Azərbaycan Respublikası adından Qətnamə Bakı şəhəri İş № 2-2(103)-772/2025 17.09.2026 BAKI APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI Hakimlər Ziya Allahverdi oğlu Şirinovun sədrliyi və məruzəsi ilə, Abdullayev Elşən Uğur oğlundan və X4 ibarət tərkibdə, İsmayılova Elnarə Məyiş qızının katibliyi, İddiaçının nümayəndəsi nümayəndə2 iştirakı ilə, İddiaçı İddiaçı ASC-nin cavabdehlər cavabdeh4 MMC, cavabdeh3, cavabdeh2 QSC və cavabdeh1 qarşı “borcun tutulması və tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi” tələbinə dair kommersiya işi üzrə Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-*-*(***)-***/**** nömrəli, ## ### 2025-ci il tarixli qətnaməsindən cavabdehlər tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən kommersiya mübahisəsinə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi İşin Halları
1. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti arasında bağlanmış ## #### 2022-ci il tarixli ******-*-***** saylı kredit müqaviləsinə əsasən cavabdeh2 QSC-yə öhdəliklərin maliyyələşdirilməsi məqsədi üçün illik 12 faiz hesablanması şərti ilə 36 ay müddətinə 1870000 manat məbləğində kredit verilmişdir.
2. xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh2 QSC arasında bağlanmış “##.##.2022-ci il tarixli ******-*-***** saylı kredit müqaviləsinə dəyişiklik və əlavələr edilməsi barədə” ## ###### 2023-cü il tarixli * saylı Əlavə Razılaşmaya əsasən cavabdeh2 QSCnin ##.##.2023-cü il tarixə Banka mövcud olan borcu kapitallaşdırılaraq 1.771.575,11 (bir milyon yeddi yüz yetmiş bir min beş yüz yetmiş beş, 11) manat məbləğində müəyyən edilmiş və cavabdeh illik 12 (on iki) faiz hesablanması şərti ilə 28 (iyirmi səkkiz) ay müddətinə kredit məbləğinin qaytarılması öhdəliyi götürmüşdür.
3. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh2 QSC arasında bağlanmış “##.##.2022-ci il tarixli ******-*-***** saylı kredit müqaviləsinə dəyişiklik və əlavələr edilməsi barədə” ## ###### 2023-cü il tarixli * saylı Əlavə Razılaşmaya əsasən, cavabdeh2 QSCnin ##.##.2023-cü il tarixə Banka mövcud olan borcu kapitallaşdırılaraq 1.691.377,38 (bir milyon altı yüz doxsan bir min üç yüz yetmiş yeddi, 38) manat məbləğində müəyyən edilmiş və cavabdeh illik 12 (on iki) faiz hesablanması şərti ilə 36 (otuz altı) ay müddətinə kredit məbləğinin qaytarılması öhdəliyi götürmüş və cavabdehə 6 (altı) ay müddətinə güzəşt dövrü müəyyən edilmişdir.
4. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh4 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti arasında ## #### 2022-ci il tarixli ******-G_RAN-**** saylı zaminlik müqaviləsinə əsasən, sonuncu cavabdeh2 QSC-nin Bank qarşısında öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə görə cavabdehlik daşımaq öhdəliyini öz üzərinə götürmüşdür.
5. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh1 arasında ## #### 2022-ci il tarixli ******-*-**** saylı zaminlik müqaviləsinə əsasən, sonuncu cavabdeh2 QSC-nin Bank qarşısında öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə görə cavabdehlik daşımaq öhdəliyini öz üzərinə götürmüşdür.
6. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh3 arasında ## #### 2022-ci il tarixli ******-*-**** saylı zaminlik müqaviləsinə əsasən, sonuncu cavabdeh2 QSC-nin Bank qarşısında öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə görə cavabdehlik daşımaq öhdəliyini öz üzərinə götürmüşdür.
7. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh1 arasında bağlanmış ## #### 2022-ci il tarixli 324256-NEDVİJ-1015/* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən kredit müqaviləsi üzrə cavabdeh2 QSC-nin öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədi ilə ipoteka qoyana tam mülkiyyət hüququ ilə məxsus olan Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Yeni Yasamal-1, * saylı evin ** saylı mənzili ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
8. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh4 MMC arasında bağlanmış ## #### 2022-ci il tarixli 324449-NEDVİJ-962/* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən kredit müqaviləsi üzrə cavabdeh2 QSC-nin öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədi ilə ipoteka qoyana xüsusi mülkiyyət hüququ ilə məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,2178 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 1.050,4 kv.m. ümumi sahəsi olan qeyri-yaşayış binası ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
9. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh4 MMC arasında bağlanmış ## #### 2022-ci il tarixli 324449-NEDVİJ-963/* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən, kredit müqaviləsi üzrə cavabdeh2 QSC-nin öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədi ilə ipoteka qoyana xüsusi mülkiyyət hüququ ilə məxsus olan Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi 23 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 10 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 8 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 6 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 5 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 3 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 2 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi ipoteka ilə yüklü edilmişdir
Birinci instansiya məhkəməsindəki icraat
10. İddiaçı “xxxx”) ASC (bundan sonra – iddiaçı) cavabdehlərcavabdeh4 MMC, X1, cavabdeh2 QSC və cavabdeh1 qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması və tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, İddiaçı ASC ilə cavabdeh2 QSC arasında bağlanmış ## ###### 2023-cü il tarixli ******-*-*****/** saylı kredit müqaviləsinə əsasən ##.##.2024-cü il tarixə Banka 1.691.377,38 (bir milyon altı yüz doxsan bir min üç yüz yetmiş yeddi, 38) manat məbləğində əsas borc, 121.750,24 (bir yüz iyirmi bir min yeddi yüz əlli, 24) manat məbləğində faiz borcu, ümumilikdə isə 1.813.127,62 (bir milyon səkkiz yüz on üç min bir yüz iyirmi yeddi, 62) manat məbləğində pulun, həmçinin, 1.696,56 (bir min altı yüz doxsan altı, 56) manat məbləğində məhkəmə üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun, ipoteka predmetlərinə tutma yönəldilməsi haqqında bildirişlərin qeydə alınması üçün ödənilmiş 135 (bir yüz otuz beş) manat dövlət rüsumunun və 408 (dörd yüz səkkiz) manat xidmət haqqının müştərək qaydada cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti, cavabdeh4 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, cavabdeh1 və cavabdeh3 İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulması; cavabdehlərdən tutulmalı olan məbləği Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü edilmiş və - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 88.000 (səksən səkkiz min) manat məbləğində müəyyən etməklə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Yeni Yasamal-1, * saylı evin ** saylı mənzilinə; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 840.000 (səkkiz yüz qırx min) manat məbləğində müəyyən etməklə ünvan 1 ünvanında 0,2178 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 1.050,4 kv.m. ümumi sahəsi olan qeyri-yaşayış binasına; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi23 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi29 B ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; -ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi27 B ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi25 B ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi25 Aünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi23 B ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdiyaşayış evinə; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə ünvan 2ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə yönəldilməsi, daşınmaz əmlakın açıq hərracdan satılması və satışdan əldə edilən vəsaitin İddiaçı ASC-yə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
11. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti (bundan sonra mətndə Bank və ya iddiaçı) ilə cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti (VÖEN cavabdeh2) (bundan sonra mətndə cavabdeh2 QSC və ya cavabdeha)rasında bağlanmış ## #### 2022-ci il tarixli ******-*-***** saylı kredit müqaviləsinə əsasən cavabdeh2 QSC-nə öhdəliklərin maliyyələşdirilməsi məqsədi üçün illik 12 (on iki) faiz hesablanması şərti ilə 36 (otuz altı) ay müddətinə 1.870.000 (bir milyon səkkiz yüz yetmiş min) manat məbləğində kredit verilmişdir. Daha sonra, Bank ilə cavabdeh2 QSC arasında bağlanmış “##.##.2022-ci il tarixli ******-*-***** saylı kredit müqaviləsinə dəyişiklik və əlavələr edilməsi barədə” ## ###### 2023-cü il tarixli * saylı Əlavə Razılaşmaya əsasən cavabdeh2 QSCnin ##.##.2023-cü il tarixə Banka mövcud olan borcu kapitallaşdırılaraq 1.771.575,11 (bir milyon yeddi yüz yetmiş bir min beş yüz yetmiş beş, 11) manat məbləğində müəyyən edilmiş və cavabdeh illik 12 (on iki) faiz hesablanması şərti ilə 28 (iyirmi səkkiz) ay müddətinə kredit məbləğinin qaytarılmasını öhdəsinə götürmüşdür. Bundan sonra, Bank ilə cavabdeh2 QSCarasında bağlanmış “##.##.2022-ci il tarixli ******-*-***** saylı kredit müqaviləsinə dəyişiklik və əlavələr edilməsi barədə” ## ###### 2023-cü il tarixli * saylı Əlavə Razılaşmaya əsasən cavabdeh2 QSC-nin##.##.2023-cü il tarixə Banka mövcud olan borcu kapitallaşdırılaraq 1.691.377,38 (bir milyon altı yüz doxsan bir min üç yüz yetmiş yeddi, 38) manat məbləğində müəyyən edilmiş və cavabdeh illik 12 (on iki) faiz hesablanması şərti ilə 36 (otuz altı) ay müddətinə kredit məbləğinin qaytarılmasını öhdəsinə götürmüşdür. Həmçinin, həmin Razılaşmaya əsasən cavabdehə 6 (altı) ay müddətinə güzəşt dövrü müəyyən edilmişdir. Eyni zamanda, kredit müqaviləsi üzrə cavabdeh2 QSC-nin öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədilə cavabdeh4 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti (bundan sonra mətndə cavabdeh4 MMC və ya cavabdeh) ## #### 2022-ci il tarixli ******-G_RAN-**** saylı, cavabdeh1 (bundan sonra mətndə cavabdeh1 və ya cavabdeh) ## #### 2022-ci il tarixli ******-*-**** saylı və cavabdeh3 (bundan sonra mətndə cavabdeh3 və ya cavabdeh) ## #### 2022-ci il tarixli ******-*-**** saylı zaminlik müqavilələri əsasında cavabdeh2 QSC-nin Bank qarşısında öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə görə cavabdehlik daşımaq öhdəliyini öz üzərinə götürmüşlər. Daha sonra, Bank ilə zaminlər cavabdeh4 MMC, cavabdeh1 və cavabdeh3 arasında zaminlik müqavilələrinə dəyişiklilər və əlavələr edilməsi barədə ## ###### 2023-cü il tarixli * saylı və ## ###### 2023-cü il tarixli * saylıƏlavə Razılaşmalar bağlanmışdır. Həmçinin, Bank ilə cavabdeh1 arasında bağlanmış ## #### 2022-ci il tarixli 324256-NEDVİJ-1015/* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən kredit müqaviləsi üzrə cavabdeh2 QSC-nin öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədi ilə ipoteka qoyana tam mülkiyyət hüququ ilə məxsus olan Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Yeni Yasamal-1, * saylı evin ** saylı mənzilini Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü etmişdir. Daha sonra, Bank ilə ipoteka qoyan cavabdeh1 arasında sonrakı ipoteka müqaviləsinə dəyişiklik və əlavələr edilməsi barədə ## ###### 2023-cü il tarixli * saylı və ## ###### 2023-cü il tarixli * saylı Əlavə Razılaşmalar bağlanmışdır. Bank ilə cavabdeh4 MMC arasında bağlanmış ## #### 2022-ci il tarixli 324449-NEDVİJ-962/* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən kredit müqaviləsi üzrə cavabdeh2 QSC-nin öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədi ilə ipoteka qoyana xüsusi mülkiyyət hüququ ilə məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,2178 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 1.050,4 kv.m. ümumi sahəsi olan qeyri-yaşayış binasını Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü etmişdir. Daha sonra, Bank ilə ipoteka qoyan cavabdeh4 MMC arasında sonrakı ipoteka müqaviləsinə dəyişiklik və əlavələr edilməsi barədə ## ###### 2023-cü il tarixli * saylı və ## ###### 2023- cü il tarixli * saylıƏlavə Razılaşmalar bağlanmışdır. Bank ilə cavabdeh4 MMC arasında bağlanmış ## #### 2022-ci il tarixli 324449-NEDVİJ-963/* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən kredit müqaviləsi üzrə cavabdeh2 QSC-nin öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədi ilə ipoteka qoyana xüsusi mülkiyyət hüququ ilə məxsus olan Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi 23 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evini; ünvan 10 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evini; ünvan 8 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evini; ünvan 6 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evini; ünvan 5 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evini; ünvan 3 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evini və ünvan 2 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evini Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü etmişdir. Daha sonra, Bank ilə ipoteka qoyan cavabdeh4 MMC arasında sonrakı ipoteka müqaviləsinə dəyişiklik və əlavələr edilməsi barədə ## ###### 2023-cü il tarixli * saylı və ## ###### 2023-cü il tarixli * saylıƏlavə Razılaşmalar bağlanmışdır. Lakin borclu cavabdeh2 QSC ## ###### 2023cü il tarixli******-*-*****/** saylı kredit müqaviləsi üzrə ##.##.2024-cü il tarixə Banka 1.691.377,38 (bir milyon altı yüz doxsan bir min üç yüz yetmiş yeddi, 38) manat məbləğində əsas borc, 121.750,24 (bir yüz iyirmi bir min yeddi yüz əlli, 24) manat məbləğində faiz borcu, ümumilikdə isə 1.813.127,62 (bir milyon səkkiz yüz on üç min bir yüz iyirmi yeddi, 62) manat məbləğində borcu qalmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin tələbinə əsasən bu müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri vaxtında və lazımınca icra etmək, pozulmasına yol verməmək “kredit alan”ın vəzifəsidir
12. İddiaçı ##.##.2025-ci il tarixdə iddia tələbinin həcminin azaldılması barədə ərizə təqdim edərək, İddiaçı ASC ilə cavabdeh2 QSC arasında bağlanmış ## ###### 2023-cü il tarixli ******-*-*****/** saylı kredit müqaviləsinə əsasən ##.##.2025-ci il tarixə banka 1690477,38 (bir milyon altı yüz doxsan min dörd yüz yetmiş yeddi manat otuz səkkiz qəpik) manat məbləğində əsas borc, 1210750,24 (bir yüz iyirmi min yeddi yüz əlli manat iyirmi dörd qəpik) manat məbləğində faiz borcu, ümumilikdə isə 1811227,62 (bir milyon səkkiz yüz on bir min iki yüz iyirmi yeddi manat altmış iki qəpik) manat məbləğində pulun, həmçinin, 1.696,56 (bir min altı yüz doxsan altı, 56) manat məbləğində məhkəmə üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun, ipoteka predmetlərinə tutma yönəldilməsi haqqında bildirişlərin qeydə alınması üçün ödənilmiş 135 (bir yüz otuz beş) manat dövlət rüsumunun və 408 (dörd yüz səkkiz) manat xidmət haqqının müştərək qaydada cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti, cavabdeh4 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, cavabdeh1 və cavabdeh3 İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulması; cavabdehlərdən tutulmalı olan məbləği Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü edilmiş və - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 88.000 (səksən səkkiz min) manat məbləğində müəyyən etməklə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Yeni Yasamal-1, * saylı evin ** saylı mənzilinə; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 840.000 (səkkiz yüz qırx min) manat məbləğində müəyyən etməklə ünvan 1 ünvanında 0,2178 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 1.050,4 kv.m.ümumi sahəsi olan qeyri-yaşayış binasına; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi23 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi29 B ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi27 B ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi25 B ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi25 Aünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi23 B ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; - ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin 58.500 (əlli səkkiz min beş yüz) manat məbləğində müəyyən etməklə ünvan 2ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə yönəldilməsi, daşınmaz əmlakın açıq hərracdan satılması və satışdan əldə edilən vəsaitin İddiaçı ASCyə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
13. xxxx” MMC-nin ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***/**** saylı rəyinə görə ünvan 3 ünvanında yerləşən cavabdeh4 MMC-yə məxsus fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat təşkil edir.
