Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2-2(102)-201/2021 19.05.2021 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyası İddiaçı QSC-nin cavabdeh “xxxx” MMC-yə qarşı iş üzrə QƏRAR Açar sözlər: hərracın yekunlarına dair protokolların və alqı-satqı müqavilələrinin vergi ödənilmədən bağlanması öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyası, hakim Dadaşov İlqar Ağababaş oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Məmmədli Bəhram Məmməd oğlu, Qəribov Bəhman Fərhad oğlundan ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Əhmədov Natiq Alı oğlunun, müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxsin nümayəndəsinin, vəkilinin iştirakları ilə, İddiaçı QSC-nin cavabdeh “xxxx” MMC- yə qarşı “hərracın yekunlarına dair protokolların və alqı-satqı müqavilələrinin vergi ödənilmədən bağlanması öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair kommersiya işi üzrə müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs tərəfindən Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasının 2020-ci il 05 noyabr tarixli, 2-2(103)-208/2020 saylı qətnaməsindən verilmiş kassasiya şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxılmışdır. I. İŞİN HALLARİ
1. Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin 2019-cu il 13 fevral tarixli, 2(105)-1760/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Sumqayıt şəhəri üzrə icra idarəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə (bundan sonra – “cavabdeh”) sifariş məktubu göndərilərək borclu X4 məxsus XXX küçəsində yerləşən 4 otaqlı, yaşayış sahəsi 94,50 kv.m. köməkçi sahəsi 42,88 kv.m. ol an 1 nömrəli fərdi yaşayış evinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi cavabdehə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 06.05.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 27.05.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, cavabdehin 31.05.2019-cu il tarixli 01/2013 saylı məktubu ilə həmin əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə (bundan sonra – “iddiaçı”) təklif olunmuş və iddiaçı 14.06.2019-cu il tarixli 7079 saylı məktubla göstərilən əmlakları təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
2. Zəngilan rayon Məhkəməsinin 19.06.2019-cu il tarixli, 2(034)-15/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Xətai rayon icra şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş mək tubu göndərilərək borclular X32 məxsus Bakı şəhəri, Xətai rayonu, XXX küçəsi, ev 54-də yerləşən, 48,64 kv.m. yaşayış sahəsindən ibarət, 3 otaqlı 4 nömrəli xüsusi mülkiyyətli mənzilin, X10 məxsus Bakı şəhəri, Xətai rayonu, XXXküçəsi, ev 20B-də yerləşən, 9 mərtəbəli binanın 1-ci girişində, 3-cü mərtəbəsində yerləşən, 46,73 kv.m. yaşayış sahəsindən ibarət, 3 otaqlı 5 saylı mənzilin, X1 məxsus Bakı şəhəri, Xətai rayonu, XXXküçəsi, ev 48-də yerləşən, 9 mərtəbəli binanın 4-cü mərtəbəsində yerləşən, 46,74 kv.m yaşayış sahəsindən ibarət 3 otaqlı 62 saylı mənzilin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 26.08.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 23.09.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmad ığından, “xxxx” MMC-nin 04.10.2019-cu il tarixli 01/3375 saylı məktubu ilə həmin əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 15.10.2019-cu il tarixli 11403 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
3. Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin 22.04.2019-cu il tarixli, 2(103)-1334/2019 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Sabunçu rayon icra və probasiya Şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X19 məxsus Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Maştağa qəsəbəsi, X44 küçəsi, 1-ci keçiddə yerləşən 1 saylı fərdi yaşayış evinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 17.0 6.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 08.07.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMCnin 12.07.2019-cu il tarixli 01/2464 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 15.07.2019-cu il tarixli 8184 saylı məktubla həmin əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
4. Xətai rayon Məhkəməsinin 19.05.2016-cı il tarixli, 2(011)-568/2016 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Xətai rayon icra və probasiya Şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək X33 məxsus Bakı şəhəri, Xətai rayonu, X küçəsi 16 ünvanında istifadədə olan 0,00516 ha torpaq sahəsində yerləşən, xüsusi mülkiyyətdə olan 43,9 kv.m. ümumi sahədən ibarət digər təyinatlı 1 mərtəbəli qeyri-yaşayış binasının və həmin qeyri-yaşayış binasının tərkibində 1 mərtəbəli 51,6 kv.m. tikintialtı sahəsinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 10.06.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 01.07.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMC-nin 05.07.2019-cu il tarixli 01/2391 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 15.07.2019-cu il tarixli 8147 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
5. Binəqədi rayon Məhkəməsinin 20.09.2018-ci il tarixli 2(001)-5874/2017 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədil ə Bakı şəhəri Binəqədi rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X11 mülkiyyətində olan Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, 9-cu mikrorayon, X2 küçəsində yerləşən, 9 mərtəbəli 17 nömrəli evin 4-cü mərtəbəsində yerləşən, 75,6 kv.m. ümumi, 55 kv.m. yaşayış, 20,6 kv.m. yardımçı sahələrdən ibarət olan 3 otaqlı 52 saylı mənzilin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 07.01.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 28.01.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMC-nin 01.02.2019-cu il tarixli 01/431 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 1 5.02.2019-cu il tarixli, 3714 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
6. Xətai rayon Məhkəməsinin 22.04.2019-cu il tarixli, 2(011)-1321/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Xətai rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X38 məxsus Bakı şəhəri, Xətai rayonu, X3 küçəsi, 9 saylı evin 8 saylı mənzilinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 26.08.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 09.09.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından “xxxx” MMC-nin 13.09.2019-cu il tarixli 01/3135 saylı məktubu ilə əmlaklar ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka sax layan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 10405 saylı, 26.09.2019-cu il tarixli məktubla göstərilən əmlakları təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
7. Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin 30.01.2018-ci il tarixli, 2(103)-8963/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Nizami rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X20 məxsus Bakı şəhəri, Nizami rayonu, X nömrəli evin 4-cü mərtəbəsində yerləşən 59,1 kv.m. ümumi, 46 kv.m. yaşayış, 13,1 kv.m. yardımçı sahədən ibarət 3 otaqlı, 85 nömrəli mənzilin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakların satılması ilə bağlı 02.09.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 16.09.2019-cu il tarixdə ke çirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMC-nin 20.09.2019-cu il tarixli 01/3214 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 26.09.2019-cu il tarixli, 10406 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
8. Bakı şəhəri Xətai rayon Məhkəməsinin 22.04.2019-cu il tarixli, 2(011)-1321/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Sabunçu rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən Hərrac Mərkəzi “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu borclu X25 məxsus Bakı şəhəri, X qəsəbəsi 1145 bağ evinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakların satılması ilə bağlı 09.09.2019cu il tarixdə keçiril miş hərrac və 23.09.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından “xxxx” MMC-nin 27.09.2019-cu il tarixli 01/3292 saylı məktubu ilə əmlaklar ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSCyə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 09.10.2019-cu il tarixli 11050 saylı məktubla göstərilən əmlakları təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
9. Lənkəran rayon Məhkəməsinin 20.08.2018-ci il tarixli 2(049)-63/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Lənkəran rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X34 məxsus Lənkəran şəhəri, X5 küçəsi, ev 4, 5 mərtəbəli binanın 4-cü mərtəbəsində yerləşən, 117,2 kv.m. ümumi, 58,8 kv.m. yaşayış, 58,4 kv.m. yardımçı sahədən 4 otaqlı, 8 nömrəli mənzilin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 14.08.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 02.09.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından “xxxx” MMC-nin 06.09.2019-cu il tarixli 01/3041 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 17.09.2019-cu il tarixli 10055 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
10. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 11.04.2019-cu il tarixli 2(102)2464/2019 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Sabunçu rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X13 məxsus Bakı şəhəri, X rayonu, 1-ci küçə, 3-döngədə olan 0,06 ha torpaq sahəsində 21 saylı fərdi yaşayış evinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 22.07.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 05.08.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından “xxxx” MMC-nin 09.08.2019-cu il tarixli 01/2784 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 %az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSCyə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 21.08.2019-cu il tarixli 2316 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
11. Ağdaş rayon Məhkəməsinin 17.04.2017-ci il tarixli, 2(014)-221/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Ağdaş rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfind ən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclular X39 və X21 məxsus ünvan 1 ünvanda yerləşən 0,0387 ha torpaq sahəsi ilə birlikdə fərdi yaşayış evinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 08.04.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 29.04.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMC-nin 03.05.2019-cu il tarixli 01/1702 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 %az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 19.08.2019-cu il tarixli 9190 saylı məktubla göstərilən əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
12. Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinin 31.01.2019-cu il tarixli 2(104)-960/2018 saylı icra sənədinin ic rasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Nəsimi rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X22 məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, X6 küçəsində yerləşən 7 saylı evin 178 saylı mənzilinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 22.07.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 05.08.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMC-nin 09.08.2019-cu tarixli 01/2786 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 21.08.2019-cu il tarixli, 9317 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
13. Bakı Apelyasiya Məhkəməsin in 25.02.2019-cu il tarixli 2(103)-7282/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Sabunçu rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək X14 məxsus Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, X küçəsində yerləşən 16 saylı evin 17 saylı mənzilinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 10.06.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 01.07.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından “xxxx” MMC-nin 05.07.2019-cu tarixli 01/2388 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 15.07.2019-cu il tarixli 8182 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əld ə etməyə razılıq vermişdir.
14. Gəncə şəhər Kəpəz Rayon Məhkəməsinin 23.10.2017-ci il tarixli 2(043)5808/2017 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Gəncə şəhəri üzrə icra idarəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X23 məxsus Gəncə şəhəri, Kəpəz rayonu, X küçəsi, 5 saylı evin 10 nömrəli mənzilinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 05.03.2018-ci il tarixdə keçirilmiş hərrac və 18.02.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMC-nin 22.02.2019-cu tarixli, 01/816 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 07.03.2019-cu il tarixli 4318 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
15. Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin 12.02.2019-cu il tarixli 2(105)-1480/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Sumqayıt şəhəri üzrə icra idarəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X5 məxsus Sumqayıt şəhəri, X saylı evin 43 saylı mənzilinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 06.05.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 27.05.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMC-nin 31.05.2019-cu tarixli, 01/2012 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 14.06.2019-cu il tarixli, 7078 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
16. Bakı şəhəri Suraxanı rayon Məhkəməsinin 04.12.2017-ci il tarixli, 2(010)3936/2017 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Suraxanı rayon icra və Probasiya Şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək, borclu X40 məxsus Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Vişnyovka-2 bağ sahəsi, X saylı bağ evi və 0,12 ha torpaq sahəsinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 25.02.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 18.03.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından “xxxx” MMC-nin 19.03.2019-cu tarixli 01/1276 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olm ayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 04.04.2019-cu il tarixli 4767 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
