki, yalnız 60 manat ödəniş edilib. Halbuki, iddiaçı məhkəməni aldatmağa çalışaraq güya 23.000 manat ödəniş etdiyi üçün qəbz aldığını məhkəməyə bildirir və bu pulu da cavabdehdən ona görə istədiyini bildirir. Halbuki, Cavabdeh tərəfindən avtomobil Talip Akdemirə tam saz və işlək vəziyyətdə təqdim edilib, avtomobilin daha əvvəl arxa hissəsinin əzilməsini, təmir etdirilməsini, foto şəkillərini və istədiyi yerdə yoxlatdırmasını təklif etdiyini bildirmişdir. Eyni zamanda bildirir ki, avtomobil sonuncu dəfə ##.##.2025-ci ildə rəsmiləşdirilərkən X1 Torab qızı əl yazısı ilə yazıb bildirmişdir ki, Cavabdeh heç bir şikayəti yoxdur. Həmçinin, onu da qeyd edir ki, X4 həmin avtomobili 2 ay fasiləsiz idarə edib, avtomobili yoxlatdırmaq imkanı olmuş və hətta rəsmiləşdirmədən əvvəl də, yəni ##.##.2025-ci il tarixdə də yoxlatdırıb rəsmiləşdirmək imkanı olmuşdur. Onu da qeyd edir ki, avtomobilin real bazar dəyəri 2023-cü ildə 26.000 ABŞ dolları civarında olub və Talip Akdemir alıcı kimi gələrək avtomobili həmin qiymətə almağı razılaşdırıb. Cavabdeh da Talip Akdemir X1 Torab qızını sonradan həyat yoldaşı kimi təqdim edib. Cavabdeh X1 ilə Talip Akdemirin münasibətlərinin hansı səviyyədə olmasını bilə bilməzdi və bilməyə də borclu deyildi. Avtomobili almağa gələn Talip Akdemir olub, ona da avtomobil barədə zəruri məlumatlar verildikdən sonra baxıb bəyənib dəyərinin bir hissəsini ödəyib alıb uzun müddət istifadə edib. Nəhayət, iddiaçının iddia ərizəsində qeyd etdiyi avtomobil xeyli müddətdir ki, onun mülkiyyətində deyil. Mülki işin faktiki hallarından görünür ki, Cavabdeh satıcı kimi üzərinə düşən bütün öhdəliklərini layiqincə icra edərək avtomobil barədə bütün məlumatları verib, ən əsası avtomobili tam saz və işlək vəziyyətdə təhvil verib. X4 isə avtomobili ##.##.2023-cü il tarixdə alandan 13 ay sonra məhkəməyə müraciət edib. Halbuki, avtomobil halhazırda X11 mülkiyyətində deyil. Əlavə olaraq qeyd edir ki, ##.##.2025-ci il tarixdə iddiaçı İddiaçı MMC-nin nümayəndəsi bildirir ki, avtomobil etibarnamə əsasında X11 istifadəsindədir. Lakin, İddiaçı MMC-nin mülkiyyətində deyil. Hazırkı iş üzrə iddiaçı X4 deyil, İddiaçı MMC-dir. Qüsurların avtomobildə qalması ilə bağlı bildirdiyi iddilar isə sübutlarla təsdiq edilmir. Yalnız yalan və şər böhtan xarakterli mülahizələrdir. Odur ki, yuxarıda qeyd edilənləri nəzərə alaraq, iddiaçı İddiaçı MMC tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayətinin təmin edilməməsi, Yasamal Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanması barədə qətnamə qəbul edilməsi xahişṣolunur.
Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları
Məhkəmə kollegiyasının iclasında iddiaçı “xxxx” MMC-nin (İddiaçı MMC) qanuni təmsilçisi X1 Torab apellyasiya şikayətini müdafiə edib, şikayətin məzmununa uyğun izahat verib əlavə olaraq izahatında göstərmişdir ki, qarşı tərəfin vəkillərinin mütəxəssisə ünvanladıqları suallar avtomobili yoxlanışa təqdim edildiyi zaman avtomobildəki problemlərin olması istiqamətindədir. Onların iddiası avtomobil ABŞ-dan yarım halda gəlir, burada arxası təmir edilir, avtomobil 44.200 manata onlara təslim edilir. Mercedes-Benz Group AG-nin Mercedes-Benz markalı avtomobilləri üzrə Azərbaycandakı Rəsmi Nümayəndəliyi sadəcə avtomobilin yarım halda vəziyyətinin təmir xərcini deyə bilər. Qarşı tərəf soruşur ki, avtomobil ora gələndə hansı detallar yox idi. Maşın onlara 44.200 manata satılıb, ona verilmədən öncə maşın oğurlanmışdır. Polis vasitəsilə maşın tapılmışdır. Polis dedi ki, 6.000 ABŞ dolları gətir maşını təhvil al. O, da 6.000 ABŞ dolları verib toplamda 26.000 ABŞ dollarına bu maşını təhvil almışdır. Eyni zamanda polislə birlikdə dövlət nəqliyyat nişanı almağa getmişlər, orada QR kodu oxudub görmüşdür ki, avtomobilin yarısı yox imiş. Mercedes-Benz Group AG-nin Mercedes-Benz markalı avtomobilləri üzrə Azərbaycandakı Rəsmi Nümayəndəliyi maşını fiziki olaraq görmüşdür. Maşın hansı vəziyyətdə ölkəyə gətirilirsə ona uyğun Dövlət Gömrük Komitəsi vergini alır. Onun ölkədə olub-olmamasının mübahisə ilə aidiyyəti yoxdur. Məhkəməyə olan hörmətinə görə xarici passportu təqdim edir. 40 günə qədər onun Azərbaycanda oturma icazəsi vardır. Avtomobilin önündəki vin nömrəsini vuranda QR kod açılır, onu oxudanda avtomobilin Azərbaycana 8.000 ABŞ dollarına gətirildiyi görünür. 