Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(103)-6486/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(103)-6486/2020 03.09.2020 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Hakimlər Şərafət Asif qızı Məmmədovanın sədrliyi və məruzəsi ilə, Emin Əlixan oğlu Mehdiyev və Xəyal Əjdər oğlu Sarıyevdən ibarət tərkibdə, Humay Qurbanovanın katibliyi ilə, Cavabdeh2 iştirakı ilə, Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxx 2020-ci il tarixli 2(010)- 739/2020 nömrəli qətnaməsindən Cavabdeh2 tərəfindən verilmiş apelyasiya şikaxxtinə əsasən mülki işə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyxxn etdi: İddiaçı xxxxx“xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC-nin cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3, Cavabdeh1 qarşı, Cavabdeh4, Cavabdeh5 qarşı kredit müqaviləsi üzrə borcun və hesablanmış faiz borcunun qaytarılması barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməxx müraciət etmişdir. İddiaçı xxxxx“xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 bank olmayan kredit təşkilatı “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC-nin Bakı filialına müraciət edərək, ailə üzvlərindən ibarət birgə borclular qrupu yaratmaq istəklərini bildirmişlər və onlarla təşkilat arasında xx.xx.2014-cü ıl tarixli L-KN-0028246-F nömrəli X3 bağlanmışdır. Daha sonra X1 əsasən birgə borcluların vəkil edilmiş nümaxxndəsi Cavabdeh2 ilə xx.xx.2014-cü L-KN-0028246-F saylı Kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin 1.1 və 6.1-ci bəndlərinə əsasən, “Dövriyxx kapitalı” məqsədilə birgə borclulara 18 ay müddətinə, aylıq 2.33%, illik 28% olmaqla 12400 ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. Həmin tarixdə kreditin ödənilməsinin təminatı olaraq cavabdehin zaminləri Cavabdeh4 və Cavabdeh5 ilə müvafiq olaraq KN-00000689, KN-00000687 saylı Zaminlik müqavilələri bağlanmışdır. “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC ilə cavabdehlər arasında xx.xx.2017-ci il tarixində imzalanmış rəsmi razılaşma protokollarına əsasən kredit və zaminlik müqavilələrinə müddəti xx.xx.2018-ci il tarixinədək uzadılmışdır. Kredit müqaviləsinin bağlandığı müddətdən, xxni xx.xx.2014-cü il tarixdən bu günə qədər borclu tərəfindən 10.000.00 (on min dollar 00 sent) ABŞ dolları məbləğində əsas borcun 10.820,53 (on min səkkiz yüz iyirmi ABŞ dolları 53 sent) ABŞ dolları və müqavilənin 6.1-ci bəndinə əsasən hesablanmış faiz borcundan 3.329,39 (üç min üç yüz iyirmi doqquz ABŞ dolları otuz doqquz sent) ABŞ dolları məbləğini təşkil edən hissəsinin ödənişini həyata keçirmişdir. Bundan əlavə müqavilənin 4.3-cü bəndinə əsasən 678,58 (altı yüz yetmiş səkkiz ABŞ dolları əlli səkkiz sent) ABŞ dolları məbləğində cərimə olmaqla cəmi 14.828,50 (on dörd min səkkiz yüz iyirmi səkkiz ABŞ dolları 50 sent) ABŞ dolları ödənilmişdir. Beləliklə, hal-hazırda borclunun təşkilata ödənilməmiş 1.579,47 (bir min beş yüz yetmiş doqquz ABŞ dolları qırx yeddi sent) ABŞ dolları məbləğində əsas borcu və 1.246,29 (bir min iki yüz qırx altı dollar iyirmi doqquz sent) ABŞ dolları faiz borcu olmaqla cəmi 2.825,76 (iki min səkkiz yüz iyirmi beş ABŞ dolları əlli sent) ABŞ dolları məbləğində borcu qalmışdır. Borclularla xxxxx“xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC arasında bağlanmış onlarla bağlanmış 11,08.2014-cü il tarixli L-KN-0034719-F nömrəli “Birgə Borcluluq, Kredit və KN-00000689, KN-00000687 saylı Zaminlik müqavilələrinə əsasən Cavabdeh2, Cavabdeh3, Cavabdeh1, Cavabdeh4 və Cavabdeh5 ödənilməmiş 1.579,47 (bir min beş yüz yetmiş doqquz ABŞ dolları qırx yeddi sent) ABŞ dolları məbləğində əsas borcu və 1.246,29 (bir min iki yüz qırx altı dollar iyirmi doqquz sent) ABŞ dolları faiz borcu, cəmi 2.825,76 (iki min səkkiz yüz iyirmi beş ABŞ dolları yetmiş altı sent) ABŞ dolları məbləğində pulun və ödənilməmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumunun alınaraq xxxxx“xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC-nə verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxx 2020-ci il tarixli 2(010)- 739/2020 nömrəli qətnaməsi ilə iddia qismən təmin edilərək, Cavabdeh2, Cavabdeh4 və Cavabdeh5 xx.xx.2014-cü il tarixli L-KN-0028246-F saylı kredit müqaviləsi və KN 00000689, KN-00000687 saylı zaminlik müqavilələri üzrə 1.579,47 (bir min beş yüz yetmiş doqquz ABŞ dolları 47 sent) ABŞ dolları məbləğində əsas borc, 1.246,29 (bir min iki yüz qırx altı dollar iyirmi doqquz sent) ABŞ dolları faiz borcu olmaqla cəmi 2.825,76 (iki min səkkiz yüz iyirmi beş ABŞ dolları əlli sent) ABŞ dolları məbləğində borc və ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçı xxxxx“xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC-nin xeyrinə ödənilməsi iddianın qalan hissədə rədd edilməsi qət olunmuşdur. Qətnamədən Cavabdeh2 apelyasiya şikaxxti verərək, Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 2(010)-739/2020 saylı iş üzrə xx xxxxxx 2020-ci il tarixli qətnaməsini ləğv edilməsi və iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh apelyasiya şikaxxtini onunla əsaslandırmışdır ki, zaminlik müqaviləsi qüvvəsini artıq itirmışdir. Faktiki olaraq silinmişdir. Çünki zaminlər müqavilənin uzadılmasında iştirak etməmişlər. O, məhkəmə iclasında qeyd etmişdir ki,borcu yoxdur. Bakı Bakı şəhər Suraxanı rayon məhkəməsinin xx xxxxxx 2020-ci il tarixli, 2(010)- 739/2020 saylı qətnaməsi ilə iddia qismən təmin edildiyini, lakin birinci instansiya məhkəməsində iddia tələbinə baxan zaman işin bir sıra hallarına düzgün qiymət verilmədiyini bildirmişdir. Belə ki, xxxxx“xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC arasında bağlanmış müqaviləxx əsasən ona 12400 ABŞ dolları ödənilmişdir. Həmin müqaviləxx əsasən lizinq ödənişləri ABŞ dolları ilə nəzərdə tutulsa da, əslində ödənişlər Azərbaycan manatı ilə ödənilmişdir. Qeyd etdiyi bu hallara əsasən belə hesab edir ki, həmin qətnamə əsassızdır və ləğv edilməlidir. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən Cavabdeh2 apelyasiya şikaxxtinin dəlillərinə istinad etməklə, apelyasiya şikaxxtini müdafiə edərək birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsini və iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə kollegiyası Mülki Prosessual Məcəllənin 376.2-ci maddəsini rəhbər tutaraq onun iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə kolegiyası iş üzrə materialları, apelyasiya şikaxxtinin dəllillərini və cavabdehin izahatını araşdıraraq hesab edir ki, apelyasiya şikaxxti qismən təmin olunmalı qətnamə dəyişdirilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş Belə ki, iş