Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(106)-51/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şirvan şəhəri İş № 2(106)-51/2024 15.08.2024 ŞİRVAN APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ İddiaçı Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh və mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxs X6 qarşı “kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi, kredit müqaviləsi üzrə borcun qaytarılması, tutmanın ipotekapredmetinə yönəldilməsi və sair” tələbinə dair iddiası ilə bağlı mülki iş üzrə Açar sözlər: kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi, tələbin ipoteka predmetinə yönəldilməsi; ilkin satış qiyməti dəyişdirildi X25 Fehruz oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, X44u və X4 ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi V66 katibliyi, İddiaçının nümayəndəsi X14 iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin (ASC-nin) Cavabdeh və üçüncü şəxs X7 qarşı “kredit müqaviləsinin ləğvi, kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi, ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi, ipoteka predmeti olan əmlakın açıq hərracdan satılması, mənzildən istifadə hüququna xitam verilməsi və mənzilin boşaldılması” tələbinə dair Xocavənd Rayon Məhkəməsinin 18 mart 2022-ci il tarixli, 2(069)-1/2022 saylı qətnaməsindən Cavabdeh və onun vəkili və nümayəndəsi Vəkil3 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə, apellyasiya icraatı qaydasında Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin inzibati binasında (Şirvan şəhəri, Naxçıvan küçəsi 3) açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi. İşin halları: İddiaçı Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti Cavabdeh və mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxs X6 qarşı “kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi, kredit müqaviləsi üzrə borcun qaytarılması, tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi və sair” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Xocavənd Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi, həmin kredit müqaviləsindən irəli gələn xx.xx.2019-cu il tarixinə olan 47180.54 manat əsas borc, 2993.68 manat faiz borcu, ödənilmiş 30.40 manat məbləğində dövlət rüsumu, həmçinin 30 manat ipoteka predmentinə tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş rüsumun Cavabdeh tutularaq xeyrinə ödənilməsi, Cavabdeh ilə bağlanan xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF/1 saylı ipoteka müqaviləsi əsasında tam mülkiyyət hüququ üzrə Cavabdeh məxsus olan ünvan 1 ünvanında mülkiyyətində olan 0.02 ha torpaq sahəsinə və onun üzərində yerləşən fərdi yaşayış evinə tutmanın yönəldilməsi, açıq hərracda satılması və həmin ipoteka ilə təmin edilmiş kredit borcunun ipoteka predmentinin açıq hərracda satışından əldə edilmiş pul vəsaiti hesabına ödənilməsi, ipoteka predmeti olan əmlak satıldıqdan sonra əldə edilən vəsait kredit borcunu ödəməzsə, qalan məbləğin Cavabdeh tutulması, cavabdehin ipotekaya qoyduğu fərdi yaşayış evinə tutmanın yönəldilməsi ilə bağlı fərdi yaşayış evinin boşaldılmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Sonradan iddiaçı tələbin həcmini borc məbləği hissədə artıraraq "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi, həmin kredit müqaviləsindən irəli gələn xx.xx.2021-ci il tarixinə olan 47180.54 manat əsas borc, 9993.79 manat faiz borcu, ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun, 0.40 manat bank xitməti haqqının, həmçinin 30 manat ipoteka predmentinə tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş rüsumunun Cavabdeh tutularaq xeyrinə ödənilməsi, Cavabdeh ilə bağlanan xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF/1 saylı ipoteka müqaviləsi əsasında tam mülkiyyət hüququ üzrə Cavabdeh məxsus olan ünvan 1 ünvanında mülkiyyətində olan 0.02 ha torpaq sahəsinə və onun üzərində yerləşən fərdi yaşayış evinə tutmanın yönəldilməsi, açıq hərracda satılması və həmin ipoteka ilə təmin edilmiş kredit borcunun ipoteka predmentinin açıq hərracda satışından əldə edilmiş pul vəsaiti hesabına ödənilməsi, ipoteka predmeti olan əmlak satıldıqdan sonra əldə edilən vəsait kredit borcunu ödəməzsə qalan məbləğin Cavabdeh tutulması, cavabdehin ipotekaya qoyduğu fərdi yaşayış evinə tutmanın yönəldilməsi ilə bağlı fərdi yaşayış evinin boşaldılmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçının tələbi əsaslandırılmışdır ki, "xxxx" ASC-nin Gənclik filialı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinə əsasən, bank tərəfindən cavabdehə ünvan 1 ünvanında yaşayış sahəsinin alınması məqsədilə 300 (üç yüz) ay müddətinə, illik 8 faiz ödəmək şərti ilə 50000 (əlli min) manat məbləğində, aylıq əsasla qaytarılmaq şərti ilə kredit verilmişdir. Kreditin təminatı qismində Cavabdeh xx.xx.2015-ci il tarixdə "xxxx" ASC-nin Gənclik filialı ilə və satıcı X19 ilə 497/ZABGF/1 saylı alğı-satqı və ipoteka müqaviləsi bağlanmışdır. Alğı-satqı və ipoteka müqaviləsinin 1-ci bəndinə əsasən satıcı Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2015-ci il tarixli RX ******* saylı çıxarışa əsasən mülkiyyətində olan 200 kv.m torpaq sahəsində yerləşən, 3 otaqlı ümumi sahəsi 61.1 kv.metr, o cümlədən yaşayış sahəsi 41.1 kv.metr olan, ünvan 1 ünvanında yerləşən 1 mərtəbəli, 3 otaqlı fərdi yaşayış evini alıcıipoteka qoyanın mülkiyyətinə vermişdir. Satılan fərdi yaşayış evi Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2015-ci il tarixli RX ******* saylı çıxarışa əsasən satıcıya məxsusdur. Fərdi yaşayış evinin satış qiyməti 62850 (altmış iki min səkkiz yüz əlli) manatdır, fərdi yaşayış evinin dəyərinin 12850 (on iki min səkkiz yüz əlli) manatı alıcıipoteka qoyanın özü tərəfindən, 50000 manatı isə kredit kreditor ipoteka saxlayan tərəfindən 02 aprel 2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinə əsasən alıcıipoteka qoyana verilmiş kredit vesaiti hesabına ödənilir. Alıcı-ipoteka qoyan satılan fərdi yaşayış evi (bundan sonra ipoteka predmenti) bu müqavilə üzrə yaranmış hüquqa əsasən, onunla kreditor-ipoteka saxalayan arasında bağlanmış 02 aprel 2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsi üzrə yaranmış öhdəliyin təminatı kimi kreditor-ipoteka saxalayana ipotekaya verir. Kredit üzrə əsas borc və faizlər hər növbəti ayın 5-dək aylıq 385.91 manat məbləğində bərabər hissələrlə ödənilir. Borcalan tərəfdən faktiki ödənişlərin məbləği artıq olduqda, növbəti aylıq ödənişlərin məbləği 02 aprel 2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin şərtlərinə müvafiq olaraq azaldıla bilər. İpoteka predmeti kredit müqaviləsi üzrə kreditor-ipoteka saxlayanın tələblərini (o cümlədən hesablanmış faiz, dəbbə pulu, habelə tələbin yönədilməsi ilə bağlı digər xərclər) ödəniş vaxtına mövcud olduğu həcmdə təmin edir. Cavabdeh kredit müqaviləsinin müddəti ərzində öz öhdəliklərini pozaraq ödəniş müddətlərini dəfələrlə ötürmüşdür və kredit müqaviləsi üzrə borc öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. Dəfələrlə şifahi, telefon bağlantısı və rəsmi bildirişlərlə edilən xəbərdarlıqlara baxmayaraq, cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərini icra etməyərək, gecikməyə səbəb olmuşdur. Nəticədə iddiaçı məhkəməyə müraciət etməyə məcbur olmuşdur. 