14. “xxxx” MMC-nin ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***/**** saylı rəyinə görə ünvan 8 ünvanında yerləşən cavabdeh4 MMC-yə məxsus fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat təşkil edir.
15. “xxxx” MMC-nin ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***/**** saylı rəyinə görə ünvan 1 ünvanında yerləşən cavabdeh4 MMC-yə məxsus qeyriyaşayış sahəsinin hazırki bazar qiyməti 1470000 (bir milyon dörd yüz yetmiş min) manat, likvid qiyməti 1323000 (bir milyon üç yüz iyirmi üç min) manat təşkil edir.
16. “xxxx” MMC-nin ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***-*/**** saylı rəyinə görə ünvan 10 ünvanında yerləşən cavabdeh4 MMC-yə məxsus fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat təşkil edir.
17. “xxxx” MMC-nin ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***/**** saylı rəyinə görə ünvan 2 ünvanında yerləşən cavabdeh4 MMC-yə məxsus fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat təşkil edir.
18. “xxxx” MMC-nin ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***-*/**** saylı rəyinə görə ünvan 6 ünvanında yerləşən cavabdeh4 MMC-yə məxsus fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat təşkil edir.
19. “xxxx” MMC-nin ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***/**** saylı rəyinə görə ünvan 12 ünvanında yerləşən cavabdeh1 məxsus ** saylı mənzilin hazırki bazar qiyməti 193000 (bir yüz doxsan üç min) manat, likvid qiyməti 174000 (bir yüz yetmiş dörd min) manat təşkil edir.
20. “xxxx” MMC-nin ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***-*/**** saylı rəyinə görə ünvan 5 ünvanında yerləşən cavabdeh4 MMC-yə məxsus fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat təşkil edir.
21. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi tərəfindən verilmiş ##.##.2025-ci il tarixli, */**** nömrəli ekspert rəyinin nəticə hissəsindən görünür ki, ##.##.2022-ci il tarixli, ******-*-***** saylı kredit müqaviləsi üzrə ##.##.2024-cü il tarixə olan əsas borc 1691377,78 manat, faiz borcu 137001,60 manat təşkil edir.
22. İddiaçı tərəfindən təqdim edilmiş maliyyə arayışına görə ##.##.2023-cü il tarixli, *****-*-*****/** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ##.##.2025-ci il tarixə olan əsas borc 1690477,38 manat, faiz borcu 120750,24 manat, cəmi borc 1811227,62 manat təşkil edir.
23. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-*-*(***)-***/**** nömrəli, ## ### 2025-ci il tarixli qətnaməsi ilə iddianın qismən təmin edilməsi, Cavabdehlər cavabdeh4 MMC, cavabdeh3, cavabdeh2 QSC və cavabdeh1 birgə (müştərək) qaydada 1690477,38 manat əsas borc, 120750,24 manat faiz borcu, 1696,56 manat dövlət rüsumu, ipoteka predmetlərinə tutma yönəldilməsi haqqında bildirişlərin qeydə alınması üçün ödənilmiş 135 manat dövlət rüsumu, 408 manat xidmət haqqı, ümumilikdə 1813467,18 (bir milyon səkkiz yüz on üç min dörd yüz altmış yeddi manat on səkkiz qəpik) manat məbləğində pul tutularaq iddiaçı İddiaçı ASC-yə ödənilməsi,tələb ipoteka predmetləri olan: ilkin satış qiyməti 174000 (bir yüz yetmiş dörd min) manat məbləğində müəyyən etməklə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Yeni Yasamal-1, * saylı evin ** saylı mənzilinə; ilkin satış qiyməti 1323000 (bir milyon üç yüz iyirmi üç min) manat məbləğində müəyyən etməklə ünvan 1 ünvanında 0,2178 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 1.050,4 kv.m. ümumi sahəsi olan qeyriyaşayış binasına; ilkin satış qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat məbləğində müəyyən etməklə Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi 23 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152.9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; ilkin satış qiyməti 96000 (doxsan altı min)manat məbləğində müəyyən etməklə ünvan 10 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152.9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; ilkin satış qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat məbləğində müəyyən etməklə ünvan 8 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152.9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; ilkin satış qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat məbləğində müəyyən etməklə ünvan 6 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152.9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; ilkin satış qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat məbləğində müəyyən etməklə ünvan 5 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152.9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; ilkin satış qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat məbləğində müəyyən etməklə ünvan 3 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152.9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə; ilkin satış qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat məbləğində müəyyən etməklə ünvan 2 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152.9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinə yönəldilməsi,göstərilən əmlakların açıq hərracdan satılması, satışdan əldə olunan vəsait hesabına ümumilikdə 1813467,18 (bir milyon səkkiz yüz on üç min dörd yüz altmış yeddi manat on səkkiz qəpik) manat məbləğində borc tutularaq iddiaçı İddiaçı ASC-yə ödənilməsi,satışdan artıq qalan vəsait ipoteka predmetlərinin mülkiyyətçilərinə qaytarılması, iddianın qalan hissədə iddianın rədd edilməsi, cavabdehlər cavabdeh4 MMC, cavabdeh3, cavabdeh2 QSC və cavabdeh1 birgə (müştərək) qaydada 100 (bir yüz) manat ekspertiza xərci tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına (hesab: Az.MEM VÖEN **********, X3 KOD 210005 VÖEN ********** Müxbir hesab AZ 41NABZ013160100000000003944 SWIFT BİK CTREAZ22) ödənilməsi qət edilmişdir.
24. Cavabdeh cavabdeh1 apellyasiya şikayəti verək Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025-ci iltarixli, e-*-*(***)-***/**** saylı qətnaməsinin cavabdeh1 aid hissədə ləğv edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
25. Cavabdeh cavabdeh4 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti apellyasiya şikayəti verək Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025-ci iltarixli, e-*-*(***)-***/**** saylı qətnaməsinin cavabdeh4 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti aid hissədə ləğv edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
26. cavabdeh2Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti apellyasiya şikayəti verək Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025-ci iltarixli, e-*-*(***)-***/**** saylı qətnaməsinin cavabdeh2Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinə aid hissədə ləğv edilməsi barədə qərar qəbul edilməsinin xahiş etmişdir. cavabdeh3 apellyasiya şikayəti verək Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025ci iltarixli, e-*-*(***)-***/**** saylı qətnaməsinin cavabdeh1 aid hissədə ləğv edilməsi barədə 27. qərar qəbul edilməsinin xahiş etmişdir.
