Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2-2(103)-430/2023 31.05.2023 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ İddiaçı ASC ”Xalq” Bankının cavabdehlər “D.X5” MMC-yə və digərlərinə qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi məqsədilə tutmanın ipoteka və girov predmetinə yönəldilməsi” tələbinə dair Açar söz: kredit müqaviləsi üzrə borc Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyası hakimlər Baxışova Vüsalə Ələkbər qızının sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Qurbanov Raqib Əliddin oğlu və Hüseyn Aida Əli qızından ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Həşimli Nigar Vahid qızının katibliyi, iddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə1 iştirakı ilə, iddiaçı ASC ”Xalq” Bankının cavabdehlər Cavabdeh1 Ziyyəddin oğluna, Cavabdeh2, Cavabdeh5 Sərafəddin oğluna, “D.X5” MMC-yə, Cavabdeh4 MMC-yə və Cavabdeh3 MMC-yə qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi məqsədilə tutmanın ipoteka və girov predmetinə yönəldilməsi” tələbi barədə kommersiya işi üzrə Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2-2(113)-99/2023 nömrəli qətnaməsindən cavabdeh “D.X5” MMC tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə əsasən işə açıq məhkəmə iclasında baxdı. İşin halları 1 ASC “Xalq” Bankı və “D.X5” MMC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli ,DKM/**********67921 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən bank borcalana 60 ay müddətinə 6000 000 USD məbləğində, kreditdən istifadəyə görə illik 7% ödənilməsi şərtilə kredit verməyi, borcalan isə kreditdən 1.2-ci bənddə göstərilən məqsəd üçün istifadə etməyi, müqavilə ilə müəyyən olunan şərtlərlə və qaydada krediti qaytarmağı və ona hesablanmış faizləri banka ödəməyi öhdəsinə götürür. Bununla tərəflər təsdiq edir ki, borcalanın bu müqavilənin 3.4.12-ci və 3.4.13-cü yarımbəndləri ilə üzərinə götürdüyü öhdəliklər nəzərə alınmaqla bank tərəfindən bu bəndin birinci abzası ilə kreditdən istifadəyə görə müəyyən olunan illik faiz dərəcəsi bu müqavilənin bağlandığı məqamda Bankda mövcud olan eyninövlü kreditlər üçün müəyyən olunmuş illik faiz dərəcəsindən aşağı təyin edilmişdir. 1.3. Borcalanın bu müqavilə üzrə öhdəliklərinin icrasının təminatı qismində xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İP1 nömrəli, DKM/**********67921/İP2 nömrəli, DKM/**********67921/İP3 nömrəli və DKM/**********67921/İP4 nömrəli sonrakı ipoteka müqavilələri , xx.xx.2021-ci il tarixli , DKM/**********7921/GM1 nömrəli və DKM/**********67921/GM2 nömrəli girov müqavilələri üzrə girov predmeti olan əmlak obyektləri çıxış edir. 1.4. Kredit üzrə faktiki illik faiz dərəcəsi barədə məlumat, faiz dərəcəsinin hesablanması zamanı nəzərə alınan və alınmayan ödənişlərin siyahısı və miqdarı bu Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan 02 nömrəli Əlavədə göstərilir.
2. xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********67921 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2021-ci il tarixdə 01 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixdə 2 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixdə 03 nömrəli Əlavə sazişlər bağlanmışdır.
3. İpoteka saxlayan qismində ASC “Xalq” Bankı ilə ipoteka qoyan qismində Cavabdeh5 arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********67921/İP1 nömrəli Sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka predmetini AR Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Xaçmaz Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən xx.xx.2010-cu il tarixli Çıxarışa (reyestr nömrəsi: **********71, qeydiyyat nömrəsi **********) əsasən ipoteka qoyana mülkiyyət hüququ ilə məxsus olan ünvan 1i ünvanında yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə ehtiyat fondu torpaqlarına aid olan 4.0 ha torpaq sahəsi təşkil etmişdir.
4. İpoteka saxlayan qismində ASC “Xalq” Bankı ilə ipoteka qoyan qismində Cavabdeh4 MMC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********67921/İP2 nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka müqaviləsinin predmetini AR Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti 9 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən xx.xx.2017-ci il tarixli ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana mülkiyyət hüququ ilə məxsus olan Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 11908 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 6.0733 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə Kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 9.127 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 4.9998 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 0.708 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3.8651 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasə ipoteka qoyana məxsus olan Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 6.9207 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3 ha torpaq sahəsi, 103819 nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 27.8991 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 7.5083 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 15.3718 ha torpaq sahəsi təşkil etmişdir.
5. İpoteka saxlayan qismində ASC “Xalq” Bankı ilə ipoteka qoyan qismində Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********67921/İP3 nömrəli Sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka predmeti AR Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Xaçmaz Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Quba rayonu, Alekseyevka kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 7.30 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 35.9507 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Quba rayonu, Davidoba kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 14.6273 ha torpaq sahəsinə, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Quba rayonu, Davidoba kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 17.0376 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatımla görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 35.161 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən Quba rayonu, Davidoba kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 33.093447 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 16.1374 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Quba rayonu, Ərməkiqışlaq kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 33.585 ha torpaq sahəsi təşkil etmişdir.
6. İpoteka saxlayan qismində ASC “Xalq” Bankı ilə ipoteka qoyan qismində Cavabdeh2 arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********67921/İP4 nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka predmetini AR Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Xaçmaz Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 5.2813 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 38.2911 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 14.4078 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3.0747 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 7.55758 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 8.6233 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 11 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 50 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 4 ha torpaq sahəsi, ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan Quba rayonu, Zizik kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 4 ha torpaq sahəsi təşkil etmişdir.
7. İpoteka saxlayan qismində ASC “Xalq” Bankı ilə ipoteka qoyan qismində Cavabdeh3 arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********67921/İP5 nömrəli Sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka predmetini AR Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Xaçmaz Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən ******* nömrəli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus olan ünvan 2i ünvanında yerləşən kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı torpaqlarına aid olan 26.2531 ha torpaq sahəsi təşkil edir.
8. Bir tərəfdən ASC “Xalq Bankı” ilə digər tərəfdən Cavabdeh4 MMC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********67921/GMİ nömrəli girov müqaviləsinin predmetini Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr №: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış filtrstansiya və Almaniya istehsalı olan «Grundfos» markalı, 65 m3 /Vsaat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 3 (üç) ədəd su nasosu, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr №: **********53) torpaq sahəsində quraşdırılmış filtrstansiya və Almaniya istehsalı olan «Grundfos» markalı, 65 m 3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 3 ədəd su nasosu, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr №: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 11 ədəd ana xətdən köməkçi xətlərə paylayıcı qurğu, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr №: **********53) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 11 (on bir) ədəd ana xətdən köməkçi xəttlərə paylayıcı qurğu, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr №: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 2 (iki) ədəd təmizləyici (balon) qurğu, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr №: **********53) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 2 ədəd təmizləyici (balon) qurğu, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr №: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 9 ədəd təmizləyici (fılter) qurğu, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr №: **********53) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 9 ədəd təmizləyici (filter) qurğu, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr №: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış 3 ədəd artezian quyusu, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr №: **********53) torpaq sahəsində quraşdırılmış 3 ədəd artezian quyusu, Qəbələ rayonu, Ovcullu və Mamaylı kəndlərində ümumilikdə 100.3811 ha torpaq sahələrində yerləşən, israil istehsalı olan «Netafim» markalı 214500 metr damcılama şlanqı (20 mm və 16 mm diametr) təşkil etmişdir.
9. Bir tərəfdən ASC “Xalq Bankı” ilə digər tərəfdən “D X5” MMC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********67921/GM2 nömrəli girov müqaviləsinin predmetini ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış fiİtrstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 150 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 1 ədəd su nasosu, ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış filtrstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 200 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 1 ədəd su nasosu, ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış filtrstansiya və İtaliya istehsalı olan «Wilo» markalı, 50 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 1 (bir) ədəd su nasosu, ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış, İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 23 ədəd ana xəttdən köməkçi xəttlərə paylayıcı qurğu, ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış, İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 5 ədəd təmizləyici qurğu (balon), ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış, İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 2 ədəd təmizləyici qurğu (filter), ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış filterstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 150 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqli 1 (bir) ədəd su nasosu, ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış filterstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 200 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqli 2 ədəd su nasosu, ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış filterstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 250 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqli 1 ədəd su nasosu, ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) toıpaq sahəsində quraşdırılmış filterstansiya və İtaliya istehsalı olan «Wilo» markalı, 50 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqi 3 ədəd su nasosu, ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 60 (altmış) ədəd ana xəttdən köməkçi xəttlərə paylayıcı qurğu, ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 10 ədəd təmizləyici qurğuya (balon), ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı«Netafim» markal 5 ədəd təmizləyici qurğuya filter, Quba rayonu Vladimirovka, Davidoba, Zizik, Dəlləkli və Alekseveyka kəndlərində Cavabdeh2 və Cavabdeh1 məxsus ümumilikdə 339,128147 ha torpaq sahələrində yerləşən, İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı ******* metr damcılama şlankı təşkil etmişdir.
