Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(125)-3964/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № 2(125)-3964/2024 13.08.2024 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ X3 İsa oğlunun sədrliyi Əsgərov Sərxan Eldar oğlunun katibliyi, İddiaçı "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmədə iclasında baxaraq, m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia qaldıraraq, Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə 1-ci müqavilə üzrə 354.67 manat, 2-ci müqavilə üzrə 456.53 manat, 3-cü müqavilə üzrə 211.19 manat, 4-cü müqavilə üzrə 573.62 manat, ümumilikdə isə 1596.01 manat borc pul və ödənilmiş 36 manat dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, "xxxx" MMC Cavabdeh 25 sentyabr 2020-ci il tarixli 3651-20 saylı alqı-satqı müqaviləsi üzrə ümumi dəyəri 750 manat olan 1 ədəd yeni Samsung A51 modeli olan mobil telefonu, 29 yanvar 2021-ci il tarixli 3686-21 saylı alqı-satqı müqaviləsi (bundan sonra - 2-ci müqavilə) üzrə ümumi dəyəri 750 manat olan 1 ədəd yeni Xiaomi Note 9 pro modeli olan mobil telefonu, 04 fevral 2021-ci il tarixli 3690-21 saylı alqı-satqı müqaviləsi (bundan sonra - 3-cü müqavilə) üzrə ümumi dəyəri 710 manat olan 1 ədəd yeni Samsung A51 olan mobil telefonu, 13 may 2021-ci il tarixli 3733-21 saylı alqı-satqı müqaviləsi (bundan sonra - 4- cü müqavilə) üzrə ümumi dəyəri 920 manat olan 1 ədəd yeni Samsung A52 256 GB olan mobil telefonu olmaqla, ümumilikdə isə hər dörd müqavilə üzrə ümumi dəyəri 3130 manat olan 4 ədəd mobil telefon satmışdır. 1-ci müqavilə üzrə malların ödənişləri müqavilənin 1 saylı əlavəsinə “Ödəniş cədvəlinə” uyğun olaraq 36% vurularaq bərabər hissələrlə 18 aya həyata keçirilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 1-ci müqavilənin ödəniş sənədlərinə əsasən cavabdeh ümumi borcundan 705 manat pul ödəmişdir. Hal-hazırda, xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışına əsasən cavabdehin 1-ci müqavilə üzrə ümumi borcu 354,67 manat təşkil edir. 2-ci müqavilə üzrə malların ödənişləri müqavilənin 1 saylı əlavəsinə “Ödəniş cədvəlinə” uyğun olaraq 36 % vurularaq bərabər hissələrlə 16 aya həyata keçirilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 2-ci müqavilənin ödəniş sənədlərinə əsasən cavabdeh ümumi borcundan 534 manat pul ödəmişdir. Hal-hazırda, xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışına əsasən cavabdehin 2-ci müqavilə üzrə ümumi borcu 456.53 manat təşkil edir. 3-cü müqavilə üzrə malların ödənişləri müqavilənin 1 saylı əlavəsinə “Ödəniş cədvəlinə” uyğun olaraq 36 % vurularaq bərabər hissələrlə 18 aya həyata keçirilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 3-cü müqavilənin ödəniş sənədlərinə əsasən cavabdeh ümumi borcundan 768 manat pul ödəmişdir. Hal-hazırda, xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışına əsasən cavabdehin 3-cü müqavilə üzrə ümumi borcu 211,19 manat təşkil edir. 4-cü müqavilə üzrə malların ödənişləri müqavilənin 1 saylı əlavəsinə “Ödəniş cədvəlinə" uyğun olaraq 36 % vurularaq bərabər hissələrlə 18 aya həyata keçirilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 4-cü müqavilənin ödəniş sənədlərinə əsasən cavabdeh ümumi borcundan 734 manat pul ödəmişdir. Halhazırda, xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışına əsasən cavabdehin 4-cü müqavilə üzrə ümumi borcu 573.62 manat təşkil edir. Hər dörd müqavilə üzrə cavabdehin iddiaçıya olan ümumi borcu 1596.01 manat təşkil edir. Dəfələrlə borcludan öz öhdəliklərini lazımınca yerinə yetirilməsini və borcların vaxtlı-vaxtında ödənilməsi tələb edilsə də, borclu hər dəfə müxtəlif bəhanələrlə yaranmış borcunu ödəməmişdir. Məhkəmə iclasında "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə edərək iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat vermiş və iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İşə baxılmanın vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq Cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə cavabdehin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının etibarnamə üzrə nümayəndəsinin izahatını dinləyib, iş materiallarını hərtərəfli, tam, obyektiv və qərəzsiz araşdırıb, mübahisənin həllində tətbiq edilməli olan hüquq normalarına əsaslanaraq hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 25 sentyabr 2020-ci il tarixli 3651-20 saylı alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 750 manat olan 1 ədəd