APELLYASİYA ŞİKAYƏTİNİN VƏ ONA QARŞI ETİRAZIN DƏLİLLƏRİ, MƏHKƏMƏ İCRAATI İŞTİRAKÇILARININ İZAHATLARI
a) Apellyasiya şikayətinin dəlilləri
28. Cavabdeh cavabdeh1 apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh1 arasında## #### 2022-ci il tarixli ******-*- **** saylızaminlik müqaviləsinə əsasən, sonuncu cavabdeh2 QSC-nin Bank qarşısında öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə görəcavabdehlik daşımaq öhdəliyini öz üzərinə götürmüşdür. İpoteka müqaviləsinə əsasən, xüsusi mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh1 məxsus olan Yasamal rayonu, Yeni Yasamal-1, * saylı evin ** saylı mənzili ipoteka ilə yüklü edilmişdir.“xxxx” MMC-nin rəyinə görə, ünvan 13 ünvanında yerləşən ** saylı mənzilin hazırki bazar qiyməti 193000 (bir yüz doxsan üç min) manat, likvid qiyməti 174000 (bir yüz yetmiş dörd min) manat müəyyən edilmişdir. Lakin “xxxx” MMC-nin rəyi ilə razı deyilik. Rəydə qeyd olunan məbləğlər həqiqətə uyğun deyil. Onlar tərəfindən aparılan bazar araşdırması nəticəsində məlum olmuşdur ki, Bakı şəhəri, Yasamal rayonunda köhnə tikili olan mənzillərin 1 kvadrat metrinin minimum dəyəri 2000 manatdır. Bunun üçün xüsusi bilik və bacarıqlar lazım deyil. Biz bu qənaətə sadəcə elan saytlarındakı elanlara əsasən gəlmişik. İpoteka qoyulmuş əmlakın sahəsi 100 kvadrat metrdir. Bu halda evə qoyulmuş 174000 manat dəyər çox məntiqsizdir. İddiaçının maraqlarına xidmət edəndir.Onların mülkiyyətində olan ipoteka predmeti olan mənzilin dəyəri ekspert tərəfindən obyektiv qiymətləndirilməmişdir. Ekspert rəyi məhkəmə üçün məcburi xarakter daşımır. Ümumiyyətlə əmlakların dəyərini müəyyən etmək üçün elan saytlarına baxmaqla təxmini fikir formalaşdırmaq olur. Məhkəmə işi tam hərtərəfli və obyektiv araşdırma məqsədilə bunu etməli idi. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025-ciil tarixli, e- *-*(***)-***/**** saylı qətnaməsi məntiqsiz ekspert rəyinə əsaslanmaqla qəbul edildiyi üçün qanunsuz və əsassız hesab edilməli, ləğv edilməlidir.
29. cavabdeh4 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh4 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti arasında ## #### 2022-ci il tarixli ******-G_RAN-**** saylı zaminlik müqaviləsinə əsasən, sonuncu cavabdeh2 QSC-nin Bank qarşısında öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə görə cavabdehlik daşımaq öhdəliyini öz üzərinə götürmüşdür. İpoteka müqavilələrinə əsasən, xüsusi mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh4 MMC-yə məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,2178 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 1.050,4 kv.m. ümumi sahəsi olan qeyri-yaşayış binası, Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi 23 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 10 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 8 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 6 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 5 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 3 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 2 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi ipoteka ilə yüklü edilmişdir. “xxxx” MMC-nin rəyinə görə, ünvan 3 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat, ünvan 8 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat, ünvan 1 ünvanında yerləşən qeyri- yaşayış sahəsinin hazırki bazar qiyməti 1470000 (bir milyon dörd yüz yetmiş min) manat, likvid qiyməti 1323000 (bir milyon üç yüz iyirmi üç min) manat, ünvan 10 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat, ünvan 2 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat, ünvan 6 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat, ünvan 5 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evinin hazırki bazar qiyməti 107000 (bir yüz yeddi min) manat, likvid qiyməti 96000 (doxsan altı min) manat müəyyən edilmişdir. Lakin “xxxx” MMC-nin rəyi ilə razı deyilik. Rəydə qeyd olunan məbləğlər həqiqətə uyğun deyil. Bizim özümüz tərəfindən aparılan bazar araşdırması nəticəsində məlum olmuşdur ki, Astara rayonunda orta səviyyəli ərazilərdə mənzillərin 1 kvadrat metrinin minimum dəyəri 800-900 manat arasındadır. Bunun üçün xüsusi bilik və bacarıqlar lazım deyil. Biz bu qənaətə sadəcə elan saytlarındakı elanlara əsasən gəlmişik. Bizim ipoteka qoyduğumuz əmlakların sahəsi 152.9 kvadrat metrdir və bunlar mənzil deyil fərdi yaşayış evidir. Bu halda evlərə qoyulmuş 96000 manat dəyər çox məntiqsizdir və belə görünür ki, iddiaçının maraqlarına xidmət edəndir. Eyni zamanda bizim mülkiyyətimizdə olan ipoteka predmeti olan qeyri-yaşayış sahəsinin də dəyəri ekspert tərəfindən obyektiv qiymətləndirilməmişdir. Ekspert rəyi məhkəmə üçün məcburi xarakter daşımır. Ümumiyyətlə rayon tipli yaşayış yerlərində əmlakların dəyərini müəyyən etmək üçün elan saytlarına baxmaqla təxmini fikir formalaşdırmaq olur. Məhkəmə işi tam hərtərəfli və obyektiv araşdırma məqsədilə bunu etməli idi. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, e-*-*(***)-***/**** saylı qətnaməsi məntiqsiz ekspert rəyinə əsaslanmaqla qəbul edildiyi üçün qanunsuz və əsassız hesab edilməli, ləğv edilməlidir.
30. cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, ona yönəldilmiş qeyd olunan əsas və faiz borcunun məbləğləri qanunsuz və əsassızdır. Belə ki, qətnamədə göstərilən əsas borc və faiz borcunun məbləğləri reallığı əks etdirmir. cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyətitərəfindən borcun müəyyən bir hissəsi ödənilmişdir və ödənilməli olan daha az məbləğ qalmışdır. Ekspertiza tərəfindən müəyyənolunmuş borc rəqəmləri onlarda narazılıq yaratmışdır və bu əsas vəfaiz borc məbləğləri ilə tamamilə razı deyilik. Belə ki, real borc məbləğindən daha artıq əsas vəfaiz borc pul məbləğləri hesablanmışdır.Əsas borc və faiz borcunun məbləğlərinin düzgün hesablanması məqsədilə təkrar ekspertiza təyin olunmalıdır.
31. cavabdeh3 apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, tərəfindən borcun müəyyən bir hissəsi ödənilmişdir və ödənilməli olan daha az məbləğ qalmışdır. Ekspertiza tərəfindən müəyyən olunmuş borc rəqəmləri onlarda narazılıq yaratmışdır və bu əsas və faiz borc məbləğləri ilə tamamilə razı deyilik. Belə ki, real borc məbləğindən daha artıq əsas və faiz borc pul məbləğləri hesablanmışdır. cavabdeh3 münasibətdə nəzərdə tutulmuş əsas borc və faiz borcunun məbləğləri çoxdur və düzgün hesablanmamışdır. Məhkəmə həqiqi borc məbləğləriniəldə etmək üçün cavabdeh3 münasibətdə nəzərdə tutulmuş əsas borc və faiz borcunun məbləğlərinin düzgün hesablanması məqsədilə təkrar ekspertiza təyin olunmasını təşkil etməlidir.
b) Apellyasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri
32. İddiaçı tərəfindən apellyasiya şikayətinə qarşı etiraz daxil olmuşdur.