22 iyul 2016-cı il tarixdə Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının müvafiq qərarına əsasən "xxxx" ASC-nin bank fəaliyyətinə dair lisenziyası ləğv edilmişdir. Azərbaycan İpoteka Fondu ASC ilə Bank "xxxx" ASC arasında imzalanmış 23 may 2011-ci il tarixli 31 saylı xidmət müqaviləsinə əlavə olaraq 25 iyul 2016-cı il tarixli 31-2507/16 saylı ipoteka kreditlərinin reyestrinə əsasən, xidmət olunması üçün "xxxx" ASC-nin Azərbaycan İpoteka Fondu ASC xətti ilə verilmiş bütün ipoteka kreditləri Bank "xxxx" ASC-nə təhkim edilmişdir. Bu barədə, cavabdehə dəfələrlə şifahi, yazılı və KİV hesabına məlumat verilmişdir. İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktları: a) Birinci instansiya məhkəməsində icraat. Birinci instansiya məhkəməsində Cavabdeh nümayəndəsi X20 iddianı qismən qəbul edib izahatında göstərmişdir ki, iddiaçı Bank "xxxx" ASC Cavabdeh və X8 qarşı «kredit müqaviləsinin ləğvi, kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi, ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi, ipoteka predmeti olan əmlakın açıq hərracdan satılması, mənzildən istifadə hüququna xitam verilməsi və mənzilin boşaldılması» tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Bank "xxxx" ASC iddia tələbinin artılması barədə ərizə göndərərək, faiz borcunu 9993.79 manat göstərmişdir. Göründüyü kimi bank tərəfindən faiz borcu şişirdilmişdir. Məhkəmə tərəfindən məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası təyin edilmiş, ekspert rəyi ilə xx.xx.2020-ci il tarixə əsas borc üzrə 47326.23 manat, faiz borcu üzrə isə 1533.46 manat olması müəyyən edilmişdir. Ona görə də, iddianın faiz hissəsini ekspert rəyinə uyğun olaraq qismən təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Birinci instansiya məhkəməsində mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxs X5 nümayəndəsi X12 iddianı qismən qəbul edib cavabdehin nümayəndəsinin izahatı ilə oxşar məzmunda izahat vermişdir. Xocavənd Rayon Məhkəməsinin 18 mart 2022-ci il tarixli 2(069)-1/2022 saylı qətnaməsi ilə iddia qismən təmin olunaraq, "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi, Cavabdeh 47180.54 manat əsas, 1533.46 manat faiz borcu, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu, 0.40 manat bank xitməti haqqı və ipoteka predmentinə tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş 30 manat rüsumun tutularaq iddiaçı Bank "xxxx" ASC-nin xeyrinə ödənilməsi, tutmanın xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF/1 saylı alğı-satqı və ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka predmeti olmaqla ünvan 1 ünvanında 200 kv.m torpaq sahəsində yerləşən, 3 otaqlı ümumi sahəsi 61.1 kv.metr,,o cümlədən yaşayış sahəsi 41.1 kv.metr olan fərdi yaşayış evinə bazar dəyəri 45000 manat, likvid dəyəri 36000 manat müəyyən edilməklə yönəldilərək ixtisaslaşdırılmış təşkilatlar tərəfindən açıq hərracda satılması, satışdan əldə olunan pul vəsaiti hesabına 47180.54 manat əsas, 1533.46 manat faiz borcu, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu, 0.40 manat bank xitməti haqqı və ipoteka predmentinə tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş 30 manat rüsumun iddiaçı Bank "xxxx" ASC-nin xeyrinə ödənilməsi, borc məbləği ödənildikdən sonra qalan pul vəsaitinin mülkiyyətçi Cavabdeh qaytarılması, fərdi yaşayış evinin açıq hərracda satıldıqdan 1 (bir) aydan gec olmayaraq boşaldılması, iddia qalan hissələrdə təmin olunmaması qət edilmişdir. Apellyasiya şikayətinin və ona etirazın dəlilləri, məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları: b) Apellyasiya şikayətinin dəlilləri: Cavabdeh qətnamədən apellyasiya şikayəti verərək qismən, faiz borcu hissəsində tamamilə, əsas borc hissədə isə 35000 manatdan artıq hissədə ləğv edilməsi, eləcə də ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti hissəsində ləğv edilməsi və həmin hissələrdə iddianın rədd edilməsi barədə yeni qətnamə qəbul edilməsi xahiş etmişdir. Apellyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmşdır ki, ipoteka müqaviləsinin şərtinə görə ipoteka predmeti olan ev xx.xx.2015-ci il tarixə müqavilə bağlanan zaman 62850 (altmış iki min səkkiz yüz əlli) manat qiymətləndirilmiş və həmin dəyərin 12850 manatı onun tərəfindən, qalan 50000 manatı isə bankdan ayrılan kredit vəsaiti hesabına ödənilmişdir. Lakin 6 il sonra, manatın dəyəri 70 faiz devalivasiyaya məruz qalandan sonra, tikinti materialları və torpağın dəyəri artandan sonra xx.xx.2021-ci il tarixinə güya bazar dəyəri 45000 manat, likvid dəyəri isə 36000 manat müəyyən edilmişdir. İpoteka predmeti obyektiv qiymətləndirilməmiş və qiymətləndirilən tarixə və eyni zamanda hazırkı tarixə bazar dəyərindən qat-qat aşağı qiymətləndirilib. Qətnamədən göründüyü kimi, ilkin satış qiyməti də dəqiq göstərilməyib. Mübahisənin aydınlaşdırılmayan digər tərəfi isə ondan ibarətdir ki, müqavilə tərəfləri kreditor-İpoteka saxlayan "xxxx" ASC-nin Gənclik filialı, alıcı-İpoteka qoyan Cavabdeh, satıcı isə X15r. Hazırkı mülki iş üzrə isə iddiaçı Bank "xxxx" ASC-dir. Həmçinin, məhkəmə qətnaməsinin kredit müqaviləsi üzrə borc məbləğinin tutulması hissəsi ilə razı deyillər. Ona görə ki, ekspert rəyi ilə ödənişlərin hesablanması düzgün hesablanmayıb. Ödənişlərin çox hissəsi əsassız olaraq faiz və digər borclara silinsə də, əsas borc hissəsində silinmələr düzgün apanlmamışdır. Halbuki, əsas borc məbləği üzrə 35000 manat pul tutulmalı idi. Lakin iddiaçı ödənilən məbləğləri əsas borcdan deyil, əsassız olaraq faiz və cərimə borcuna silib. Belə olan halda, Xocavənd Rayon Məhkəməsinin 18 mart 2022-ci il tarixli qətnaməsi faiz borcunun tutulması hissəsində tamamilə, əsas borcun tutulması hissəsində isə qismən 35000 manatdan yuxarı olan hissədə ləğv