17. Bakı şəhəri Sabunçu rayon Məhkəməsinin 21.09.2018-ci il tarixli 2(008)1054/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Sabunçu rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X2 məxsus olan Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Bakıxanov qəsəbəsi, X küçəsi, 31 saylı evin 5 saylı mənzilinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 07.01.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 28.01.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından “xxxx” MMCnin 01.02.2019-cu tarixli 01/432 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 07.02.2019-cu il tarixli 3384 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
18. Astara rayon Məhkəməsinin 07.02.2018-ci il tarixli 2(018)-227/2017 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Astara rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclular X26, X9, X7 və X6 paylı mülkiyyətində olan Astara rayonu, X kəndində yerləşən 0,08 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən, borclu X26 xüsusi mülkiyyətində olan fərdi yaşayış evinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın sa tılması ilə bağlı 28.01.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 18.02.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMC-nin 22.02.2019-cu tarixli 01/836 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 07.03.2019-cu il tarixli 4319 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
19. Bakı şəhəri Nərimanov rayon Məhkəməsinin 27.08.2018-ci il tarixli, 2(005)2016/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Qaradağ rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X3 məxsus olan Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu, Lökbatan qəsəbəsi, X ünvanında yerləşən 1 mərtəbəli, 122,1 kv.m. ümumi, 80,66 kv.m. yaşa yış, 41,44 kv.m. yardımçı sahədən ibarət 3 otaqlı 24 nömrəli mənzilin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 04.03.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 27.03.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından “xxxx” MMC-nin 29.03.2019-cu il tarixli 01/1339 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSCyə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 15.04.2019-cu il tarixli, 4994 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
20. Şəmkir rayon Məhkəməsinin 07.11.2017-ci il tarixli, 2(076)-1917/2016 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Şəmkir rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X27 məxsus Şəmkir rayonu, X kəndi, X7 küçəsində yerləşən 0,12 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 2 mərtəbəli, 5 otaqlı, 110,4 kv.m. yaşayış, 149,2 kv.m. yardımçı, 259,6 kv.m. ümumi sahədən və 1 mərtəbəli, 1 otaqlı, 28,6 kv.m. yaşayış, 59,5 kv.m. yardımçı, 88,1 kv.m. ümumi sahədən ibarət 62 nömrəli fərdi yaşayış evinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 28.01.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 18.02.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından “xxxx” MMC-nin 22.02.2019-cu il tarixli 01/824 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 07.03.2019-cu il tarixli 4316 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
21. Lənkəran rayon Məhkəməsinin 21.08.2018-ci il tarixli, 2(049)-104/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Lənkəran rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X35 mülkiyyətində olan Lənkəran rayonu, X kəndində yerləşən, 0,02464 ha torpaq sahəsində 2 mərtəbəli, 2 otaqlı, 30,3 kv.m. yaşayış, 141,5 kv.m. yardımçı, 171,8 kv.m. ümumi sahədən ibarət fərdi yaşayış evinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakların satılması ilə bağlı 14.01.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 04.02.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMCnin 0 8.02.2019-cu il tarixli 01/659 saylı məktubu ilə əmlaklar ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 25.02.2019-cu il tarixli 3986 saylı məktubla əmlakları təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
22. Bakı şəhəri Sabunçu rayon Məhkəməsinin 06.03.2019-cu il tarixli, 2(008)2434/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Sabunçu rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X12 məxsus Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Bakıxanov qəsəbəsi, X küçəsi, 1-ci döngədə istifadədə olan 0,01474 ha torpaq sahəsi üzərində yerləşən 7 saylı fərdi yaşayış evinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın sat ılması ilə bağlı 13.05.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 03.06.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMC-nin 14.06.2019-cu il tarixli 01/2165 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 27.06.2019-cu il tarixli 7450 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
23. Bakı şəhəri Xətai rayon Məhkəməsinin 21.01.2019-cu il tarixli, 2(011)-779/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Nizami rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X28 məxsus Bakı şəhəri, Nizami rayonu, X küçəsində yerləşən 90 saylı evin 34 saylı mənzilinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edil məsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 20.05.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 10.06.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından “xxxx” MMC-nin 14.06.2019-cu il tarixli 01/2167 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 27.06.2019-cu il tarixli 7451 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
24. Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin 04.12.2017-ci il tarixli, 2(103)-9385/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri Nizami rayon icra və probasiya şöbəsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X29 məxsus Bakı şəhəri, Nizami rayon, X küçəsi, 24a saylı evin 13 s aylı mənzilin və Bakı şəhəri, Nizami rayonu, X küçəsi, 15 saylı evin 66 mənzilin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakların satılması ilə bağlı 08.04.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 29.04.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından, “xxxx” MMC-nin 03.05.2019-cu il tarixli 01/1699 saylı məktubu ilə əmlaklar ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 14.05.2019-cu il tarixli, 5782 saylı məktubla göstərilən əmlakları təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir.
25. Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin 13.05.2018-ci il tarixli, 2(105)-300/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Sumqayıt şəhəri üzrə icra idar əsi tərəfindən “xxxx” MMC-yə sifariş məktubu göndərilərək borclu X15 məxsus Sumqayıt şəhəri, X mikrorayonda 0,08371 ha torpaq sahəsi üzərində yerləşən 23 saylı binanın 23 saylı mənzilinin satılması ilə bağlı hərracın təşkil edilməsi və keçirilməsi “xxxx” MMC-yə həvalə edilmişdir. Göstərilən əmlakın satılması ilə bağlı 15.07.2019-cu il tarixdə keçirilmiş hərrac və 29.07.2019-cu il tarixdə keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmadığından “xxxx” MMC-nin 02.08.2019-cu il tarixli 01/2702 saylı məktubu ilə əmlak ilkin satış qiymətindən 25 % az olmayan qiymətlə ipoteka saxlayan İddiaçı QSC-yə təklif olunmuş və İddiaçı QSC 14.05.2019-cu il tarixli 5781 saylı məktubla əmlakı təklif olunan qiymətə əldə etməyə razılıq vermişdir. 26. 18.10.2019-cu il tarixdə və 30.10.2019-cu il tarixdə iddiaçı tərəfindən ca vabdehə pretenziya məktubu ilə müraciət edilərək, bank tərəfindən yuxarıda göstərilən daşınmaz əmlakların balansa götürülməsinə razılıq verilsə də, həmin əmlakların açıq hərracda satılmasına dair yekun protokolların və alqı-satqı müqavilələrinin hal-hazıradək imzalanmadığı bildirilmiş, həmin protokol və müqavilələrin bank tərəfindən sadələşdirilmiş vergi ödənilmədən və tələb edilmədən bağlanmasına dair 3 gün müddətində müvafiq sənədləşmənin həyata keçirilməsi xahiş edilmiş, əks təqdirdə hüquqlarının müdafiəsi üçün məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə məlumat verilmişdir.
27. Cavabdehin iddiaçıya ünvanladığı 18.10.2019-cu il tarixli və 30.10.2019-cu il tarixli cavab məktublarında təqdim edilmiş siyahı üzrə protokolların əmlaklara hesablanmış sadələşdirilmiş vergi ödənildikdən sonra təqdim ol unacağı bildirilmişdir. İŞ ÜZRƏ QƏBUL EDİLMİŞ MƏHKƏMƏ AKTLARİ Birinci instansiya məhkəməsində icraat
28. İddiaçı cavabdehə qarşı iddia ərizəsi və iddia tələbinin həcminin artırılması barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, keçirilmiş hərracın yekunlarına dair protokolun və alqı-satqı müqaviləsinin iddiaçı tərəfindən sadələşdirilmiş vergi ödənilmədən və həmin verginin ödənilməsi ondan tələb edilmədən bağlanması vəzifəsinin cavabdehin üzərinə qoyulması və 30 manat dövlət rüsumunun cavabdehdən tutularaq iddiaçının xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
29. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdehə icra orqanı (məmuru) tərəfindən qanuni qüvvəsini almış məhkəmə aktları ilə iddiaçı bankın xeyrinə yüklü edilmiş əmlakların açıq hərrac keçirməklə satılması üçü n sifarişlər göndərmişdir. Həmin sifarişlər əsasında ipoteka predmeti olan əmlaklar açıq hərrac vasitəsi ilə satışa çıxarılmış, alıcı olmadığı üçün «İpoteka Haqqında” Qanunun 43.7-ci maddəsinə əsasən ipoteka saxlayan iddiaçı banka təklif olunmuşdur. Bank həmin əmlakları cavabdehin ödəməli olduğu borca uyğun öz balansına götürməyə rəsmi (yazılı şəkildə bildiriş məktubları ilə) razılıq vermiş, lakin cavabdeh əmlakın açıq hərracda satılmasına dair yekun protokollar və alqı-satqı müqavilələri bank tərəfindən ödəmə mənbəyində sadələşdirilmiş vergi tutulmadan və həmin vergi ödənilmədən həmin sənədlərin imzalanmayacağını rəsmi olaraq banka bildirərək, müvafiq rəsmiləşdirməni həyata keçirməkdən yayınmışdır. 30. 2 saylı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin 2019-cu il 29 noyabr tarixli, e-2-2(82)1200 /2019 saylı qətnaməsi ilə iddia tələbi təmin edilərək, Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin 13.02.2019-cu il tarixli, 2(105)-1760/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə XXXküçəsində yerləşən 4 otaqlı, yaşayış sahəsi 94,50 kv.m. köməkçi sahəsi 42,88 kv.m. olan 1 nömrəli fərdi yaşayış evinin; Zəngilan rayon Məhkəməsinin 19.06.2019-cu il tarixli, 2(034)-15/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Xətai rayonu, XXX küçəsi, ev 54-də yerləşən, 48,64 kv.m. yaşayış sahəsindən ibarət 3 otaqlı, 4 nömrəli xüsusi mülkiyyətli mənzilin, X10 məxsus Bakı şəhəri, Xətai rayonu, XXXküçəsi, ev 20B-də yerləşən 9 mərtəbəli binanın 1-ci girişində, 3-cü mərtəbəsində yerləşən 46,73 kv.m. yaşayış sahəsindən ibarət, 3 otaqlı 5 saylı mənzilin, X1 məxsus Bakı şəhəri, Xətai rayonu, XXXküçəsi, ev 48-də yerləşən 9 mərtəbəli binanın 4-cü mərtəbəsində yerləşən 46,74 kv.m yaşayış sahəsindən ibarət 3 otaqlı, 62 saylı mənzilin; Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin 22.04.2019-cu il tarixli, 2(103)-1334/2019 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Maştağa qəsəbəsi, X44 küçəsi, 1-ci keçiddə yerləşən 1 saylı fərdi yaşayış evinin; Bakı şəhəri Xətai rayon Məhkəməsinin 19.05.2016-cı il tarixli 2(011)-568/2016 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə ünvan 3 ünvanında istifadədə olan 0,00516 ha torpaq sahəsində yerləşən xüsusi mülkiyyətdə olan 43,9 kv.m. ümumi sahədən ibarət digər təyinatlı 1 mərtəbəli qeyriyaşayış binasının və həmin qeyri-yaşayış binasının tərkibində 1 mərtəbəli 51,6 kv.m. tikintialtı sahəsinin; Bakı şəhəri Binəq ədi rayon Məhkəməsinin 20.09.2018-ci il tarixli 2(001)5874/2017 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, 9-cu mikrorayon, X küçəsində yerləşən 9 mərtəbəli 17 nömrəli evin 4-cü mərtəbəsində yerləşən, 75,6 kv.m. ümumi, 55 kv.m. yaşayış, 20,6 kv.m. yardımçı sahələrdən ibarət olan 3 otaqlı 52 saylı mənzilin; Bakı şəhəri Xətai rayon Məhkəməsinin 22.04.2019-cu il tarixli, 2(011)-1321/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Xətai rayonu, X küçəsi, 9 saylı evin 8 saylı mənzilinin; Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin 30.01.2018-ci il tarixli, 2(103)-8963/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, X prospekti 55 nömrəli evin 4cü mərtəbəsində yerləşən 59,1 kv.m. ümumi, 46 kv.m. yaşayış, 13,1 kv.m. yardımçı sahədən ibarət 3 otaqlı, 85 nömrəli mənzilin; Xətai rayon Məhkəməsinin 22.04.2019-cu il tarixli, 2(011)-1321/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Bilgəh qəsəbəsi X bağ evinin; Lənkəran Rayon Məhkəməsinin 20.08.2018-ci il tarixli 2(049)-63/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Lənkəran şəhəri, X küçəsi, ev 4, 5 mərtəbəli binanın 4-cü mərtəbəsində yerləşən, 117,2 kv.m. ümumi, 58,8 kv.m. yaşayış, 58,4 kv.m. yardımçı sahədən 4 otaqlı, 8 nömrəli mənzilin; Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 11.04.2019-cu il tarixli, 2(102)2464/2019 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Səbail rayonu, 3-döngə, 0,06 ha torpaq sahəsində 21 saylı fərdi yaşayış evinin; Ağdaş rayon Məhkəməsinin 17.04.2017-ci il tarixli 2(014)-221/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə ünvan 1 ünvanda yerləşən 0,0387 ha torpaq sahəsi ilə birlikdə fərdi yaşayış evinin;
12. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin 31.01.2019-cu il tarixli, 2(104)960/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, X küçəsində yerləşən 7 saylı evin 178 saylı mənzilinin; Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin 25.02.2019-cu il tarixli, 2(103)-7282/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Bakıxanov qəsəbəsi, X küçəsində yerləşən 16 saylı evin 17 saylı mənzilinin; Gəncə şəhər Kəpəz Rayon Məhkəməsinin 23.10.2017-ci il tarixli 2(043)5808/2017 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Gəncə şəhəri, Kəpəz rayonu, X küçəsi, 5 saylı evin 10 nömrəli mən zilinin; Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin 12.02.2019-cu il tarixli, 2(105)-1480/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Sumqayıt şəhəri, X mikrorayon, 6/15 saylı evin 43 saylı mənzilinin;