33. Etiraz onunla əsaslandıırlmışdır ki, iddiaçı öz tələblərinin əsasını kifayət qədər məhkəmədə sübut etmiş və istinad etdiyi hallar məhkəmə-mühasibathq ekspertizasının rəyi ilə də tam sübut olunmuşdur. Lakin cavabdehlər cavabdeh2 QSC və S.S. Əlizadə apellyasiya şikayətlərində sadəcə iddia tələbi və ekspert rəyi ilə razı olmadıqlarını formal bildirib, buna dair heç bir sübut məhkəməyə təqdim etməmişlər. İddia tələbi və ekspert rəyi ilə hansı səbəbdən, hansı öz hesablamalırına əsasən razı olmadıqlarını və ya hansı ödənişin hesablamada (maliyyə arayışında, hesabdan çıxarışlarda, ekspert rəyində) nəzərə alınmadığını cavabdehlər qeyd etməmişlər.Ümumiyyətlə, cavabdehlərdən heç biri nə iddia tələbini, nə də ki, məhkəmə-mühasibathq ekspertizasının rəyinin birinci instansiya məhkəməsinin araşdırması zamanı mübahisələndirməmişlər. Cavabdehlər cavabdeh4 MMC və cavabdeh1 ayrı-ayrılıqda verdikləri apellyasiya şikayətlərində qiymətləndirmə rəylərini əsassız hesab edərək həmin rəylər ilə razı olmadıqlarını, elan saytlarına əsasən həmin daşınmaz əmlakların bazar dəyərinin daha yüksək olduğunu göstərmişlər. Daşınmaz əmlakın dəyəri elan saytlarında göstərilən qiymət ilə müəyyən olunmur. Həmin elan saytlarında əmlakın qiyməti kimi istəlinən məbləğ əks oluna bilər.Qiymətin formalaşdırılması bir sıra əmillərin təsiri altında baş verir, bu prosesdə tələb və təklif faktorları əsas rol oynayır. Qiymət formalaşarkən daşınmaz əmlakın iqtisadi əsasları düzgün nəzərdən keçirilməli, qiymətləndirmə konyukturasına əməl edilməli, qiymətləndirilən daşınmaz əmlak eyni regionda yerləşən oxşar və eyni daşınmaz əmlakların bazarda satış qiyməti və bu əmlaklara olan istehlakçı tələbatı düzgün araşdırılmalıdır.Cavabdehlər apellyasiya şikayətlərində elan saytlarına istinad edərək, əsassız olaraq ipoteka predmetlərinin bazar dəyəri ilə müqayisə etmişlər.
c) Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları
34. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi nümayəndə2 apellyasiya şikayətinin təmin olunmamasını xahiş etdi.
35. Cavabdehlər məhkəmə iclasına gəlməmişlər. cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi vəkili nümayəndə1 ərizə ünvanlayaraq məhkəmə iclasının təxirə salınmasını xahiş etdi.Məhkəmə kollegiyası Mülki Prosessual Məcəllənin 376.2-ci maddəsini rəhbər tutaraq onların iştirakı olmadan şikayətə baxılmasını mümkün hesab etmişdir.
TƏTBİQ EDİLƏN HÜQUQ
Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi
36. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır.
37. Həmin Məcəllənin 386-cı maddəsinə görə öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır.
38. Həmin Məcəllənin 739-cu maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır.
39. 741-ci maddəsinə görə əgər müqavilənin iştirakçıları borcun faizlər ilə verilməsini şərtləşdirirlərsə, faizlər müvafiq surətdə bir ilin sonunda ödənilməli, borc bir il başa çatanadək qaytarılmalıdırsa, borcun qaytarılması ilə bir vaxtda ödənilməlidir.
40. 743-cü maddəsinə görə əgər borc alanın əmlak vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə pisləşərsə, bu isə borcun qaytarılması tələbi üçün təhlükə yaradarsa, borc verən borcun dərhal qaytarılmasını tələb edə bilər.
41. Həmin Məcəllənin 470.1-ci maddəsinə görə zaminlik müqaviləsi üzrə zamin başqa şəxsin kreditoru qarşısında həmin şəxsin öz öhdəliyini tamamilə və ya hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürür.
42. Həmin Məcəllənin 472.1-ci maddəsinə görə borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar.
43. Həmin Məcəllənin 472.2-ci maddəsinə əsasən əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır.
44. Həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir.
45. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır.
46. Həmin Məcəllənin 269-cu və 270.1-ci maddələrinə görə girov və ipoteka hüququ girov qoyanın əşyası barəsində girov saxlayanın əşya hüququdur. Girov və ipoteka əlavə (aksessor) əşya hüququ olmaqla yanaşı, həm də borclunun girov saxlayan qarşısında pul və ya başqa öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi üsuludur. Öhdəliyin icrasının təmin edilmə üsulu kimi ipoteka əsas öhdəliyin icrasına zəmanət verməklə, əmlakdan məhrum olma təhlükəsi altında borclunu lazımı icraya stimullaşdırmaq məqsədi daşıyır. İpoteka daşınmaz əşyalara, habelə rəsmi reyestrdə qeydə alınmalı olan daşınar əşyalara əşya hüquqlarının məhdudlaşdırılmasıdır. Girov və ipoteka müqavilə üzrə əmələ gəlir.
“İpoteka haqqında” Qanun
47. 1.0.6-cı, 3.1-ci, 10.4-cü, 11.1-ci, 11.2-ci maddələrinə əsasən ipoteka ilə borc, alqısatqı, podrat və başqa mülki-hüquqi müqavilələrdən irəli gələn həqiqi tələblər təmin edilə bilər. İpoteka müqaviləsi dövlət qeydiyyatına alınmalıdır və dövlət qeydiyyatına alındığı andan qüvvəyə minir və ipoteka hüququ həmin andan əmələ gəlir. Daşınar əşyanın ipotekası haqqında müqavilə daşınar əmlakın rəsmi reyestrində qeydə alınmalıdır. İpoteka hüququ - bu Qanunun 34-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar olduğu hallarda ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququdur.
48. Həmin Qanunun 34.1-ci maddəsinin mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı dövrdə qüvvədə olmuş redaksiyasına görə ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququnun yaranması anı aşağıdakılardır: 34.1.1. əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin vaxtında icra olunmaması; 34.1.3. ipoteka müqaviləsində nəzərdə tutulmuş və ipoteka saxlayana ipotekaya tutma yönəltmək hüququ verən şərtinin yerinə yetirilməməsi; 34.1.4. bu Qanunda nəzərdə tutulmuş digər hallarda.
49. Həmin Qanunun 47.5-ci maddəsinə görə ipoteka predmetinin satışından götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün yetərli deyildirsə, o, çatışmayan məbləği, əgər ipoteka müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, borclunun başqa əmlakından almaq hüququna malikdir. Bu halda ipoteka saxlayanın ipotekaya əsaslanan üstünlük hüququ yoxdur.
50. Həmin Qanunun 1.0.9-cu maddəsinə əsasən ilkin satış qiyməti - bu Qanunun tələblərinə uyğun olaraq ipoteka predmetinin bazar dəyərinin müəyyənləşdirilməsi üçün müvafiq marketinq keçirilməsi vaxtının məhdudluğu şəraitində ipoteka predmetinin satış (likvid) qiymətidir.