8.000 ABŞ dollarına alınmış maşının 10.000 ABŞ dolları vergisinin olması imkansızdır. Azərbaycan qanunvericiliyinə görə 15/100 ya da 20/100 olmaqla vergi xərcləri olur. Bu hesablama ilə vergi 1.000ṣABŞṣdollarıṣolaṣbilər. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iddiaçı “xxxx” MMC-nin (İddiaçı MMC) nümayəndəsi (vəkili) Nümayəndə apellyasiya şikayətini müdafiə edib, şikayətin məzmununa uyğun izahat verib, apellyasiyaṣşikayətininṣtəminṣedilməsiniṣxahişṣetmişdir. Məhkəmə kollegiyasının iclasında cavabdeh, eyni zamanda mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürməyən Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs nümayəndəsi (oğlu) Cavabdeh apellyasiya şikayəti ilə razılaşmayıb izahatında göstərmişdir ki, məhkəmə bildirşləri onun atası tərəfindən qəbul edilmişdir, o, atası ilə birlikdə yaşayır, aralarında avtomobillə bağlı mübahisə yoxdur. Dövlət Gömrük Komitəsi avtomobil ölkəyə gətirilərkən avtomobilə dəyər qoymuşdur. Avtomobili o, 10.000 ABŞ dollarına almış, həmin məbləğin üzərinə daşınma xərci əlavə edilmiş, 10.000 manata yaxın kömrük xərci, rüsumu ödənilmiş, təqribən maşına sərf etdiyi xərc 19.000-20.000 ABŞ dolları təşkil etmişdir. Avtomobilin təmirinə isə 10.000 manat xərc çəkmişdir. Avtomobilin pulunu o, almış, atasına verməmişdir. Avtomobil gətirilərkən o, öz şəxsiyyət vəsiqəsini tapa bilmədiyi üçün avtomobili atasının adına sənədləşdirməliṣolmuşdur. Məhkəmə kollegiyasının iclasında cavabdeh Cavabdeh nümayəndəsi (vəkili) vəkil2 apellyasiya şikayəti ilə razılaşmayıb, apellyasiya şikayətinə etirazın, məhkəməyə təqdim etdiyi mükahizələrinṣməzmununaṣuyğunṣizahatṣvermişdir. Məhkəmə kollegiyasının iclasında cavabdeh Cavabdeh nümayəndəsi (vəkili) vəkil1 apellyasiya şikayəti ilə razılaşmayıb, cavabdehin digər nümayəndəsinin (vəkilinin) izahatı ilə eyni məzmunluṣizahatṣveribṣşikayətinṣtəminṣedilməməsiniṣxahişṣetmişdir. Məhkəmə kollegiyasının iclasında xxxx MMC-in mütəxəssisi X12 izahatında göstərmişdir ki, o, 2016-cı ildən X29 MMC-də işləyir, hazırkı iş üzrə Master Servisin ustaları tərəfindən avtomobilə baxış keçiriləndən sonra rəy hazırlanmışdır. Qərardadda qoyulan birinci sual vurulmuş haldakı avtomobilin fotoşəkillərinə əsasən zərərin məbləğinin müəyyənləşdirilməsi idi. İkinci sual isə faktiki olaraq avtomobildə hansı nasazlıqların qalması idi. Onlarda ikinci əl maşınlar olmadığından, yeni avtomobillərin satışı ilə məşğul olduqlarından qiymətləndirmə ilə bağlı sualları cavablandıra bilməmişlər. Nəqliyyat vasitəsi onlara gətirilərkən fotoşəkillərdə olduğu kimi deyildi, düzəldilmişdi. Hansı standartlara uyğun olaraq düzəldilməsini deyə bilməzlər, amma faktiki olaraq avtomobil təmir olunmuşdu. Standartlara uyğun təmir edilmə dedikdə Mercedes-Benz markalı avtomobillərin öz standartları var. Məsələn adi dəmir qaynağını belə alman fabriki onlara təqdim edir, onunla qaynaq işləri aparılır, onlar bu halı standarta uyğun adlandırırlar. Detalların müəyyən hazırlanma prosesi vardır. Mübahisəli nəqliyyat vasitəsinin təmirinin standartlara uyğun olub-olmadığını müəyyən etmək üçün avtomobil sökülüb baxılmalıdır. Sökülməsi isə uzun prosesdir. Sökülən zaman avtomobilə ziyan dəyə bilər. Çünki bu halda bütün qaynaq işlərinə baxılır, onlarda təmir zavod üsulu ilə aparatla edilirsə, kənar yerlərdə sadə üsullarla edilir. Odur ki, detalların bərkidilməsi üçün adi qaynaq işlərindən, sadə üsullardan istifadə edilibsə avtomobilə sökülmə zamanı ziyan dəyəcəkdir. Onlara təqdim edilən Mercedes Benz CLA Class 250 avtomobilin vəziyyəti qəzalı hesab edilmir, ola bilər ki, avtomobildə hansısa nasazlıqlar var, ancaq qəzalı deyildir. Avtomobil o halda qəzalı hesab edilir ki, ondan istifadə üçün hansısa təhlükə yaradır. Vurulmuş halda yəni, fotoşəkillərdə olduğu vəziyyətində avtomobil qəzalı idi. Onlara iki təmir kartı təqdim edilmişdi, onlardan biri avtomobil fotoşəkillərdəki vuruq vəziyyətinə aid idi, təmir məbləği 24.000 manat yazılmışdı. Bütün bərpa işləri – arxa baqaj və yan qanadın təmir olunması üçün nəzərdə tutulmuşdu. İkinci təmir kartı isə avtomobil servisə daxil olduğu vəziyyətindəki mövcud nasazlıqlarla əlaqədar idi. O da yoxlanışdan sonra müəyyən edilmişdi, 9.000 manat məbləğdə ilkin təmir üçün nəzərdə tutulmuşdu. Həmin 9.000 manat məbləğdəki təmir xərci avtomobilin ABŞ-dakı vuruq halı ilə əlaqədar da yarana bilər, avtomobil ABŞ-dan gətirilib təmir edildikdən sonrakı istifadə zamanı da yaran bilər. Bu halı dəqiq təyin edə