edilməlidir. Hazırkı mülki iş materiallarından görünür ki, ipoteka predmetinin qiymətləndirilməsi barədə qiymətləndiricinin rəyi əmlakın həqiqi bazar dəyərini əks etdirmir. Rəydə qeyd edilən qiymət ipoteka predmetinin real bazar dəyərindən qat-qat aşağı qiymətləndirilmişdir. Eyni zamanda rəy qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq əsaslandırılmamışdır. Hələ ipoteka müqaviləsi bağlanan zaman yəni, xx.xx.2015-ci il tarixli müqavilə bağlanan zaman ipoteka əmlakının qiyməti 62850 manat qiymətləndirildiyi halda, 6 il sonra tikinti materiallarının dəyəri 2 dəfədən çox artdıqdan sonra, ipoteka əmlakının olduğu ərazinin dəyərinin 2 dəfədən çox artdığı bir zamanda xx.xx.2021-ci ildə əmlakın bazar dəyərinin 45000 manat, likvid dəyərinin 36000 manat təşkil etməsi barədə verilən rəy mötəbər hesab edilə bilməz. Belə bir rəy mötəbər sübutlarla əsaslandırılmalıdır. Qiymətləndirici həmin qiyməti haradan götürməsi, hansı əsasla hesablaması, hansı metodika əsasında qiymətləndirmənin aparılmasını ətraflı izah etməlidir. Sözügedən rəydə qeyd edilən qiymətə ipoteka əmlakı olan ərazidə o evin heç yarısını da tapmaq mümkün deyil. c) Apellyasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri: Apellyasiya şikayətlərinə qarşı etiraz daxil olmamışdır. ç) Apellyasiya instansiyası məhkəməsində birinci icraat İşə Cavabdeh apellyasiya şikayəti əsasında baxılmış, Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının (hakimlər – Tale Kərimov (sədrlik edən və məruzəçi), Tofiq Heydərov və Müşfiq Həsənov) 2(106)-1260/2022 nömrəli iş üzrə 22 iyun 2022-ci il tarixli qətnaməsi ilə apellyasiya şikayəti qismən təmin edilmiş, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin bazar dəyəri ilə 45.000 manat müəyyən olunması hissəsində ləğv edilmiş, qətnamə cavabdehin apellyasiya şikayətinə münasibətdə mübahisələndirilən qalan hissələrdə dəyişdirilməmişdir. d) Kassasiya instansiyası məhkəməsində birinci icraat İşə Cavabdeh kassasiya şikayəti əsasında baxılmış, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının (hakimlər Zaur Əliyev, Əhməd Nurməmmədov, Abiddin Hüseynov) 12 dekabr 2022-ci il tarixli, 2(102)-5643/2022 saylı qərarı ilə kassasiya şikayəti qismən təmin edilmiş, Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 2(106)- 1260/2022 nömrəli, 22 iyun 2022-ci il tarixli qətnaməsi “ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinə aid hissədə ləğv edilmiş və həmin hissədə iş yeni apellyasiya baxışına göndərilmişdir.” e) Məhkəmə iclasında iştirak edən şəxslərin izahatları: Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi X2 sonuncu qiymətləndirmə Rəyi ilə razı olduğunu və ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin qiymətləndirmə rəyinə uyğun dəyşdiriməsinə etirazlarının olmamasını bildirmişdir. Cavabdeh və üçüncü şəxs X3 apellyasiya baxışında iştirak etməmişdir. Qeyd edilən tərəflərə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə müəyyən edilmiş qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, qeyd edilən tərəflər məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməmələrinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişlər. Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 376.2-ci maddəsinə əsasən işə məlumat verilmiş, lakin iştirak etməyən tərəflədin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Apellyasiya baxışının hədləri: Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1-ci maddəçinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır. Həmin Məcəllənin 372.6-cı maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun barəsində açıq və ya dolayısı ilə mübahisə edilən hissəsi üzrə, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Həmin Məcəllənin 372.7-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır. Azərbaycan Respublikası Kоnstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Prоssesual Məcəlləsinin 372-ci maddəsinin apellyasiya baхışının hədləri barədə müddəalarının həmin Məcəllənin 372.1. və 372.7.-ci maddələrinin tələbləri baхımından şərh edilməsinə dair” 20 may 2011-ci il tariхli qərarında Kоnstitusiya Məhkəməsinin hüquqi mövqeyi belədir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsini yalnız mübahisələndirilən hissədə yохlamalıdır. Bununla əlaqədar оlaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi qətnamənin mübahisələndirilməyən hissəsinə tохunmamalıdır. Qətnamənin tərəflərin mübahisələndirilməyən, оnun əsaslığını şübhə altına alınmayan hissədə ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi dispоzitivlik və çəkişmə prinsipinin pоzulması kimi qiymətləndirilməlidir.” Hazırkı iş üzrə apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsi, kassasiya instansiyası məhkəməsinin qərarına əsasən, ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin müəyyən edilməsinə dair hissədə ləğv edildiyindən, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin cavabdehə münasibətdə, ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin müəyyən edilməsinə dair hissədə apellyasiya şikayətinin dəlilləri üzrə qismən yохlanılmasını düzgün hеsab еdir. Mülki işə tətbiq edilən hüquq: Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 421.2-ci maddəsinə əsasən, tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 424.5-cü maddəsinə əsasən, əgər müqavilənin dəyişdirilməsinə və ya ləğvinə onu tərəflərdən birinin əhəmiyyətli dərəcədə pozması əsas vermişdirsə, digər tərəf müqavilənin dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi nəticəsində dəyən zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 295-ci maddəsinə əsasında, girov saxlayanın (kreditorun) tələblərinin ödənilməsi üçün tutma girov qoyulmuş əşyaya borclu girovla təmin edilmiş öhdəliyi onun cavabdeh olduğu səbəblərdən icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə yönəldilə bilər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 317.