16. Bakı şəhəri Suraxanı rayon Məhkəməsinin 04.12.2017-ci il tarixli 2(010)3936/2017 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə X40 məxsus Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, X saylı bağ evi və 0,12 ha torpaq sahəsinin; Bakı şəhəri Sabunçu rayon Məhkəməsinin 21.09.2018-ci il tarixli 2(008)1054/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Bakıxanov qəsəbəsi, X küçəsi, 31 saylı evin 5 saylı mənzilinin; Astara rayon Məhkəməsinin 07.02.2018-ci il tarixli 2(018)-227/2017 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Astara rayonu, X kəndində y erləşən 0,08 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən fərdi yaşayış evinin;
19. Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinin 27.08.2018-ci il tarixli 2(005)2016/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu, Lökbatan qəsəbəsi, X ünvanında yerləşən 1 mərtəbəli, 122,1 kv.m. ümumi, 80,66 kv.m. yaşayış, 41,44 kv.m. yardımçı sahədən ibarət 3 otaqlı 24 nömrəli mənzilin; Şəmkir Rayon Məhkəməsinin 07.11.2017-ci il tarixli 2(076)-1917/2016 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Şəmkir rayonu, X kəndi, X5 küçəsində yerləşən 0,12 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 2 mərtəbəli, 5 otaqlı, 110,4 kv.m. yaşayış, 149,2 kv.m. yardımçı, 259,6 kv.m. ümumi sahədən və 1 mərtəbəli, 1 otaqlı, 28,6 kv.m. yaşayış, 59,5 kv.m. yardımçı, 88,1 kv.m. ümumi sahədən ibarət 62 nömrəli fərdi yaşayış evinin; Lənkəran rayon Məhkəməsinin 21.08.2018-ci il tarixli 2(049)-104/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Lənkəran rayonu, X kəndində yerləşən, 0,02464 ha torpaq sahəsində 2 mərtəbəli, 2 otaqlı, 30,3 kv.m. yaşayış, 141,5 kv.m. yardımçı, 171,8 kv.m. ümumi sahədən ibarət fərdi yaşayış evinin; Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinin 06.03.2019-cu il tarixli 2(008)2434/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, X küçəsi, 1-ci döngədə istifadədə olan 0,01474 ha torpaq sahəsi üzərində yerləşən 7 saylı fərdi yaşayış evinin; Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin 21.01.2019-cu il tarixli 2(011)-779/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, X küçəsində yerləşən 90 saylı evin 34 saylı mənzilinin; Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin 04.12.2017-ci il tarixli 2(103)-9385/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, X küçəsi, 24a saylı evin 13 saylı mənzilin və Bakı şəhəri, Nizami rayonu, X küçəsi, 15 saylı evin 66 mənzilin; Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin 13.05.2018-ci il tarixli 2(105)-300/2018 saylı icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə Sumqayıt şəhəri, X mikrorayonda 0,08371 ha torpaq sahəsi üzərində yerləşən 23 saylı binanın 23 saylı mənzilinin satılması ilə bağlı keçirilmiş hərracların yekunlarına dair protokolların imzalanması və alqı-satqı müqavilələrinin iddiaçıdan ödəmə mənbəyindən sadələşdirilmiş vergi tutulmadan və həmin verginin ödənilməsi ondan tələb edilmədən bağlanması vəzifə sinin cavabdehin üzərinə qoyulması, ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməsi qət edilmişdir (hakim – Ə.Ələkbərov).
31. Birinci instansiya məhkəməsi hesab etmişdir ki, sadələşdirilmiş vergi şəxsin mülkiyyətində olan yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsi ilə bağlı əldə edilən məbləğdən tutulan vergi olmaqla, həmin verginin ödəyicisi qismində sahəni təqdim edən şəxs (konkret halda satıcı, sahənin mülkiyyətçisi) çıxış edir.
32. Hazırkı halda, iddiaçı daşınmaz əmlakı təqdim edən şəxs deyil, həmin əmlakı əldə edən qismində çıxış etdiyindən, “xxxx” MMC hərracın yekunlarına dair protokolun tərtib edilməsi və alqı-satqı müqaviləsinin bağlanması üçün sadələşdirilmiş verginin iddiaçı tərəfindən ödənilməsi şərtini irəli sürməsi qanunauyğun h esab edilə bilməz.
33. Mübahisəli hərracların yekunu olaraq iddiaçının əldə etdiyi daşınmaz əmlaklar gələcəkdə satıldıqda bank tərəfindən Vergi Məcəlləsinin 218.4.3-cü maddəsinin tələblərinə əsasən yenidən sadələşdirilmiş vergi ödənilməlidir. Belə olan halda isə hazırda əmlaklar alınarkən iddiaçı tərəfindən sadələşdirilmiş verginin ödənilməsi bankın eyni əmlakla bağlı iki dəfə eyni vergiyə cəlb edilməsinə səbəb olacaqdır.
34. Mübahisə predmeti olan hərrac könüllü əsaslarla deyil, icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə icra məmurunun sifarişi əsasında həyata keçirildiyindən, yəni həmin hərracın keçirilməsi vəzifəsi qanundan irəli gəldiyindən, hazırkı halda hərrac təşkilatçısı qanunun tələblərinə uyğun şəkildə keçirilmiş hərracın nəticələrinə dair protokolu təsdiq etmək və alqı-satq ı müqaviləsi bağlamaq vəzifəsi daşımaqla hərrac protokolunu imzalamaqdan və müqavilə bağlamaqdan imtina etmək hüququna malik deyildir.
35. Məhkəmə bu qənaətini Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin (bundan sonra – “Vergi Məcəllə”) 150.3, 150.1.13, 218.4.3, 219.3-1-ci, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun (bundan sonra – “İpoteka haqqında qanun”) 41.2, 41.3-cü maddələrinə istinad etməklə əsaslandırmışdır.
36. Cavabdeh və müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs apelyasiya şikayətləri verərək, qətnamənin ləğv edilməsini və iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişlər. Apelyasiya instansiyası məhkəməsində icraat
37. Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasının 2020-ci il 05 noyabr tarixli, 2-2(103)-208/2020 saylı qətnaməsi ilə (h akimlər C.A.Yusifov (sədrlik edən), R.Ə.Qurbanov və V.Ə.Baxışova) cavabdehin və müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxsin apelyasiya şikayətləri təmin edilməmiş, 2 saylı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin 2019-cu il 29 noyabr tarixli, e-2-2(82)-1200/2019 saylı qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır.
38. Apelyasiya instansiyası məhkəməsi belə qənaətə gəlmişdir ki, cavabdehin iddiaçıdan ona təklif olunmuş və tərəfindən əldə olunmuş ipoteka predmeti olan əmlaklara görə sadələşdirilmiş vergi ödənilmədən obyektlərin onun adına rəsmiləşdirilməsindən imtina etməsi tamamilə əsassızdır.
39. Yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin (habelə torpaq sahələrinin) açıq hərrac qaydasında ixtisaslaşdırılmış hərrac təşkilatları tərəfindən təqdim edilməsi zamanı hərrac təşkilatı sadələşdirilmiş vergini hesa blayaraq vergi orqanına ödəməyə borclu olduğu təsbit olunsa da, bu zaman, qanunverici tərəfindən həmin verginin kimdən tutulmalı olmasına aydınlıq gətirilməmişdir.
40. Hazırkı iş üzrə ipoteka saxlayan iddiaçının ipoteka predmeti olan əmlakları təqdim edən “saticı” yerində qoyulması istisna edildiyi halda, ondan ödəmə mənbəyində sadələşdirilmiş verginin tutulması mümkünlüyü də istisna olunur.
41. İddiaçının (bankın) “satıcı” statusunu alması isə, yalnız «İpoteka haqqında» Qanunun 43.9-cu maddəsində nəzərdə tutulan halda mümkündür.