bilməzlər. Nəqliyyat vasitəsi onlara təqdim edilən vaxt mövcud faktiki qüsurları qeyd edilmişdir. Bu da 9.000 manat təşkil edir. O qüsurların hansı vaxtda yaranmasını isə onlar deyə bilməzlər. Həmin qüsurlardan bəziləri dəyişilməsi mütləq olan detallara aiddir, avtomobildə başqa nasazlıqlar yarada bilər. Məsələn onlardan biri daçik idi, daçik düzgün yağ təzyiqi verməyəndə mühərrik üçün pis nasazlıq yarada bilər. Onlar bu problemin də yaranma tarixini müəyyən edə bilmirlər. Avtomobil ehtiyat hissələri rəsmi servisdən alındığı halda vuruq vəziyyətindəki avtomobilin təmir qiyməti 24.000 manat təşkil edir. Bu barədə rəydə qeyd olunub. Mercedes-Benz markalı avtomobilləri üzrə Azərbaycandakı rəsmi nümayəndəliyinin yan sənaye detallarını istifadə etmək haqları yoxdur, yalnız Almaniyadan alınan ehtiyat hissələrdən istifadə olunur. Hal-hazırda avtomobilin təmiri üçün istifadə olunan bütün detallar yan sənaye mallarıdır. 24.000 manat vizual olaraq avtomobilin şəkildəki vəziyyətinin təmir-bərpası üçün müəyyən edilmişdir. Qüsurların yaranma tarixini müəyyən etmək mümkün deyildir. Avtomobilə vizual baxış zamanı bəzi qüsurlar var idi, atomobilin baqaj hissəsində bəzi detallar yox idi. Onlar da rəydə qeyd olunub. Həmin detallar düzgün, standartlara uyğun olaraq müəyyən edilməmiş detallar idi. Həmin detallar siyahıda qeyd olunmuşdur. Buferdə bəzi cızıqlar var idi. Demək olmaz onlar məhz ABŞ-da baş verən hadisə zamanı olub. Avtomobilin 2-3 plasması da əskik idi. Avtomilə o, Master servisin ustaları baxış keçirmişlər. 9.000 manat təmir xərci ilə bağlı siyahıda avtomobildə hazırda faktiki olaraq mövcud olan qüsurlar, mühərrikin yağ nasosunun daççikindən tutmuş, kəmərlər, naqillər qeyd olunub. Siyahıda qeyd olunan bütün detallar avtomobilin istismarı zamanı yaranmışdır. Məhkəmə kollegiyasının iclasında Mərkəzi Ekspertiza Bürosunun mütəxəssisi X7 izahatında göstərmişdir ki, o, daşınar və daşınmaz əmlaklar üzrə qiymətləndirici kimi fəaliyyət göstərir. Avtomobilə vizual baxış keçirdikdən sonra avtomobilin şəkillərini o, onlara xidmət göstərmək üçün müqavilələri olan ixtisaslaşmış servis xidmətinə göndərmişdir. Bundan sonra həmin servis qiymətləri çıxarmışdır. Daha sonra avtomobilin özünü də qərardaddakı ikinci sualla əlaqədar təkrar servisə göndərmişlər. Servisin onlara göndərdiyi sənədləri rəyə əlavə etmişlər. Həmin sənədlər əsasında da qiymət çıxarmışlar. 2023-cü ildə avtomobil 24.400 manat, 2024-cü ildə 22.600 manat olmaqla qiymətlər müəyyən etmişlər. Bu qiymətlər avtomobilin təmir-bərpa edilmədən saz vəziyyətdə olan halı üçün qiymətləridir. Məlumdur ki, təmir-bərpadan sonra avtomobildə əmtəə itkisi baş verdiyindən qiymətlər düşür. Təmir-bərpadan sonra 2023-cü ildə 20.700 manat, 2024-cü ildə 19.200 manat müəyyən etmişlər. Onlar avtomobili təmir olunmuş vəziyyətdə görmüşlər. 2023cü ildə avtomobilin vuruq vəziyyətdə qiymətini 8.300 manat, 2024-cü ildə 7.700 manat müəyyən etmişlər. Avtomobildə ümumiyyətlə başqa digər nasazlıqların olması soruşulduğundan onlar avtomobili təkrar servisə göndərmiş, servis diaqnostika etdikdən sonra 1.830 manat həcmində elektriklə bağlı nasazlıq aşkar edilmiş, bu barədə müvafiq akt onlara göndərilmişdir. Dəyəri 1.830 manat olan nasazlığın hansı tarixdə yaranması ona məlum deyil, bu hal avtomobilin hazırki vəziyyətində diaqnostika olunaraq aşkar edilmişdir. Mütəxəssis deyə bilməz ki, bunlar məhz 2023cü ildə yaranmışdır. Bu hal indi də baş verə bilər, iki əvvəl də mövcud ola bilərdi. İstifadə nəticəsində də yarana bilər. 7.000 manat qiymət onun tərəfindən müəyyən edilmişdir. Onlar əvvəlcə avtomobilin saz vəziyyətdə bazar dəyərini tapır, sonra ondan təmir-bərpa xərclərini çıxır, əmtəə itkisini də nəzərə alaraq həmin qiymət hesablanır. Analoqları o, internet resurslarından, turbo.az saytından götürmüşdür. Analoqları onlar indiki dövrə görə götürmüş, əvvəlki tarixə görə isə düzəlişlər tətbiq etmişlər. Düzəlişləri öz metodları – müqayisəli yanaşma metodları əsasında tətbiq etmişdir. Həmin meyarlar barədə Azərbaycanda hansısa normativ sənəd yoxdur. Öz metodları isə qiymətləndirici yanaşmasıdır. Bu gün həmin metodologiya üzrə normativ sənəd yoxdur. O, qiymətləndirici mülahizəsi ilə qiyməti müəyyən etmişdir. Apardığı qiymətləndirmə zamanı Dövlət Gömrük Komitəsində olan məlumatlardan, ölkəyə gətirilən vurulmuş, ikinci əl üzrə maşınlarṣbarədəṣməlumatlardanṣistifadəṣetməmişdir.