materiallarında olan 11,08.2014-ci il tarixli L-KN-0028246-F saylı kredit müqaviləsindən görünür ki, Kreditor- xxxxx“xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC-nin etibarnaməxx əsasən çıxış edən “Karvan” Filial ilə borclu- Cavabdeh2 arasında “Dövriyxx kapitalı Dubaydan ətirlərin alışı" məqsədilə 18 ay müddətinə 12.400,00 (on iki min dörd yüz 00 sent) ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsinə, borclunun isə krediti qəbul etməsinə, bu müqavilədə göstərilən məqsədlə istifadə etməsinə, bu müqavilədə göstərilən müddətdə və qaydada krediti kreditə görə hesablanmış faizləri hesablanmış faizləri kreditora qaytarması barədə razılığa gəlmişdirlər. İş materiallarında olan 11,08.2014-cü il tarixli “L-KN-0028246”-F saylı X3ndən görünür ki, bu müqaviləni imzalayan şəxslərin hər biri -Cavabdeh2, Cavabdeh3, Cavabdeh1 “Kreditor” qarşısında ailə üzvünün öhdəliyinin tam icrasında iştirak etməyi öz öhdəsinə götürür. Bu müqavilə ilə “xx.xx.2014” tarixli “L-KN-0028246-F” saylı kredit müqaviləsi ilə ailə üzvünə verilən “12.400,00 (on iki min dörd yüz 00 sent) ABŞ dolları məbləğində kreditə təminat olaraq “ Kreditor” qarşısında ailə üzvlərinin götürdüyü borc məbləğinə birlikdə təminat verən birgə borcluların birgə borcluluq və zaminlik öhdəliyini tənzimləyir. İş materiallarında olan 11,08.2014-cü il tarixli KN-00000687 saylı zaminlik müqaviləsindən görünür ki, Kreditor adlandırılan bank olmayan kredit təşkilatı “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC adından verilmiş etibarnaməxx əsasən çıxış edən “Karvan” Filialı ilə zamin adlandırılan şəxs- Cavabdeh5 arasında zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Bu müqaviləxx əsasən, zaminliklə təmin olunan öhdəlik bank olmayan kredit təşkilatı “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC Karvan filialı tərəfindən xx.xx.2014-cü il tarixli müqaviləsi ilə borclu Cavabdeh2 18 ay müddətinə 12.400, 00 (on iki min dörd yüz ABŞ dolları 00 sent) ABŞ dolları məbləğində verilən kreditdir. İş materiallarında olan xx.xx.2014-cü il tarixli KN-00000687 saylı zaminlik müqaviləsindən görünür ki, Kreditor adlandırılan bank olmayan kredit təşkilatı “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC adından verilmiş etibarnaməxx əsasən çıxış edən “Karvan” filialı ilə zamin adlandırılan şəxs Cavabdeh4 arasında zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Bu müqaviləxx əsasən, zaminliklə təmin olunan öhdəlik bank olmayan kredit təşkilatı “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC Karvan filialı tərəfindən xx.xx.2014-cü il tarixli L-KN- 0028246-F saylı kredit müqaviləsi ilə borclu Cavabdeh2 18 ay müddətinə 12.400,00 (on iki min dörd yüz ABŞ dolları 00 sent) ABŞ dolları məbləğində verilən kreditdir. İş materiallarında olan xx.xx.2014-cü il tarixli L-KN-0028246-F saylı “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx"xx" MMC-nin Bakı filialı və Cavabdeh2 arasında bağlanılmış kredit müqaviləsinə devalvasiya ilə əlaqədar verilən güzəştlərə dair xx.xx.2017-ci il tarixli əlavəxx əsasən, bir tərəfdən “Kreditor” adlandırılan bank olmayan kredit təşkilatı “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC adından etibarnaməxx əsasən çıxış edən Bakı filialının müdiri X2 şəxsində və digər tərəfindən “Borclu” adlandırılan Cavabdeh2 şəxsində 11,08.2014-cü il tarixli, L-KN-0028246-F saylı Kredit Müqaviləsinə dəyişiklik etmək barəsində razılaşma imzaladılar. Bu razılaşma ilə Cavabdeh2 xx.xx.2014-cü ıl tarixli, L- KN-0028246-F saylı Kredit Müqaviləsi üzrə xx.xx.2017-ci il tarixinə olan əsas borc məbləği 2.998,15 (iki min doqquz yüz doxsan səkkiz dollar 15 sent) ABŞ dolları və faiz borcu İ. 094,27 (bir min doxsan dörd dollar 27 sent) ABŞ dolları olmaqla, cəmi 4.092,42 (dörd min doxsan iki dollar 42 sent) ABŞ dolları təşkil edir.Bu razılaşma ilə borclunun bu Əlavənin 1.1-cı bəndində qeyd edilən 4.092,42 (dörd min doxsan iki dollar 42 sent) ABŞ dolları hissəsi İİ, 08.2014-cü il tarixli, L-KN-0028246-F saylı Kredit Müqaviləsinin 6.1 maddəsində qeyd olunan ıaız xx.xx.2017-ci il tarixindən etibarən 16 faiz aşağı salınaraq aylıq 1%, illik 12% olaraq müəyxxnləşdirməklə kredit müqaviləsinin müddəti xx.xx.2018-ci il tarixinədək uzadılır. İş materiallarında olan 11,08.2014-cü il tarixli L-KN-0028246-F saylı “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC-nin Bakı filialı və Cavabdeh2 arasında bağlanılmış kredit müqaviləsinə devalvasiya ilə əlaqədar verilən güzəştlərə dair xx.xx.2017-ci il tarixli əlavəxx əsasən bir tərəfdən “Kreditor” adlandırılan bank olmayan kredit təşkilatı “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx" MMC adından etibarnaməxx əsasən çıxış edən Bakı filialının müdiri X2 şəxsində və digər tərəfindən “Zamin” adlandırılan Cavabdeh4 şəxsində 11,08.2014-cü il tarixli, L-KN-0028246-F saylı Kredit Müqaviləsinə dəyişiklik etmək barəsində razılaşma imzaladılar. Bu razılaşmaya ilə 11,08.2014-cü il tarixli, L-KN- 0028246-F saylı Zaminlik Müqaviləsinə əsasən zamin Cavabdeh4 öhdəliklərin vaxtında və lazımınca yerinə yetirilməsinə təminat verdiyi müvafiq kredit müqaviləsinin müddətinin uzadılmasına və Ödəniş Cədvəlinin dəyişdirilməsinə razı olduğunu və bu dəyişikliyin onun üçün digər əlverişsiz nəticələrə səbəb olmadığını bildirir. Kreditin və kreditdən istifadə edilməsinə görə hesablanmış faizlərin növbəti ödənişlərinin xx.xx.2017-ci il tarixində imzalanmış Ödəniş Cədvəlinə müvafiq olan qaydada və müddətdə həyata keçirilməsinə görə Zamin Kreditor qarşısında Borclu ilə eyni həcmdə məsuliyxxt daşıdığını bilir və öhdəsinə götürür. İş materiallarında olan xx.xx.2019-cu il tarixli maliyxx arayışından görünür ki, Cavabdeh2 ilə təşkilat arasında bağlanmış 11,08.2014-cü il tarixli L-KN0028246-F saylı kredit müqaviləsinə əsasən “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC-nin Karvan filialından illik 28% olmaqla 18 ay müddətinə götürdüyü 12.400,00 (on iki min dörd yüz ABŞ dolları 00 sent) ABŞ dolları və müqavilənin 6.1-ci bəndinə əsasən hesablanmış faiz borcundan 3.329,39 (üç min üç yüz iyirmi doqquz ABŞ dolları 39 sent) ABŞ dolları məbləğini təşkil edən hissəsinin ödənişini həyata keçirmişdir. Bundan əlavə, müqavilənin 4.3-cü bəndinə əsasən 678,58 (altı yüz yetmiş səkkiz ABŞ dolları 58 sent) ABŞ dolları məbləğində cərimə cəmi 14.828,50 (on dörd min səkkiz yüz iyirmi səkkiz ABŞ dolları 50 sent) ABŞ dolları ödənilmişdir. Hal-hazırda Cavabdeh2 oğlunun təşkilata ödənilməmiş 1.579,47 ( bir min yüz yetmiş doqquz ABŞ dolları 47 sent) ABŞ dolları məbləğində əsas borcu və 1.246,29 (bir min