42. Hər bir halda, bank tərəfindən hərrac təşkilatçısının təklifi ilə əldə edilmiş ipoteka predmeti olan əmlaklara görə qanunun müəyyən etdiyi məcburi özgəninkiləşdirmə öhdəliyinin icrası anında təqdim edilməsi zamanı ödəmə mənbəyində sadələşdirilmiş vergini ödəmə si mümkündür. Hətta, həmin anda əmlakların, onun əldə etdiyi hərrac qiymətindən daha üstün qiymətlə satıldığı təqdirdə, dövlət büdcəsinə ödənilməli verginin məbləği də təbii ki, hərracdakı qiymətindən hesablanacaq vergi məbləği ilə müqayisədə daha çox büdcəyə xeyir gətirməsi də istisna edilmir.
43. Qanunvericinin qeyd olunan 43.9-cu maddəsinin tələbi baxımından, iddiaçı bank cavabdeh tərəfindən ona edilən təklif əsasında əldə etdiyi ipoteka əmlaklarına görə vergi qanunvericiliyi ilə müəyyən olunan ödəmə mənbəyində sadələşdirilmiş vergini ödəmək öhdəliyindən yayınmasının mümkünsüz olduğu açıq görünür.
44. Həm də konkret halda, ilkin, yəni, hərrac mərhələsində həmin verginin ödənilməsinin tələb olunub tutulması, gələcəkdə həmin əmlaklar məcburi qaydada özgəninkiləşdirərkən, onun təkrarən e yni vergini ödəməsinə də gətirib çıxarır.
45. İpoteka saxlayan tərəfindən ipoteka predmetinin əldə edilməsi zamanı sadələşdirilmiş verginin ödənilməsi qaydalarını tənzimləyici normaların qeyri-müəyyənliyi və mübahisələndirilən məsələ ilə bağlı aydın olmayan bütün məqamlar ipoteka predmetini əldə edən iddiaçının (bankın) xeyrinə şərh edilməli olan hallar kimi qiymətləndirir.
46. Məhkəmə bu qənaətini Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra – "Mülki Məcəllə”) 419.3-cü, Vergi Məcəllənin 3.5, 3.11, 13.2.10, 13.2.12, 13.2, 150.1.13, 150.3-cü, «İpoteka haqqında qanun”un 5, 43.9-cu maddələrinə, Azərbaycan Respublikası Mülki və Vergi Məcəllələrinin, “İpoteka haqqında və “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunlarının bəzi müddəalarının əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” Azə rbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun 23 iyul 2020-ci il tarixli Qərarının müddəalarına istinad etməklə əsaslandırmışdır.
47. Müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs həmin qətnamədən kassasiya şikayəti vermiş, qətnamənin ləğv edilməsini və iddia tələbinin təmin edilməməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. KASSASİYA ŞİKAYƏTİNİN VƏ ONA QARŞİ ETİRAZİN DƏLİLLƏRİ a) Kassasiya şikayətinin dəlilləri
48. Yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsi əməliyyatına münasibətdə vergi qanunvericiliyi ödənilməli olan vergi növü olaraq sadələşdirilmiş vergini müəyyən etmişdir.Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin 218.4.3-cü maddəsinin 2020-ci ilin yanvar ayınadək qüvvədə olmuş redaksiyasına əsasən mülkiyyətində olan yaşayış və qeyri-yaşayış sahə lərinin təqdim edilməsini (fiziki şəxsin azı 5 (beş) il ərzində yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olduğu yaşayış sahələrinin təqdim edilməsi, həmçinin bu Məcəllənin 102.1,3.2-ci, 102.1.18-ci, 106.1.16-cı, 144.1.1-ci və 144.1.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş təqdim edilmə halları istisna olmaqla) həyata keçirən şəxslər sadələşdirilmiş verginin ödəyicilərinə aid edilmişdir. Bu zaman, sadələşdirilmiş verginin vergitutma obyekti həmin Məcəllənin 219.3-1-ci maddəsinə müvafiq olaraq daşınmaz əmlakın sahəsidir. Sadələşdirilmiş verginin digər vergitutma obyektlərindən fərqli olaraq yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsinə münasibətdə vergitutmanın forması kimi “bilavasitə mənbədən” forması nəzərdə tutulmuşdur.
49. Qeyd olunan əməliyyatlar çərçivəsində sadələşdirilmiş verginin “bilavasi tə mənbədən” tutulmasını həyata keçirmək öhdəliyi yaşayış və qeyri-yaşayış sahəsinin təqdim edilmə üsulundan asılı olaraq iki fərqli subyekt arasında bölüşdürülmüşdür.
50. Birinci halda, Vergi Məcəlləsinin 150.1.9-ci maddəsinə müvafiq olaraq torpaq, yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsi (fiziki şəxsin azı 5 (beş) il ərzində yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olduğu yaşayış sahələrinin təqdim edilməsi, bu Məcəllənin 102.1.3.2-ci, 102.1.18-ci, 106.1.16-cı, 144.1 1-ci və 144.1.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda təqdim edilmə, həmçinin bu Məcəllənin 221.5-ci maddəsinə uyğun olaraq sadələşdirilmiş vergi hesablanmış tikinti sahələrinin həmin bina tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxs tərəfindən təqdim edilməsi halları istisna olmaqla) üzrə müqavilələri təsdiq edən notari us ödəmə mənbəyində vergini tutmağa borcludur.
51. İkinci halda isə, vergini ödəmə mənbəyində tutmaq öhdəliyi həmin Məcəllənin 150.1.13-ci maddəsinə əsasən qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş istisnalar nəzərə alınmaqla yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin, habelə torpaq sahələrinin açıq hərrac qaydasında təqdim edilməsi üzrə hərracın nəticələrini “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.0.2-ci maddəsində müəyyən olunmuş protokolla təsdiq edən ixtisaslaşdırılmış təşkilatların üzərinə qoyulmuşdur.
52. Beləliklə, yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsi ilə bağlı sadələşdirilmiş verginin hesablanmasını, tutulmasını və dövlət büdcəsinə ödənilməsini notariuslar və hərracın nəticələrini təsdiq edən ixtisaslaşdırılmış təşkilatlar həyata keçirir. 5
3. Vergitutma ilə bağlı öhdəliyin hansı subyektin üzərinə qoyulmasından asılı olmayaraq, vergitutmanın yalnız “bilavasitə mənbədən” forması nəzərdə tutulur və yaranan münasibətlərdə əmlakı təqdim edən, yəni gəlir əldə edən şəxsin iştirakı birmənalı olaraq istisna edilir.