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, borclu təminat vasitəsi ipoteka olan əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, ipoteka saxlayan daşınmaz əşyanın satılmasını tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 319.1-ci maddəsinə görə, əgər borclu icrasını təmin etmək üçün əşyanın ipotekaya verildiyi öhdəliklərinin yerinə yetirilməsini gecikdirirmişsə, ipoteka saxlayan ipoteka ilə yüklü edilmiş obyekti açıq hərracdan satmaq hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 296.1-ci maddəsinə əsasən, girov saxlayanın tələbinin məhkəməyə müraciət edilmədən, girov qoyulmuş əşya hesabına ödənilməsinə girov saxlayanla girov qoyanın notariat qaydasında təsdiqlənmiş razılaşması əsasında yol verilir. Belə razılaşma ilə hüquqları pozulmuş şəxsin iddiası üzrə məhkəmə həmin razılaşmanı etibarsız saya bilər. Bu cür razılaşma olmadıqda girov saxlayanın (kreditorun) tələbinin girov qoyulmuş əşyanın dəyərindən ödənilməsi məhkəmənin qərarı ilə həyata keçirilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 279-cu maddəsinə uyğun olaraq, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, girov saxlayanın tələblini girov faktiki təminat məqamında malik olduğu həcmdə təmin edir. Bu tələbə həmçinin faizlər, dəbbə pulu, icranın gecikdirilməsi ilə vurulmuş zərərin əvəzinin ödənilməsi, habelə girov qoyulmuş əşyanın saxlanılması və salamatlığı üçün girov saxlayanın zəruri xərcləri və tutma xərcləri daxildir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun ) xeyrinə müəyyən hərəkət etməlidir, məsələn, pul ödəməli, xidmətlər göstərməli, əmlak verməli, iş görməli və i.a və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasının tələb etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 448.1-ci maddəsi əsasında, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 449.1-ci maddəsinə əsasən, özgəsinin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitini əsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Faizlərin miqdarı pul öhdəliyinin və ya onun müvafiq hissəsinin icra edildiyi gün üçün bank uçot dərəcəsi ilə müəyyənləşdirilir. Borc məhkəmə qaydasında tutulduqda məhkəmə kreditorun tələbini qərarın çıxarıldığı gün üçün bank uçot dərəcəsini əsas götürməklə ödəyə bilər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 449.4-cü maddəsinə uyğun olaraq, özgə vəsaitindən istifadə üçün faizlər, əgər müqavilədə faizlərin hesablanması üçün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 10.4-cü maddəsinə əsasən, ipoteka müqaviləsi dövlət qeydiyyatına alındığı andan qüvvəyə minir. “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2005-ci il 15 aprel tarixli Qanununun 33-cü və 36.1-ci maddələrində əsasən, Borclu əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün ipoteka predmetinə tutma yönəldilə bilər. İpoteka saxlayan bu qanunun 36.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan məlumatı əks etdirən bildirişi ipoteka qoyana, bildirişin surətini isə ona məlum olan sonrakı ipoteka saxlayanlara, o cümlədən birgə ipoteka saxlayanlara verilməsini təsdiq etmə üsulu ilə göndərməklə ipoteka predmetinə tutmanı yönəltməyə başlaya bilər. Həmin Qanununun 33-cü maddəsinə əsasən, borclu əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün ipoteka predmetinə tutma yönəldilə bilər. Həmin Qanunun 34.1.1-ci maddəsinə əsasən, əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin vaxtında icra olunmaması ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi üçün əsasdır. «İpoteka haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 39.3-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında qərar qəbul edərək, qərarda ipoteka predmətinin ilkin satış qiymətini göstərməlidir. «İpoteka haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 39.3.3-cü maddəsinə əsasən, ilkin satış qiyməti ipoteka qoyanla ipoteka saxlayanın razılaşması əsasında, mübahisə olduqda isə müstəqil qiymətləndiricinin rəyi əsasında məhkəmə tərərfindən müəyyən edilir. «İpoteka haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 59.3.1 və 59.3.2-ci maddələrinə əsasən ipoteka qoyulmuş yaşayış evinə və ya mənzilə tutma yönəldildikdə və o satıldıqda ipoteka qoyan və onunla birlikdə yaşayan ailə üzvləri və digər şəxslər tutduqları yaşayış sahəsini ən geci bir ay ərzində tərk etməlidirlər, bu şərtlə ki, yaşayış evi və ya mənzil ipoteka müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılması üçün ipoteka qoyulmuş olsun; və ya ipoteka qoyanla birlikdə yaşayan yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvləri və digər şəxslər ipoteka müqaviləsi bağlanarkən həmin evə (mənzilə) tutma yönəldildikdə və o satıldıqda onu tərk etmək barədə notariat qaydasında təsdiq edilmiş öhdəlik götürmüş olsunlar. İpoteka müqaviləsi bağlandıqdan sonra həmin evə və ya mənzilə qeydiyyata alınmış şəxslər belə öhdəlik götürmüş sayılırlar. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. "İpoteka haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun: 33-cü maddəsinə əsasən borclu əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün ipoteka predmetinə tutma yönəldilə bilər. 34.1-ci maddəsinə əsasən əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin vaxtında icra olunmaması, əsas öhdəlik üzrə faizlərin ödənilməsi müddətlərinin ardıcıl olaraq iki dəfə pozulması ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququnun yaranması anıdır. 39.1-ci maddəsinə əsasən ipoteka saxlayan ipoteka müqaviləsi üzrə tələbinin ödənilməsi üçün iddia ilə məhkəməyə müraciət edə bilər. Həmin Qanunun 39.3. və 39.3.3cü maddələrinə əsasən, məhkəmə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında qərar qəbul edərkən ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətini qərarda göstərməlidir. İlkin satış qiyməti ipoteka qoyanla ipoteka saxlayanın razılaşması əsasında, mübahisə olduqda isə müstəqil qiymətləndiricinin rəyi əsasında məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi: Məhkəmə kollegiyası iş materiallarını tədqiq edərək hesab edir ki, apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməlidir. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya şikayətinin dəlilləri üzrə dəyərləndirmə apararaq hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi iş üçün əhəmiyyətli olan halları kifayət qədər araşdırsa da, mübahisə predmeti ilə bağlı tərəflərin yaranmış qarşılıqlı münasibətləri üzrə hüquqi nəticəyə gələrkən, tətbiq edilməli olan maddi hüquq normalarını düzgün tətbiq etməmişdir. Həmçinin Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 392.2-ci maddəsinə əsasən apellyasiya şikayəti təmin edilmədikdə və ya məhkəmənin qətnaməsi dəyişdirildikdə, apellyasiya instansiyası məhkəməsi hansı dəlillərə əsasən şikayətin təmin edilmədiyini və yaxud qətnamənin dəyişdirildiyini göstərməyə borcludur. Bundan əlavə “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun qərarında göstərilmişdir ki, kassasiya və apellyasiya instansiya məhkəmələri aşağı instansiya məhkəmələrinin qətnamələrindən şikayətlərə baxdıqda qəbul etdikləri aktlarda verilən şikayətlərin dəlillərinə