Tətbiq edilən hüquq
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası Maddəṣ60. İ. Hər kəsin hüquq və azadlıqlarının inzibati qaydada və məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. II. Hər kəsin hüququ var ki, onun işinə qərəzsiz yanaşılsın və həmin işə inzibati icraat və məhkəməṣprosesindəṣağlabatanṣmüddətdəṣbaxılsın. III.ṣHərṣkəsinṣinzibatiṣicraatṣvəṣməhkəməṣprosesindəṣdinlənilməkṣhüququṣvardır. IV. Hər kəs dövlət orqanlarının, siyasi partiyaların, hüquqi şəxslərin, bələdiyyələrin və vəzifəli şəxslərin hərəkətlərindən və hərəkətsizliyindən inzibati qaydada və məhkəməyə şikayət edə bilər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi Maddə 5.3. Mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyataṣkeçirməyəṣborcludurlar. Maddə 14.1. Mülki hüquqlar və vəzifələr mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulan əsaslardan, habelə fiziki və hüquqi şəxslərin qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, mülki qanunvericiliyin prinsiplərinəṣgörəṣmülkiṣhüquqlarṣvəṣvəzifələrṣdoğuranṣhərəkətlərindənṣəmələṣgəlir. Maddəṣ14.2.ṣMülkiṣhüquqlarınṣvəṣvəzifələrinṣəmələṣgəlməsiṣəsaslarıṣaşağıdakılardır: 14.2.1. Qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müqavilələrṣ(əmək müqavilələri istisna olmaqla)ṣvə başqa əqdlər, habelə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, ona zidd olmayan müqavilələrṣvəṣbaşqaṣəqdlər.ṣ Maddə 385.1. Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququṣvardır.ṣ Maddə 386.1. Öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsiṣüçünṣonunṣiştirakçılarıṣarasındaṣmüqaviləṣolmalıdır. Maddə 567.ṣAlğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Maddə 568.1. Satıcı alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan əşyanı alıcıya verməyə borcludur. Maddə 568.2. Əgər alğı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, satıcı əşyanı alıcıya verməklə bir vaxtda onun ləvazimatını, habelə əşyaya aid olan, qanunvericilikdə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan sənədləri də (texniki pasportu, keyfiyyət sertifikatını, istismar təlimatınıṣvəṣi.a.)ṣverməyəṣborcludur. Maddə 581.1. Satıcı alıcıya keyfiyyəti alğı-satqı müqaviləsinə uyğun gələn əşya verməyə borcludur. Maddə 581.2. Alğı-satqı müqaviləsində əşyanın keyfiyyəti haqqında şərtlər olmadıqda, satıcı alıcıya bu cür malın adətən istifadə edildiyi məqsədlərə yarayan əşya verməyə borcludur. Əgər müqavilə bağlanarkən alıcı əşyanı əldə etməsinin konkret məqsədləri barəsində satıcıya məlumat vermişdirsə, satıcı alıcıya həmin məqsədlər üçün istifadəyə yarayan əşya verməyə borcludur. Maddə 587.1. Əgər satıcı əşyanın qüsurları barəsində qabaqcadan məlumat verməmişsə, lazımi keyfiyyətli olmayan əşyanın verildiyi alıcının ixtiyarı var ki, satıcının təqsiri olubolmamasındanṣasılıṣolmayaraq,ṣsatıcıdanṣözṣseçimiṣiləṣaşağıdakılarıṣtələbṣetsin: 587.1.1.ṣalışṣqiymətininṣmütənasibṣazaldılması; 587.1.2.ṣəşyanınṣqüsurlarınınṣağlabatanṣmüddətdəṣəvəzsizṣaradanṣqaldırılması; 587.1.3. əşyanın qüsurlarının aradan qaldırılması üçün özünün çəkdiyi xərclərin əvəzinin ödənilməsi. Maddə 587.2. Əşyanın keyfiyyətinə aid tələblər əhəmiyyətli dərəcədə pozulduqda (aradan qaldırıla bilməyən qüsurlar, tənasübsüz xərclər və ya vaxt sərf etmədən aradan qaldırıla bilməyən qüsurlar aşkar edildikdə və ya dəfələrlə aşkar edilən və ya aradan qaldırıldıqdan sonra yenidənṣüzəṣçıxanṣvəṣdigərṣbuṣcürṣqüsurlarṣolduqda)ṣalıcınınṣixtiyarıṣvarṣki,ṣözṣseçimiṣilə: 587.2.1. alğı-satqı müqaviləsinin icrasından imtina etsin və əşya üçün ödədiyi pul məbləğininṣqaytarılmasınıṣtələbṣetsin; 587.2.2. lazımi keyfiyyətli olmayan əşyanın müqaviləyə uyğun əşya ilə əvəz olunmasını tələbṣetsin. 