Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(105)-297/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(105)-297/2020 24.11.2020 SUMQAYIT APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Azərbaycan Respublikası Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasının hakimləri Məmmədova Lətifə Məhyəddin qızı (sədrlik edən və məruzəçi), X7 və X1 ibarət tərkibdə, Həşimova Leyla Yusub qızının katibliyi ilə, İddiaçı QSC BOKT-nın nümayəndəsi X2 iştirakı ilə, İddiaçı QSC BOKT-nın cavabdehlər “X3” MMC-yə, Cavabdeh2 MMC-yə, Cavabdeh3, Cavabdeh5 və Cavabdeh4 qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması, borc tələbinin ipoteka predmetinə yönəldilməsi, əmlakların açıq hərracda satılması, satışdan əldə edilmiş vəsaitin borcun ödənilməsinə yönəldilməsi, satışdan əldə olunmuş vəsait borcun ödənilməsinə kifayət etmədikdə borc tələbinin digər əmlaka yönəldilməsi, əmlakların iddiaçının mülkiyyətinə keçməsi və əmlaklar üzərində hüquqların qeydiyyatı” tələbinə dair mülki iş üzrə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(060)- 5745/2019 saylı, xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsindən cavabdeh “X3” MMC tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(060)-5745/2019 saylı, xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə iddianın təmin edilməsi, cavabdeh “X6” MMC-dən İddiaçı QSC Bank olmayan Kredit təşkilatının xeyrinə əsas borcun 8.495.000.00 manat, faiz borcu 337.474,19 manat və məhkəməyə müraciət etmək üçün ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumunun tutulması, tələbin Cavabdeh3 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, 11,9901 ha, 3,7863 ha, 9,4632 ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 33,4374 ha torpaq sahəsi),Cavabdeh3 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 7,3311 ha, 11,759 ha, 29,381 ha, 7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsi), Cavabdeh4 mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62B ünvanında istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisəyə Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha, 1,8929 ha, 1,2622 ha və 5,6782 ha torpaq sahələrinə (ümumilikdə 37,2027 ha torpaq sahəsi) Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi),Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62A ünvanında istifadədə olan 0,29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisəyə yönəldilməsi, Cavabdeh3 mülkiyyətində olan Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, 11,9901 ha, 3,7863 ha, 9,4632 ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 33,4374 ha torpaq sahəsinin) ilkin satış qiyməti 300.000 manat, Cavabdeh3 mülkiyyətində olan İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 7,3311 ha, 11,759 ha, 29,381 ha, 7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsinin) ilkin satış qiyməti 510.000 manat, Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62A ünvanında istifadədə olan 0,29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisə ilkin satış qiyməti qiyməti 9.414.750 manat və Cavabdeh4 mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62B ünvanında istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin ilkin satış qiyməti 836.050 manat, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha, 1,8929 ha, 1,2622 ha və 5,6782 ha toıpaq sahələrinə (ümumilikdə 37,2027 ha torpaq sahəsi) ilkin satış qiyməti 510.000 manat Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi) ilkin satış qiyməti 300.000 manat müəyyən edilməsi, həmin əmlakların açıq hərracda satılsın və satışdan əldə edilmiş vəsaitin borcun ödənilməsinə yönəldilsin, satışdan əldə olunacaq pul vəsaiti borcun ödənilməsinə kifayət olmadıqda qalan məbləğin cavabdeh “X6” MMC-yə məxsus olan daşmar və daşınmaz əmlaklara (o cümlədən texnika və nəqliyyat vasitələrinə) yönəldilməsi, həmin əmlaklar üzərində cavabdeh “X6” MMC-nin mülkiyyət hüquqlarına xitam verilməsi, İddiaçı QSC Bank olmayan Kredit Təşkilatının həmin əmlaklar üzərində mülkiyyət hüquqlarının tanınması,müvafiq olaraq Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin və digər səlahiyyətli orqanların üzərinə İddiaçı QSC Bank olmayan Kredit Təşkilatının yuxarıda qeyd edilən əmlakların yeni mülkiyyətçisi kimi qeydiyyata alınması ilə bağlı hərəkətlərin edilməsi öhdəliyinin qoyulması qət edilmişdir (hakim C.B.Məmmədov). Qətnamədən narazı qalan cavabdeh “X3” MMC apelyasiya şikayəti verərək Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(060)-5745/2019 saylı, xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsinin ləğv edilməsini, İddiaçı QSC BOKT-nın cavabdehlər “X3” MMC-yə, Cavabdeh2 MMC-yə, Cavabdeh3, Cavabdeh5 və Cavabdeh4 qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması, borc tələbinin ipoteka predmetinə yönəldilməsi, əmlakların açıq hərracda satılması, satışdan əldə edilmiş vəsaitin borcun ödənilməsinə yönəldilməsi, satışdan əldə olunmuş vəsait borcun ödənilməsinə kifayət etmədikdə borc tələbinin digər əmlaka yönəldilməsi, əmlakların iddiaçının mülkiyyətinə keçməsi və əmlaklar üzərində hüquqların qeydiyyatı” tələbinə dair iddianın təmin edilməməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İ Ş İ N H A L LA R İ: İddiaçı QSC BOKT iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh “X6” MMCdən