müfəssəl hüquqi qiymət verməlidirlər. İş materiallarında olan Beyləqan RPŞ tərəfindən xx.xx.2013-cü il tarixdə verilmiş, AZE seriyalı ******** №-li şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, Cəfərov X10 rayonunun Kuropatkin kəndində qeydiyyatdadır. İş materiallarında olan Xocavənd RPŞ tərəfindən xx.xx.2014-cü il tarixdə verilmiş, AZE seriyalı 14436708 №-li şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, X1 rayonunun Kuropatkin kəndində qeydiyyatdadır. İş materiallarında olan xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsindən görünür ki, "xxxx" ASC-nin Gənclik filialı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinə əsasən, bank tərəfindən cavabdehə ünvan 1 ünvanında yerləşən yaşayış sahəsinin alınması məqsədilə 300 (üç yüz) ay müddətinə, illik 8 (səkkiz) faiz ödəmək şərti ilə 50.000 (əlli min) manat məbləğində, aylıq əsasla qaytarılmaq şərti ilə kredit verilmişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF/1 saylı alqı-satqı və ipoteka müqaviləsindən görünür ki, kreditin təminatı qismində Cavabdeh xx.xx.2015-ci il tarixdə "xxxx" ASC-nin Gənclik filialı ilə və satıcı X19 ilə 497/ZABGF/1 saylı alqı-satqı və ipoteka müqaviləsi bağlanmışdır. Alqı-satqı və ipoteka müqaviləsinin 1-ci bəndinə əsasən satıcı, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2015-ci il tarixli RX ******* saylı çıxarışa əsasən mülkiyyətində olan 200 kv.m torpaq sahəsində yerləşən, 3 otaqlı ümumi sahəsi 61,1 kv.m, o cümlədən yaşayış sahəsi 41,1 kv.m olan, ünvan 1 ünvanında 1 mərtəbəli, 3 otaqlı fərdi yaşayış evini alıcı-ipoteka qoyanın mülkiyyətinə vermişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinə əlavədən görünür ki, "xxxx" ASC-nin Gənclik filialı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinə əsasən, 300 ay müddətinə hər ay 385,91 manat, sonuncu ay 384 manat ödəməlidir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların X13 Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri tərəfindən verilmiş xx.xx.2015-ci il tarixli RX ******* saylı çıxarışdan görünür ki, ünvan 1 ünvanında 200 kv.m torpaq sahəsində yerləşən, 3 otaqlı ümumi sahəsi 61,1 kv.m, o cümlədən yaşayış sahəsi 41,1 kv.m olan fərdi yaşayış evi Cavabdeh adına xüsusi mülkiyyət kimi hüquqi qeydiyyatdan keçirilmiş və bu barədə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 114 nömrəli reyestr kitabının 33 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların X13 Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri tərəfindən verilmiş xx.xx.2015-ci il tarixli RX ******* saylı çıxarışdan görünür ki, Cavabdeh mülkiyyətində olan ünvan 1 ünvanında 200 kv.m torpaq sahəsində yerləşən, 3 otaqlı ümumi sahəsi 61,1 kv.m, o cümlədən yaşayış sahəsi 41,1 kv.m olan fərdi yaşayış evi 300 ay müddətində "xxxx" ASC-nin Gənclik filialı ipoteka ilə yüklü edilmiş və bu barədə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 114 nömrəli reyestr kitabının 33 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarında olan ZB-İP № 000997 saylı ipoteka kağızının surətindən görünür ki, Zaminbank» ASC-nin Gənclik filialı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinə əsasən, bank tərəfindən cavabdehə ünvan 1 ünvanında yerləşən yaşayış sahəsinin alınması məqsədilə 300 (üç yüz) ay müddətinə, illik 8 (səkkiz) faiz ödəmək şərti ilə 50.000 (əlli min) manat məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarında olan 19 dekabr 2019-cu il tarixli RİED 2019/6682 saylı maliyyə arayışından görünür ki, xx.xx.2019-cu il tarixə Cavabdeh banka əsas borc məbləği 47.180,54 manat, ümumi faiz borcu 2.993,68 manat təşkil edir. İş matariallarında olan xx.xx.2017-ci il tarixli, İH-2017/4468 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişdən görünür ki, "xxxx" ASC ilə Bank "xxxx" ASC arasında imzalanmış 23 may 2011-ci il tarixli 31 saylı xidmət müqaviləsinə əlavə olaraq 25 iyul 2016-cı il tarixli 31-2507/16 saylı ipoteka kreditlərinin reystrinə əsasən, xidmət olunması üçün "xxxx" ASC-nin "xxxx" ASC-nin vəsaiti hesabına verilmiş ipoteka kreditləri Bank "xxxx" ASC-yə təhkim edilmişdir. İş matariallarında olan xx.xx.2017-ci il tarixli, İH-2017/4262 saylı xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, Bank "xxxx" ASC kredit müqavilə üzrə bütün məbləğin geri ödənilməsi məqsədilə kredit müqaviləsinin ləğv olunması, tələbin ipoteka predmetinə yönəldilməsi, kredit borcunun ipoteka predmetinin açıq hərracda satışından əldə edilmiş pul vəsaiti hesabına ödənilməsi, ipoteka predmeti olan əmlak satıldıqdan sonra əldə edilən vəsait kredit borcunu ödəmədiyi təqdirdə qalan məbləğin cavabdehdən tutulması, mənzildə qeydiyyatda olan şəxslərin mənzildən istifadə hüququna xitam verilməsi və mənzilin boşaldılmasına dair iddia tələbi ilə məhkəməyə və ya icra qeydinin alınması məqsədi ilə notariat orqanına müraciət ediləcəyi barədə Cavabdeh xəbərdarlıq edilmişdir. İş materiallarında olan Beyləqan rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2014-cü il tarixli AZ-İ seriyalı 948409 №-li nikah haqqında şəhadətnamədən görünür ki, Cavabdeh ilə X9 arasında nikah 22 iyul 2014-cü il tarixdə bağlanmış və 26 nömrə ilə qeyd edilmişdir. Nikah bağlandıqdan sonra ərə Cəfərov, arvada Cəfərova soyadı verilmişdir. İş materiallarında olan X5 01 aprel 2015-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş ərizəsinin surətindən görünür ki, X18 məxsus ünvan 1 ünvanında mülkiyyətində olan 0,02 ha torpaq sahəsi üzərində yerləşən fərdi yaşayış evinin əri Cavabdeh tərəfindən alınmasına və ipoteka qoyulmasına etirazı yoxdur razıdır. İpotekaya qoyulmuş əmlaka gələcəkdə tutma yönəldikdə və ya həmin əmlak satıldıqda onu qeyd-şərtsiz tərk etməyi (boşaltmağı) və yuxarıda göstərilən ünvandan qeydiyyatdan çıxmağı öhdəsinə götürür. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2020-ci il tarixli 9/1751 saylı ekspert rəyindən görünür ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan bank tərəfindən təqdim olunmuş çıxarış məlumatları, maliyyə arayışı məlumatları və iddiaçı Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh («Borcalan») arasında bağlanılmış 02 aprel 2015ci il tarixli, 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin qeyd edilən şərtləri əsas götürülməklə, Cavabdeh iddiaçı tərəf Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə xx.xx.2019-cu il tarixə olan cəmi borcu 48.502,11 manat məbləğində müəyyən edilir, o cümlədən: əsas borc üzrə 47.326,23 manat, faiz borcu üzrə 1.175,88 manat müəyyən edilir. İş materiallarında olan 17 iyul 2020-ci il tarixli ekspertiza xərclərinə dair bildirişdən görünür ki, aparılmış tədqiqatın dəyəri 145 manat Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin Az.MEM, VÖEN **********, Kod 210005, m/h AZ41NABZ********************, SWİFT. Bik: CTREAZ22, VÖEN **********, hesab AZ34CTRE******************** saylı hesabına ödənilməlidir. İş materiallarında olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xx.xx.2021-ci il tarixli 01/21-306 saylı fərdi yaşayış evinin qiymətləndirilməsi barədə hesabatından görünür ki, Cavabdeh məxsus olan, ünvan 2 ünvanında yerləşən 3 otaqlı fərdi yaşayış evinin xx.xx.2021-ci il tarixə olan bazar dəyəri: 45.000 (qırx beş min) manat, likvid dəyəri: 36.000 (otuz altı min) manat təşkil edir. Ekspertizanın keçirilməsi üçün 300 (üç yüz) manat xidmət haqqı təyin edilmişdir. Xidmət haqqı iddiaçı Bank "xxxx" ASC tərəfindən keçirilməlidir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2021-ci il tarixli 9/6076 saylı ekspert rəyindən görünür ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərinlərə əsasən, iş materiallarında olan bank tərəfindən təqdim olunmuş hesabdan çıxarış məlumatları, maliyyə arayışı məlumatları və iddiaçı Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh («Borcalan») arasında bağlanılmış 02 aprel 2015-ci il tarixli, 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin qeyd edilən şərtləri əsas götürülməklə Cavabdeh iddiaçı tərəf Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə xx.xx.2019cu il tarixə olan cəmi borcu 48.502,11 manat məbləğində müəyyən edilir, o cümlədən: əsas borc üzrə 47.326,23 manat, faiz borcu üzrə 1.175,88 manat müəyyən edilir. İş materiallarında olan 29 sentyabr 2021-ci il tarixli ekspertiza xərclərinə dair bildirişdən görünür ki, aparılmış tədqiqatın dəyəri 100 manat Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin Az.MEM, VÖEN **********, Kod 210005, m/h AZ41NABZ********************, SWİFT. Bik: CTREAZ22, VÖEN **********, hesab AZ34CTRE******************** saylı hesabına keçirilməlidir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2022-ci il tarixli 9/9052 saylı ekspert rəyindən görünür ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərinlərə əsasən, iş materiallarında olan bank tərəfindən təqdim olunmuş hesabdan çıxarış məlumatları, maliyyə arayışı məlumatları və iddiaçı Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh («Borcalan») arasında bağlanılmış 02 aprel 2015-ci il tarixli, 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin qeyd edilən şərtləri əsas götürülməklə Cavabdeh iddiaçı tərəf Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə xx.xx.2020-ci il tarixə olan cəmi borcu 48.859,69 manat məbləğində müəyyən edilir, o cümlədən: əsas borc üzrə 47.326,23 manat, faiz borcu üzrə 1.533,46 manat müəyyən edilir. İş materiallarında olan xx.xx.2022-ci il tarixli ekspertiza xərclərinə dair bildirişdən görünür ki, aparılmış tədqiqatın dəyəri 100 manat Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin Az.MEM, VÖEN **********, Kod 210005, m/h AZ41NABZ********************, SWİFT. Bik: CTREAZ22, VÖEN **********, hesab AZ34CTRE******************** saylı hesabına keçirilməlidir. İş materiallarında borc məbləği iddiaçı tərəfindən artırılanadək birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən təyin olunmuş məhkəmə mühasibatlıq ekspertizasının xx.xx.2020-ci il tarixli 9/1751 saylı ekspert rəyindən görünür ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan bank tərəfindən təqdim olunmuş çıxarış məlumatları, maliyyə arayışı məlumatları və iddiaçı Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh («Borcalan») arasında bağlanılmış 02 aprel 2015-ci il tarixli, 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin qeyd edilən şərtləri əsas götürülməklə, Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixə banka olan cəmi borcu 48502.11 manat məbləğində müəyyən edilir, o cümlədən əsas borc üzrə 47326.23 manat, faiz borcu üzrə 1175.88 manat. İş üzrə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən təyin olunmuş qiymətləndirmə ekspertizası üzrə "xxxx" MMC-nin təqdim etdiyi xx.xx.2021-ci il tarixli 01/21-306 saylı fərdi yaşayış evinin qiymətləndirilməsi barədə hesabatından görünür ki, Cavabdeh məxsus olan, ünvan 2 ünvanında yerləşən 3 otaqlı fərdi yaşayış evinin xx.xx.2021-ci il tarixə olan bazar dəyəri 45000 (qırx beş min) manat, likvid dəyəri 36000 (otuz altı min) manat təşkil edir. İş üzrə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən bankın vəsatəti əsasında təkrarən təyin olunmuş məhkəmə mühasibatlıq ekspertizasının 30 sentyabr 2021-ci il tarixli 9/6076 saylı ekspert rəyindən görünür ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan bank tərəfindən təqdim olunmuş çıxarış məlumatları, maliyyə arayışı məlumatları və iddiaçı Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh («Borcalan») arasında bağlanılmış 02 aprel 2015-ci il tarixli, 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin qeyd edilən şərtləri əsas götürülməklə, Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixə banka olan cəmi borcu 48502.11 manat məbləğində müəyyən edilir, o cümlədən əsas borc üzrə 47326.23 manat, faiz borcu üzrə 1175.88 manat. İş üzrə borc məbləği iddiaçı tərəfindən artırılandan sonra birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən təyin olunmuş məhkəmə mühasibatlıq ekspertizasının 25 yanvar 2022-ci il tarixli 9/9052 saylı ekspert rəyindən görünür ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan bank tərəfindən təqdim olunmuş çıxarış məlumatları, maliyyə arayışı məlumatları və iddiaçı Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh («Borcalan») arasında bağlanılmış 02 aprel 2015-ci il tarixli, 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin qeyd edilən şərtləri əsas götürülməklə, Cavabdeh iddiaçı tərəf Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə xx.xx.2020-ci il tarixə olan cəmi borcu 48859.69 manat məbləğində müəyyən edilir, o cümlədən əsas borc üzrə 47326.23 manat, faiz borcu üzrə 1533.46 manat. İş materiallarında olan xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinə əlavədən görünür ki, "xxxx" ASC-nin Gənclik filialı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinə əsasən, 300 ay müddətinə hər ay 385,91 manat, sonuncu ay 384 manat ödəməlidir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların X13 Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri tərəfindən