10. Bir tərəfdən ASC “Xalq Bankı” ilə digər tərəfdən Cavabdeh3 MMC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, DKM/**********67921/GM3 nömrəli girov müqaviləsinin predmetini ünvan 2ində yerləşən 26.2531 ha (reyestr №: **********71) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 6 ədəd ana xətdən köməkçi xətlərə paylayıcı qurğu, ünvan 2ində yerləşən 26.2531 ha (reyestr №: **********71) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafım» markalı 5 ədəd təmizləyici (balon) qurğu,ünvan 2ində yerləşən 26.2531 ha (reyestr №: **********71) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 62000 metr damcılama şlanqı (20 mm və 16 mm diametr) təşkil etmişdir.
11. xx.xx.2022-ci il tarixli ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişlərin məzmunundan görünür ki, ipoteka saxlayan ASC “Xalq” Bankı tərəfindən ipoteka qoyanlara müvafiq bildirişlər göndərilmiş, daha sonra xx.xx.2022-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 9 saylı və 5 saylı Ərazi İdarələrinə ipoteka qoyulmuş əmlaklara tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişlərin qeydiyyata alınması barədə ərizələrlə müraciət edilmiş, bildirişlər sonuncular tərəfindən qeydiyyata alınmışdır.
12. İpoteka predmetlərinə ipoteka hüququnun qeydiyyata alınmasına dair Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən ASC «Xalq» Bankına İpoteka predmetləri üzrə Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən müvafiq çıxarışlar verilmişdir. Birinci instansiya məhkəməsində icraat
13. İddiaçı ASC ”Xalq” Bankı cavabdehlər Cavabdeh1 Ziyyəddin oğluna, Cavabdeh2, Cavabdeh5 Sərafəddin oğluna, “D.X5” MMC-yə, Cavabdeh4 MMC-yə və Cavabdeh3 MMC-yə qarşı iddia ərizəsi və xx.xx.2022, xx.xx.2022 və xx.xx.2022-ci il tarixlərdə iddia tələbinə dəyişiklik edilməsi barədə ərizələr təqdim edərək, xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İP1 nömrəli sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh5 məxsus ünvan 1i ünvanında yerləşən kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə ehtiyyat fondu torpaqlarına aid olan 4.0 ha torpaq sahəsinə, xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İP2 nömrəli Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh4 MMC-yə məxsus Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 11.908 ha torpaq sahəsinə, Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 6.0733 ha torpaq sahəsinə, Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3 ha torpaq sahəsinə, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə Kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 9.127 ha torpaq sahəsinə, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 4.9998 ha torpaq sahəsinə, Qəbələ rayonu, Ovcııllu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 0.708 ha torpaq sahəsinə, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3.8651 ha torpaq sahəsinə , Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 6.9207 ha torpaq sahəsinə, Qəbələ rayonii, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3 ha torpaq sahəsinə, Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 27.8991 ha torpaq sahəsinə, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 7.5083 ha torpaq sahəsinə, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 15.3718 ha torpaq sahəsinə, xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İP3 N°-li Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən cavabdeh X1 məxsus Quba rayonu, Alekseyevka kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 7.30 ha torpaq sahəsinə, ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 35.9507 ha torpaq sahəsinə, Quba rayonu, Davidoba kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 14.6273 ha torpaq sahəsinə , Quba rayonu, Davidoba kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olaıı 17.0376 ha torpaq sahəsinə, ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 35.161 ha torpaq sahəsinə, Quba rayonu, Davidoba kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 33.093447 ha torpaq sahəsinə ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 16.1374 ha torpaq sahəsinə, Quba rayonu, Ərməkiqışlaq kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 33.585 ha torpaq sahəsinə, xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İP4 nömrəli Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh2 qızma məxsus ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 5.2813 ha torpaq sahəsinə, Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 38.2911 ha torpaq sahəsinə, ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 14.4078 ha torpaq sahəsinə, Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3.0747 ha torpaq sahəsinə, Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 7.55758 ha torpaq sahəsinə, Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 8.6233 ha torpaq sahəsinə, ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 11 ha torpaq sahəsinə, ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 50 ha torpaq sahəsinə, Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 4 ha torpaq sahəsinə, Quba rayonu, Zizik kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 4 ha torpaq sahəsinə, xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İP5 nömrəli İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh3 MMC-yə məxsus ünvan 3i ünvanında yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı torpaqlarına aid olan 26.2531 ha torpaq sahəsinə, xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/GM1 nömrəli Girov müqaviləsi üzrə girov predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh4 MMC-yə məxsus Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr N°-: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış filtrstansiya və Almaniya istehsalı olan «Grundfos» markalı, 65 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 3 ədəd su nasosuna Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr N°: **********53) torpaq sahəsində quraşdırılmış filtrstansiya və Almaniya istehsalı olan «Grundfos» markalı, 65 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 3 (üç) ədəd su nasosuna, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr N°: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 11 ədəd ana xətdən köməkçi xətlərə paylayıcı qurğuya, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr N° **********53) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafım» markalı 11 ədəd ana xətdən köməkçi xəttlərə paylayıcı qurğuya, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr N°: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 2 ədəd təmizləyici (baloıı) qurğuya Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr N°: **********53) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 2 ədəd təmizləyici (balon) qurğuya Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr N°: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 9 ədəd təmizləyici (filter) qurğuya Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr N°: **********53) toıpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 9 ədəd təmizləyici (filter) qurğuya Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr Na-si: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış 3 ədəd artezian quyusuna Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr Na-si: **********) torpaq sahəsində quraşdırılmış 3 ədəd artezian quyusu Qəbələ rayonu, Ovcullu və Mamaylı kəndlərində ümumilikdə 100.3811 ha torpaq sahələrində yerləşən, İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 214500 metr damcılama şlanqına (20 mm və 16 mm diametr), xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/GM2 N° Girov müqaviləsi üzrə girov predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh6 MMC-yə məxsus ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr N°: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış fıltrstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 150 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 1 ədəd su nasosuna ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr N°: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış fıltrstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 200 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 