iki yüz qırx altı dollar 29 sent) ABŞ dolları faiz borcu, cəmi 2.825,76 (iki min səkkiz yüz iyirmi beş ABŞ dollajjJJajsent) ABŞ dolları məbləğində borcu qalmışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2018-ci il tarixli Bank olmayan kredit təşkilatı “İnkişaf üçün üçün Maliyxx” MMC tərəfindən Cavabdeh2 ünvanlanan xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, onun xx.xx.2014-cü il tarixli L-KN-0028246-F saylı kredit müqaviləsi üzrə götürdüyü kreditin ödənişində problem yaranmış və artıq 56 günlük gecikmə ilə onun krediti üzrə 413,93 (dörd yüz on üç ABŞ dolları 93 sent) USD məbləğində vaxtı keçmiş borcu yaranmışdır. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası DİN-nin BPQMİ-nin MAPS şöbəsinin xx.xx.2019-cu il tarixli arayışından görünür ki, Cavabdeh2 ünvan 1 ünvanında qeydiyyatdadır. iş materiallarında olan xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx MMC-nin Cavabdeh2 ünvanlanmış xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, Cavabdeh2 kredit müqaviləsinin şərtlərini pozması, kredit və faiz borcunun ödənilməsini barədə xəbərdar edilmiş, ondan borcun ödənilməsi tələb edilmişdir. Mülki Məcəllənin 14.2.1 -ci maddəsində qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müqavilələr və başqa əqdlər, habelə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, ona zidd olmayan müqavilələr və başqa əqdlərin bağlanması mülki hüquqların və vəzifələrin əmələ gəlməsi əsaslarından biri kimi təsbit edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21.1-ci maddəsinə əsasən hüququ pozulmuş şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Azərbaycan Respublikası mülki hüquq qanunvericiliyinin müddəlaları baxımından «xxxxx» xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx MMC ilə cavabdeh arasında müqavilə (kredit) hüquq münasibətlərindən irəli gələn öhdəlik münasibətləri yaranmışdır və iddiaçının cavabdehdən kredit müqaviləsi üzrə borcunun qaytarılması ilə bağlı tələbləri də məhz qanunverici tərəfindən müqavilədən əmələn gələn öhləliklər üçün nəzərdə tutulmuş hüquq normalarının çərçivəsində dəxxrləndirilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1 -ci maddəsinə görə, öhdəlixx əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyxxn hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyxxn hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739-cu maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyxxt hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyxxtdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 427.3-ci maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyxxnləşdirməxx imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyxxnləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyini icra etməxxn borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməxx borcludur. Həmin məcəllənin 433.1 -ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliyini kreditora və ya qanunla və ya məhkəmənin qərarı ilə icranı qəbul etməxx ixtiyarı çatan şəxsə ödəməlidir. Həmin Məcəllənin 472.1-ci maddəsinə əsasən, borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyxxti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyxxt daşıyırlar. Həmin Məcəllənin 472.2-ci maddəsinə əsasən əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəxxn digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyxxt daşıyır. Beləliklə apelyasiya araşdırması zamanı məlum oldu ki, iddiaçı «xxxxx» xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx MMC ilə Cavabdeh2 ilə xx xxxxxx 2014-cü L-KN-0028246-F saylı kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin 1.1 və 6.1-ci bəndlərinə əsasən, “Dövriyxx kapitalı” məqsədilə birgə borclulara 18 ay müddətinə, aylıq 2.33%, illik 28% olmaqla 12400 ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. Həmin tarixdə kreditin ödənilməsinin təminatı olaraq cavabdehin zaminləri Cavabdeh4 və Cavabdeh5 ilə müvafiq olaraq KN-00000689, KN-00000687 saylı Zaminlik müqavilələri bağlanmışdır. “xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC ilə cavabdehlər arasında xx.xx.2017-ci il tarixində imzalanmış rəsmi razılaşma protokollarına əsasən kredit və zaminlik müqavilələrinə müddəti xx.xx.2018-ci il tarixinədək uzadılmışdır. Kredit müqaviləsinin bağlandığı müddətdən, xxni xx.xx.2014-cü il tarixindən bu günə qədər borclu tərəfindən 10000.00 (on min dollar 00 sent) ABŞ dolları məbləğində əsas borcun 10.820,53 (on min səkkiz yüz iyirmi ABŞ dolları əlli üç sent) ABŞ dolları və müqavilənin 6.1-ci bəndinə əsasən hesablanmış faiz borcundan 3.329,39 (üç min üç yüz iyirmi doqquz ABŞ dolları otuz doqquz sent) ABŞ dolları məbləğini təşkil edən hissəsinin ödənişini həyata keçirmişdir Bundan əlavə, müqavilə 4.3-cü bəndinə əsasən 678,58 (altı yüz yetmiş səkkiz ABŞ dolları əlli səkkiz sent) ABŞ dolları məbləğində cərimə olmaqla cəmi 14.828,50 (on dörd min səkkiz yüz iyirmi səkkiz ABŞ dolları əlli sent) ABŞ dolları ödənilmişdir. Beləliklə, halhazırda borclunun təşkilata ödənilməmiş 1.579,47 (bir min beş yüz yetmiş doqquz ABŞ dolları qırx yeddi sent) ABŞ dolları məbləğində əsas borcu və 1.246,29 (bir min iki yüz qırx altı dollar iyirmi doqquz sent) ABŞ dolları faiz borcu olmaqla cəmi 2.825,76 (iki min səkkiz yüz iyirmi beş ABŞ dolları əlli sent) ABŞ dolları məbləğində borcu qalmışdır. Cavabdehlər müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri tam yerinə yetirməmişdir. Apelyasiya şikaxxtinin dəlilləri ilə bağlı kollegiya qeyd edir ki, apelyator borcunun ödənilməsini belə əsaslandırır ki, xx.xx.2014-cü il tarixli, L-KN-0028246-F saylı razılaşma protokolunun 1.3-cü bəndinə əsasən bu razılaşma ilə Kreditor borclunun bu Əlavənin 1.2ci bəndində razılaşdırılmış şərtlərlə, Ödəniş Cədvəlinə uyğun olaraq vaxtında və lazımınca ödəniləcəyi təqdirdə borcun 1.092, 42 (bir min doxsan iki dollar 42 sent) ABŞ dolları məbləğində olan hissəsi, borcalanla müzakirə ediləcək. Lakin həmin bənddə borcun silinməsi deyil, borcalanla müzakirə ediləcəyi razılaşdırılmışdır. Kollegiya daha sonra qeyd edir ki, cavabdeh apelyasiya şikaxxtində qətnaməni digər cavabdehlərə münasibətdə mübahisələndirimiş, halbuki onun digər cavabdehlərə münasibətdə qətnaməni mübahisələndirməxx hüququ yoxdur. Bununla belə kollegiya hesab edir ki, işin faktiki halları ilə bağlı birinci instansiya məhkəməsi düzgün nəticəxx gəlsə də, borcun ABŞ dolları ilə tutulmasında qətnamə dəyişdirilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 439.2-ci maddəsinə uyğun olaraq, kredit (borc) müqaviləsi üzrə əsas borc və faizlər kredit müqaviləsində