Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qərardad — İş №2-2(103)-1082/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2-2(103)-1082/2021 13.09.2021 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ hakimlər Məmmədov Vidadi Məmməd oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Qurbanov Raqib Əliddin oğlu və Baxışova Vüsalə Ələkbər qızından ibarət tərkibdə, məhkəmə iclasının katibi Sadıqov Mehman Norəs oğlunun katibliyi ilə iddiaçı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin yanında Dövlət Vergi Xidməti Bakı şəhəri Lokal gəlirlər baş idarəsinin Cavabdeh MMC-yə qarşı dövlət büdcəsinə olan borcun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədilə siyahıya alınmış əmlakın ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması tələbinə dair iddia ərizəsi ilə bağlı Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-2-2(113)-386/2021 nömrəli iş üzrə 06 avqust 2021-ci il tarixli qərardadından iddiaçının şikayətinə əsasən kommersiya mübahisəsinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: İddiaçı cavabdehə qarşı məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehin 11.02.2020-ci il tarixə qeyd olunan borc məbləğindən dövlət büdcəsinə ödənilməmiş 22.926,95 manat, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilməmiş 25.396,99 manat və İşsizlikdən Sığorta Fonduna ödənilməmiş 978,79 manat məbləğdə borcunun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədilə 410.200 manat məbləğdə siyahıya alınmış əmlakının ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Daha sonra iddiaçı yenidən cavabdehə qarşı məhkəməyə iddia ərizəsi təqdim edərək, cavabdehin 18.09.2020-ci il tarixə qeyd olunan borc məbləğindən dövlət büdcəsinə ödənilməmiş 347,02 manat, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilməmiş 31.508,66 manat və İşsizlikdən Sığorta Fonduna ödənilməmiş 1.325,81 manat məbləğdə borcunun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədilə 86.100 manat məbləğdə siyahıya alınmış əmlakının ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin 04.03.2021-ci il tarixli qərardadı ilə işlər birləşdirilmişdir. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin 08.05.2021-ci il tarixli qətnaməsi ilə iddia təmin edilmiş, iddiaçı tərəfindən cavabdehin siyahıya alınmış 410.200 manat məbləğdə əmlakının ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılması, əmlakın satılmasından əldə edilmiş məbləğdən cavabdehin dövlət büdcəsinə ödənilməmiş 22.926,95 manatın, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənilməmiş 25.396,99 manatın və İşsizlikdən Sığorta Fonduna ödənilməmiş 978,79 manat məbləğdə borcunun və 10 manat məbləğdə dövlət rüsumunun tutulması, vəsaitin qalan hissəsinin cavabdehə qaytarılması qət edilmişdir. Qətnamə ilə razılaşmayan iddiaçı ondan apellyasiya şikayəti verərək, ləğv edilib, dövlət büdcəsinə ödənilməmiş vergilər üzrə ümumilikdə 34.057,73 manat, məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə ümumilikdə 31.508,66 manat, işsizlikdən sığorta haqları üzrə isə ümumilikdə 1.325,81 manat borcun ödənilməsinin təmin edilməsi məqsədilə vergi ödəyicisinin 410.200 manat məbləğdə əmlakının ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı qətnamədən şikayət verilməsi üçün ərizə ilə də məhkəməyə müraciət edərək, buraxılmış prosessual müddətin bərpa edilməsini xahiş etmişdir. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin 06.08.2021-ci il tarixli qərardadı ilə ərizə rədd edilmişdir. Qərardadla razılaşmayan iddiaçı ondan şikayət verərək, ləğv edilib, apellyasiya şikayəti verilməsi üçün buraxılmış prosessual müddətin bərpa edilməsini xahiş etmişdir. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin 18.08.2021-ci il tarixli qərardadı ilə şikayət işlə birlikdə baxılması üçün Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə göndərilmişdir. Şikayətin dəlillərinə görə, 3 gün ərzində, hətta bu müddətdən sonra da dəfələrlə məhkəmə qətnaməsinin Vahid Məhkəmə Portalı vasitəsilə əldə edilməsi üçün iş materiallarına daxil olduqda, xəta baş vermişdir. Belə ki, məhkəmə qətnaməsinin səhifələrində heç bir məzmun əks olunmamışdır, yəni sənəd boş görünmüşdür. Yalnız müəyyən müddət keçdikdən sonra məhkəmə qətnaməsini tam məzmunda görmək mümkün olmuşdur. Buna görə də iddiaçıdan asılı olmayan səbəbdən məhkəmə qətnaməsinin vaxtında əldə edilməsi və 1 ay müddətində şikayətin təqdim edilməsi mümkün olmamışdır. Göstərilən səbəblərdən, iddiaçı tərəfindən qətnamədən şikayəti verilməsi üçün prosessual müddət üzrlü səbəbdən ötürülmüşdür. Məhkəmə kollegiyası şikayətin dəlillərini Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (MPM) tələblərinə müvafiq qaydada iş materialları ilə birlikdə araşdıraraq, aşağıdakıları qeyd edir. MPM-in: 133.