1 (bir) ədəd su nasosuna, ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr N°: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış fıltrstansiya və İtaliya istehsalı olan «Wilo» markalı, 50 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 1 ədəd su nasosuna ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr N°: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış, İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 23 ədəd ana xəttdən köməkçi xəttlərə paylayıcı qurğuya, ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr N°: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış, İsrail istehsalı olan «Netafım» markalı 5 ədəd təmizləyici qurğuya (balon), ünvan 1ində yerləşən İ 1 ha (reyestr N°: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış, İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 2 ədəd təmizləyici qurğuya (filter), ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr Na-si: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış fılterstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 150 nrVsaat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqli 1 ədəd su nasosuna ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr Na-si: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış filterstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 200 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqli 2 ədəd su nasosuna, ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr N°: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış fılterstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 250 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqli 1 ədəd su nasosuna ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr N°: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış filterstansiya və İtaliya istehsalı olan «Wilo» markalı, 50 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqli 3 ədəd su nasosuna ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr N°: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafım» markalı 60 ədəd ana xəttdən köməkçi xəttlərə paylayıcı qurğuya, ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr N°: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 10 (on) ədəd təmizləyici qurğuya (balon), ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr N°: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 5 (beş) ədəd təmizləyici qurğuya (filter), Quba rayonu Vladimirovka, Davidoba, Zizik, Dəlləkli və Alekseveyka kəndlərində Cavabdeh2 və Cavabdeh1 məxsus ümumilikdə 339,128147 ha torpaq sahələrində yerləşən, İsrail istehsalı olan «Netafım» markalı ******* metr damcılama şlankına (20 mm və 16 mm diametr), xx.xx.2021 -ci il tarixli DKM/**********67921/GM3 nömrəli Girov müqaviləsi üzrə girov predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh3 MMCyə məxsus ünvan 2ində yerləşən 26.2531 ha (reyestr N°-si: **********71) torpaq sahəsində quraşdırılmış filtrstansiya və İtaliya istehsalı olan «Lowara» markalı, 200 m-Vsaat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 1 ədəd su nasosuna, ünvan 2ində yerləşən 26.2531 ha (reyestr N°: **********71) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 6 (altı) ədəd ana xətdən köməkçi xətlərə paylayıcı qurğuya, ünvan 2ində yerləşən 26.2531 ha (reyestr N **********71) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 5 ədəd təmizləyici (balon) qurğuya, ünvan 2ində yerləşən 26.2531 ha (reyestr N° **********71) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 62000 metr damcılama şlanqına (20 mm və 16 mm diametr) tutma yönəldilsin, İpoteka və Girov predmetləri açıq hərracda satılsın və həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına borc alan Cavabdeh6 MMC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921 JNe-li Kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC «Xalq» Bankı qarşısındakı 5 661 826,56 ABŞ dolları məbləğində əsas borcu, xx.xx.2022ci il tarixinə kimi kreditdən istifadəyə görə hesablanmış 342 347,74 ABŞ dolları məbləğində adi faizlər üzrə borc məbləği, xx.xx.2022-ci il tarixinə qədər vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə gecikdirmənin hər günü üçün illik 15 % dərəcəsi ilə hesablanmış 452 092,89 ABŞ dolları məbləğində cərimə faizləri, cəmi 6 456 267,19 ABŞ dolları və xx.xx.2022-ci il tarixindən başlayaraq Kredit müqaviləsi üzrə İddiaçının tələblərinin ipoteka və girov predmetləri hesabına faktiki təmin edilməsi tarixinə qədər əsas borc məbləğinə illik 7 % dərəcəsi ilə hesablanan faizlər formasında əldən çıxmış fayda və gecikdirmənin hər günü üçün illik 15 % dərəcəsi ilə hesablanan penya və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 1 440 məbləğində çəkilmiş xərclər İpoteka və Girov predmetlərinin dəyərindən iddiaçı ASC «Xalq» Bankının xeyrinə tutulması, ilkin mediasıya sessiyası zamanı mediasıya xidmətinin göstərilməsinə görə İddiaçı tərəfindən ödənilmiş 400 manat məbləğində pul vəsaitinin, iddia ərizəsinin verilməsinə görə 5 834,50 manat məbləğində dövlət rüsumunun ödənilməsi üzrə çəkilmiş xərclər Cavabdehlərdən birgə qaydada İddiaçının xeyrinə tutulması, İpoteka və Girov predmetlərinin ilkin satış qiymətləri müvafiq ipoteka və girov müqavilələrinin 3.5- ci bəndində göstərilmiş İikvid dəyərinə uyğun olaraq 1-ci ipoteka predmeti - 400 000 manat, 2-ci İpoteka predmeti - 107000 manat, 3-cü İpoteka predmeti - 55000 manat. 4-cü İpoteka predmeti - 27000 manat, 5-ci İpoteka predmeti - 82000 manat, 6-cı İpoteka predmeti - 45000 manat, 7-ci İpoteka predmeti - 6000 manat, 8-ci İpoteka predmeti - 35000 manat, 9cu İpoteka predmeti - 62000 manat, 10-cu İpoteka predmeti – 27000 manat, 11-ci İpoteka predmeti - 251000 manat, 12-ci İpoteka predmeti – 68000 manat. 13-cü İpoteka predmeti - 138000 manat, 14-cii İpoteka predmeti 131000 manat. 15-ci İpoteka predmeti - 647000 manat. 16-cı İpoteka predmeti - 263000 manat, 17-ci İpoteka predmeti - 307000 manat, 18-ci İpoteka predmeti - 633000 manat, 19-cu İpoteka predmeti 596000 manat, 20-ci İpoteka predmeti - 290000 manat, 21-ci İpoteka predmeti - 605000 manat, 22-ci İpoteka predmeti - 95000 manat, 23-cü İpoteka predmeti 689000 manat, 24-cii İpoteka predmeti 260000 manat. 25-ci İpoteka predmeti - 55000 manat. 26-cı İpoteka predmeti - 136000 manat, 27-ci İpoteka predmeti - 155000 manat, 28-ci İpoteka predmeti - 198000 manat, 29-cu İpoteka predmeti - 900000 manat. 30-cu İpoteka predmeti - 72000 manat, 31-ci İpoteka predmeti - 72000 manat, 32-ci İpoteka predemeti - 235 000 manat, 1-ci və 2-ci Girov predmetləri birlikdə - 42000 manat, 3-cü və 4-cü Girov predmetləri birlikdə - 8140 manat, 5-ci və 6-cı girov predmetləri birlikdə 12800 manat. 7-ci və 8-ci Girov predmetləri birlikdə 8100 manat. 9-cu və 10-cu Girov predmetləri birlikdə - 81000 manat. 11-ci girov predmeti – 150150 manat. 12-ci və 13-cü Girov predmetləri birlikdə - 13000 manat. 18-ci və 19-cu Girov predmetləri birlikdə - 24000 manat, 14-cü və 21- ci girov predmetləri birlikdə - 14400 manat, 15-ci və 22-ci Girov preedmetbri birlikdə 30 710 manat, 16-cı və 23-cü Girov predmetləri birlikdə - 48 000 manat, 17-ci və 24-cü Girov predmetləri birlikdə - 3 150 manat. 25- ci Girov predmeti 875 000 manat, 26-cı girov predmeti - 8000 manat. 27ci Girov predmeti - 2220 manat, 28-ci Girov predmeti - 16000 manat, 29-cu Girov predmeti - 43400 manat müəyyən edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
14. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı ASC «Xaİq» Bankı (Kreditor) ilə cavabdeh «D.X3 MMC (Borc alan) arasında bağlanmış xx.xx.2021 -ci il tarixli DKM/**********67921 nömrəli Kredit müqaviləsinə (xx.xx.2021-ci tarixli 01 nömrəli , xx.xx.2021-ci il tarixli 02 nömrəli və xx.xx.2022-ci il tarixli 03 nömrəli Əlavə sazişlərlə edilmiş dəyişikliklər nəzərə alınmaqla, bunda sonra «Kredit müqaviləsin adlandırılacaq) əsasən sonuncuya 60 ay müddətinə, kreditdən istifadəyə görə illik 7 % ödənilməsi şərtilə 6 000 000 ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. Kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə: İddiaçı, borc alan «D.X3 MMC və Cavabdeh5 arasında sonuncuya məxsus ünvan 1i ünvanında yerləşən kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə ehtiyyat fondu torpaqlarına aid olan 4.0 ha torpaq sahəsinin (bundan sonra «1-ci İpoteka predmetin adlandırılacaq) ipoteka qoyulması barədə 01.06.202 l-ci il tarixli DKM/01700İ600467921/İP1 nömrəli Sonrakı İpoteka müqaviləsi; İddiaçı, Borc alan və digər Cavabdeh4 MMC arasında mülkiyyət hüququ ilə sonuncuya məxsus olan daşınmaz əmlakların ipoteka qoyulması barədə xx.xx.2021-ci il tarixli DK.M/**********67921 /İP2 nömrəli sonrakı İpoteka müqaviləsi; İddiaçı, Borc alan və digər Cavabdeh1 arasında mülkiyyət hüququ ilə sonuncuya məxsus daşınmaz əmlakların ipoteka qoyulması barədə xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İP3 nömrəli sonrakı İpoteka müqaviləsi; iddiaçı, Borc alan və digər Cavabdeh2 arasında mülkiyyət hüququ ilə sonuncuya məxsus əmlakların ipoteka qoyulması barədə, xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İP4 nömrəli Sonrakı İpoteka müqaviləsinə əsasən İddiaçı, Borc alan və digər Cavabdeh3 MMC arasında mülkiyyət hüququ ilə sonuncuya məxsus daşınmaz əmlakın ipotekaya qoyulması barədə İpoteka müqaviləsi bağlanmışdır. Qeyd edilən İpoteka predmetlərinə ipoteka hüququnun qeydiyyata alınmasına dair ASC «Xalq» Bankına İpoteka predmetləri üzrə Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən müvafiq çıxarışlar verilmişdir. Borc alan «D.X5» MMC Kredit müqaviləsinin 2.3-cü və 2.4-cü bəndlərinə əsasən kredit məbləğinə hesablanmış faizlərin ödənilməsini və əsas borc məbləğinin qaytarılmasını həmin müqavilənin İ nömrəli Əlavəsi olan Ödəniş cədvəlinə uyğun olaraq həyata keçirməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. Lakin borc alan «D.X5» MMC öz öhdəliklərinin icrasına laqeyd yanaşmaqla onları kobud şəkildə pozmuş, Kredit müqaviləsi üzrə əsas borc məbləğinə hesablanmış faizlərin mühüm hissəsini, əsas borc məbləğinin isə bir hissəsini ödəməmişdir. Borc alan «D.X5” MMC tərəfindən qeyd edilən pozuntuya yol verildiyindən, buna uyğun olaraq Kredit müqaviləsi ilə müəyyənləşdirilmiş əsaslar yarandığından İddiaçı Kredit müqaviləsinin 3.1.3-cü yarımbəndində göstərilən hüququndan istifadə edərək bu barədə Borc alana Xəbərdarlıq göndərməklə hesablanmış faizlərlə birlikdə əsas borc məbləğinin vaxtından əvvəl qaytarılmasını ondan tələb etmişdir. Borc alan məktubda qeyd olunan müddətdə həmin tələbləri icra etmədiyindən İddiaçı Kredit müqaviləsi ilə müəyyənləşdirilən qaydada mövcud əsas borc məbləğini vaxtı keçmiş əsas borc kateqoriyasına aid etmişdir. Beləliklə, Kredit müqaviləsi üzrə borc alan «D.X5» MMC -nin xx.xx.2022-ci il tarixinə İddiaçı qarşısında 5 907 244,75 ABŞ dolları məbləğində gecikdirilmiş borcu yaranmışdır ki, bunun da 5 661 826,56 ABŞ dolları vaxtı keçmiş əsas borcdan, 245 418,19 ABŞ dolları isə hesablanmış və ödənilməmiş adi faizlər üzrə borc məbləğindən ibarətdir. Bundan əlavə borc alan «D X3 MMC kredit üzrə əsas borc məbləğinin ödənilməsinin gecikdirilməsi ilə əlaqədar olaraq Banka Kredit müqaviləsinin 6.2-ci bəndinə əsasən vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə gecikdirmənin hər günü üçün illik 15% dərəcəsi ilə hesablanan penya da ödəməlidir ki, xx.xx.2022-ci il tarixinə qeyd edilən məbləğ 27 455,90 ABŞ dollar təşkil edir. Kredit müqaviləsi üzrə borc alan «D.X5» MMC tərəfindən üzərinə götürdüyü öhdəliklər kobud şəkildə pozulduğuna görə İddiaçının Kredit müqaviləsinin 3.1.3-cü yarımbəndinə əsasən hesablanmış faizlərlə birlikdə əsas borc məbləğinin qaytarılmasını vaxtından əvvəl tələb etmək və öz tələblərini « haqqmda» Azərbaycan Respublikasının 15 aprel 2005-ci il tarixli Qanununun 33-cü və 34-cü maddələrinə əsasən ipotekaya qoyulmuş əmlak obyektləri hesabına təmin etmək hüququ yaranmışdır. İddiaçı tərəfindən həmin Qanunun 36-cı maddəsinə uyğun olaraq «D.X5» MMC-nin Kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədilə cavabdehlər Cavabdeh5, Cavabdeh4 MMC-yə, Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 MMC-yə İpoteka predınetlərinə tutmanın yönəldilməsi haqqında müvafiq bildirişlər göndərilmiş və İddiaçı qarşısında yaranmış borc məbləğinin ipoteka predmetləri hesabına ödənilməsi üçün bu əmlak obyektlərinin 30 gün müddətindən gec olmayaraq satılması tələb edilmişdir. İddiaçı tərəfindən ipoteka qoyulmuş əmlak obyektlərinə tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişlərin qeydiyyata alınması barədə Ərizələr ilə AR ƏMDK yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinə müraciətlər edilmiş və həmin İdarə tərəfindən müvafiq olaraq bildirişlər qeydə alınmışdır İddiaçı tərəfindən Cavabdehlərə ipoteka qoyulmuş əmlak obyektlərinin satılması və İddiaçının yuxarıda qeyd edilən tələblərinin ödənilməsi üçün kifayət qədər vaxt verilməsinə baxmayaraq, bu günə kimi Cavabdehlər tərəfindən göstərilən istiqamətdə heç bir əməli addım atılmamışdır. İddiaçı ilə borc alan «D.X5» MMC arasında bağlanmış Kredit müqaviləsinin 5.1-ci bəndinə əsasən həmin müqavilə Tərəflərin öz üzərinə götürdüyü öhdəliklərin tam icra edilməsi anına qədər qüvvəsini saxlayır və bu şərt borc alan «D.X4 MMC yuxanda qeyd olunmuş Kredit müqaviləsini bağlamaqla, iddiaçı kreditdən istifadəyə görə həmin müqavilədə nəzərdə tutulmuş müddətdə və faiz dərəcəsi ilə hesablanan faizlər formasında gəlir əldə etməyi nəzərdə tutmuşdur. Lakin Borc alanın qeyd edilən Kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərini əhəmiyyətli dərəcədə pozması və bunun nəticəsində İddiaçının müvafiq krediti vaxtından əvvəl tələb etməsi ilə əlaqədar olaraq İddiaçı həmin kreditin Banka faktiki qaytarılma tarixənədək olan dövr üçün kreditə hesablanan faizlər formasında gəlir (əldən çıxmış fayda) əldə etmək imkanından məhrum olur. Kredit müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılma müddətinin (xx.xx.2026-cı il) hələ də bitmədiyini və Konstitusiya məhkəməsinin bu abzasda qeyd olunmuş hüquqi mövqeyini nəzərə alaraq, İddiaçı müvafiq dövr üçün əldən çıxmış faydanın hesablanmasında Kredit müqaviləsində göstərilmiş faiz dərəcəsinin (illik 7 %) əldə rəhbər tutulmasını əsaslı hesab edir. Bundan başqa yuxanda qeyd etdiyimiz kimi, borc alan «D.X5» MMC tərəfindən əsas borc məbləğinin qaytarılması üzrə öhdəliklərin icrası gecikdirildiyinə görə gecikdirilmiş məbləğə gecikdirmənin hər giinü üçün Kredit müqaviləsinin 6.2-ci bəndinə əsasən illik 15 % dərəcəsi ilə Kreditora dəbbə pulu ödənilməlidir. Konstitusiya məhkəməsinin «Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 449- cu maddəsinin bəzi müddəalarının şərh olunmasına dair» 09 iyul 2009-cu il tarixli qərarında ifadə olunmuş hüquqi mövqeyinə görə borcun, faizin və maliyyə sanksiyasının tutulmasına dair məhkəmə qərarının çıxarılması kreditorla borclu arasında müqavilə münasibətlərinə xitam verilməsinə səbəb olmur. Konstitusiya məhkəməsinin «Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 449-cu maddəsinin bəzi müddəalarının şərh olunmasına dair» 09 iyul 2009-cu il tarixli qərarda gəldiyi nəticəyə görə məhkəmə qətnaməsi qəbul olunmasına qədər əsas borc məbləği ödənilmədikdə, həmin məhkəmə qətnaməsində öhdəliyin tam icra olunması gününədək faizlərin və penyanm hesablanmalı olduğunun göstərilməsi hüquqi müəyyənliyin təmin olunmasında xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Konstitusiya məhkəməsinin yuxarıda qeyd edilmiş hüquqi mövqelərini nəzərə alaraq hesab edirik ki, hazırki iddia ərizəsinin məhkəməyə verildiyi tarixdən, yəni xx.xx.2022-ci il tarixdən etibarən İddiaçının tələblərinin ipoteka qoyulmuş əmlak obyektləri hesabına faktiki təmin edilməsi tarixinə qədər Kredit müqaviləsi üzrə əsas borc məbləğinə illik 7 % dərəcəsi ilə hesablanan faizlər formasında əldən çıxmış faydanın əvəzinin, gecikdirmənin hər günü üçün illik 15 % dərəcəsi ilə hesablanan penyanın ipoteka predmetlərinin dəyərindən İddiaçının xeyrinə tutulması barədə İddiaçının irəli sürdüyü iddia tələbləri qanuni və əsaslıdır, buna görə də həmin tələblərin təmin olunması barədə məsələ məhkəmə qətnaməsində öz müsbət həllini tapmalıdır. Hesab edir ki, məhkəmə ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə qətnamədə ipoteka predmetlərinin ilkin satış qiymətini tərəflər arasında bağlanmış müvafiq təminat müqavilələrinin 3.5-ci bəndində göstərilmiş likvid qiymətlərinə uyğun olaraq təyin edə bilər.
15. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli e-2-2(113)-99/2023 qətnaməsi ilə (hakim İlham Əhmədov) iddia tələbi qismən təmin edilmiş, xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İPİ nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh5 məxsus ünvan 1i ünvanında yerləşən kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə ehtiyat fondu torpaqlarına aid olan 4.0 ha torpaq sahəsinə-likvid qiyməti – 440000 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İP2 nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh4 MMC-yə məxsus Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 11.908 ha torpaq sahəsinə- likvid qiyməti 117000 manat, Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 6.0733 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti 61000 Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3 ha torpaq sahəsinə - likvid qiyməti 29700 Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə Kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 9.127 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 90000 manat, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 4.9998 ha torpaq sahəsinə - likvid qiyməti – 49000 manat, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 0.708 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 6000 manat, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3.8651 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 38500 manat, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 6.9207 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 68000 manat, Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3 ha torpaq sahəsinə - likvid dəyəri 29700 manat, Qəbələ rayonu, Mamaylı kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 27.8991 ha torpaq sahəsinə - likvid dəyəri - 276000 manat, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 7.5083 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 74000 manat, Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 15.3718 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 151800 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İP3 Xa-li Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh1 məxsus Quba rayonu, Alekseyevka kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 7.30 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 144000 manat, ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 35.9507 ha torpaq sahəsinə - likvid qiyməti – 711000 manat, Quba rayonu, Davidoba kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 14.6273 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 289000 manat, Quba rayonu, Davidoba kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 17.0376 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 337000 manat, ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatımla görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 35.161 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 696000 manat, Quba rayonu, Davidoba kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 33.093447 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 655000 manat, ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 16.1374 ha torpaq sahəsinə - likvid qiyməti – 319000 manat, Quba rayonu, Ərməkiqışlaq kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 33.585 ha torpaq sahəsinə - likvid qiyməti 665000 manat, xx.xx.2021 -ci il tarixli DKM/01700L600467921/İP4 № Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh2 məxsus ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 5.2813 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 104500 manat, Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 38.2911 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 757000 manat, ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 14.4078 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 286000 manat, Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 3.0747 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 60500 manat, Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 7.55758 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 149600 manat, Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 8.6233 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 170000 manat, ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 11 ha torpaq sahəsinə- likvid qiyməti – 217000 manat, ünvan 1ində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 50 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 900000 manat, Quba rayonu, Dəlləkli kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 4 ha torpaq sahəsinə likvid qiyməti – 79000 manat, Quba rayonu, Zizik kəndində yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid olan 4 ha torpaq sahəsinə - likvid qiyməti – 7900 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/İP5 № İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh3 MMC-yə məxsus ünvan 2i ünvanında yerləşən, kateqoriyasına (məqsədli təyinatına) görə kənd təsərrüfatı torpaqlarına aid olan 26.2531 ha torpaq sahəsinə likvid dəyəri- 258500 manat xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/GM1 nömrəli Girov müqaviləsi üzrə girov predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh4 MMC-yə məxsus Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr №: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış filtrstansiya və Almaniya istehsalı olan «Grundfos» markalı, 65 m3 /Vsaat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 3 (üç) ədəd su nasosuna (likvid qiyməti – 17100 manat), Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr №: **********53) torpaq sahəsində quraşdırılmış filtrstansiya və Almaniya istehsalı olan «Grundfos» markalı, 65 m 3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 3 (üç) ədəd su nasosuna – (likvid qiyməti 17100 manat), Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr №: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 11 (on bir) ədəd ana xətdən köməkçi xətlərə paylayıcı qurğuya (likvid dəyəri 3135 manat) Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr №: **********53) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 11 (on bir) ədəd ana xətdən köməkçi xəttlərə paylayıcı qurğuya – (likvid dəyəri 3135 manat) Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr №: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 2 (iki) ədəd təmizləyici (balon) qurğuya (likvid dəyəri 4987.5 manat) Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 lıa (reyestr №: **********53) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 2 (iki) ədəd təmizləyici (balon) qurğuya – (likvid dəyəri 4987.5 manat) Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr №: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 9 (doqquz) ədəd təmizləyici (fılter) qurğuya (likvid dəyəri 3206 manat) Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr №: **********53) toıpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 9 (doqquz) ədəd təmizləyici (filter) qurğuya – (likvid dəyəri 3206 manat) Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 9.127 ha (reyestr №: **********54) torpaq sahəsində quraşdırılmış 3 (üç) ədəd artezian quyusuna (likvid dəyəri 32062.5 manat) Qəbələ rayonu, Ovcullu kəndində yerləşən 0.708 ha (reyestr №: **********53) toıpaq sahəsində quraşdırılmış 3 (üç) ədəd artezian quyusu – (likvid dəyəri 32062.5 manat), Qəbələ rayonu, Ovcullu və Mamaylı kəndlərində ümumilikdə 100.3811 ha torpaq sahələrində yerləşən, israil istehsalı olan «Netafim» markalı 214500 metr damcılama şlanqına (20 mm və 16 mm diametr) (likvid dəyəri 122265 manat) xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921/GM2 № Girov müqaviləsi üzrə girov predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh6 MMC-yə məxsus ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış fiİtrstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 150 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 1 (bir) ədəd su nasosuna (likvid dəyəri 4987.5 manat ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış fıltrstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 200 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 1 (bir) ədəd su nasosuna (likvid dəyəri 6056 manat) ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış filtrstansiya və İtaliya istehsalı olan «Wilo» markalı, 50 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 1 (bir) ədəd su nasosuna – (likvid dəyəri 2850 manat) ünvan 1indэ yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış, İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 23 (iyirmi üç) ədəd ana xəttdən köməkçi xəttlərə paylayıcı qurğuya (likvid dəyəri 6555 manat) ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış, İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 5 (beş) ədəd təmizləyici qurğuya (balon) – (likvid dəyəri 12469 manat) ünvan 1ində yerləşən 11 ha (reyestr №: **********23) torpaq sahəsində quraşdırılmış, İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 2 (iki) ədəd təmizləyici qurğuya (filter) (likvid dəyəri 712.4 manat) ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış filterstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 150 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqli 1 (bir) ədəd su nasosuna (likvid dəyəri 4987.5 manat) ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış filterstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 200 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqli 2 (iki) ədəd su nasosuna (likvid dəyəri 12112 manat) ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış filterstansiya və İtaliya istehsalı olan «LOWARA» markalı, 250 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqli 1 (bir) ədəd su nasosuna – (likvid dəyəri 6768 manat ) ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) toıpaq sahəsində quraşdırılmış filterstansiya və İtaliya istehsalı olan «Wilo» markalı, 50 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik, maksimal təzyiqi 3 (üç) ədəd su nasosuna (likvid dəyəri 8550 manat) ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 60 (altmış) ədəd ana xəttdən köməkçi xəttlərə paylayıcı qurğuya (likvid dəyəri 17100 manat) ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 10 (on) ədəd təmizləyici qurğuya (balon) (likvid dəyəri 24937.3 manat), ünvan 1ində yerləşən 50 ha (reyestr №: **********89) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı«Netafim» markal 5 ədəd təmizləyici qurğuya filterə- (likvid dəyəri 1781 manat) Quba rayonu Vladimirovka, Davidoba, Zizik, Dəlləkli və Alekseveyka kəndlərində Cavabdeh2 və Cavabdeh1 məxsus ümumilikdə 339,128147 ha torpaq sahələrində yerləşən, İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı ******* metr damcılama şlankına (20 mm və 16 mm diametr) (likvid dəyəri 712500 manat) xx.xx.2021 -ci il tarixli DKM/**********67921/GM3 nömrəli Girov müqaviləsi üzrə girov predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh3 MMC-yə məxsus ünvan 2ində yerləşən 26.2531 ha (reyestr №: **********71) torpaq sahəsində quraşdırılmış fiİtrstansiya və İtaliya istehsalı olan «Lowara» markalı, 200 m3 /saat maksimal istehsal qabiliyyətinə malik 1 (bir) ədəd su nasosuna (likvid dəyəri 6056 manat) ünvan 2ində yerləşən 26.2531 ha (reyestr №: **********71) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 6 (altı) ədəd ana xətdən köməkçi xətlərə paylayıcı qurğuya (likvid dəyəri 1710 manat) ünvan 2ində yerləşən 26.2531 ha (reyestr №: **********71) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafım» markalı 5 (beş) ədəd təmizləyici (balon) qurğuya (likvid dəyəri 12468 manat) ünvan 2ində yerləşən 26.2531 ha (reyestr №: **********71) torpaq sahəsində quraşdırılmış İsrail istehsalı olan «Netafim» markalı 62000 metr damcılama şlanqına (20 mm və 16 mm diametr - (likvid dəyəri 35340 manat) tutma yönəldilməsi, ipoteka və Girov predmetləri açıq hərracda satılsın və həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına сavabdeh Cavabdeh6 MMC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli DKM/**********67921 N°-İi kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC “Xalq Bank” qarşısındakı 5 661 826,56 (beş milyon altı yüz altmış bir min səkkiz yüz iyirmi altı ABŞ dolları 56 sent) ABŞ dolları məbləğində əsas borc, xx.xx.2022-ci il tarixinə kimi kreditdən istifadəyə görə hesablanmış 342 347,74 (üç yüz qırx iki min üç yüz qırx yeddi ABŞ dolları 74 sent) ABŞ dolları məbləğində faiz borcu və 283000 (iki yüz səksən üç min) ABŞ dolları məbləğində cərimə olmaqla, cəmi 6.287.174,3 (altı milyon iki yüz səksən yeddi min yüz yetmiş dörd ABŞ dolları otuz sent) ABŞ dolları borc məbləğinin ödənilməsi, ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 1440 (min dörd yüz qırx) manat məbləğində çəkilmiş xərclər ipoteka və girov predmetlərinin dəyərindən iddiaçı ASC «Xalq» Bankının xeyrinə tutulması qət edilmişdir.