587.3. Bu Məcəllənin 587.1 və 587.2-ci maddələrində göstərilmiş qüsurların aradan qaldırılması və ya əşyanın əvəz edilməsi tələbini alıcı, əgər əşyanın xarakterindən və ya öhdəliyinṣmahiyyətindənṣayrıṣqaydaṣirəliṣgəlmirsə,ṣirəliṣsürəṣbilər. Maddə 588.1. Əgər alıcı əşyanın qüsurlarının alıcıya verilməzdən əvvəl və ya həmin məqamadək yaranan səbəblərdən əmələ gəldiyini sübuta yetirərsə, əşyanın qüsurları üçün satıcı cavabdehdir. Maddə 588.2. Satıcı keyfiyyət qarantiyası verdiyi əşyanın qüsurları üçün o halda cavabdehdir ki, əşyanın qüsurlarının əşya alıcıya verildikdən sonra alıcı tərəfindən ondan istifadə və ya onun saxlanması qaydalarının pozulması və ya üçüncü şəxslərin hərəkətləri nəticəsində vəṣyaṣqarşısıalınmazṣqüvvəninṣtəsiriṣiləṣəmələṣgəldiyiniṣsübutaṣyetirməsin. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadəṣetməlidir. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Maddə 88. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir.Heç bir sübutun məhkəmə üçünṣqabaqcadanṣmüəyyənṣedilmişṣqüvvəsiṣyoxdur. Maddə 217.3. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmişṣ hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinəṣuyğunṣəsaslandırılmalıdır.ṣ Maddə. 217.4. Məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarlaṣəsaslandırır. Maddə 384.0.1. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi qətnaməni dəyişmədən, apellyasiya şikayətiniṣisəṣtəminṣetmədənṣsaxlayaṣbilər. Maddə 385.2. Birinci instansiya məhkəməsinin faktlar nöqteyi-nəzərindən qanuni və əsaslı olanṣvəṣmahiyyətiṣüzrəṣdüzgünṣolanṣqətnaməsiṣyalnızṣformalṣmülahizələrəṣgörəṣləğvṣediləṣbilməz. Maddə 402.1. Mülki işlər üzrə qəbul edilmiş qətnamənin mübahisələndirilən hissəsində iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə isə müvafiq olaraq on min manatdan az olan əmlak xarakterli iddialar üzrə qətnamələr istisna olmaqla, apellyasiya məhkəmələrinin mülki və kommersiya kollegiyalarının və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin mülki və kommersiya kollegiyalarının qətnamələrindən kassasiya şikayəti verilə bilər. Maddə 403.1.ṣBu Məcəllənin 402-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qətnamə və ya qərardadlardanṣtərəflər, üçüncü şəxslər, xüsusi icraat işləri üzrə isə ərizəçi və maraqlı şəxslərṣtələbləriṣtəminṣolunmadığıṣhallardaṣşikayətṣverəṣbilərlər. Maddə 405. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin aktlarından kassasiya şikayəti aşağıdakı müddətlərdəṣveriləṣbilər: 405.0.1. qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay müddətində. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin qərarlarında da qeyd edilmişdir ki, məhkəmənin vəzifəsi məhkəmə araşdırılmasının ədalətli olub-olmadığını, o cümlədən sübutların necə alındığını qiymətləndirməkdir. Buna görə də o, sübutun ədalətli məhkəmə araşdırmasına təminat veriləcək qaydada təqdim edilib-edilmədiyini müəyyən etməlidir. Tərəflərin təqdim etdiyi arqumentlərin və sübutların düzgün şəkildə araşdırılmasını təmin etmək milli məhkəmələrin vəzifəsidir (Elsholz Almaniyaya qarşı iş üzrəṣ 2000-ci il ## #### tarixli,ṣ Blucher Çex Respublikasına qarşı iş üzrəṣ2005-ci il ## ###### tarixli, Van de Hurk Hollandiya qarşı iş üzrəṣ1994-cü il ## ##### tarixli qərarlar). Sübutlar qiymətləndirən zaman məhkəmə “əsaslı şübhələr yaratmayan” sübut standartını qəbul edir. Belə sübut kifayət qədər inandırıcı, aydın və bir-birinə uyğun gələn məntiqi nəticələrin və ya faktlarla bağlı oxşar, təkzib edilməyən ehtimalların mövcudluğundan irəli gələ bilər (“Avşar Türkiyəyəṣqarşı”ṣAİHM-ninṣqərarıṣ№ṣ*****/**,ṣ§282).