54. Kassasiya şikayəti Vergi Məcəllənin 13.2.10, 150.1.9, 150.1.13, 150.3-1-ci maddələrinin tələblərinə istinad edilərək tərtib edilmişdir. b) Kassasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri
55. Kassasiya şikayətinə qarşı iddiaçı və cavabdeh tərəf etiraz təqdim etməmişlər. c) Məhkəmə icraatı iştirakçısının izahatı
56. Müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxsin nümayəndəsi və vəkili kassasiya şikayətində göstərilənlərlə eyni məzmunlu izahat verərək şikayətin təmin olunmasını xahiş etmişlər.
57. İddiaçı və cavabdeh məhkəmə ic lasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilsələr də, heç bir üzrlü səbəb olmadan məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak etməmişlər.
58. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 415.3-cü maddəsinə əsasən iclasın vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş işdə iştirak edən şəxslərdən hər hansı birinin üzürlü səbəb olmadan məhkəmə iclasına gəlməməsi işə baxılmasına mane olmur.
59. Məhkəmə kollegiyası iddiaçı və cavabdehin məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edildiklərini nəzərə alaraq işə kassasiya şikayətinin dəlilləri əsasında onların iştirakları olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. II. KASSASİYA ŞİKAYƏTİNİN MÜMKÜNLÜYÜ, KASSASİYA BAXİŞİNİN HƏDLƏRİ
60. Kassasiya şikayəti vaxtında, yəni apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin təqdi m olunduğu gündən 2 ay müddətində verilmiş (MPM-in 405.0.1-ci maddəsi), kassasiya şikayətinin məzmunu MPM-nin 407-ci maddəsinin tələblərinə uyğundur. Ona görə də, şikayət mümkün hesab edilmişdir.
61. İş üzrə üçüncü şəxs apelyasiya məhkəməsinin qərarını bütövlükdə mübahisələndirdiyi üçün hazırkı icraat çərçivəsində məhkəmə aktının qanuniliyi və əsaslılığı tam olaraq yoxlanılacaqdır (MPM-nin 403 və 416-cı maddələri).
62. Kassasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən işin faktiki halları yoxlanılmasa da apellyasiya instansiyası məhkəməsinin maddi və prosessual hüquq normalarını düzgün tətbiq edib etməməsini yoxlayarkən hüquqi məsələlərin düzgün qiymətləndirilməsi üçün işin faktiki hallarının nəzərə alınması və onlara istinad olunması zəruridir. Kassasiya instansiyası məhkəməsinin işin müəyyən edilmiş faktiki hallarına istinad etməsi faktiki halların yoxlanılması və araşdırılması kimi qiymətləndirilməməlidir. İİİ. TƏTBİQ EDİLƏN HÜQUQ
63. Mülki Prosessual Məcəllənin 416-cı maddəsində nəzərdə tutulur ki, kassasiya instansiyası məhkəməsi apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır.
64. Vergi Məcəllənin müvafiq müddəalarında aşağıdakılar nəzərdə tutulur: “Maddə
3. Vergilərin müəyyən edilməsinin və tutulmasının əsasları 3.5. Heç bir şəxs əldə etdiyi mənfəətdən (gəlirdən) eyni növ vergini bir dəfədən artıq ödəməyə məcbur edilə bilməz. 3.11. Vergilər haqqında qanunvericiliyin bütün ziddiyyətləri və aydın olmayan məqamları, vergi ödəyicisinin xeyrinə şərh edilməlidir”. Maddə
13. Bu Məcəllədə istifadə edilən əsas anlayışlar 13.2.10. Malların təqdim edilməsi – mallar üzərində mülkiyyət hüququnun başqasına verilməsi, habelə bunlarla məhdudlaşdırılmayan, malların satışı, mübadiləsi, hədiyyə verilməsi, natura şəklində əməkhaqqı ödənilməsi və natura şəklində digər ödəmələr, həmçinin girov qoyulmuş mallar üzrə mülkiyyət hüququnun girov saxlayana və ya digər şəxsə keçməsi, bina tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən yaşayış və qeyriyaşayış sahələrinin notarial qaydada təsdiq edilməklə, habelə notarial qaydada təsdiq edilmədən bağlanmış müqavilələr üzrə, həmçinin mənzil-tikinti kooperativi üzvlərinin ümumi yığıncağının qərarı ilə özgəninkiləşdirilməsi. Bina tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsi üzrə alqı-satqı müqavil ələrinin sonradan eyni şəxslə notarial qaydada təsdiq edilməsi bu maddənin məqsədləri üçün vergi tutulan təqdimetmə hesab edilmir. 13.2.12. Gəlir – malların (işlərin və xidmətlərin) təqdim edilməsi ilə bağlı əməliyyatların ümumi dəyəri, habelə satışdankənar gəlir. Vergitutma məqsədləri üçün gəlirin əldə edilmə vaxtı bu Məcəllənin 132-ci və 135-ci maddələri ilə müəyyən olunur. Bina tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən tikilən binalardan dövlətə yaşayış və qeyri-yaşayış sahələri ayrıldıqda, dövlətə ayrılan yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsi üzrə dövriyyələr vergiyə cəlb olunan gəlir hesab edilmir...”. “Maddə
150. Ödəmə mənbəyində verginin tutulması qaydası 150.1.13. Aşağıdakılar istisna olmaqla, yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin, habelə torpaq sahələr inin açıq hərrac qaydasında təqdim edilməsi üzrə hərracın nəticələrini “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.0.2ci maddəsində müəyyən olunmuş protokolla təsdiq edən ixtisaslaşdırılmış təşkilatlar vergini tutmağa borcludurlar. 150.1.13.1. vergi borcunun ödənilməsi ilə bağlı siyahıya alınmış əmlak; 150.1.13.2. “Banklar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə nəzərdə tutulmuş qaydada iflas prosesi çərçivəsində təqdim edilən aktivlər; 150.1.13.3. ödəmə qabiliyyətini itirmiş bankların rezolyusiyası və sağlamlaşdırma tədbirləri çərçivəsində müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən olunmuş qaydada təqdim olunan qeyri-işlək (toksik) aktivlər; 150.1.13.4. qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada üzərinə tələb yönə ldilən dövlət əmlakının özəlləşdirilməsi, habelə bələdiyyə əmlakı üzərində mülkiyyət və icarə hüquqlarının özgəninkiləşdirilməsi. 150.3. notarius və ixtisaslaşdırılmış hərrac təşkilatları bu Məcəllənin 220.8-ci və 220.81-ci maddələrinə uyğun olaraq sadələşdirilmiş vergini hesablayaraq 1 (bir) bank günü ərzində dövlət büdcəsinə ödəyir və hesabat ayından sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi forma üzrə bəyannaməni vergi orqanına verməyə borcludur. “Maddə
218. Sadələşdirilmiş verginin ödəyiciləri 218.4. Bu Məcəllənin 218.1-ci maddəsinin müddəalarından asılı olmayaraq aşağıda göstərilən şəxslər sadələşdirilmiş verginin ödəyiciləridir: 218.4.3. mülkiyyətində olan yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsini həyata keçirən fiziki şəxslər...”. İV. ALİ MƏHKƏMƏNİN MÖVQEYİ
65. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən işə baxılan zaman prosessual hüquq normalarının tələblərinə riayət edildiyindən, habelə mübahisəli hüquq münasibətini tənzimləyən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq olunduğından iş üzrə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasının 2020-ci il 05 noyabr tarixli, 2-2(103)-208/2020 saylı qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalı, kassasiya şikayəti təmin edilməməlidir.
