Şəki Apellyasiya Məhkəməsi Qərardad — İş №2(107)-345/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəki şəhəri İş № 2(107)-345/2022 02.02.2022 ŞƏKİ APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Hakim Məcidov Ələddin Tofiq oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Əsədli Mahir Abdulla oğlu və Mahmudov Ayaz Akif oğlundan ibarət tərkibdə, Muradlı Yeganə Rafail qızının katibliyi ilə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 23 sentyabr 2021-ci il tarixli 2(025)-1381/2021 saylı qətnaməsindən şikayət vermə müddətinin bərpa olunmasına dair Cavabdeh tərəfindən verilmiş ərizənin təmin edilməməsi barədə Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 03 dekabr 2021-ci il tarixli 2(025)- 1381/2021 nömrəli qərardadından Cavabdeh tərəfindən verilmiş şikayətə yazılı icraat qaydasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə 706.33 manat məbləğində əsas borcun, 177.17 manat məbləğində faiz borcunun, cəmi 883.5 manat borcun və 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 23 sentyabr 2021-ci il tarixli 2(025)-1381/2021 saylı qətnaməsi ilə iddianın təmin edilməsi, cavabdeh (borclu) Cavabdeh 706 manat 33 qəpik əsas borc və 177 manat 17 qəpik faiz borcu olmaqla, cəmi 883 manat 50 qəpik kredit borcu və 30 (otuz) manat dövlət rüsumu İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulması qət edilmişdir Cavabdeh 19.11.2021-ci il tarixdə apellyasiya şikayəti təqdim etmiş və eyni zamanda ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, həmin qətnamədən apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün qanunda nəzərdə tutulmuş prosessual müddətin bərpa olunmasını xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin qətnaməsindən apellyasiya şikayəti vermiş, lakin Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 23 sentyabr 2021-ci il tarixli, 2(025)-1381 /2021 saylı qətnaməsi ona çayxanada olduğu zaman çayçı tərəfindən ona verilmişdir, qətnamədən hal-hazırda apellyasiya şikayəti vermiş, lakin Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 23 sentyabr 2021-ci il tarixli, 2(025)-1381/2021 saylı qətnaməsi onun imzası olmadan 08.10.2021-ci ildə xəbəmaməyə imza atılmaqla qəbul edilmişdir. Lakin o, hər hansı xəbəmaməyə imza atmamış və qol çəkilən imza isə saxta imzadır. Ona görə də qanunvericilikdə müəyyən edilmiş müddətdə apellyasiya şikayəti verə bilməməyinin səbəbi üzürlü səbəblərdən olduğuna görə apellyasiya şikayəti üçün müəyyən olunmuş müddəti ötürmüşdür. Odur ki, şikayəti vermək üçün buraxılmış müddətin bərpa edilməsi məhkəmədən xahiş olunur. Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 03 dekabr 2021-ci il tarixli 2(025)-1381/2021 nömrəli qərardadı ilə ərizə təmin olunmamış, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 23 sentyabr 2021-ci il tarixli 2(025)-1381/2021 saylı qətnaməsindən Cavabdeh tərəfindən şikayət verilməsi üçün buraxılmış prosessual müddətin bərpa olunmasından imtina edilməsi qərara alınmışdır. Həmin qərardaddan Cavabdeh məhkəməyə şikayətlə müraciət edərək, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 03 dekabr 2021-ci il tarixli 2(025)-1381/2021 saylı qərardadının ləğv edilməsini və növbəti prosessual hərəkətlərin yerinə yetirilməsi barədə qərardad qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 30 dekabr 2021-ci il tarixli 2(025)-1381/2021 nömrəli qərardadı ilə Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 2(025)-1381/2021 saylı, 03 dekabr 2021-ci il tarixli qərardadından Cavabdeh tərəfindən verilmiş şikayət təmin edilməmiş və onun şikayəti müzakirə olunması üçün Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə göndərilmişdir. İşə Şəki Apelyasiya Məhkəməsində yazılı icraat qaydasında baxılmışdır. Məhkəmə kollegiyası şikayətin dəlillərini və iş materiallarını araşdırıb hesab edir ki, şikayət təmin edilməməli, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 03 dekabr 2021-ci il tarixli 2(025)- 1381/2021 nömrəli qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Belə ki, iş materiallarında olan xəbərnamədən görünür ki, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 23 sentyabr 2021-ci il tarixli 2(025)-1381/2021 saylı qətnaməsi Cavabdeh tərəfindən 08 oktyabr 2021-ci il tarixdə alınmışdır. Cavabdeh qətnamədən şikayət vermə müddətini keçirmiş və 19.11.2021-ci il tarixdə şikayət vermək üçün buraxılmış müddətin bərpa edilməsinə dair vəsatətlə məhkəməyə müraciət etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 267.