Apellyasiya baxışının hədləri
Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarınaṣriayətṣetməsiniṣyoxlayır. Hazırki işdə iddia təmin edilmədiyindən və qətnamə apellyasiya şikayətinə əsasən iddiaçı tərəfindənṣbütövlükdəṣmübahisələndirildiyindən,ṣqətnaməninṣəsaslılığıṣbütövlükdəṣyoxlanılır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi
Məhkəmə kollegiyası tərəflərin və mütəxəssislərin izahatını dinləyib, apellyasiya şikayətinin dəlillərini və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, apellyasiya şikayəti və ona əlavə əsassızdır. Birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən işə baxılan zaman prosessual hüquq normalarının tələblərinə riayət edilmiş, habelə mübahisəli hüquq münasibətini tənzimləyən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq olunmuşdur. Birinci instansiya məhkəməsinin qərarının ləğv olunması və ya dəyişdirilməsi üçün əsaslar müəyyən edilməmişdir. Bu səbəbdən apellyasiya şikayəti təmin edilməməli,ṣbirinciṣinstansiyaṣməhkəməsininṣqətnaməsiṣdəyişdirilmədənṣsaxlanılmalıdır. Tədqiq olunan sübutlardan müəyyən olunur ki, tərəflər arasında alqı-satqı müqaviləsindən irəli gələn hüquq münasibətləri yaranmış, cavabdeh iş üzrə mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxsin mülkiyyətində olan nəqliyyat vasitəsini sonuncunun verdiyi səlahiyyətlərəṣəsasənṣiddiaçıyaṣsatmışdır. İddiaçının iddia tələblərindən və apellyasiya şikayətinin dəlillərindən müəyyən olunur ki, qəzalı vəziyyətdə olmuş nəqliyyat vasitəsini təmir edib ona baha qiymətə satdığından, aldığı nəqliyyatṣvasitəsiṣqüsurluṣolduğundanṣiddiaçıṣcavabdehdənṣvurulmuşṣziyanıṣtələbṣedir.ṣ Kollegiya qeyd edir ki, əgər satıcı əşyanın qüsurları barəsində qabaqcadan məlumat verməmişsə, lazımi keyfiyyətli olmayan əşyanın verildiyi alıcının ixtiyarı var ki, satıcının təqsiri olub-olmamasından asılı olmayaraq, satıcıdan öz seçimi ilə aşağıdakıları tələb etsin: alış qiymətinin mütənasib azaldılmasını; əşyanın qüsurlarının ağlabatan müddətdə əvəzsiz aradan qaldırılmasını; əşyanın qüsurlarının aradan qaldırılması üçün özünün çəkdiyi xərclərin əvəzinin ödənilməsi. Əgər əşyanın keyfiyyətinə aid tələblər əhəmiyyətli dərəcədə pozulmuşsa (aradan qaldırıla bilməyən qüsurlar, tənasübsüz xərclər və ya vaxt sərf etmədən aradan qaldırıla bilməyən qüsurlar aşkar edildikdə və ya dəfələrlə aşkar edilən və ya aradan qaldırıldıqdan sonra yenidən üzə çıxan və digər bu cür qüsurlar olduqda) alıcının ixtiyarı var ki, öz seçimi ilə: alğı-satqı müqaviləsinin icrasından imtina etsin və əşya üçün ödədiyi pul məbləğinin qaytarılmasını tələb etsin; lazımi keyfiyyətli olmayan əşyanın müqaviləyə uyğun əşya ilə əvəz olunmasını tələb etsin. Əgər alıcı əşyanın qüsurlarının alıcıya verilməzdən əvvəl və ya həmin məqamadək yaranan səbəblərdənṣəmələṣgəldiyiniṣsübutaṣyetirərsə,ṣəşyanınṣqüsurlarıṣüçünṣsatıcıṣcavabdehdir. Məhkəmə kollegiyası işin apellyasiya instansiyasında araşdırlması zamanı iddiaçının iddia tələbində və apellyasiya şikayətinin dəlillərində istinad etdiyi halların yoxlanılması üçün mütəxəssis rəyləriṣalmışdır. Kollegiya ilk növbədə qeyd edir ki, mütəxəssis rəyi “xüsusi”, “müstəsna” sübut kimi qiymətləndirilə bilməz mütəxəssis rəyi də məhkəmə iclasında digər sübutlarla birlikdə tədqiq edilməli və işə əlavə edilmiş digər sübutlarla yanaşı qiymətləndirilməlidir. Bu səbəbdən də məhkəməyə təqdim olunan rəyləri tərtib edən mütəxəssislər də məhkəmə iclasına dəvət olunmuş, onların və tərəflərin iştirakı ilə birlikdə rəylər mülki işdə olan digər sübutlarla birlikdə tədqiq olunarkən aşağıdakılar müəyyən olunmuşdur. Belə ki, 2016-cı il buraxılışlı “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı nəqliyyat vasitəsinin idxalı zamanı Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2023-cü il tarixli gömrük bəyannaməsindən və müşayiət sənədlərindən müəyyən olunur ki, Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs məxsus 2016-cı il buraxılışlı “Mercedez Benz CLA 250 minik” markalı nəqliyyat vasitəsinin invoys dəyəri 7803 ABŞ dolları (13.265,1 manat), gömrük dəyəri 16.660 manat, gömrük rəsmiləşdirilməsi üçün yığım 240 manat, idxal rüsumu 4061,64 manat, aksiz rüsumu 597,30 manat, ƏDV 3848,21 manat, digər yığımlarṣ190,80ṣmanatṣtəşkilṣetmişdir. Göründüyü kimi qeyd olunan nəqliyyat vasitəsi ölkəyə gətirilərkən (13.265,1+8937,95 = 22.203,05)ṣcavabdehṣtərəfindənṣ22.203,05ṣmanatṣvəsaitṣsərfṣolunmuşdur. Mütəxəssis MMC-in (Mercedes-Benz Group AG-nin Mercedes-Benz markalı avtomobilləri üzrə Azərbaycandakı Rəsmi Nümayəndəliyi) məhkəməyə təqdim etdiyi ##.