cəmi 8.832.474,19 manat (əsas borc 8.495.000.00 manat; faiz borcu 337.474,19 manat) kredit borcunun və məhkəməyə iddia verilməsi üçün ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumunun İddiaçı Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti Bank olmayan Kredit Təşkilatının xeyrinə tutulması, borc tələbinin ipoteka predmeti olan cavabdeh Həsənli SəiqL Fikrət oğlunun mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, İT,9901 ha, 3,7863 ha, 9,4632 ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 33,4374 ha torpaq sahəsi),Cavabdeh3 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 7,3311 ha, 11,759 ha, 29,381 ha, 7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsi), Cavabdeh4mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62B ünvanında istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisəyə,Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha, 1,8929 ha, 1,2622 ha və 5,6782 ha torpaq sahələrinə (ümumilikdə 37,2027 ha torpaq sahəsi) Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi),Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62A ünvanında istifadədə olan 0,29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisəyə yönəldilməsi, həmin əmlakların açıq hərracda satılması və satışdan əldə edilmiş vəsaitin borcun ödənilməsinə yönəldilməsi; satışdan əldə olunacaq pul vəsaiti borcun ödənilməsinə kifayət olmadıqda qalan məbləğin cavabdeh “X6” MMC-yə məxsus olan daşmar və daşınmaz əmlaklara (o cümlədən texnika və nəqliyyat vasitələrinə) yönəldilməsi, həmin əmlaklar üzərində cavabdeh “X6” MfvlC-n|n mülkiyyət hüquqlarına xitam verilməsi, İddiaçı QSC Bank olmayan Kredit Təş^fl^hifi hərbin əmlaklar üzərində mülkiyyət hüquqlarının tanınması, müvafiq olaraq .Azərbaycan Respublikası Otıılak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin və digphŞəialiiyyətli orqanların üzərinə İddiaçı QSC Bank olmayan Kredit Təşkilatının yuxanda qeyd, edilən əmlakların yeni mülkiyyətçisi kimi qeydiyyata alınması ilə bağlı hərəkətlərin edilməsi öhdəliyinin qoyulması barədə barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir Mübahisə üzrə yuxarıda göstərilən məhkəmə aktı qəbul edilmişdir. A P E L Y A S İ Y A Ş İ K A Y Ə T İ N İ N D Ə L İ L L Ə R İ və PROSES İŞTİRAKÇİLARİNİN İZAHATLARİ: Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edərkən cavabdeh “X3” MMC-nin nümayəndəsi və vəkili, eləcə də Cavabdeh5 vəkili X8 apelyasiya şikayətini müdafiə edərək göstərmişdir ki, Cavabdeh3 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, 11,99 ha, 3,7863 ha, 9,4632ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələrinə, ümumilikdə 33,4374 ha sahəsi Cavabdeh3 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 7,331 ha, 11,759ha, 29381 ha, 7,3488ha və 2,9347ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsi), Cavabdeh4 mülkiyyətindəki ünvan 3 ünvanda istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksini müəssisəyə, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha,1,8929 ha və 5,6782 ha torpaq sahələrinə (ümumilikdə 37.2027 ha torpaq sahəsi) Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi) Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətindəki ünvan 4 ünvanda istifadədə olan ),29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisəyə yönəldilməsi, Cavabdeh3 mülkiyyətində olan Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, 11,9901 ha, 3,7863 ha, 9,4632 ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 33,4347 ha torpaq sahəsinin) ilkin satış qiyməti 300,000 manat, Cavabdeh3 mülkiyyətində olan İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 7,331 ha ,11,759 ha ,7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsinin) ilkin satış qiyməti 510.000 manat", "Cavabdeh2” MMC-nin mülkiyyətindəki ünvan 5 ünvanda istifadədə olan ), 29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisə ilkin satış qiyməti 9.414.750 manat və Cavabdeh4 mülkiyyətindəki ünvan 6 ünvanda istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin ilkin satış qiyməti 836,050 manat, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayoı Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha, 1,8929 ha və 5,6782 ha torpaq sahələrinə (ümumilikdə 37.2027 ha torpaq sahəsi) Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi) ilkin satış qiyməti 300.000 manat müəyyən edilmişdir. Həmin əmlakların açıq hərracda satılması və satışdan əldə edilmiş vəsaitin borcun ödənilməsinə yönəldilməsi, bu məbləğ borcu ödəmədikdə, çatmayan məbləğin "X4" MMC-yə məxsus olan daşınar və daşınmaz əmlaklara (o cümlədən “X4" MMC-yə məxsus olan daşınar və daşınmaz əmlaklara (texnikaya və nəqliyyat vasitələrinə) yönəldilməsi, həmin əmlaklar üzərində "X4" MMC-nin mülkiyyət hüquqlarına xitam verilməsi "xxxx" QSC Bank olmayan Kredit Təşkilatının həmin əmlaklar üzərində hüquqlarının tanınması, müvafiq olaraq AR ƏMDK yanında DƏDRX-nin və digər səlahiyyətli orqanların üzərinə "xxxx" QSC Bank olmayan Kredit Təşkilatının yuxarıda qeyd edilən əmlakların yeni mülkiyyətçisi kimi qeydiyyata alınması ilə bağlı hərəkətlərin edilməsi öhdəliyi qoyulmuşdur. Tətbiq edilməli olan qanunlar tətbiq edilmədiyindən, tətbiq edilməli olmayan qanunlar tətbiq edildiyindən, qiymətləndirməyə dair tərəflərin gəldiyi razılaşmaya uyğun