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə tərəfindən ayrıca akt şəklində qəbul edilmiş qərardaddan bu Məcəllədə göstərilmiş hallarda şikayət verilə bilər. Həmin Məcəllənin 360-cı maddəsinə əsasən apellyasiya şikayəti məhkəmə qətnaməsi rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində verilə bilər. Həmin Məcəllənin 130.1-ci maddəsinə əsasən qanunla müəyyən edilmiş və ya məhkəmə tərəfindən təyin edilmiş müddət keçdikdə, prosessual hərəkətləri etmək hüququ keçmiş olur. Həmin Məcəllənin 130.2-ci maddəsinə görə prosessual müddətlərin keçməsi prosessual vəzifələri yerinə yetirməkdən azad etmir. Həmin Məcəllənin 133.1-ci mаddəsinə görə, məhkəmə qаnunlа müəyyən edilmiş müddətin burаxılmаsının səbəbini üzrlü hesаb edərsə, işdə iştirаk edən şəxsin ərizəsinə əsаsən burаxılmış müddəti bərpа edir. Həmin Məcəllənin 133.3-cü mаddəsində göstərilmişdir ki, müddətin bərpаsı hаqqındа ərizə verilməklə eyni zаmаndа müddəti burаxılmış zəruri prоsessuаl hərəkət edilməlidir (ərizə, şikаyət verilməli, sənədlər təqdim оlunmаlıdır). Həmin Məcəllənin 133.4-cü mаddəsində göstərilmişdir ki, buraxılmış prosessual müddətin bərpası məhkəmənin qətnaməsində, qərardadında və qərarında göstərilməlidir. Həmin Məcəllənin 133.5-ci mаddəsində göstərilmişdir ki, müddətin bərpasından imtina barədə qərardad çıxarılır. "X1 şikayəti ilə əlaqədar bəzi məhkəmə aktlarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair" Azərbаycаn Respublikаsı Konstitusiya Məhkəməsinin 13 fevral 2007-ci il tarixli qərarında göstərilir ki, qanunverici MPM-də qanunsuz və əsassız məhkəmə aktları ilə (qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktları da daxil olmaqla) pozulmuş hüquqların səmərəli bərpası mexanizminin yaradılması məqsədilə belə aktlara apellyasiya və kassasiya instansiyası məhkəmələrində yenidən baxılması prosedurlarını (MPM-nin 357-401, 402-421-ci maddələri) müəyyənləşdirmiş və həmin aktların mübahisələndirilməsini bir sıra şərtlərlə, o cümlədən şikayətin (ərizənin) verilməsi müddətlərinə riayət edilməsilə əlaqələndirmişdir. Ümumiyyətlə, imperativ xarakterə malik olduqlarından prosessual müddətlərlə bağlı qaydaların tələblərinə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktlarından şikayət vermək hüququnun həyata keçirilməsi zamanı da riayət edilməsi vacib şərtlərdən biridir. Belə ki, MPM-nin 130.1-ci maddəsinə əsasən qanunla müəyyən edilmiş və ya məhkəmə tərəfindən təyin edilmiş müddət keçdikdə prosessual hərəkətləri etmək hüququ keçmiş olur. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, iş üzrə Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 03 dekabr 2021-ci il tarixli 2(025)-1381/2021 nömrəli qərardadı ilə mübahisənin prosessual hüquqi əsasları düzgün müəyyən edilmişdir. Qərardadın ləğv edilməsinə hüquqi əsaslar yoxdur. Ona görə də, şikayət təmin edilməməli və iş üzrə Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 03 dekabr 2021-ci il tarixli 2(025)-1381/2021 nömrəli qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Azərbаycаn Respublikаsı Mülki-Prosessuаl Məcəlləsinin 398.0.1-ci mаddəsinə əsаsən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin şikayətə baxıb məhkəmənin qərardadını dəyişdirmədən saxlayıb şikayəti təmin etməmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 400-cü maddəsinə əsasən apelyasiya instansiyası məhkəməsinin bu Məcəllənin 402-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qərardadlarından kassasiya şikayəti verilməmişdirsə, həmin qərardadlar işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 gün sonra, qanunla şikayət verilməsi nəzərdə tutulmayan qərardadları isə çıxarıldığı andan qanuni qüvvəyə minir. Göstərilənlərə əsаsən və Azərbаycаn Respublikаsı Mülki Prosessuаl Məcəlləsinin 263, 264, 397, 398 və 400-cü mаddələrini rəhbər tutаrаq, məhkəmə kollegiyаsı QƏRARA ALDİ: Cavabdeh tərəfindən verilmiş şikayət təmin edilməsin. Qəbələ Rayon Məhkəməsinin 03 dekabr 2021-ci il tarixli 2(025)-1381/2021 nömrəli qərаrdаdı dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərаrdаd çıxarıldığı andan qаnuni qüvvəyə minir. Qərаrdаddаn kassasiya şikаyəti verilə bilməz. Sədrlik edən: Ələddin Məcidov Hаkimlər: Mahir Əsədli Ayaz Mahmudov