##.2025-ci il tarixli mütəxəssis rəyindən müəyyən olunur ki, WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli Mercedes-Benz CLA Class 250 markalı nəqliyyat vasitəsi hal-hazırdakı vəziyyəti qəzalı hesab edilmir. Avtomobilin arxiv fotoşəkilləri əsasında aparılmış vizual araşdırmaya əsasən, arxa baqaj və arxa yan qanad hissələrindəki zədələr müəyyən edilmişdir. Həmin zədələrin aradan qaldırılması üçün zəruri olan təmir-bərpa işlərinin təxmini dəyəri rəsmi servis mərkəzinin bu günki qiymətləndirməsinə əsasən müəyyən olunmuş və bu barədə məlumat əlavə edilmiş PDF sənədində qeyd olunmuşdur. Rəyə əlavə olunmuş ##.##.2025-ci il tarixli PDF sənədindən müəyyən olunur ki, Mercedes Benz CLA Class” 250 markalı **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşıda sifriş olunmuş işlərin və ehtiyat hissələrinin dəyəri ƏDV daxil 24.708,49 manat təşkil edir. Hal-hazırda WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli 2017-ci il buraxılışlı “Mercedes Benz CLA Class 250” avtomobilində hazırda digər texniki və s. nasazlıqlar, qüsurlar, texniki uyğunsuzluqlar, texniki, detal və s. çatışmazlıqlar, həmin avtomobil üçün nəzərdə tutulmuş, lakin mövcud olmayan komplektasiyalar yoxdur. Rəyə əlavə edilmiş PDF sənədində qeyd edilmiş işlərin görülməsi tövsiyyə edilir. Rəyə əlavə olunmuş ##.##.2025-ci il tarixli PDF sənədindən müəyyən olunur ki, Mercedes Benz CLA Class” 250 markalı **-YM-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşıda sifriş olunmuş işlərin və ehtiyat hissələrinin dəyəri ƏDV daxil 9.062,79 manat təşkil edir. Avtomobil üzrə tərtib olunmuş ##.##.2025-ci il tarixli təmir sifariş formasında göstərilmiş texniki nasazlıqlar, detal çatışmazlıqları və əvəzləmə tövsiyyələri həmin tarixdə mütəxəssislər tərəfindən müəyyən olunmuş və rəsmi sənəddə qeyd edilmişdir. Bu səbəbdən, texniki nasazlıqların və çatışmazlıqların yaranma tarixi ##.##.2025-ci il tarixinə uyğun hesab edilir. Mütəxəssis MMC-in (Mercedes-Benz Group AG-nin Mercedes-Benz markalı avtomobilləri üzrə Azərbaycandakı Rəsmi Nümayəndəliyi) məhkəməyə təqdim etdiyi ##.##.2025-ci il tarixli WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli Mercedes-Benz CLA Class 250 nəqliyyat vasitəsi barədə mütəxəsis rəyindən müəyyən olunur ki, X29 MMC-nin tərəfindən ##.##.2025-ci il tarixində keçirilmiş texniki baxış və diaqnostika zamanı xxxx MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartında 6-cı bənddə qeyd olunan “motor yağının təzyiq datçiki” istisna olmaqla, digər işlərin qeyd olunan nəqliyyat vasitəsində görülməsinə zərurət yoxdur. Eyni zamanda qeyd olunur ki, xxxx MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartında qeyd edilən işlər rəsmi “Mercedes-Benz” diler mərkəzində görülməmişdir. 2017-ci il buraxılışlı WDDSJ4EB0HN441493 BAN nömrəli Mercedes Benz CLA Class 250 markalı, 77-YM- 237 (əvvəlki d.q.n. **-LH-***) dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşın barəsində xxxx MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartında görülməsi planlaşdırılan işlərin yaranma səbəblərinin hansı tarixdə baş verməsini müəyyənṣetməkṣmümkünṣdeyildir. Göründüyü kimi iddiaçı xxxx MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2024-cü il tarixli təmir kartına istinad edərək aldığı nəqliyyat vasitəsinin qəzalı olması səbəbindən real dəyərinin 13.000 ABŞ dolları olmasını bildirsə də, araşdırma zamanı nəqliyyat vasitəsinin hal-hazırdakı vəziyyətinin qəzalı hesab edilmədiyi, təmir kartının 6-cı bənddə qeyd olunan “motor yağının təzyiq datçiki” (təmir kartında dəyəri 250 manat qeyd olunan) istisna olmaqla, digər işlərin qeyd olunan nəqliyyat vasitəsində görülməsinə zərurət olmadığı, nəqliyyat vasitəsinin qəzalı vəziyyətdə ölkəyə idxal olarkən 22.203,05 manat vəsaitin sərf olunduğu, avtomobiln təmir-bərpası üçün isə təxminən 24.708,44ṣmanatṣvəsaitinṣtələbṣolunduğuṣmüəyyənṣolunmuşdur. Tədqiq olunan sübutlardan eyni zamanda müəyyən olunur ki, tərəflər nəqliyyat vasitəsinin alqı-satqısına dair razılığa gəldikdən sonra iddiaçı ilkin olaraq cavabdehə 20.000 ABŞ dolları ödəmiş, bundan sonra iddiaçının göstərişinə əsasən ##.##.2023-cü il tarixdə nəqliyyat vasitəsinin mülkiyyətçisi tərəfindən Talıp Ağdemirə 8 il 2 ay 7 gün müddətinə, ##.##.2024-cü il tarixdə X1 Toraba 2 ay müddətinə, ##.##.2024-cü il tarixli isə X1 Toraba 1 il müddətinə etibarnamələr verilmiş, nəqliyyat vasitəsi faktiki olaraq ##.