olmayan, icra və ipoteka haqqında qanunların tələbləri pozulmaqla çıxarıldığından şikayət edilən qətnamə ləğv edilməlidir. Belə ki, "Cavabdeh2 " MMC əmlak kompleksinin qiymətləndirilməsinə dair xx xxxxxxxx 2017-ci il tarixli rəydən görünür ki, qiymətləndirmə hesabatı "xxxx" QSC Bank olmayan Kredit Təşkilatının sifarişi ilə müstəsna və konfedesial istifadəçi üçün hazırlanmışdır. RSM Azərbaycan MMC-nin idarəedici partnyoru Tural Məhərrəmov tərəfindən 21.113.713 (iyirmi bir milyon yüz on üç min yeddi yüz on üç ) manat dəyərində qiymətləndirilmişdir. Buna baxmayaraq Sumqayıt şəhər məhkəməsi hesab edir ki, " "Cavabdeh2" MMC- nin mülkiyyətindəki ünvan 7 A ünvanda istifadədə olan ), 29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin ilkin satış qiyməti 9.414.750 manat dəyərində qiymətləndirilmişdir. Qiymətləndirmədə hakimin təyin etdiyi qiymətlə RSM Azərbaycan MMC-nin müəyyən etdiyi qiymət arasında kəskin fərq vardır. Bu səbəbdən təkrar qiymətləndirmə təyin edilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən apelyasiya şikayətinin təmin edilməsini, Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(060)-5745/19 saylı xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsinin ləğv edilməsini, iddiaçı "xxxx" QSC BOKT-nin cavabdehlər X4" MMC, "Cavabdeh2 " MMC, Cavabdeh3, Cavabdeh5, Cavabdeh4 qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borc tutulmasına, borc tələbinin ipoteka pridmetinə yönəldilməsinə, əmlakın açıq hərracdan satılmasına, satışdan əldə edilmiş vəsaitin borcun ödənilməsinə yönəldilməsi, satışdan əldə edilən vəsait kifayət etmədikdə borc tələbinin digər əmlaklara yönəldilməsinə əmlakların iddiaçının mülkiyyətinə keçməsinə və əmlak üzərində hüquqların qeydiyyatı tələbinə dair iddia ərizəsinin təmin edilmədən saxlanmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. Məhkəmə kollegiyasının iclasında İddiaçı QSC BOKT-nın nümayəndəsi X5 apelyasiya şikayətinin dəlillərinə etiraz edərək göstərdi ki, "xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin dövlətə məxsus səhmlərinin özəlləşdirilməyə hazırlanması ilə bağlı sağlamlaşdırılma tədbirləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx xxxx 2015-ci il tarixli 570 №-li Fərmanının (bundan sonra Fərman) icrası ilə əlaqədar “xxxx” ASC-nin problemli aktivləri (borcları) üzrə tələb hüququ xx xxxxxx 2015-ci il tarixli müqavilə (bundan sonra - "Tələbin güzəşti müqaviləsi”) əsasında İddiaçı Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti Bank olmayan Kredit Təşkilatına keçmişdir. Həmin Fərmanın icrası ilə bağlı “xxxx” ASC-nin “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə (bundan sonra-“X3” MMC) qarşı müqavilə öhdəliklərindən irəli gələn problemli borcu üzrə tələb hüququ da xx xxxxxxxx 2015-ci il tarixli, 24 saylı təhvil-təslim aktı (bundan sonra - Akt) əsasında İddiaçı QSC Bank olmayan Kredit Təşkilatına təhvil verilmişdir. Akta əsasən cavabdeh “X3” MMC-nin təhvil-təslim olunan tarixə “xxxx” ASC-yə cəmi 8.837.474,19 manat (əsas borc 8.500.000.00 manat; faiz borcu 337.474,19 manat) məbləğində borcu olmuşdur. Həmin borc "X3” MMC ilə “xxxx” ASC arasında bağlanmış xx.xx.2014cü il tarixli, 7316 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən yaranmışdır. Həmin borcdan 5.000,00 manat məbləğində azalma olmuş və xx xxx 2019-cu il tarixə cavabdeh “X3” MMC-nin qeyd olunan kredit müqaviləsi üzrə ümumi borcu 8.832.474,19 manat (əsas borc 8.495.000,00 manat; faiz borcu 337.474,19 manat) təşkil etmişdir. Bu borcun təminatı olaraq, “xxxx” ASC ilə cavabdehlər Cavabdeh3 və “X3” MMC arasında bağlanmış xx xxxxxx 2014-cü il tarixli 159/14 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh3 mülkiyyətində olan Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, 11,9901 ha, 3,7863 ha, 9,4632 ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələri (ümumilikdə 33,4374 ha torpaq sahəsi) və xx xxxxxx 2014-cü il tarixli 161/14 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh3 mülkiyyətində olan İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 7,3311 ha, 11,759 ha, 29,381 ha, 7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələri (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsi) “X3” MMC-nin xx.xx.2014-cü il tarixli, 7316 saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn kredit öhdəliklərinin icrasını təmin etmək üçün “xxxx” ASC-nin xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmiş və bununla bağlı Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 14 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən RX seriyalı, 0548475, 0548476, 0548477, 548471, 0548474, 0548473, ******* nömrəli və 9 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən RX seriyalı 0549841, 549842, 0549843, 0549844, ******* nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışlar verilmişdir. Bundan başqa bu borcun təminatı olaraq, “xxxx” ASC ilə cavabdehlər Cavabdeh4 və “X3” MMC arasında bağlanmış xx xxx 2015-ci il tarixli 060/15 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 2 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən xx xxxxxx 2014-cü il tarixində daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 1 nömrəli reyestr kitabının 181 nömrəli vərəqində ********** qeydiyyat nömrəsi ilə qeydiyyata alınmış RX