yeni Samsung A51 modeli olan mobil telefonu almış, ödəmələri 36% vurularaq bərabər hissələrlə 18 aya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 29 yanvar 2021-ci il tarixli 3686-21 saylı alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 750 manat manat olan 1 ədəd yeni Xiaomi Note 9 pro modeli olan mobil telefonu almış, ödəmələri 36% vurularaq bərabər hissələrlə 16 aya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 04 fevral 2021-ci il tarixli 3690-21 saylı alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 710 manat olan 1 ədəd yeni Samsung A51 olan mobil telefonu almış, ödəmələri 36% vurularaq bərabər hissələrlə 18 aya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 13 may 2021-ci il tarixli 3733-21 saylı alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 920 manat olan 1 ədəd yeni Samsung A52 256 GB olan mobil telefonu almış, ödəmələri 36% vurularaq bərabər hissələrlə 18 aya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 10 may 2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh yuxarıda qeyd edilən müqavilələrə əsasən "xxxx" MMC-yə 1596.01 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin; 385.1-ci maddəasinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkət etməlidir, məsələn, pul ödəməli, xidmətlər göstərməli, əmlak verməli, iş görməli və i.a və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasının tələb etmək hüququ vardır. 386.1-ci maddəasinə əsasən, öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. 567-ci maddəasinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. 600.1-ci maddəasinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. 600.2-ci maddəasinə əsasən, əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. 600.4-cü maddəasinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. 600.5-ci maddəasinə əsasən, alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alğı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. 601.1-ci maddəasinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. 601.2-ci maddəasinə əsasən, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə əsasən, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş sübutlara əsasən müəyyən edilmişdir ki, cavabdeh, "xxxx" MMC ilə 25 sentyabr 2020-ci il tarixli 3651-20 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən ümumi dəyəri 750 manat olan 1 ədəd yeni Samsung A51 modeli olan mobil telefon, 29 yanvar 2021-ci il tarixli 3686-21 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən ümumi dəyəri 750 manat olan 1 ədəd yeni Xiaomi Note 9 pro modeli olan mobil telefon, 04 fevral 2021-ci il tarixli 3690-21 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən ümumi dəyəri 710 manat olan 1 ədəd yeni Samsung A51 olan mobil telefon, 13 may 2021-ci il tarixli 3733-21 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən ümumi dəyəri 920 manat olan 1 ədəd yeni Samsung A52 256 GB olan mobil telefon almış, lakin alqı-satqı müqaviləsi üzrə götürdüyü öhdəlikləri icra etməmiş, müqavilə üzrə ödənişləri nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmiş, bununla da müqavilə şərtlərini pozmuşdur. Beləliklə məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddiası təmin edilməli, Cavabdeh dörd müqavilə üzrə 1596.01 manat borc iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməlidir. Məhkəmə, eyni zamanda, qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq, işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməlidir. Buna görə məhkəmə hesab edir ki, iş üzrə iddiaçı tərəfindən iddia ərizəsinin verilməsi ilə əlaqədar ödənilmiş 36 manat dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə q ə t e t d i: İddia təmin edilsin. "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 25 sentyabr 2020-ci il tarixli 3651-20 saylı müqavilə üzrə 354.67 manat, 29 yanvar 2021-ci il tarixli 3686-21 saylı müqavilə üzrə 456.53 manat, 04 fevral 2021-ci il tarixli 3690-21 saylı müqavilə üzrə 211,19 manat, 13 may 2021-ci il tarixli 3733-21 saylı müqavilə üzrə 573.62 manat, ümumilikdə dörd müqavilə üzrə 1596.01(bir min beş yüz doxsan altı) manat 01 qəpik məbləğində pul və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi kimi 36 (otuz altı) manat məbləğində pul Cavabdeh alınaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məhsuliyyətli Cəmiyyətinin hesabına ödənilsin. Qətnamədən, onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Ədil Məmmədov