verilmiş xx.xx.2015-ci il tarixli RX ******* saylı çıxarışdan görünür ki, ünvan 1 ünvanında 200 kv.m torpaq sahəsində yerləşən, 3 otaqlı ümumi sahəsi 61.1 kv.metr, o cümlədən yaşayış sahəsi 41.1 kv.metr olan fərdi yaşayış evi Cavabdeh adına xüsusi mülkiyyət kimi hüquqi qeydiyyatdan keçirilmiş və bu barədə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 114 nömrəli reyestr kitabının 33 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların X13 Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri tərəfindən verilmiş xx.xx.2015-ci il tarixli RX ******* saylı çıxarışdan görünür ki, Cavabdeh mülkiyyətində olan ünvan 1 ünvanında 200 kv.m torpaq sahəsində yerləşən, 3 otaqlı ümumi sahəsi 61.1 kv.metr, o cümlədən yaşayış sahəsi 41.1 kv.metr olan fərdi yaşayış evinin 300 ay müddətində "xxxx" ASC-nin Gənclik filialı qarşısında ipoteka ilə yüklülüyü Dövlət qeydiyyatına alınmışdır. İş materiallarında olan ZB-İP № 000997 saylı ipoteka kağızının surətindən görünür ki, Zaminbank» ASC-nin Gənclik filialı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinə əsasən, bank tərəfindən cavabdehə ünvan 1 ünvanında yerləşən yaşayış sahəsinin alınması məqsədilə 300 (üç yüz) ay müddətinə, illik 8 (səkkiz) faiz ödəmək şərti ilə 50000 (əlli min) manat məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarında olan 19 dekabr 2019-cu il tarixli RİED 2019/6682 saylı maliyyə arayışından görünür ki, xx.xx.2019-cu il tarixə Cavabdeh banka əsas borc məbləği 47180.54 manat, ümumi faiz borcu 2993.68 manat təşkil edir. İş matariallarında olan xx.xx.2017-ci il tarixli İH-2017/4468 saylı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişdən görünür ki, "xxxx" ilə Bank "xxxx" ASC arasında imzalanmış 23 may 2011-ci il tarixli 31 saylı xidmət müqaviləsinə əlavə olaraq 25 iyul 2016-cı il tarixli 31-2507/16 saylı ipoteka kreditlərinin reystrinə əsasən, xidmət olunması üçün "xxxx" ASC-nin "xxxx"nun vəsaiti hesabına verilmiş ipoteka kreditləri Bank "xxxx" ASC-nə təhkim edilmişdir. İş matariallarında olan xx.xx.2017-ci il tarixli, İH-2017/4262 saylı xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, Bank "xxxx" ASC kredit müqavilə üzrə bütün məbləğin geri ödənilməsi məqsədilə kredit müqaviləsinin ləğv olunması, tələbin ipoteka predmetinə yönəldilməsi, kredit borcunun ipoteka predmetinin açıq hərracda satışından əldə edilmiş pul vəsaiti hesabına ödənilməsi, ipoteka predmeti olan əmlak satıldıqdan sonra əldə edilən vəsait kredit borcunu ödəmədiyi təqdirdə qalan məbləğin cavabdehdən tutulması, mənzildə qeydiyyatda olan şəxslərin mənzildən istifadə hüququna xitam verilməsi və mənzilin boşaldılmasına dair iddia tələbi ilə məhkəməyə və ya icra qeydinin alınması məqsədi ilə notariat orqanına müraciət ediləcəyi barədə Cavabdeh xəbərdarlıq edilmişdir. İş materiallarında olan Beyləqan rayon qeydiyyat şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2014-cü il tarixli AZ-İ seriyalı 948409 №-li nikah haqqında şəhadətnamədən görünür ki, Cavabdeh ilə X9 arasında nikah 22 iyul 2014-cü il tarixdə bağlanmış və 26 nömrə ilə qeyd edilmişdir. Nikah bağlandıqdan sonra ərə Cəfərov, arvada Cəfərova soyadları verilmişdir. İş materiallarında olan X5 01 aprel 2015-ci il tarixli notariat qaydada təsdiq edilmiş ərizəsinin surətindən görünür ki, X18 məxsus ünvan 3 ünvanında mülkiyyətində olan 0.02 ha torpaq sahəsi üzərində yerləşən fərdi yaşayış evinin əri Cavabdeh tərəfindən alınmasına və ipoteka qoyulmasına etirazı yoxdur, razıdır. İpotekaya qoyulmuş əmlaka gələcəkdə tutma yönəldikdə və ya həmin əmlak satıldıqda onu qeyd-şərtsiz tərk etməyi (boşaltmağı) və yuxarıda göstərilən ünvandan qeydiyyatdan çıxmağı öhdəsinə götürür. İş materiallarında borc məbləği iddiaçı tərəfindən artırılanadək birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən təyin olunmuş məhkəmə mühasibatlıq ekspertizasının xx.xx.2020-ci il tarixli 9/1751 saylı ekspert rəyindən görünür ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan bank tərəfindən təqdim olunmuş çıxarış məlumatları, maliyyə arayışı məlumatları və iddiaçı Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh («Borcalan») arasında bağlanılmış 02 aprel 2015-ci il tarixli, 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin qeyd edilən şərtləri əsas götürülməklə, Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixə banka olan cəmi borcu 48502.11 manat məbləğində müəyyən edilir, o cümlədən əsas borc üzrə 47326.23 manat, faiz borcu üzrə 1175.88 manat. İş üzrə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən təyin olunmuş qiymətləndirmə ekspertizası üzrə "xxxx" MMC-nin təqdim etdiyi xx.xx.2021-ci il tarixli 01/21-306 saylı fərdi yaşayış evinin qiymətləndirilməsi barədə hesabatından görünür ki, Cavabdeh məxsus olan, ünvan 2 ünvanında yerləşən 3 otaqlı fərdi yaşayış evinin xx.xx.2021-ci il tarixə olan bazar dəyəri 45000 (qırx beş min) manat, likvid dəyəri 36000 (otuz altı min) manat təşkil edir. İş üzrə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən bankın vəsatəti əsasında təkrarən təyin olunmuş məhkəmə mühasibatlıq ekspertizasının 30 sentyabr 2021-ci il tarixli 9/6076 saylı ekspert rəyindən görünür ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan bank tərəfindən təqdim olunmuş çıxarış məlumatları, maliyyə arayışı məlumatları və iddiaçı Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh («Borcalan») arasında bağlanılmış 02 aprel 2015-ci il tarixli, 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin qeyd edilən şərtləri əsas götürülməklə, Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixə banka olan cəmi borcu 48502.11 manat məbləğində müəyyən edilir, o cümlədən əsas borc üzrə 47326.23 manat, faiz borcu üzrə 1175.88 manat. İş üzrə borc məbləği iddiaçı tərəfindən artırılandan sonra birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən təyin olunmuş məhkəmə mühasibatlıq ekspertizasının 25 yanvar 2022-ci il tarixli 9/9052 saylı ekspert rəyindən görünür ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan bank tərəfindən təqdim olunmuş çıxarış məlumatları, maliyyə arayışı məlumatları və iddiaçı Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh («Borcalan») arasında bağlanılmış 02 aprel 2015-ci il tarixli, 497/ZBGF saylı kredit müqaviləsinin qeyd edilən şərtləri əsas götürülməklə, Cavabdeh iddiaçı tərəf Bank "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə xx.xx.2020-ci il tarixə olan cəmi borcu 48859.69 manat məbləğində müəyyən edilir, o cümlədən əsas borc