seriyalı ******* nömrəli çıxarışa əsasən Cavabdeh4 mülkiyyətində olan Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62B invanında istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisə “X3” MMC-nin xx.xx.2014-cü il tarixli 7316 saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn kredit öhdəliklərinin icrasını təmin etmək üçün “xxxx” ASC-nin xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmiş və bununla bağlı Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 2 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən RX seriyalı ******* nömrəli dövlət reyestrindən çıxarış verilmişdir. Bundan başqa bu borcun təminatı olaraq, “xxxx” ASC ilə cavabdehlər Cavabdeh5 və “X3” MMC arasında bağlanmış xx xxxxxx 2014-cü il tarixli 160/14 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh5 mülkiyyətində olan Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha,1,8929 ha və 5,6782 ha torpaq sahələri (ümumilikdə 37,2027 ha torpaq sahəsi) və xx xxxxxx 2014-cü il tarixli, 162/14 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh5 mülkiyyətində olan İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələri ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi) “X3” MMC-nin xx.xx.2014-cü il tarixli 7316 saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn kredit öhdəliklərinin icrasını təmin etmək üçün "xxxx” ASC-nin xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmiş və bununla bağlı Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 14 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən RX seriyalı 0548457, 0548465, 0548459, 0548462, 3548464, 0548461, 0548460, 0548468, 0548458, 0548470, ******* nömrəli və 9 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən RX seriyalı ******* və ******* nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışlar verilmişdir. Bundan başqa bu borcun təminatı olaraq “xxxx” ASC ilə cavabdehlər Cavabdeh2 MMC və “X3” MMC arasında bağlanmış xx xxx 2015-ci il tarixli 061/15 №-li ipoteka müqaviləsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 2 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən xx xxxxxx 2014-cü il tarixində daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 1 nömrəli reyestr kitabının 182 nömrəli vərəqində ********** qeydiyyat nömrəsi ilə qeydiyyata alınmış RX seriyalı ******* nömrəli çıxarışa əsasən Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətində olan Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62A ünvanında istifadədə olan 0,29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisə “X3” MMC-nin xx.xx.2014-cü il tarixli 7316 saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn kredit öhdəliklərinin icrasını təmin etmək üçün “xxxx” ASC-nin xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmiş və bununla bağlı Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 2 saylı Ərazi idarəsi tərəfindən RX seriyalı ******* nömrəli dövlət reyestrindən çıxarış verilmişdir. Xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, “X3” MMC borcu ödəməkdən boyun qaçırır. Bu səbəbdən, qanunla müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh4, Cavabdeh5 və Cavabdeh2 MMC-yə bildirişlər verilmişdir. Eyni zamanda reyestr orqanına ərizələr göndərilmişdir. Müddətin keçməsinə baxmayaraq cavabdehlər bildirişə münasibətini bildirməmişlər.Cavabdeh “X3” MMC ilə məsələnin məhkəməyə qədər pretenziya yolu ilə həll edilməsi prosesində müəyyən edilmişdir ki, cavabdeh “X3” MMC tərəfindən qeyd edilən borcun iddiaçıya qaytarılması mümkün deyil. Buna görə də qeyd edilən borcun ipoteka predmetlərinə yönəldilməsi, həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsait borcun ödənilməsinə kifayət etmədikdə qalan məbləğin cavabdeh “X3” MMC-yə məxsus daşınar və daşınmaz əmlaklara yönəldilməsi və həmin daşınar və daşınmaz əmlakların iddiaçının mülkiyyətinə keçirilməsi zərurəti yaranmışdır. Qeyd olunanlara əsasən, apelyasiya şikayətinin təmin edilməməsini, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş edir. P R O S E S S U A L M Ə S Ə L Ə L Ə R: Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə iş üzrə cavabdehlər Cavabdeh2 MMC-nə, Cavabdeh3, Cavabdeh4 rəsmi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasında iştirak etməmiş, iştirak etməmələrinin səbəbləri barədə məlumat verməmişlər. Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası MPM-nin 376.2-ci maddəsinə əsasən iş üzrə qeyd edilən şəxslərin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. HÜQUQİ MƏSƏLƏLƏR: Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 372.6-cı maddəsinə əsasən, apelyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apelyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Həmin Məcəllənin 372.7-ci maddəsinə görə apelyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır. Məhkəmə kollegiyası işdə iştirak edən şəxslərin izahatını dinləyib, iş materiallarını, apelyasiya şikayətinin dəlillərini araşdıraraq hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən cavabdeh “X3” MMC-nin apelyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, “X3” MMC-nin apelyasiya şikayəti üzrə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(060)-5745/2019 saylı, xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi ipoteka predmetlərinin ilkin satış