16. Məhkəmə cavabdeh “D.X5” MMC tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin lazımı qaydada icra edilmədiyini, bununla da iddiaçının ipoteka və girov müqavilələri üzrə öhdəliyin icrasının təmin edilməsinin tələb edilməsi hüququnun mövcud olmasını nəzərə alaraq kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borc məbləğinin ipoteka və girov predmetlərinin açıq hərracda satılması hesabına ödənilməsi tələbini əsaslı hesab etmişdir.
17. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsi üzrə borc məbləğinin müəyyən edilməsi məqsədilə məhkəmənin qərardadına əsasən təyin edilmiş ekspertizanın nəticələrində uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizasının xx.xx.2022-ci il tarixli 9/6123 nömrəli ekspert rəyində göstərilmişdir ki, cavabdeh “D.X5” MMC-nin iddiaçı ASC “Xalq” Bankının maliyyə arayışında borcun hesablandığını 18 iyul 2022-ci il tarixinə əsas borcu 5,661,826.56 ABŞ dolları, faiz borcu 249,874.20 ABŞ dolları təşkil edir. Ekspertiza tədqiqatı zamanı tərəflər arasında imzalanmış razılaşma üzrə cərimə bəndi nəzərdə tutulsa da, bank tərəfindən təqdim edilən sənədlərdə cərimə borcunun silinməsi ilə əlaqədar məlumat (cərimə hesabı üzrə çıxarış) olmadığı üçün cavabdeh “D.X5” MMC-yə cərimə borcu hesablanmamışdır.
18. Məhkəmə iş üzrə əsas borcun 5 661 826,56 ABŞ dolları, 342 347,74 ABŞ dolları faiz borcu təşkil etməsini, borclunun öhdəliyini pozmasındakı təqsirinin dərəcəsini, habelə dəbbə pulunun öhdəliyin icrasının təmini üsulu olmasını və bu mənada yüksək məbləğdə dəbbə pulunun kreditorun əsassız varlanmasına səbəb olmasının yolverilməzliyini vurğulayaraq bu nəticəyə gəlmişdir ki, iddia tələbi bu hissədə qismən təmin olunaraq cavabdehdən iddiaçının xeyrinə ipoteka və girov predmetlərinin satışından alınan pul məbləğinin 283000 ABŞ dolları məbləğində cərimənin ödənilməsinə yönəlməlidir.
19. Məhkəmə iddia tələbini ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 1440 manat məbləğində çəkilmiş xərclərin ipoteka predmetlərinin dəyərindən tutularaq iddiaçıya ödənilməsi hissəsində əsaslı hesab etmişdir. Eyni zamanda mediasiya xidmətinin göstərilməsinə görə iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 400 manat məbləğində pulun və 5834.40 manat məbləğində dövlət rüsumunun cavabdehlərdən müştərək qaydada tutulması hissəsində də əsaslı hesab edir və bildirir ki, “Mediasiya haqqında” AR Qanununun 36.5-ci maddəsinə əsasən “Mediasiya prosesinin tətbiqi barədə müqavilə”də və mediasiyaya dair qeyd-şərtdə başqa şərt nəzərdə tutulmayıbsa, həmçinin ilkin mediasiya sessiyasında tərəfin üzrsüz səbəbdən iştirak etməməsi halında digər tərəfin bütün mediasiya xərclərini ödədiyi hallar istisna olmaqla, mediasiyaya çəkilən xərclər tərəflər arasında bərabər şəkildə bölüşdürülür.
Apellyasiya instansiyasi məhkəməsindəki icraat
a) Apellyasiya şikayətinin dəlilləri
20. Cavabdeh “D.X5” MMC qətnamədən apellyasiya şikayəti verərək Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli e-2-2(113)-99/2023 nömrəli qətnaməsinin iddia tələbinin təmin edilən hissəsində ləğv edilməsini xahiş etmişdir.
21. Apellyasiya şikayəti onunla əsaslanmışdır ki, iş üzrə ipoteka predmetlərinin likvid dəyərlərinin müəyyən edilməsi üçün məhkəmə tərəfindən qiymətləndirmə ekspertizası təyin edilmişdir. İpoteka predmetlərinin likvid qiymətləri müəyyən olunan zaman, torpaq sahələrinin (aşağıda göstərilən) eyni ərazidə və eyni təyinatlı torpaq sahələri olmasına baxmayaraq, qoyulan qiymətlər kəskin fərqlənmişdir. Digər tərəfdən, qiymətləndirmə zamanı həmin torpaq sahələrində bol məhsul verən, müxtəlif növdə meyvə ağaclarının mövcudluğu ümumiyyətlə nəzərə alınmamışdır. Göstərilən hallar digər ipoteka predmetlərinə qoyulan qiymətlərin həqiqiliyinə şübhə yaradır. Göründüyü kimi, eyni kənddə yerləşən, sahəsi 4.0 ha olan torpaq sahəsinə 440 000 manat, sahəsi 35.9507 ha olan torpaq sahəsinə isə 711 000 manat qiymət qoyulmuşdur. Cavabdeh6 MMC yuxarıda göstərilənlərə əsasən, ipoteka predmetlərinə qoyulan qiymətlər şübhə doğurduğundan, təkrar ekspertizanın keçirilməsinə dair xx.xx.2022-ci il tarixində vəsatət təqdim etmiş, lakin, vəsatət təmin olunmamışdır. Bundan başqa, təəssüf ki, məhkəmə cərimə məbləği hissəsində də ədalətli qətnamə qəbul etməmişdir. Belə ki, Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsində məhkəmənin tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azaltmaq səlahiyyətinin təsbit edilməsinə baxmayaraq, 452092,89 ABŞ dolları cərimə məbləğini, heç bir ciddi əsaslandırma olmadan, sadəcə 283 000 ABŞ dolları miqdarınadək azaltmışdır. Lakin, bu zaman məhkəmə həmin cərimə məbləğinin borcludan alınıb kreditora ödənildiyi təqdirdə, kreditorun əsassız varlanması və borclunun iqtisadi vəziyyətinin daha da pisləşməsi hallarını nəzərə almamışdır. Məhkəmə öz qərarında qeyd edilən maddəyə istinad edərək, göstərmişdir ki, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Məlumdur ki, son dövrlər bir çox sahibkarların kreditlərinin ödənilməsində yaranmış çətinliklər bilavasitə onların təqsiri ucbatından deyil, dünyada (o cümlədən, ölkə ərazisində) pandemiya vəziyyətinin mövcudluğu ilə bağlı olmuşdur. Belə olan halda, əsas borca münasibətdə 283 000 ABŞ dolları məbləğində dəbbə pulunun tətbiq edilməsi ağlabatan və ədalətli hesab oluna bilməz. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Məhkəmə, ipoteka predmetlərinin likvid qiymətini müəyyən edən qiymətləndirmə hesabatlarını ətraflı araşdırmamış,eyni ərazidə olan və eyni təyinatlı torpaq sahələrinin arasında kəskin olan qiymət fərqinə münasibət bildirməmişdir.
b) Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları
22. İddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə1 məhkəmə iclasında apellyasiya şikayətinə etiraz edərək təmin edilməməsini xahiş etmişdir.