51. Həmin Qanunun 38.2-ci maddəsinə əsasən ipoteka predmetinin açıq bazarda satılması üsulu ipoteka müqaviləsində nəzərdə tutulduğu halda notarius tərəflərdən birinin istəyi ilə ipoteka predmetinin açıq bazarda satılması barədə notariat qaydasında təsdiq edilmiş müraciətini icra qeydi ilə birlikdə 1 iş günü ərzində icra orqanına göndərir. “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq ipoteka predmeti açıq bazarda satılmaqla tələbin könüllü icrası üçün 2 ay müddət müəyyən edilir. Bu halda ipoteka predmeti ipoteka qoyanın əsas öhdəliyin həcmi barədə notariusa təqdim etdiyi arayış əsasında satılır. İpoteka predmeti bu müddətdə açıq bazarda satıldığı halda notarius satışdan əldə olunan pul məbləğini depozit hesabından icra orqanının depozit hesabına köçürür və həmin məbləğ bu Qanunun 47-ci maddəsinə uyğun olaraq bölüşdürülür. İpoteka predmeti bu müddətdə açıq bazarda satılmadığı halda tələb icra məmuru tərəfindən məcburi qaydada icra edilir. İpoteka predmetinin ilkin satış qiyməti ipoteka müqaviləsində müəyyən edilmədikdə, tərəflərin razılığı əsasında ipoteka müqaviləsində göstərilən müstəqil qiymətləndiricilərdən biri, ilkin satış qiyməti müəyyən edilərkən həmin müstəqil qiymətləndiricilər qanunla müəyyən edilmiş qaydada fəaliyyətini dayandırdıqda və ya onların fəaliyyətinə xitam verildikdə isə, tərəflərin sonradan müəyyənləşdirdiyi digər qiymətləndirici tərəfindən müəyyən edilir. Müstəqil qiymətləndiricinin xidmətlərindən istifadə olunduqda buna görə xərclər ipoteka saxlayan tərəfindən ödənilir və bu xərclər ipoteka predmetinin satışından əldə edilən vəsait hesabına ona qaytarılır.
52. Həmin Qanunun 39.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında qərar qəbul edərkən qərarda aşağıdakıları göstərməlidir: .. 39.3.3. ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti. İlkin satış qiyməti ipoteka qoyanla ipoteka saxlayanın razılaşması əsasında, mübahisə olduqda isə müstəqil qiymətləndiricinin rəyi əsasında məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir.
53. Həmin Qanunun 41.3-cü maddəsinə əsasən hərracın təşkilatçısına sifariş “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa müvafiq qaydada tərtib olunur və hərraca çıxarılan ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətini əks etdirir.
54. Həmin Qanunun 42.1-ci maddəsinə əsasən hərracın təşkilatçısı icra məmurundan sifarişi aldığı gündən 5 iş günü müddətində hərracın keçirilməsinə dair mediada və özünün rəsmi internet saytında elan dərc etdirir və bu barədə ipoteka saxlayana və ipoteka qoyana sifarişli poçt göndərişi (məktubu) ilə bildiriş göndərir. Elan və bildiriş hərracın keçirilməsinə ən geci 20 təqvim günü qalmış verilir (göndərilir). Hərrac sifarişin alındığı gündən 30 təqvim günündən gec olmayaraq keçirilir. Elanda və bildirişdə hərracın vaxtı, yeri, keçirilmə qaydası, satışa çıxarılan ipoteka predmetinin yerləşdiyi ərazi və təsviri, ilkin satış qiyməti, hərrac addımı (ilkin satış qiymətinin 3 faizindən artıq olmamaqla), hərracda iştirak üçün behin məbləği, onun ödənilməsi müddəti və qaydası, hərracda iştirak hüququnu əldə etmək üçün sənədlərin siyahısı, habelə alış qiymətinin ödənilməsi müddəti və qaydası haqqında məlumat olmalıdır.
Ali Məhkəmənin Mülki və Kommersiya kollegiyalarının “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiqi üzrə ipoteka predmeti olan əmlakın ilkin satış qiymətinin müəyyən edilməsi məsələsinə dair” ## #### 2020-ci il tarixli Qərardadı
55. ... “Likvidlik” özü iqtisadi termin olaraq biznesdə, yaxud investisiya proseslərində aktivlərin bazarda əhəmiyyətli qiymət fərqi olmadan və dəyər itkisi yaratmadan tez reallaşdırıla (satıla) bilməsi qabiliyyətidir. Likvid dəyər bazar dəyərinin müəyyənləşdirilməsi üçün adekvat marketinqin keçirilməsi üçün vaxt məhdudluğu şəraitində mülkiyyətin satılmasından real əldə oluna biləcək pulun məbləğidir. Bu baxımdan aydın olur ki, əmlakın likvid qiyməti onun bazar qiymətinin açıq bazar şəraitində daha asan və tez satılma imkanı verən həddini ehtiva edir.
56. Məlumdur ki, “Kredit müqavilələri üzrə borcun tutulması, tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi, ipoteka predmetinin açıq hərracda satılması” tələblərinə dair işlərdə borcun vaxtında geri qaytarılmasından ibarət öhdəliyin icra edilməməsi özüözlüyündə borcverənin birbaşa zərərə məruz qalması ilə nəticələnməklə yanaşı, sahibkarlara münasibətdə qaytarılmalı borcun dövriyyədə istifadə edilməməsi səbəbi ilə onların sahibkarlıq fəaliyyətinə də zərər vurmuş olur. Eyni zamanda, məhkəmə mübahisələrinin kifayət qədər uzun müddət davam etməsi, habelə bununla bağlı borc alan və ya ipoteka qoyanlar tərəfindən yol verilən sui-istifadə halları da öz növbəsində zərər məbləğinin artmasının digər səbəblərindəndir. Bu vəziyyətdə borcun təminat vasitəsi olan ipoteka predmetinin satışına uzun müddətin sərf edilməsinin qarşısının alınması üçün qanunverici əmlakın real bazar dəyəri ilə deyil, onun daha tez realizə olunmasına imkan verən real bazar dəyərindən nisbətən aşağı, lakin əhəmiyyətli qiymət fərqi olmadan və dəyər itkisi yaratmayan likvid qiymətlə hərraca çıxarılmasını nəzərdə tutmuşdur. Təsadüfi deyil ki, “İpoteka haqqında” Qanuna edilmiş son dəyişikliklərlə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi prosedurunun sadələşdirilməsi də məhz bu məqsədlərə xidmət edir.
57. O da qeyd edilməlidir ki, ipoteka predmetinin likvid qiymətlə satılması borc alanın və ipoteka qoyanın da qanuni maraqlarına zidd deyil. Belə ki, ipoteka predmetinin realizasiyasının likvid qiymət əsasında daha tez həyata keçirilməsi borcun vaxtında ödənilməməsinə görə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə nəzərdə tutulmuş əlavə ödənişlərin tutulmasının qarşısını da almaqla borcluları əlavə zərərdən qorumuş olacaqdır. Digər tərəfdən, likvid qiymət real bazar dəyərindən nisbətən aşağı olsa da, əhəmiyyətli qiymət fərqi olmadan dəyər itkisi yaratmayan həddə olduğundan və yalnız məcburi qaydada satışa tətbiq edildiyindən ipoteka qoyanın maraqlarına da zidd kimi qiymətləndirilməməlidir. Belə ki, Qanun ədalətli yanaşma müəyyən edərək, ipoteka qoyana ipoteka predmetini hərrac yekunlaşana qədər borcu ödəməklə ipotekadan azad etmək, habelə ipotekasaxlayanla qarşılıqlı razılıq əsasında ipoteka predmetini könüllü olaraq satmaq imkanı vermişdir. Bundan əlavə, “İpoteka haqqında” Qanunun 39.3.3-cü maddəsində ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin ipoteka qoyanla ipoteka saxlayanın razılaşması əsasında müəyyən edilməsi imkanı nəzərdə tutulmuşdur. Həmçinin, qeyd edilməlidir ki, ipoteka predmeti olan əmlakın likvid qiymətlə açıq hərraca çıxarılması ipoteka predmetinin ilkin hərracda daha tez realizə edilərək, hərrac qaydalarına əsasən növbəti hərracdan mülkiyyətiçinin mənafeyinə zidd şəkildə ucuz qiymətə satılmasının qarşısını almaqla, iş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktlarının da vaxtında icra olunmasına yardım etmiş olacaqdır.
58. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən Ali Məhkəmənin Mülki və Kommersiya kollegiyalarının hakimlərindən ibarət məhkəmə tərkibi kassasiya instansiyası məhkəməsində icraat zamanı “İpoteka haqqında” Qanunun tətbiqi baxımından ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin müəyyən edilməsi ilə bağlı mübahisəli hüquqi məsələyə dair belə qənaətə gəlir ki, ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti onların real bazar qiyməti nəzərə alınmaqla müəyyən edilən likvid qiymətidir.
“Dövlət məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında” Qanun
1. Maddə 17. İlkin məhkəmə ekspertizasının rəyi kifayət qədər aydın olmadıqda, ekspert qoyulmuş sualları tam həll etmədikdə və ya tədqiqat aparılmış obyektlərə dair əlavə suallar yarandıqda, aparılmış tədqiqatın və ya rəydəki boşluğun aradan qaldırılması üçün əlavə məhkəmə ekspertizası təyin edilir və onun aparılması həmin ekspertə və ya başqa ekspertə həvalə edilir.
2. Maddə 18. Ekspertin rəyi kifayət qədər əsaslı olmadıqda və ya şübhə doğurduqda, yaxud onun əsaslandığı sübutlar etibarsız (qeyri-mötəbər) hesab edildikdə və ya ekspertiza aparılmasının prosessual qaydaları pozulduqda təkrar ekspertiza aparılır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi
59. Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.
60. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.
61. Maddə 80. Məhkəmə işin gedişində təqdim olunmuş ancaq o sübutları qəbul edir və nəzərə alır ki, onlar işdə tərəflərin tələblərini müəyyən edən faktlarla və hallarla əlaqədardır.
62. Maddə 81. Qanuna və ya digər normativ hüquqi aktlara əsasən müəyyən sübutetmə vasitələri ilə təsdiq edilməli olan işin halları başqa sübutlarla təsdiq oluna bilməz.
63. Maddə 88. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur.
64. Maddə 97.1. İşə baxılarkən xüsusi bilik tələb olunan sualları izah etmək üçün məhkəmə işdə iştirak edən şəxsin yazılı qaydada verilən əsaslandırılmış vəsatəti və ya öz təşəbbüsü ilə ekspertiza təyin edə bilər.
65. Maddə 103.1. Ekspertin rəyi məhkəmə üçün məcburi deyildir və bu Məcəllənin 88-ci maddəsində müəyyən edilmiş qaydalar üzrə məhkəmələr tərəfindən qiymətləndirilir.
66. Maddə 217.3. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır.
67. Maddə 385. Məhkəmə aktının apellyasiya qaydasında ləğv edilməsi üçün əsaslar aşağıdakılardır: 385.1.1. maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi; 385.1.2. məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün mühüm əhəmiyyəti olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmaması; 385.1.3. birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş, iş üçün əhəmiyyəti olan halların sübut edilməməsi; 385.1.4. birinci instansiya məhkəməsinin qətnamədə göstərilmiş nəticələrinin işin hallarına uyğun gəlməməsi; 385.2. Birinci instansiya məhkəməsinin faktlar nöqteyi-nəzərindən qanuni və əsaslı olan və mahiyyəti üzrə düzgün olan qətnaməsi yalnız formal mülahizələrə görə ləğv edilə bilməz.
APELLYASİYA BAXIŞININ HƏDLƏRİ
68. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372-ci maddəsinin apellyasiya baxışının hədləri barədə müddəalarının həmin Məcəllənin 372.1 və 372.7-ci maddələrinin tələbləri baxımından şərh edilməsinə dair” ## ### 2011-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1-ci maddəsinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmin Məcəllənin 372.6-cı maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını mübahisələndirilən hissəsində apellyasiya şikayətinin dəlilləri həcmində yoxlayır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1 və 372.7-ci maddələrinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi maddi hüquq normalarına riayət edilməsini birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin mübahisələndirilən hissəsində yoxlayır. Bu hədlərdə apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin hüquqi mövqeyinə aid dəlillərdən asılı deyil və qətnaməni maddi hüquq normasının pozulması ilə əlaqədar apellyasiya şikayətində göstərilməyən əsaslarla da ləğv edə və dəyişdirə bilər.
69. Məhkəmə kollegiyası prosessual qanunvericiliyin qeyd olunan müddəasını və onun rəsmi şərhinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun qərarını nəzərə almaqla qeyd edir ki, hazırki halda apellyasiya baxışının hədlərini qətnamənin mübahisləndirilən hissələrində yoxlanılması təşkil edir.
APELLYASİYA İNSTANSİYASI MƏHKƏMƏSİNİN MÖVQEYİ
70. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, cavabdehlər cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti və cavabdeh3 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətləri təmin edilməməli, cavabdeh cavabdeh1 və cavabdeh cavabdeh4 MMC tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş apellyasiya şikayətləri təmin edilməli, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi mübahisləndirilən ipoteka predmetlərinin ilkin satış qiyməti hissəsində dəyişdirilməlidir.
71. Mülki qanunvericilikdə təsbit edilmiş öhdəlik hüququnun normaları baxımından öhdəliyin icrası onun predmetini təşkil edən hərəkətlərin yerinə yetirilməsində və ya yetirilməməsində ifadə olunur. Bu mənada, öhdəliyin pozulması dedikdə öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsi, lazımınca icra edilməməsi dedikdə isə vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidmətin qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir.
72. Kollegiya hesab edir ki, mülki qanunvericiliyin yuxarıda şərh olunmuş normaları və müqavilə şərtləri baxımından tərəflər arasında müqavilədən irəli gələn öhdəlik münasibətləri yaranmışdır və birinci instansiya məhkəməsi haqlı olaraq həmin münasibətlər çərçivəsində apellyatorun hərəkətlərini öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirmişdir.