qiymətlərinin müəyyən edilməsi hissəsində dəyişdirilməli, qətnamə qalan hissələrdə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. İş materiallarında olan “X3” MMC ilə “xxxx” ASC arasında bağlanmış xx.xx.2014-cü il tarixli, 7316 saylı kredit müqaviləsindən görünür ki, “X3” MMC-ə 10.000.000 manat kredit xətti açılmışdır. İş materiallarında olan “xxxx” ASC ilə cavabdehlər Cavabdeh3 və “X3” MMC arasında bağlanmış xx xxxxxx 2014-cü il tarixli 159/14 nömrəli ipoteka müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh3 mülkiyyətində olan Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, 11,9901 ha, 3,7863 ha, 9,4632 ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələri (ümumilikdə 33,4374 ha torpaq sahəsi) və xx xxxxxx 2014-cü il tarixli 161/14' nömrəli ipoteka müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh3 mülkiyyətində olan İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 7,3311 ha, 11,759 ha, 29,381 ha, 7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələri (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsi), xx xxx 2015-ci il tarixli 060/15 nömrəli ipoteka müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh4 mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62B ünvanında istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisə, xx xxxxxx 2014-cü il tarixli 162/14 nömrəli ipoteka müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi), xx xxxxxx 2014-cü il tarixli 160/14 nömrəli ipoteka müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha, 1,8929 ha, 1,2622 ha və 5,6782 ha torpaq sahələrinə (ümumilikdə 37,2027 ha torpaq sahəsi), xx xxx 2015-ci il tarixli 061/15 nömrəli ipoteka müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62A ünvanında istifadədə olan 0,29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisə “X3” MMC-nin xx.xx.2014-cü il tarixli 7316 saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn kredit öhdəliklərinin icrasını təmin etmək üçün “xxxx” ASC-nin xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmiş və bununla bağlı Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 14 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən RX seriyalı, 0548475, 0548476, 0548477, 0548471, 0548474, 0548473, ******* nömrəli və 9 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən RX seriyalı 0549841, 0549842, 0549843, 0549844, ******* nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışlar verilmişdir. İş materiallarından görünür ki, "xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin dövlətə məxsus səhmlərinin özəlləşdirilməyə hazırlanması ilə bağlı sağlamlaşdırılma tədbirləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx xxxx 2015-ci il tarixli 570 №-li Fərmanının icrası ilə əlaqədar “xxxx” ASC-nin problemli aktivləri (borcları) üzrə tələb hüququ xx xxxxxx 2015-ci il tarixli müqavilə (bundan sonra - "Tələbin güzəşti müqaviləsi”) əsasında İddiaçı Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti Bank olmayan Kredit Təşkilatına keçmişdir. İş materiallarında olan pretenziya məktublarından görünür ki, təhvil götürülmüş borc öhdəliyinin xx.xx.2016-cı il tarixinə olan qalığı əsas borc üzrə 8.500.000 manat, faiz borcu üzrə 337.474,19 manat, cəmi ümumi borcu 8.837.474,19 manat təşkil edir. İş materillarından görünür ki, iddiaçı təşkilat cavabdehlərə xx.xx.2016, xx.xx.2016, xx.xx.2019-cu il tarixlərdə pretenziya məktubu göndərmişdir. İş materiallarından görünür ki, iddiaçı təşkilat xx.xx.2019, xx.xx.2019-cu il tarixlərdə cavabdehlərə ipoteka predmetinə tutmanın yönıldilməsi barədə bildiriş göndərmiş, həmçinin xx.xx.2019-cu il tarixdə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün DƏDRX-nin 2 saylı X9 ərizə ilə müraciət etmişdir. Birinci instansiya məhkəməsi qeyd edilən iş materiallarına istinadən iddia tələbini təmin etmiş, gəldiyi nəticəni də Mülki Məcəllənin 739.1, 739.2, 385.1, 442, 445.2, 448.1, 448.2, 269.1-ci maddələrinə, “İpoteka haqqında” Qanunun 39.3.3-cü bəndində istinad edərək əsaslandırmışdır. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi borcun tutulması qənaətinə gəlməkdə haqlı olmuşdur. Belə ki, iş materialları ilə müəyyən edilir ki,“X3” MMC ilə “xxxx” ASC arasında bağlanmış xx.xx.2014-cü il tarixli, 7316 saylı kredit müqaviləsindən görünür ki, “X3” MMC-ə 10.000.000 manat kredit xətti açılmış, lakin cavabdeh üzərinə götürdüyü öhdəlikləri tam yerinə yetirməmiş, banka olan borcunu ödəməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Məhkəmə kollegiyası qeyd edilən qanunvericilik normalarına istinadən hesab edir ki, iddiaçı təşkilat cavabdeh “X3” MMC-dən yaranmış borcu tələb etməkdə haqlıdır. Eləcə də cavabdeh “X3” MMC-nin müqavilə üzrə əsas borc üzrə 8.500.000 manat, faiz borcu üzrə 337.474,19 manat, cəmi ümumi borcu 8.837.474,19 manat təşkil etməsi iş materiallarında olan pretenziya məktubları ilə müəyyən edilir. Eyni zamanda borcun qeyd edilən məbləğdə olmasına dair cavabdehlərə pretenziya məktubları göndərilmiş, cavabdehlər qeyd edilən məktublara etiraz etməmişlər. Həmçinin borc məbləği cavabdehlər tərəfindən mübahisələndirilməmiş, məhkəmə kollegiyasının iclasında yalnız ipoteka predmetlərinin ilkin satış qiyməti mübahisələndirilərək qiymətləndirmə ekspertizasaının keçirilməsi xahiş edilmişdir. Bu səbəbdən də məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsi borca dair hissədə iddianı təmin etməkdə haqlı olmuşdur. Bundan başqa məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsi tutmanın ipoteka permetlərinə yənəldilməsi, həmin əmlakların açıq hərracda satılması və satışdan əldə edilmiş vəsaitin borcun ödənilməsinə yönəldilməsi, satışdan əldə olunacaq pul vəsaitinin borcun ödənilməsinə kifayət olmadıqda qalan məbləğin “X6” MMC-yə məxsus olan daşınar və daşınmaz əmlaklara (o cümlədən texnika və nəqliyyat vasitələrinə) yönəldilməli, həmin əmlaklar üzərində cavabdeh “Sumqayıt Logistika MMC-nin mülkiyyət hüquqlarına xitam verilməsi, İddiaçı QSC Bank olmayan Kredit Təşkilatının həmin əmlaklar üzərində mülkiyyət hüquqlarının tanınması, müvafiq olaraq Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət reyestr Xidmətinin və digər səlahiyyətli orqanların üzərinə İddiaçı QSC Bank olmayan Kredit Təşkilatının yuxarıda qeyd edilən əmlakların yeni mülkiyyətçisi kimi qeydiyyata alınması ilə bağlı hərəkətlərin edilməsi öhdəliyinin qoyulması barədə gəldiyi nəticədə haqlı olmuşdur. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, kredit müqaviləsinin təminatı olaraq yuxarıda qeyd edilən əmlaklar ipoteka ilə yüklü edilmişlər və bununla bağlı Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 14 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən RX seriyalı, 0548475, 0548476, 0548477, 0548471, 0548474, 0548473, ******* nömrəli və 9 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən RX seriyalı 0549841, 0549842, 0549843, 0549844, ******* nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışlar verilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 269.1 -ci maddəsinə əsasən, girov və ipoteka hüququ girov qoyanın əşyası barəsində girov saxlayanın əşya hüququdur və eyni zamanda borclunun girov saxlayan qarşısında pul və ya başqa öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi üsuludur. “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 33-cü maddəsinə əsasən, borclu əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün ipoteka predmetinə tutma yönəldilə bilər. İpoteka haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun 34.1-ci maddəsinə əsasən, əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin vaxtında icra olunmaması, əsas öhdəlik üzrə faizlərin ödənilməsi müddətlərinin ardıcıl olaraq iki dəfə pozulması ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququnun yaranması anıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 319.1 -ci maddəsinə əsasən, əgər borclu icrasını təmin etmək üçün əşyanın ipotekaya verildiyi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini gecikdirmişsə, ipoteka saxlayan ipoteka ilə yüklü edilmiş obyekti açıq hərracdan satmaq hüququna malikdir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi yuxarıda qeyd edilən hissələrdə əsaslı olduğundan dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 384.0.1-ci maddəsinə əsasən apelyasiya instansiyası məhkəməsi qətnaməni dəyişmədən, apelyasiya şikayətini təmin etmədən saxlaya bilər. Bundan əlavə məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi ipoteka predmetlərinin ilkin satış qiymətlərinə dair gəldiuyi nəticədə haqlı olmamışdır. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, birinci instansiya məhkəməsi ipoteka predmetlərinin ilkin satış qiymətini tərəflər arasıdna bağlanmış ipoteka müqavilələrinə əsasən müəyyən etmişdir. Lakin cavabdeh tərəf apelyasiya şikayətində ipoteka predmetinin ilkins atış qiymətlərini mübahisələndirmişdir. İpoteka predmetlərinin ilkin satış qiymətlərinin müəyyən edilməsi üçün məhkəmə kollegiyasının xx.xx.2019-cu il tarixli, 2(105)4131/2019 saylı qərardadı ilıə məhkəmə əmtəəşünaslıq (qiymətləndirmə) ekspertizası təyin etmişdir. İş materaillarında olan X10 xx.xx.2020-ci il tarixli, ƏEM/M 57-172/20 saylı rəyindən görünür ki,Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən 3,7867 hanın dəyəri 26506,90 manat, 11,9901 ha-nın dəyəri 83930,70 manat, 3,7863 ha-nın dəyəri 26504,10 manat, 9,4632 ha-nın dəyəri 66242,40 manat, 2,5257 ha-nın dəyəri 17679,90 manat, 0,6235 hanın dəyəri 4364,50 manat,1,2619 ha-nın dəyəri 8833,30 manat, ümumilikdə 33,4374 ha torpaq sahəsinin dəyəri 234061 manat təşkil edir. Cavabdeh3 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən 7,3311 ha, 11,759 ha, 29,381 ha, 7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələrinin xx.xx.2020-ci il tarixinə bazar dəyəri 7,3311 ha-nın dəyəri 62314,35 manat, 11,759 ha-nın dəyəri 99951,50 manat, 29,381 ha-nın dəyəri 249738,50 manat, 7,3488 ha-nın dəyəri 62464,80 manat, 2,9347 ha-nın dəyəri 24944,95 manat, ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsinin dəyəri 499414,10 manat təşkil edir. Cavabdeh4 mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62B ünvanında istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin xx.xx.2020-ci il tarixinə bazar dəyəri 948875 manat təşkil edir. Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən 5,033 ha-nın dəyəri 32714,50 manat, 0,6201 ha-nın dəyəri 4030,65 manat, 6,31 ha-nən dəyəri 41015 manat, 5,6792 ha-nın dəyəri 36914,80 manat, 0,6308 ha-nın dəyəri 4100,20 manat, 3,1554 ha-nın dəyəri 20510,10 manat, 1,2616 ha-nın dəyəri 8200,40 manat, 5,6793 ha-nın dəyəri 36915,45 manat, 1,8929 ha-nın dəyəri 12303,85 manat, 1,2622 ha-nın dəyəri 8204,30 manat, 5,6782 ha-nın dəyəri 36908,30 manat, ümumilikdə 37,2027 ha torpaq sahəsinin xx.xx.2020-ci il tarixinə bazar dəyəri 241817 manat təşkil edir. Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha-nın dəyəri 390064,15 manat, 44,4012 ha-nın dəyəri 377410,20 manat, ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsinin xx.xx.2020-ci il tarixinə bazar dəyəri 767474 manat təşkil edir. Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62A ünvanında istifadədə olan 0,29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin xx.xx.2020-ci il tarixinə bazar dəyəri ******* manat təşkil edir. Qiymətləndirilən əmlakların yekun bazar dəyəri ******* manat təşkil edir Qeyd edilən ekspert rəyi ilə cavabdeh tərəf razılaşmayaraq əmlakların yenidən qiymətləndirilməsini xahiş etmişlər. Eyni zamanda “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiqi üzrə ipoteka predmeti olan əmlakın ilkin satış qiymətinin müəyyən edilməsi məsələsinə dair Ali Məhkəməsinin Mülki və Kommersiya kollegiyalarının xx xxxx 2020-ci il tarixli, 01 saylı qərarında göstərilmişdir ki, “İpoteka haqqında” Qanunun 39.3.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında qərar qəbul edərkən qərarda ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətini göstərməlidir. Həmin Qanunun 1.0.9-cu maddəsinə əsasən ilkin satış qiyməti – qanunun tələbinə uyğun olaraq ipoteka predmetinin bazar dəyərinin müəyyənləşdirilməsi üçün müvafiq marketinq keçirilməsi vaxtının məhdudluğu şəraitində ipoteka predmetinin satış (likvid) qiymətidir. Həmin Qanunun 1.0.9-cu maddəsindən göründüyü kimi, sözügedən normada ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin anlayışı aydın şəkildə həmin əmlakın məhz likvid qiymətini ehtiva etməsi kimi verilmişdir. Məhkəmə kollegiyasının xx xxxxxx 2020-ci il tarixli, 2(105)297/2020 saylı qərardadı ilə ipoteka predmeti olan əmlakların likvid dəyərinin müəyyən edilməsi qərara alınmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş “xxxx” MMC-nin xx.xx.2020-ci il tarixli, A-04/378 saylı qiymətləndirmə hesabatından görünür ki, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, 11,9901 ha, 3,7863 ha, 9,4632 ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 33,4374 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 305000 AZN təşkil edir. Cavabdeh3 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən torpaq sahələri 7,3311 ha, 11,759 ha, 29,381 ha, 7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 510000 AZN təşkil edir. Cavabdeh4 mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62B ünvanında istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin likvid dəyəri 920000 AZN təşkil edir. Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha, 1,8929 ha, 1,2622 ha və 5,6782 ha torpaq sahələrinin (ümumilikdə 37,2027 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 340000 Azn təşkil edir. Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 780000 AZN təşkil edir. Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62A ünvanında istifadədə olan 0,29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin likvid dəyəri 7.680.000 AZN təşkil edir. Buna görə də məhkəmə kollegiyası ekspert rəyinə əsaslanaraq, belə nəticəyə gəlir ki, qətnamə ipoteka predmetlərinin ilkin satış qiymətləri hissəsində dəyişdirilməli və ipoteka predmeti olan əmlakların dəyəri ekspert rəyinə uyğun müəyyən edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 384.0.3-cü maddəsinə əsasən apelyasiya instansiyası məhkəməsi qətnaməni dəyişdirə bilər. İş üzrə aparılmış məhkəmə əştəəşünaslıq (qiymətləndirmə) ekspertizalarının dəyəri olaraq 1000 (min) manat pul cavabdeh “X3” MMC-dən tutularaq X10 hesabına (VÖEN: **********, Hesab N AZN: AZ30GUNA********************, Bank: GUNAY BANK ASC, VÖEN: **********, Müxbir hesab: AZ25 NABZ**********000047944, KOD: 505594, SWİFT GUNAAZ22), 5000 (beş min) manat ekspert xərcini İddiaçı QSC BOKT-dan tutularaq “xxxx” MMC, “xxxx” ASC, Cari hesab: AZ53PAHA********************, VÖEN: ********** saylı hesaba keçirilməlidir. Belə ki, Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası belə nəticəyə gəlir ki, apelyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(060)-5745/2019 saylı, xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi Cavabdeh3 mülkiyyətində olan Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, 11,9901 ha, 3,7863 ha, 9,4632 ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 33,4374 ha torpaq sahəsinin) ilkin satış qiyməti 300.000 manat, Cavabdeh3 mülkiyyətində olan İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 7,3311 ha, 11,759 ha, 29,381 ha, 7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsinin) ilkin satış qiyməti 510.000 manat, Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62A ünvanında istifadədə olan 0,29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisə ilkin satış qiyməti qiyməti 9.414.750 manat və Cavabdeh4 mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62B ünvanında istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin ilkin satış qiyməti 836.050 manat, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha, 1,8929 ha, 1,2622 ha və 5,6782 ha torpaq