23. Cavabdehlərə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir.
24. Tətbiq edilən hüquq
Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi: 385.1-ci maddə- öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 386.1-ci maddə- öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya Mülki Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. 739-cu maddə- borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. 442-ci maddə- öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 448.1-ci maddə- əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 269-cu və 270.1-ci maddə- girov və ipoteka hüququ girov qoyanın əşyası barəsində girov saxlayanın əşya hüququdur. Girov və ipoteka əlavə (aksessor) əşya hüququ olmaqla yanaşı, həm də borclunun girov saxlayan qarşısında pul və ya başqa öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi üsuludur. Öhdəliyin icrasının təmin edilmə üsulu kimi ipoteka əsas öhdəliyin icrasına zəmanət verməklə, əmlakdan məhrum olma təhlükəsi altında borclunu lazımı icraya stimullaşdırmaq məqsədi daşıyır. İpoteka daşınmaz əşyalara, habelə rəsmi reyestrdə qeydə alınmalı olan daşınar əşyalara əşya hüquqlarının məhdudlaşdırılmasıdır. Girov və ipoteka müqavilə üzrə əmələ gəlir. 295-ci maddə- girov saxlayanın (kreditorun) tələblərinin ödənilməsi üçün tutma girov qoyulmuş əşyaya borclu girovla təmin edilmiş öhdəliyi onun cavabdeh olduğu səbəblərdən icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə yönəldilə bilər; 317.1-ci maddə- borclu təminat vasitəsi ipoteka olan əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, ipoteka saxlayan daşınmaz əşyanın satılmasını tələb edə bilər. 319.1-ci maddə- əgər borclu icrasını təmin etmək üçün əşyanın ipotekaya verildiyi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini gecikdirmişsə, ipoteka saxlayan ipoteka ilə yüklü edilmiş obyekti açıq hərracdan satmaq hüququna malikdir. 460.1-ci maddə- öhdəliklərin icrası girov, dəbbə pulu, borclunun əmlakının saxlanması, zaminlik, qarantiya, beh ilə və bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər üsullarla təmin edilə bilər. 462.3-cü maddə- müqavilənin tərəfləri dəbbə pulunun miqdarını sərbəst müəyyənləşdirə bilərlər və bu, mümkün zərərdən çox ola bilər. 467-ci maddə- məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir.
“İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunu 1.0.9. ilkin satış qiyməti - bu Qanunun tələblərinə uyğun olaraq ipoteka predmetinin bazar dəyərinin müəyyənləşdirilməsi üçün müvafiq marketinq keçirilməsi vaxtının məhdudluğu şəraitində ipoteka predmetinin satış (likvid) qiymətidir. 34-cü maddə- əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin icrasının 90 təqvim günü və daha çox müddətə gecikdirilməsi, ipoteka müqaviləsində nəzərdə tutulmuş və ipoteka saxlayana ipotekaya tutma yönəltmək hüququ verən şərtinin baş verməsi və bu Qanunda nəzərdə tutulmuş digər hallar ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququnun yaranmasına əsas verən hallar kimi nəzərdə tutulur. 3.1-ci maddə- ipoteka ilə borc, alqı-satqı, podrat və başqa mülkihüquqi müqavilələrdən irəli gələn həqiqi tələblər təmin edilə bilər. 10.4-cü maddə- ipoteka müqaviləsi dövlət qeydiyyatına alınmalıdır. İpoteka müqaviləsi dövlət qeydiyyatına alındığı andan qüvvəyə minir. 11.1-ci maddə- daşınmaz əşyanın ipotekası haqqında müqavilə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində, daşınar əşyanın ipotekası haqqında müqavilə isə daşınar əmlakın rəsmi reyestrində qeydə alınmalıdır. 11.2-ci maddə- ipoteka hüququ ipoteka müqaviləsinin dövlət qeydiyyatına alındığı andan əmələ gəlir. İpoteka müqaviləsi bu Qanunun 11.3-cü və müvafiq hallarda 11.4-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş məlumatların müvafiq reyestrə daxil edildiyi andan dövlət qeydiyyatına alınmış hesab olunur. 38.2-ci maddə-ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti ipoteka müqaviləsində müəyyən edilmədikdə, tərəflərin razılığı əsasında ipoteka müqaviləsində göstərilən müstəqil qiymətləndiricilərdən biri, ilkin satış qiyməti müəyyən edilərkən həmin müstəqil qiymətləndiricilər qanunla müəyyən edilmiş qaydada fəaliyyətini dayandırdıqda və ya onların fəaliyyətinə xitam verildikdə isə, tərəflərin sonradan müəyyənləşdirdiyi digər qiymətləndirici tərəfindən müəyyən edilir. Müstəqil qiymətləndiricinin xidmətlərindən istifadə olunduqda buna görə xərclər ipoteka saxlayan tərəfindən ödənilir və bu xərclər ipoteka predmetinin satışından əldə edilən vəsait hesabına ona qaytarılır. 39.3-cü maddə-məhkəmə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında qərar qəbul edərkən qərarda aşağıdakıları göstərməlidir: 39.3.1. ipoteka predmetinin mühafizəsi və satışı xərcləri istisna olmaqla, həmin əşyanın dəyərindən ipoteka saxlayana ödənilməli məbləğlər. Mühafizə və satış xərcləri ipoteka predmetinin satılması başa çatdıqdan sonra müəyyən edilir. 39.3.2. ipoteka predmetinin təsviri; 39.3.3. ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti. İlkin satış qiyməti ipoteka qoyanla ipoteka saxlayanın razılaşması əsasında, mübahisə olduqda isə müstəqil qiymətləndiricinin rəyi əsasında məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir; 39.3.4. zəruri hallarda ipoteka predmetinin satılmasına qədər onun mühafizəsinin təmin edilməsi tədbirləri. 41.1-ci maddə- ipoteka müqaviləsinə əsasən tutma yönəldilən ipoteka predmeti açıq bazarda və ya hərracda, o cümlədən elektron qaydada keçirilən hərracda satıla bilər.
Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi 14.2-ci maddə- məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.
Əsaslandırıcı hissə
Apellyasiya baxışının hədləri
25. Qətnamə cavabdeh “D.X5” MMC tərəfindən qismən-iddia tələbinin təmin edildiyi hissədə mübahisələndirildiyindən qismən yoxlanılır.
Apellyasiya instansiya məhkəməsinin mövqeyi
26. Məhkəmə izahatı dinləyib, apelyasiya şikayətinin dəlillərini və işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli e-2-2(113)-99/2023 nömrəli qətnaməsi mübahisələndirilən hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
27. Cavabdeh (borcalan) “D.X5” MMC apellyasiya şikayətində qətnaməni iddianın təmin edildiyi hissədə mübahisələndirsə də, apellyasiya şikayətinin dəlilləri yalnız tutma yönəldilmiş ipoteka predmeti olan əmlakın (ünvan 1ində yerləşən kənd təsərrüfatlı təyinatı olan 4 ha torpaq sahəsinin) ilkin satış qiymətinin məhkəmə tərəfindən düzgün müəyyən edilməməsi və 283.000 ABŞ dolları cərimə məbləğinin yüksək olması ilə bağlıdır.