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə qanunla müəyyən edilmiş müddətin buraxılmasının səbəbini üzürlü hesab edərsə, işdə iştirak edən şəxsin ərizəsinə əsasən buraxılmış müddəti bərpa edir; 133.2-ci maddəsinə görə, buraxılmış müddətin bərpası haqqındakı ərizə prosessual hərəkətlərin edilməli olduğu məhkəməyə verilir və məhkəmə iclasında baxılır. İşdə iştirak edən şəxslərə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə məlumat verilir. Onların gəlməməsi məhkəmə qarşısında qoyulmuş məsələnin həllinə maneçilik törətmir; 135.5-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 135.2-ci, 135.3-cü, 135.6-cı və 135.8-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda məhkəmə sənədi rəsmi qaydada verilmiş hesab edilir; 135.8-ci maddəsinə görə, kommersiya mübahisələri üzrə işdə iştirak edən şəxslərin məhkəmə sənədləri onların “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış “elektron kabinet”lərində yerləşdirilir və onlara bu barədə məlumat həmin sistem vasitəsilə elektron qaydada (elektron poçt, SMS və s. vasitəsilə) çatdırılır; 360-cı maddəsinə əsasən, apellyasiya şikayəti məhkəmə qətnaməsi rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində verilə bilər. İşdən müəyyən edilir ki, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin 08 may 2021-ci il tarixli qətnaməsi tərəflərin elektron kabinetlərinə 16.05.2021-ci il tarixdə saat 10:17-də yerləşdirilmiş, iddiaçı qətnamədən apellyasiya şikayətini isə elektron qaydada 24.06.2021ci il tarixdə vermiş, bununla da qanunla müəyyən edilmiş 1 aylıq prosessual müddət onun tərəfindən ötürülmüşdür. İddiaçı şikayətində 3 gün ərzində xəta baş verdiyini bildirsə də, qalan 27 gün ərzində hüququndan istifadə etməməsinin səbəblərini açıqlamamış, yalnız müəyyən müddət keçdikdən sonra məhkəmə qətnaməsini tam məzmunda görmək mümkün olduğunu qeyd edərək, “müəyyən müddət”in də neçə gün olduğunu dəqiqləşdirməmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu “X1 şikayəti ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi MİÜMK-ın 16 avqust 2006-cı il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” 08.05.2008-ci il tarixli Qərarında qeyd etmişdir ki, “Qanunla nəzərdə tutulmuş prosessual müddətin bərpası üçün yalnız elə səbəblər üzrlü hesab edilə bilər ki, onların mövcudluğu prosessual hüquqlara və vəzifələrə malik şəxsin iradəsindən asılı olmasın, özü tərəfindən onların dəf edilməsi imkanlarından kənara çıxsın, müvafiq hərəkətin yerinə yetirilməsinə maneə törətsin və ya məhdudiyyət yaratsın. Müddətin buraxılması ilə nəticələnmiş səbəbin üzrlü hesab edilməsi bilavasitə məhkəmənin öz mülahizələrindən asılıdır. Bu mənada üzrlülük göstərilən meyarların sərhədində dayanan elə inkar olunmaz səbəblər barəsində qəbul olunmalıdır ki, belə məsələ ilə əlaqədar MPMin tələblərinə riayət edilməklə çıxarılmış məhkəmə aktı qanunilik, obyektivlik və qərəzsizlik baxımından şübhə altına alınmasın.” Beləliklə, hazırkı kommersiya mübahisəsinə apellyasiya qaydasında baxan məhkəmə kollegiyası yuxarıda qeyd olunanlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, qərardad qanuni və əsaslı olduğu üçün dəyişdirilmədən saxlanılmalı, dəlilləri əsassız olduğu üçün şikayət təmin olunmamalıdır (MPM-in 398.0.1-ci maddəsi). Göstərilənlərə əsasən və MPM-in 263, 264, 398, 400 və 402-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası qərara aldı: Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-2-2(113)-386/2021 nömrəli iş üzrə 06 avqust 2021-ci il tarixli qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılsın. İddiaçı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin yanında Dövlət Vergi Xidməti Bakı şəhəri Lokal gəlirlər baş idarəsinin şikayəti təmin edilməsin. Qərardad çıxarıldığı andan qanuni qüvvəyə minir. Qərardaddan kassasiya şikayəti verilə bilməz. HAKİMLƏR Vidadi Məmmədov Raqib Qurbanov Vüsalə Baxışova