üzrə 47326.23 manat, faiz borcu üzrə 1533.46 manat İşdə olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xx.xx.2021-ci il tarixli 01/21-306 saylı fərdi yaşayış evinin qiymətləndirilməsi barədə hesabatından görünür ki, cavabdehə məxsus olan, ünvan 2 ünvanında yerləşən 3 otaqlı fərdi yaşayış evinin xx.xx.2021-ci il tarixə olan bazar dəyəri: 45.000 (qırx beş min) manat, likvid dəyəri: 36.000 (otuz altı min) manat təşkil edir. Ekspertizanın keçirilməsi üçün 300 (üç yüz) manat xidmət haqqı təyin edilmişdir. Xidmət haqqı iddiaçı tərəfindən keçirilməlidir. İşdə olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xx.xx.2023-ci il tarixli, ƏEM/M 13- 260/23 saylı fərdi yaşayış evinin qiymətləndirilməsi barədə hesabatından görünür ki, cavabdehə məxsus olan, ünvan 2 ünvanında yerləşən 3 otaqlı fərdi yaşayış evinin bazar dəyəri: 45.000 (qırx beş min) manat, likvid dəyəri: 40.000 (qırx min) manat təşkil edir. Ekspertizanın keçirilməsi üçün 200 (iki yüz) manat xidmət haqqı təyin edilmişdir. İş üzrə məhkəmə-əmtəəşünaslıq ekspertizası keçirilmiş, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 06 may 2024-cü il tarixli rəyinə görə Cavabdeh mülkiyyətində olan ona məxsus ünvan 2 ünvanında yerləşən 3 otaqlı fərdi yaşayış evinin orta bazar qiymətlərinə uyğun ümumi dəyəri təqribən 44.000 (qırx dörd min) manat, likvid dəyəri: 40.000 (qırx min) manat təşkil edir. Göründüyü kimi iş apellyasiya baxışına qaytarıldıqdan sonra iş qiymətləndiriciyə göndərilmiş, "xxxx" MMC-nin xx.xx.2023-ci il tarixli, ƏEM/M 13-260/23 saylı rəyi ilə ünvan 2 ünvanında yerləşən 3 otaqlı fərdi yaşayış evinin bazar dəyəri: 45.000 (qırx beş min) manat, likvid dəyəri: 40.000 (qırx min) manat qiymətləndirilmişdir. Bundan sonra cavabdehin vəsatəti üzrə yenidən məhkəmə-əmtəəşünaslıq ekspertizası keçirilmiş, Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 06 may 2024-cü il tarixli rəyinə əsasən fərdi yaşayış evinin orta bazar qiymətlərinə uyğun ümumi dəyəri təqribən 44.000 (qırx dörd min) manat, likvid dəyəri: 40.000 (qırx min) manat təşkil edir. Göründüyü kimi sonuncu hər iki qiymətnəndiricinin rəyində ünvan 2 ünvanında yerləşən 3 otaqlı fərdi yaşayış evinin likvid dəyəri: 40.000 (qırx min) manat qiymətləndirilmişdir. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya baxışında alınmış ekspert rəyini düzgün sayır və hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin müəyyən edilməsinə dair hissədə dəyişdirilməli, ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti 40000 manat müəyyən edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 384.0.3-cü maddəsinə əsasən apelyasiya məhkəməsi qətnaməni dəyişdirə bilər. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Cavabdeh və onun vəkili və nümayəndəsi Vəkil3 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, Xocavənd Rayon Məhkəməsinin 18 mart 2022-ci il tarixli, 2(069)-1/2022 saylı qətnaməsi- Cavabdeh Zahir oğluna məxsus ünvan 1 ünvanında 200 kv.m torpaq sahəsində yerləşən, 3 otaqlı ümumi sahəsi 61.1 kv.metr, o cümlədən yaşayış sahəsi 41.1 kv.metr olan fərdi yaşayış evinin likvid dəyəri 36000 manat müəyyən edilməsi hissəsində dəydişdirilməli, Cavabdeh Zahir oğluna məxsus ünvan 1 ünvanında 200 kv.m torpaq sahəsində yerləşən, 3 otaqlı ümumi sahəsi 61.1 kv.metr, o cümlədən yaşayış sahəsi 41.1 kv.metr olan fərdi yaşayış evinin likvid dəyəri (ilkin satış qiyməti) 40000 manat müəyyən edilməli, müstəqil qiymətləndiricinin rəyinin alınmasına görə 200 (iki yüz) manat məbləğində pul vəsaiti Bank "xxxx" ASC-dən tutularaq "xxxx" MMC-nin hesabına ödənilməli, ekspert rəyinin alınması ilə əlaqədar olaraq 100 (bir yüz manat) məbləğində pul vəsaiti Cavabdeh Zahir oğlundan tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin heabına ödənilməlidir. Apellyasiya şikayətinin digər hissələrində cavabdeh şikayətinin əsaslandırmadığından və zəruri sübutlarını məhkəməyə təqdim etmədiyindən, həmin hissədə apellyasiya şikayəti əsassız hesab edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 402.1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə qəbul edilmiş qətnamənin mübahisələndirilən hissəsində iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə isə müvafiq olaraq on min manatdan az olan əmlak xarakterli iddialar üzrə qətnamələr istisna olmaqla, apellyasiya məhkəmələrinin mülki və kommersiya kollegiyalarının və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin mülki və kommersiya kollegiyalarının qətnamələrindən kassasiya şikayəti verilə bilər. Şərh olunanlara əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 382, 384.0.3, 392, 393 və 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası Qət etdi: Cavabdeh və onun vəkili və nümayəndəsi Vəkil3 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Xocavənd Rayon Məhkəməsinin 18 mart 2022-ci il tarixli, 2(069)-1/2022 saylı qətnaməsi- Cavabdeh Zahir oğluna məxsus ünvan 1 ünvanında 200 kv.m torpaq sahəsində yerləşən, 3 otaqlı ümumi sahəsi 61.1 kv.metr, o cümlədən yaşayış sahəsi 41.1 kv.metr olan fərdi yaşayış evinin likvid dəyərinin 36000 manat müəyyən edilməsi hissəsində dəydişdirilsin. Cavabdeh Zahir oğluna məxsus ünvan 1 ünvanında 200 kv.m torpaq sahəsində yerləşən, 3 otaqlı ümumi sahəsi 61.1 kv.metr, o cümlədən yaşayış sahəsi 41.1 kv.metr olan fərdi yaşayış evinin likvid dəyəri (ilkin satış qiyməti) 40 000 (qırx min) manat müəyyən edilsin. Müstəqil qiymətləndiricinin rəyinin alınmasına görə 200 (iki yüz) manat məbləğində pul vəsaiti Bank "xxxx" ASC-dən tutularaq "xxxx" MMC-nin hesabına ödənilsin. Ekspert rəyinin alınması ilə əlaqədar olaraq 100 (bir yüz manat) məbləğində pul vəsaiti Cavabdeh Zahir oğlundan tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin heabına ödənilsin. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərin “Elektron məhkəmə” informasiya sistemi vasitəsilə yaradılan elektron kabinetinə yerləşdirildiyi tarixdən (elektron kabinet olmadığı təqdirdə poçt vasitəsilə çatdırıldığı tarixdən) 2 ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet və Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına qanunla müəyyən olunan qaydada kassasiya şikayəti verilə bilər. Qanunla müəyyən edilmiş müddətdə kassasiya şikayəti verilmədiyi halda, qətnamə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemi vasitəsilə yaradılan elektron kabinetinə yerləşdirildiyi tarixdən (elektron kabinet olmadığı təqdirdə poçt vasitəsilə çatdırıldığı tarixdən) 2 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.