28. İş materiallarının 1-ci cildinin 97-ci vərəqinə əlavə edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli sonrakı ipoteka müqaviləsindən görünür ki, ünvan 1ində yerləşən kənd təsərrüfatlı təyinatı olan 4 ha torpaq sahəsinin bazar dəyəri 480.000 manat, likvid dəyəri 400.000 manat müəyyən edilmişdir. İşə birinci instansiya qaydasında baxılarkən "xxxx" MMC tərəfindən təqdim edilmiş (iş materiallarının 2-ci cildinin 153-168-ci vərəqlərinə əlavə edilmiş) xx.xx.2022-ci il tarixli mütəxəssis rəyindən görünür ki, ünvan 1ində yerləşən kənd təsərrüfatlı təyinatı olan 4 ha torpaq sahəsinin real bazar dəyəri 528.000 manat, likvid dəyəri 440.000 manat təşkil edir. Məhkəmə kollegiyası bir il ərzində torpağın likvid dəyərinin 40.000 artmasının ağlabatan olduğunu, apellyator tərəfindən sözügedən torpaq sahəsinin və ipoteka predmeti olan digər əmlaklarının bazar və likvid dəyərinin bu qiymətlərdən məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş qiymətlərdən daha artıq olduğuna dair məhkəməyə hər hansı sübut təqdim edilmədiyini nəzərə alaraq hesab edir ki, tutma yönəldilmiş əmlakların ilkin qiymətləri ilə bağlı hissədə qətnamənin dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi üçün əsaslar yoxdur.
29. Cərimə borcunun tutulması ilə bağlı hissədə məhkəmə hesab edir ki, kredit öhdəliyi üzrə qalıq əsas borc məbləğinin 5 661 826,56 ABŞ dolları məbləğində olduğu nəzərə alınarsa cavabdehdən 283000 ABŞ dolları məbləğində cərimə tutulması (əsas borcun təxminən 5 faizi) ağlabatan və mütənasibdir.
30. Cavabdeh apellyasiya şikayətində əsas və faiz borcu ilə bağlı hissədə məhkəmə qətnaməsini hansı əsasla mübahisələndirdiyini qeyd etməmiş, işə apellyasiya qaydasında baxılarkən iş üzrə məhkəmə mühasibatlıq ekspertizası keçirilməsi barədə elektron kabinet vasitəsilə təqdim etdiyi vəsatətdə qeyd etmişdir ki, “iddiaçı iddia ərizəsində cavabdehlərdən 245.418,19 ABŞ dolları məbləğində faiz borc məbləği tələb etdiyi halda, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2022-ci il tarixli, 9/6123 nömrəli ekspert rəyində müqavilə üzrə faiz borcu 249.874,20 ABŞ dolları (4456.01 ABŞ dollar artıq) məbləğində müəyyən olunmuşdur. Göründüyü kimi, iddiaçının tələb etdiyi faiz borc məbləği ilə ekspert rəyi ilə müəyyən olunmuş faiz borc məbləği arasında aşkar ziddiyyət mövcud olmuşdur. Lakin buna baxmayaraq, Bakı Kommersiya Məhkəməsi nəinki həmin fərqi araşdırmamış, tam əksinə, qətnamə çıxarılan dövrə formalaşmış faiz borcu barədə iddiaçının yeni tələbinə (ərizəsinə) əsaslanaraq, cavabdehin 342 347,74 (üç yüz qırx iki min üç yüz qırx yeddi ABŞ dolları 74 sent) ABŞ dolları məbləğində faiz borcunun mövcudluğu barədə qətnamə çıxarmış və iddia olunan yeni faiz borcunun yaranma əsasını müəyyənləşdirmək üçün hər hansı ekspertizanın təyin edilməsinə zərurət duymamışdır. Mübahisəyə Bakı Kommersiya Məhkəməsində baxıldığı dövrdə iş üzrə cavabdeh tərəfindən müqavilə üzrə çoxsaylı ödənişlər (həmin ödənişləri təsdiq edən müvafiq bank hesabından çıxarış bu vəsatətin tərkib hissəsi kimi elektron məhkəmə portalına əlavə olunur) həyata keçirilmişdir ki, həmin ödənişlər həm əsas, həm faiz, həm də cərimə borcunun azalmasına gətirib çıxarmışdır. Lakin, qətnamə qəbul edilərkən bu vacib məqam nəzərə alınmamışdır ki, bu da səhv qətnamənin qəbul olunması ilə nəticələnmişdir. Eyni zamanda bildiririk ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin qəbul edildiyi tarixdən keçən dövrdə də (xx.xx.2023-xx.xx.2023-cü il tarixləri ərzində) cavabdeh tərəfindən yeni ödənişlər (həmin ödənişləri təsdiq edən müvafiq bank hesabından çıxarış bu vəsatətin tərkib hissəsi kimi elektron məhkəmə portalına əlavə olunur) həyata keçirilmişdir ki, nəticədə yuxarıda göstərilən ödənişlərlə yanaşı, həmin ödənişlərin də kredit borcuna hansı qaydada silinməsinin müəyyən edilməsi zərurəti yaranmışdır.
31. Cavabdehin vəsatəti ilə bağlı araşdırma aparılaraq müəyyən edilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin xx.xx.2022-ci il tarixli 9/6123 saylı cavabdeh “D.X5” MMC-nin faiz borcu xx.xx.2022-ci il tarixədək hesablanmış və 249874,20 ABŞ dolları (iddiaçının həmin tarixə tələb etdiyi faiz borcu məbləği 245.418,19 ABŞ dolları olduğu halda) müəyyən edilmişdir. Kredit müqaviləsi üzrə öhdəliyin icra müddəti 60 ay müəyyən edildiyindən iddiaçı iddia tələbinin həcminin artırılması barədə ərizələr verilmiş, sonuncu dəfə xx.xx.2022-ci il tarixli ərizədə cavabdehdən xx.xx.2022-ci il tarixədək 342347,74 ABŞ dolları faiz borcunun tutulmasını xahiş etmiş, birinci instansiya məhkəməsi faiz borcunu həmin məbləğdə təmin etmişdir. Bank tərəfindən hesablanmış faiz məbləği ekspert tərəfindən hesablanmış məbləğdən daha aşağı olduğundan faizlərin bank tərəfindən şişirdilmədiyini, əksinə daha dəqiq hesablandığını müəyyən edən məhkəmə təkrar ekspertiza təyin edilməsini zəruri hesab etməmişdir. Məhkəmə kollegiyası birinci instansiya məhkəməsinin bu mövqeyini düzgün hesab edərək apellyasiya instansiyası mərhələsində iş üzrə təkrar ekspertiza təyin edilməsi barədə vəsatəti əsassız hesab etmişdir.
32. İddiaçının nümayəndəsi tərəfindən apellyasiya instansiyası məhkəməsinə təqdim edilmiş borc barədə məlumatdan və cavabdeh tərəfindən vəsatətə əlavə edilmiş hesabdan çıxarışdan görünür ki, cavabdeh tərəfindən kredit öhdəliyi üzrə qətnamə qəbul edildiyi tarixədək xx.xx.2023-cü il tarixdə 11200 ABŞ dolları, xx.xx.2023-cü il tarixdə 12.000 ABŞ dolları ödəniş edilmiş, bu ödənişlər faiz borcundan silinmişdir. Bu ödənişlər barədə cavabdeh tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə sübutlar təqdim edilmədiyindən və məhkəmə tərəfindən borc iddiaçının tələbinə əsasən xx.xx.2022-ci il tarixədək tutulduğundan kollegiya hesab edir ki, məhkəmə MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən işdə olan sübutlar əsasında düzgün qətnamə qəbul etdiyindən qətnamənin ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün əsaslar yoxdur. xx.xx.2022-ci il tarixdən sonra, o cümlədən qətnamə qəbul edildiyi tarixdən sonra həyata keçirilmiş ödənişlərlə bağlı məhkəmə qeyd edir ki, xx.xx.2023-cü il tarixdə ödənilmiş 11.200 ABŞ dolları, xx.xx.2023cü il tarixdə ödənilmiş 12.000 ABŞ dolları, xx.xx.2023-cü il tarixdə ödənilmiş 11758 ABŞ dolları, xx.xx.2023-cü il tarixdə ödənilmiş 17636,68 ABŞ dolları, xx.xx.2023-cü il tarixdə ödənilmiş 1762 ABŞ dolları, cəmi 44356,68 ABŞ dolları ödəniş qətnamənin icrası mərhələsində nəzərə alınmalıdır.
33. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli e-2-2(113)- 99/2023 nömrəli qətnaməsi mübahisələndirilən hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
34. Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372, 382-385, 392, 393, 402-406-cı maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ:
Cavabdeh “D.X5” MMC-nin apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli e-2-2(113)-99/2023 nömrəli qətnaməsi mübahisələndirilən hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi (elektron kabinetə yerləşdirildiyi) gündən 2 (iki) ay müddətində elektron kabinet vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməzsə, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.