##.2023-cü il tarixdən iddiaçının qanuni sahibliyində və istifadəsində olsa da, tərəflər arasında yalnız, ##.##.2024-cü il tarixdə alqı-satqı müqaviləsi bağlanmışdır. Araşdırma zamanı eyni zamanda müəyyən olunmuşdur ki, alqı-satqı müqaviləsinin 6 aydan sonra bağlanmasının səbəbi iddiaçının almağa razılaşdığı nəqliyyat vasitəsinin razılaşdığı dəyərinin bir hissəsini vaxtında ödəməməsi olmuş, nəqliyyat vasitəsinin mülkiyyətçisi verdiyi etibarnaməni ləğv etdikdən sonra isə iddiaçı alqı-satqı barədə razılaşmanın ləğv edilməsini deyil, əksinə borclu qaldığı 6.000 ABŞ dollarını ödəyərək ona yeni etibarnamə verilməsini, nəqliyyat vasitəsinin qaytarılmasını tələb etmiş, bundan sonra tərəflər arasında alqı-satqı müqaviləsi bağlanmış, iddiaçının qanuni nümayəndəsi olan X1 Torab isə cavabadehə **-LH-*** qeydiyyat nişanlı avtomobil üçün 26.000 ABŞ dolları ödəməsini heç bir şikayətinin olmaması barədə ərizə yazmışdır. Kollegiya mülki iş üzrə Məhkəmə Ekspertiza Bürosunun mütəxəsis rəyi ilə müəyyən olunan qiymətlərə münasibət bildirib qeyd edir ki, rəy tərtib olunarkən aparılmış araşdırma və təhlildən, rəyi tərtib edən mütəxəssisin məhkəmə iclasında verdiyi izahatından görünür ki, mütəxəssis apardığı qiymətlənirmə zamanı məhdud sayda (3 nümunə) nümunədən istifadə etmiş, tədqiq etdiyi nəqliyyat vasitəsi ölkəyə idxal olunarkən faktiki çəkilmiş xərcləri, ödənilmiş rüsumları apardığı hesablamalar zamanı nəzərə almamış, obyektiv araşdırma apara bilməsi üçün tələb olunan sənədləri tərəflərdən və ya məhkəmədən tələb edilməsinə dair hər hansı bir vəsatət verməmiş, nəticədə işdə olan mövcud sübutlarla avtomobilin dəyərinin müəyyən edilməsi ilə bağlı hissədə ziddiyətṣtəşkilṣedənṣqiymətlərṣmüəyyənṣetmişdir.ṣ Kollegiya eyni zamanda qeyd edir ki, istinad olunan rəylə də “xxxx” ixtisaslaşmış avtotəmir müəssisəsinin verdiyi qüsur aktına əlavə edilmiş Əlavə 1 əsasən, tərəflər arasında alqı-satqının predmeti olan nəqliyyat vasitəsinin arxa baqaj və qanadlardan almış olduğu zədənin məbləğinin 2023-cüṣilṣüçünṣ23.259ṣmanatṣtəşkilṣetməsiṣmüəyyənṣedilmişdir. Bundan başqa işdə olan Digital Classifieds MMC-in ##.##.2026-cı il tarixli məktubundan müəyyən olunur ki, Turbo.az platformasında Mercedes-Benz CLA Class 250 markalı 2017-2018ci il buraxılışlı nəqliyyat vasitələrinin qiymətləri bağlı məlumatlara əsasən, təqdim edilmiş parametlərə uyğun nəqliyyat vasitələrinin dəyəri 2023-cü ilin sentyabr-noyabr aylarında 43.000- 50.000ṣmanatṣarasıdaṣolmuşdur. İstinad olunanlara əsasən kollegiya belə nəticəyə gəlir ki, apellyasiya şikayətinin dəlillərinin araşdırlması zamanı da, cavabdehin iddiaçıya qüsurlu (qəzalı) nəqliyyat vasitəsi satmadığı, alqısatqı müqaviləsinin predmeti olan nəqliyyat vasitəsinin qiyməti barədə razılaşarkən tərəflər real bazar qiymətlərinə uyğun qiyməti müəyyən etmələri, iddiaçının həmin məbləği cavabdehə ödəməsi, ##.##.2023-cü il tarixdən iddiaçının istifadəsində olan, ##.##.2025-ci il tarixdə isə iddia tərəfindən özgəninkiləşdirilən nəqliyyat vasitəsində olan “motor yağının təzyiq datçiki” ilə bağlı nasazlıq əşya satlarkən kefiyyətinə aid tələbləri əhəmiyyətli dərəcə pozan, əşya iddiaçıya təhvil verilənədək mövcud olan qüsurlar kimi qiymətləndirilməsi mümkün olmadığından apellyasiya şikayətinin və ona əlavənin dəlilləri əsassızdır. Beləliklə, Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi hazırkı işin faktiki hallarını tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırmış və tərəflər arasındakı mübahisənin həlli üçün tətbiq edilməli olan maddi və prosessual hüquq normalarını düzgün tətbiq etmiş, iş üzrə qanuni və əsaslı qətnamə qəbul etmişdir. Bu səbəbdən, apellyasiya şikayəti təmin olunmamalı, birinci instansiya məhkəməsininṣqətnaməsiṣdəyişdirilmədənṣsaxlanılmalıdır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372, 382,ṣ384.0.1,ṣ392ṣvəṣ402.1-ciṣmaddələriniṣrəhbərṣtutaraq,ṣMəhkəməṣkollegiyası
Qət etdi:
İddiaçıṣ“xxxx”ṣMMCṣ(İddiaçıṣMMC)ṣtərəfindənṣverilmişṣapellyasiyaṣşikayətiṣtəminṣedilməsin. Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, e-*(***)-***/**** nömrəli qətnaməsiṣdəyişdirilmədənṣsaxlanılsın. Apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun məbləği iddiaçının özünə aid edilsin. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 (iki) ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyasınaṣkassasiyaṣşikayətiṣveriləṣbilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə,ṣqətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyiṣgündənṣ2ṣayṣkeçdikdənṣsonraṣqanuniṣqüvvəyəṣminir.