şərtləşdirildiyi hallarda müqavilədə nəzərdə tutulan valyutada ödənilir. Müqavilədə belə şərt olmadıqda, borclu kredit üzrə əsas borcu və faizləri ödəniş yerində tətbiq olunan məzənnə əsasında manatla ödəmək hüququna malikdir. “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun Qərarına əsasən Qətnamədə alınması və yaxud ödənilməsi müəyxxn edilən məbləğlər Azərbaycan Respublikasının milli pul vahidi ilə ifadə olunmalıdır. Əgər iddia tələbi xarici valyuta ilə göstərilərsə alınan və ya ödənilən məbləğin qətnamənin icra olunduğu günə olan manat məzənnəsi ilə hesablanması göstərilməlidir. Odur ki, Kollegiya hesab edir ki, Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxx 2020-ci il tarixli 2(010)-739/2020 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilməli, Cavabdeh2, Cavabdeh4 və Cavabdeh5 xx.xx.2014-cü il tarixli L-KN-0028246-F saylı kredit müqaviləsi və KN 00000689, KN-00000687 saylı zaminlik müqavilələri üzrə 1.579,47 (bir min beş yüz yetmiş doqquz ABŞ dolları 47 sent) ABŞ dolları məbləğində əsas borc, 1.246,29 (bir min iki yüz qırx altı dollar iyirmi doqquz sent) ABŞ dolları faiz borcu olmaqla cəmi 2.825,76 (iki min səkkiz yüz iyirmi beş ABŞ dolları əlli sent) ABŞ dolları məbləğində borc ödəniş günü üçün Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının müəyxxn etdiyi rəsmi valyuta məzənnəsinə uyğun Azərbaycan manatı ilə cavabdehlərdən tutularaq iddiaçı xxxxx“xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 106.1-ci maddəsinə əsasən işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyxxtli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yanaşı yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 88-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyxxn edilmiş qüvvəsi yoxdur. Mülki Prosessual Məcəllənin 384.0.3-cü maddəsinə əsasən apelyasiya instansiya məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsini dəyişdirə bilər. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 384, 392, 393, 402 və 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq, Məhkəmə kollegiyası qət etdi: Apelyasiya şikaxxti qismən təmin olunsun. Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxx 2020-ci il tarixli 2(010)- 739/2020 nömrəli qətnaməsi borcun ABŞ dolları ilə tutulması hissəsində dəyişdirilsin. Cavabdeh2, Cavabdeh4 və Cavabdeh5 xx.xx.2014-cü il tarixli L-KN-0028246-F saylı kredit müqaviləsi və KN 00000689, KN-00000687 saylı zaminlik müqavilələri üzrə 1.579,47 (bir min beş yüz yetmiş doqquz ABŞ dolları 47 sent) ABŞ dolları məbləğində əsas borc, 1.246,29 (bir min iki yüz qırx altı dollar iyirmi doqquz sent) ABŞ dolları faiz borcu olmaqla cəmi 2.825,76 (iki min səkkiz yüz iyirmi beş ABŞ dolları əlli sent) ABŞ dolları məbləği ödəniş günü üçün Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının müəyxxn etdiyi rəsmi valyuta məzənnəsinə uyğun Azərbaycan manatı ilə cavabdehlərdən tutularaq iddiaçı xxxxx“xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamə qalan hissədə və apelyatora münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qətnamədən, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən etibarən, 2 ay müddətində, Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına kassasiya şikaxxti verilə bilər. Sədrlik edən: Şərafət Məmmədova