Naxçıvan MR Kəngərli Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(111)-62/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qıvraq qəsəbəsi İş № 2(111)-62/2021 09.03.2021 NAXÇIVAN MR KƏNGƏRLİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əhmədov Zülfüqar Əziz oğlunun sədrliyi, X4 məhkəmə iclas katibliyi, İddiaçı və Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh aliment tələbinə dair mülki işə Kəngərli Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: İddiaçı məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək Cavabdeh iki uşağın yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün hər ay bir uşaq üçün 170 manat olmaqla, cəmi 340 manat məbləğində aliment tutularaq ona ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmədə iddiaçı qismində dindirilən İddiaçı iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək iddiasını müdafiə etdiyini, Cavabdeh ilə aralarında bağlanmış nikah Kəngərli Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2019-cu il tarixli 2(111)-110/2019 nömrəli qətnaməsi ilə pozulduğunu və həmin qətnamə ilə cavabdehdən iki uşaq uçün 200 manat məbləğində aliment ödənilməsi qət edildiyini, uşaqlar atasının yanında qaldığından cavbadehdın aliment tələb etmədiyini və bu barədə ərizə verərək alimentdən imtina etdiyini, haliyədə birgə nikahdan doğulmuş iki övladının özünün yaında qaldığını, işləmədiyindən onların saxlanmasında çətinlik çəkdiyini, cavabdehin xəstə olduğunu və ödəmə qabiliyyətini nəzərə alınmasını bildirərək ondan hər uşaq üçün ayda 80 (səksən) manat məbləğində aliment tutulub ona ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Məhkəmədə cavabdeh qismində dindirilən Cavabdeh izahatında iddianı qəbul etmədiyini, xəstə olduğunu, 3-cü qrup əlil olduğunu, ayda 110 manat əlillik pulu aldığını, heç bir yerdə işləmədiyini, nikahları pozulduqdan sonra uşaqlarının özünün yanında qaldığını, sonradan uşaqların anasının tələbi ilə ona verildiyini, aliment ödəyə bilməyəcəyini göstərərək qanuni qərar çıxarılmasını xahiş etdi. İş materiallarına əlavə edilmiş AZ-İİ 335597 nömrəli və AZ-İİ 663974 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamələrin surətlərinə əsasən iş üzrə tərəflərin xx xxxxxx 2009-cu il tarixdə X2 və xx xxxx 2011-ci il tarixdə X5 adlı uşaqları doğulmuşdur. İş materiallarına əlavə edilmiş Kəngərli Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2019-cu il tarixli 2(111)-110/2019 nömrəli qətnaməsinin surətinə əsasən Cavabdeh ilə İddiaçı arasında bağlanmış nikah pozulmuş, iş üzrə tərəflərin yetkinlik yaşına çatmayan uşaqları ananın yanında qalmaqla, Cavabdeh hər ay sabit pul məbləğində bir uşaq üçün 100 manat olmaqla cəmi 200 manat aliment tutularaq İddiaçı ödənilməsi qət olunmuşdur. İş materiallarına əlavə edilmiş Kəngərli Rayon İcra və Probasiya Bölməsinin xx xxxxxxxx 2019-cu il tarixli qərarına əsasən iş üzrə tələbkar alimentdən imtina etdiyindən Kəngərli Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2019-cu il tarixli 2(111)-110/2019 nömrəli icra sənədi sənədi üzrə icraata xitam verilmişdir. İş üzrə başqa sübutlar təqdim olunmamışdır. Məhkəmə toplanmış sübutlara qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin olunmalı, məhkəməyə müraciət olunduğu xx xxxxxx 2021-ci il tarixdən hesablanmaqla Cavabdeh xx xxxxxx 2009-cu il tarixdə doğulmuş X1 və xx xxxx 2011-ci il tarixdə doğulmuş X3 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün hər ay sabit pul məbləğində bir uşaq üçün 80 manat olmaqla, cəmi 160 manat məbləğində aliment tutularaq İddiaçı ödənilməlidir. İddia digər hissədə rədd olunmalıdır. Belə ki, iş üzrə tərəflərin izahatları və tədqiq olunmuş mötəbər sübutlarla təsdiq olunur ki, iş üzrə tərəflər 2005-ci ildə rəsmi olaraq evlənmiş, birgə nikahlarından xx xxxxxx 2009-cu il tarixdə X2 və xx xxxx 2011-ci il tarixdə X5 adlı uşaqları doğulmuş, Kəngərli Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2019-cu il tarixli 2(111)-110/2019 nömrəli qətnaməsi ilə tərəflər arasında bağlanmış nikah pozulmuş, iş üzrə tərəflərin yetkinlik yaşına çatmayan uşaqları ananın yanında qalmaqla, Cavabdeh hər ay sabit pul məbləğində bir uşaq üçün 100 manat olmaqla cəmi 200 manat aliment tutularaq İddiaçı ödənilməsi qət olunmuşdur. İş üzrə tələbkar alimentdən imtina etdiyindən Kəngərli