sahələrinə (ümumilikdə 37,2027 ha torpaq sahəsi) ilkin satış qiyməti 510.000 manat, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi) ilkin satış qiyməti 300.000 manat müəyyən edilməsi hissəsində dəyişdirilməli, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, 11,9901 ha, 3,7863 ha, 9,4632 ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 33,4374 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 305000 AZN, Cavabdeh3 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən torpaq sahələri 7,3311 ha, 11,759 ha, 29,381 ha, 7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 510000 AZN, Cavabdeh4 mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62B ünvanında istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin likvid dəyəri 920000 AZN, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha, 1,8929 ha, 1,2622 ha və 5,6782 ha torpaq sahələrinin (ümumilikdə 37,2027 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 340000 Azn, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 780000 AZN, Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62A ünvanında istifadədə olan 0,29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin likvid dəyəri 7.680.000 AZN müəyyən edilməli, qətnamə qalan hissələrdə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 382, 384.0.1, .84.0.3, 393, 402, 405 və 406-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası QƏT ETDİ: Apelyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(060)-5745/2019 saylı, xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsi Cavabdeh3 mülkiyyətində olan Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, 11,9901 ha, 3,7863 ha, 9,4632 ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 33,4374 ha torpaq sahəsinin) ilkin satış qiyməti 300.000 manat, Cavabdeh3 mülkiyyətində olan İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 7,3311 ha, 11,759 ha, 29,381 ha, 7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsinin) ilkin satış qiyməti 510.000 manat, Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62A ünvanında istifadədə olan 0,29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisə ilkin satış qiyməti qiyməti 9.414.750 manat və Cavabdeh4 mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62B ünvanında istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin ilkin satış qiyməti 836.050 manat, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha, 1,8929 ha, 1,2622 ha və 5,6782 ha torpaq sahələrinə (ümumilikdə 37,2027 ha torpaq sahəsi) ilkin satış qiyməti 510.000 manat, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələrinə (ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi) ilkin satış qiyməti 300.000 manat müəyyən edilməsi hissəsində dəyişdirilsin. Cavabdehlər Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 3,7867 ha, 11,9901 ha, 3,7863 ha, 9,4632 ha, 2,5257 ha, 0,6235 ha və 1,2619 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 33,4374 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 305000 AZN, Cavabdeh3 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən torpaq sahələri 7,3311 ha, 11,759 ha, 29,381 ha, 7,3488 ha və 2,9347 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 58,7546 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 510000 AZN, Cavabdeh4 mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62B ünvanında istifadədə olan 0,23815 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 2289,7 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin likvid dəyəri 920000 AZN, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki Şamaxı rayonu, Hacıqədirli kəndində yerləşən sahələri 5,033 ha, 0,6201 ha, 6,31 ha, 5,6792 ha, 0,6308 ha, 3,1554 ha, 1,2616 ha, 5,6793 ha, 1,8929 ha, 1,2622 ha və 5,6782 ha torpaq sahələrinin (ümumilikdə 37,2027 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 340000 Azn, Cavabdeh5 mülkiyyətindəki İsmayıllı rayonu, Qubaxəlilli kəndində yerləşən sahələri 45,8899 ha və 44,4012 ha olan torpaq sahələrinin (ümumilikdə 90,291 ha torpaq sahəsi) likvid dəyəri 780000 AZN, Cavabdeh2 MMC-nin mülkiyyətindəki Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi, 62A ünvanında istifadədə olan 0,29878 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 13331,6 kv.m olan əmlak kompleksi kimi müəssisənin likvid dəyəri 7.680.000 AZN müəyyən edilsin. Qətnamə qalan hissələrdə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. İş üzrə aparılmış məhkəmə əştəəşünaslıq (qiymətləndirmə) ekspertizalarının dəyəri olaraq 1000 (min) manat pul cavabdeh “X3” MMC-dən tutularaq X10 hesabına (VÖEN: **********, Hesab N AZN: AZ30GUNA********************, Bank: GUNAY BANK ASC, VÖEN: **********, Müxbir hesab: AZ25 NABZ**********000047944, KOD: 505594, SWİFT GUNAAZ22), 5000 (beş min) manat məbləğində ekspert xərci İddiaçı QSC BOKT-dan tutularaq “xxxx” MMC, “xxxx” ASC, Cari hesab: AZ53PAHA********************, VÖEN: ********** saylı hesaba keçirilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən iki ay müddətində Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər. Apelyasiya instansiya məhkəməsinin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən iki ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən:Lətifə Məmmədova Hakimlər: Gülnarə Tağızadə Telman Quliyev