66. Məhkəmə kollegiyası qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, mövcud qanunvericiliyə əsasən (VM-nin 218.4.3-cü maddəsi) mülkiyyətində olan yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsini həyata keçirən şəxslər sadələşdirilmiş verginin ödəyicilərinə aid edildiyindən, hazırkı halda isə hərraca çıxarılan əm lak iddiaçının mülkiyyətində olmadığından, iddiaçı bu əməliyyatda faktiki olaraq əldə edən qismində iştirak etdiyindən, onun üzərinə yalnız ehtimallara əsasən Vergi Məcəlləsi ilə məhz əldə edənin ödəməli olduğu müəyyən edilməmiş vergiləri ödəmək vəzifəsi qoyula bilməz.
67. Təsadüfi deyildir ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki və Vergi Məcəllələrinin, “İpoteka haqqında” və “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunlarının bəzi müddəalarının əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair “ 23 iyul 2020-ci il tarixli qərarında ipoteka saxlayanın məhkəmə qaydasında təmin olunmuş tələbi əsasında keçirilmiş təkrar hərrac baş tutmamış elan edildikdə, ipoteka predmetinin ipoteka saxlayan tərəfindən əldə edilməsi zamanı sadələşdirilmiş verginin ödən ilməsi qaydalarının bu Qərarın təsviri-əsaslandırıcı hissəsində əks olunan hüquqi mövqelər nəzərə alınmaqla mümkün qədər qısa müddət ərzində tənzimlənməsi Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə tövsiyə edilmişdir.
68. Üçüncü şəxsin kassasiya şikayətinin dəlilləri ilə bağlı qeyd edilməlidir ki, sadələşdirilmiş vergi şəxsin mülkiyyətində olan yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsi ilə bağlı əldə edilən məbləğdən tutulan vergi olmaqla, həmin verginin ödəyicisi qismində sahəni təqdim edən şəxs (konkret halda satıcı, sahənin mülkiyyətçisi) çıxış edir. Məhkəmələr isə öz növbəsində düzgün olaraq qeyd etmişlər ki, iddiaçı daşınmaz əmlakı təqdim edən şəxs deyil, həmin əmlakı əldə edən qismində çıxış etdiyindən, “xxxx” MMC hərracın yekunlarına dair protokolun tərtib edilməsi və a lqı-satqı müqaviləsinin bağlanması üçün sadələşdirilmiş verginin iddiaçı tərəfindən ödənilməsi şərtini irəli sürməsi qanunauyğun hesab edilə bilməz. Mübahisəli hərracın yekunu olaraq iddiaçının əldə etdiyi daşınmaz əmlak gələcəkdə satıldıqda Vergi Məcəlləsinin 218.4.3-cü maddəsinin tələblərinə əsasən bank tərəfindən həmin daşınmaz əmlakın təqdim edilməsi ilə bağlı yenidən sadələşdirilmiş vergi ödənilməli olduğundan hazırda əmlak alınarkən iddiaçı tərəfindən sadələşdirilmiş verginin ödənilməsi bankın eyni əmlakla bağlı iki dəfə eyni vergiyə cəlb edilməsinə səbəb olacaqdır.
69. Məhkəmə kollegiyası bu zaman onu da nəzərə alır ki, ipoteka saxlayan hərrac baş tutmadıqda ipoteka predmetini öz təşəbbüsü ilə deyil, baş verə biləcək digər zərərlərdən qaçmaq üçün əldə edir və xarakterinə və təyinatı na görə ona məxsus ola bilməyən ipoteka predmetini qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada bir il ərzində özgəninkiləşdirməli və bu əmlaklar özgəninkiləşdirilərkən isə bank tərəfindən ödəmə mənbəyindən vergi ödənilməlidir. Beləliklə, bank bir vergini iki dəfə-həm əmlakı əldə edərkən, həm də özgəninkiləşdirərkən ödəmiş olur, digər tərəfdən isə Konstitusiya Məhkəməsinin istinad edilən qərarından xeyli müddət keçməsinə baxmayaraq ipoteka predmetinin ipoteka saxlayan tərəfindən əldə edilməsi zamanı sadələşdirilmiş verginin ödənilməsi qaydaları hələ də qanunvericiliklə müəyyən edilməmiş, hər hansı şəxsin üzərinə isə qanunvericiliklə dəqiq müəyyən edilməmiş vergiləri ödəmək öhdəliyinin qoyulması qanuni hesab edilə bilməz.
70. Azərbaycan Respublikasında vergi sistemi, vergitutmanın ümumi əsaslar ı, vergilərin müəyyən edilməsi, ödənilməsi və yığılması qaydaları, vergi ödəyicilərinin və dövlət vergi orqanlarının, habelə vergi münasibətlərinin digər iştirakçılarının vergitutma məsələləri ilə bağlı hüquq və vəzifələri Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edildiyindən, digər qanunlara istinad edilməklə məhz iddiaçının hazırkı halda sadələşdirilmiş vergini ödəməli olduğu barədə üçüncü şəxsin kassasiya şikayətinin dəlillərinə məhkəmə kollegiyası tənqidi yanaşır.
71. İşə kassasiya qaydasında baxan məhkəmə hesab edir ki, Apelyasiya Məhkəməsi tərəfindən işə baxılarkən maddi və prosessual hüquq normalarının pozuntusuna yol verilməmiş, iş üzrə sübutlar qiymətləndirilməklə düzgün nəticəyə gəlinmiş və kassasiya şikayətinin dəlilləri isə əsassız olduğundan təmin edilməməli, Bak ı Apelyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasının 2020-ci il 05 noyabr tarixli, 2-2(103)-208/2020 saylı qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
72. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 417, 419-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası QƏRARA ALDİ:
73. Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasının 2020-ci il 05 noyabr tarixli, 2-2(103)-208/2020 saylı qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Kassasiya şikayəti təmin olunmasın. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.