Rayon Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2019-cu il tarixli 2(111)-110/2019 nömrəli icra sənədi üzrə icraata xitam verilmişdir. Haliyyədə də tərəflər ayrı yaşamaqla uşaqlar İddiaçı himayəsində yaşayır və iddiaçı uşaqların saxlanmasında maddi cəhətdən çətinlik çəkir. Cavabdeh də uşaqların saxlanmasında maddi köməklik etmir. İş üzrə iddiaçı alimentin sabit pul məbləğində müəyyənləşdirilməsini xahiş etdiyindən aliment sabit pul məbləğində müəyyənləşdirilməlidir. Məhkəmə iddianın qismən təmin edərkən onu nəzərə alır ki, valideynlər uşaqları barəsində bərabər hüquq və vəzifələrə malik olmaqla, valideynlərin hər ikisi uşaqlarını saxlamağa borcludur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 17-ci maddəsinin İİ bəndinə əsasən uşaqların qayğısına qalmaq və onları tərbiyə etmək valideynlərin borcudur. Bu borcun yerinə yetirilməsinə dövlət nəzarət edir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 34-cü maddəsinin İV bəndinə əsasən, ər ilə arvadın hüquqları bərabərdir. Uşaqlara qayğı göstərmək, onları tərbiyə etmək valideynlərin həm hüququ, həm də borcudur. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 56.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər öz uşaqları barəsində bərabər hüquq və vəzifələrə malikdirlər. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 75.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Həmin Məcəllənin 75.4-cü maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 78.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin və ya marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 78.2-ci maddəsinə əsasən sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 100.2-ci maddəsinə əsasən aliment məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan tutulur. "Azərbaycan Respublikasında 2021-ci il üçün yaşayış minimumu haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən 2021-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə uşaqlar üçün 175 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-cü maddəsinə əsasən hər bir uşağın Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 172.2-ci maddəsinə əsasən alimentin tutulması barədə işlərə 1 ay müddətində baxılır və həll edilir. Həmin Məcəllənin 234.2.1-ci maddəsinə əsasən, şəxsin saxlanılması üçün vəsaitlərin, o cümlədən alimentlərin alınması haqqında qətnamələr dərhal icra olunur. Məhkəmə yuxarıda göstərilənləri və 2021-ci ildə uşaqlar üçün yaşayış minimumunun 175 manat müəyyən edilməsini, yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların anasının - iş üzrə iddiaçının himayəsində olmaqla bütün qayğılarının ana tərəfindən çəkilməsini və uşağın təminatının mümkün qədər maksimal saxlanmasını və məhkəmə iclasında iddiaçının cavabdehdən hər uşaq üçün 80 manat tələb etməsini nəzərə alaraq belə nəticəyə gəlir ki, yetkinlik yaşına çatmayan iki uşağın saxlanması üçün 160 manat aliment məqsədəuyğundur. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1.2-ci maddəsinə müvafiq olaraq aliment alınması barədə iddialar üzrə üzrə iddiaçılar dövlət rüsumu ödəməkdən azad olduqlarına görə və Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 112.1.3-cü maddəsinə müvafiq olaraq iddianın qiyməti aliment alınması haqqındakı iddialarda bir il ərzində ödəmələrin məcmusu ilə müəyyən edildiyinə görə iddianın (12x160=1920 manat) təmin edilmiş hissəsinə münasib olan 30 manat dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə keçirilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.2-ci maddəsinə əsasən iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirinə alınır. Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 234, 358.0.3 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx xxxxxx 2021-ci il tarixdən hesablanmaqla xx xxxxxx 2009-cu il tarixdə doğulmuş X1 və xx xxxx 2011-ci il tarixdə doğulmuş X3 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün hər ay sabit pul məbləğində bir uşaq üçün 80 manat olmaqla, cəmi 160 manat məbləğində aliment tutularaq İddiaçı ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Cavabdeh 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə keçirilsin. Qətnamə alimentin alınmasına dair hissədə dərhal icra edilsin. Qətnamədən, o, tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Kəngərli Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Zülfüqar Əhmədov