73. İşin mübahisəsiz halı ondan ibarətdir ki, iddiaçı ilə cavabdeh cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti arasında ## #### 2022-ci il tarixli ******-*-***** saylı kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Müqavilə üzrə cavabdehə illik 12 faiz hesablanması şərti ilə 36ay müddətinə 1870000 manat məbləğində məbləğində kredit verilmişdir. Daha sonra tərəflər arasında bağlanmış ## ###### 2023-cü il tarixli * saylı Əlavə Razılaşmaya əsasən cavabdeh2 QSCnin ##.##.2023-cü il tarixə banka mövcud olan borcu kapitallaşdırılaraq 1771575,11 (bir milyon yeddi yüz yetmiş bir min beş yüz yetmiş beş manat on bir qəpik) manat məbləğində müəyyən edilmiş və cavabdeh illik 12 (on iki) faiz hesablanması şərti ilə 28 (iyirmi səkkiz) ay müddətinə kredit məbləğinin qaytarılması öhdəliyi götürmüş, bundan sonra isə tərəflər arasında bağlanmış ## ###### 2023-cü il tarixli * saylı Əlavə Razılaşmaya əsasən, cavabdeh2 QSC-nin ##.##.2023-cü il tarixə banka mövcud olan borcu kapitallaşdırılaraq 1691377,38 (bir milyon altı yüz doxsan bir min üç yüz yetmiş yeddi manat otuz səkkiz qəpik) manat məbləğində müəyyən edilmiş, cavabdeh illik 12 (on iki) faiz hesablanması şərti ilə 36 (otuz altı) ay müddətinə kredit məbləğinin qaytarılması öhdəliyi götürmüş və cavabdehə 6 (altı) ay müddətinə güzəşt dövrü müəyyən edilmişdir. Kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə iddiaçı ilə cavabdeh4 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti arasında ## #### 2022-ci il tarixli ******-G_RAN-**** saylı, cavabdeh1 arasında ## #### 2022-ci il tarixli ******-*-**** saylı və cavabdeh3 arasında ## #### 2022-ci il tarixli ******-*-**** saylı zaminlik müqavilələri bağlanmış və cavabehlər kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin yerinə yetirilməsinə görə cavabdehlik daşımaq öhdəliyini öz üzərinə götürmüşlər. Kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə cavabdeh1 məxsus olan Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Yeni Yasamal-1, * saylı evin ** saylı mənzili, cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 1 ünvanında 0,2178 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 1050,4 kv.m. ümumi sahəsi, Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi 23 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 10 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 8 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 6 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 5 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 3 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 2 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Cavabdeh QSC kredit müqaviləsi üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri lazımı qaydada icra etməyərək, kredit müqaviləsi üzrə ödəməli olduğu əsas və faiz borcunu tam şəkildə iddiaçıya ödəməmişdir.
74. Apellyasiya şikayətinin dəlillərində cavabdehlər cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti və cavabdeh3 əsas və faiz borcunun məbləğinin düzgün hesablanmadığını mübahisələndirir.
75. Apellyasiya şikayətinin dəlillərində cavabdeh cavabdeh1 xüsusi mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan ipoteka müqaviləsini predmeti olan Yasamal rayonu, Yeni Yasamal-1, * saylı evin ** saylı mənzilin bazar qiymətinin və likvid dəyərinin, cavabdeh cavabdeh4 MMC-yə xüsusi mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan ünvan 1 ünvanında 0,2178 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 1.050,4 kv.m. ümumi sahəsi olan qeyriyaşayış binası, Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi 23 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 10 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 8 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 6 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 5 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 3 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evi, ünvan 2 ünvanında yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m. ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin bazar qiymətinin və likvid dəyərinin düzgün müəyyən edilmədiyini mübahisələndirir.
76. Məhkəmə kollegiyası cavabdehlər cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti və cavabdeh3 əsas və faiz borcunun məbləğinin düzgün hesablanmadığı dəlilinə münasibətdə qeyd edir ki, apellyatorlar borcun müəyyən hissəsinin ödənildiyi və faktiki borc məbləğinin ekspert tərəfindən müəyyən edilmiş məbləğdən az olduğu ümumi şəkildə bildirilmiş, lakin hansı ödənişin, hansı tarixdə və hansı məbləğdə həyata keçirildiyi, həmin ödənişlərin ekspertiza zamanı nəzərə alınmadığını təsdiq edən mötəbər sübutlar təqdim etməmişlər. Eyni zamanda, apellyasiya şikayətində ekspert rəyində yol verilmiş konkret hesablama səhvi və ya ekspert qarşısında qoyulmuş sualların cavablandırılmaması göstərilməmişdir.
77. Birinci instansiya məhkəməsində icraat zamanı təyin olunmuş məhkəmə mühasibatlıq ekspertizası əsasında verilmiş Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi ##.##.2025-ci il tarixli, */**** nömrəli ekspert rəyinin nəticə hissəsindən görünür ki, ##.##.2022-ci il tarixli, ******-*-***** saylı kredit müqaviləsi üzrə ##.##.2024-cü il tarixə olan əsas borc 1691377,78 manat, faiz borcu 137001,60 manat təşkil edir.
78. Göründüyü kimi ekspert rəyinin mötəbərliyini şübhə altına alacaq hər hansı bir sübut təqdim edilməmişdir.
79. İddiaçı ##.##.2025-ci il tarixə iddia tələbnin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə verərək 1690477,38 manat, faiz borcu 120750,24 manat, cəmi borc 1811227,62 manat pulun cavabdehlərdən tutulmaısını xahiş etdiyindən birinci instansiya məhkəməsi haqlı olaraq iddia tələbindən kənara çıxmayaraq cavabdehlər cavabdeh4 MMC, cavabdeh3, cavabdeh2 QSC və cavabdeh1 birgə (müştərək) qaydada 1690477,38 manat əsas borc, 120750,24 manat faiz borcu tutmaqda haqlı olmuşdur.
80. Cavabdehlər cavabdeh1 və cavabdeh4 MMC-yə xüsusi mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan əmlakların bazar qiymətinin və likvid dəyərinin düzgün müəyyən edilmədiyi bildirdiyindən şikayətin dəlilinin araşdırılması məqsədi ilə məhkəmə kollegiyasının ##.##.2025-ci il tarixli qərardına əsasən müvafiq məhkəmə əməətşünaslıq eskpertizası təyin olunmuş, eskpertizanın aparılması “xxxx” MMC-yə həvalə olunmuşdur.
81. “xxxx” MMC-nin ##.##.2026-cı il tarixli rəyinə əsasən, Aparılmış tədqiqatlara əsasən, ipoteka qoyan cavabdeh1 Nazim oğluna məxsus olan Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Yeni Yasamal-1, * saylı evin ** saylı 81,36 kv.m m mənzilinin hazırkı tarixə bazar qiyməti 208.000 (iki yüz səkkiz min) manat, likvid qiyməti isə isə 10 % azalma əmsalı tətbiq edilməklə 187.200 (yüz səksən yeddi min iki yüz) manat , cavabdeh4 MMC-yə məxsus Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi 23 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin hazırkı tarixə bazar qiyməti 152.900 (yüz əlli iki min doqquz yüz) manat, likvid qiyməti isə 10 % azalma əmsalı tətbiq edilməklə 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat , ipoteka qoyan cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 1 ünvanda 0,2178 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 1050,4 kv.m ümumi sahəsi olan qeyri-yaşayış sahəsinin bazar qiyməti 1.785.000 (bir milyon yeddi yüz səksən beş min) manat, likvid qiyməti isə 10 % azalma əmsalı tətbiq edilməklə 1.606.500 (bir milyon altı yüz altı min beş yüz) manat , ipoteka qoyan cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 11 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin bazar qiyməti 152.900 (yüz əlli iki min doqquz yüz) manat, likvid qiyməti isə 10 % azalma əmsalı tətbiq edilməklə 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat, Aparılmış tədqiqatlara əsasən, ipoteka qoyan cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 9 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin bazar qiyməti 152.900 (yüz əlli iki min doqquz yüz) manat, likvid qiyməti isə 10 % azalma əmsalı tətbiq edilməklə 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat , ipoteka qoyan cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 7 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin bazar qiyməti 152.900 (yüz əlli iki min doqquz yüz) manat, likvid qiyməti isə 10 % azalma əmsalı tətbiq edilməklə 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat ,ipoteka qoyan cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 5 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin bazar qiyməti 152.900 (yüz əlli iki min doqquz yüz) manat, likvid qiyməti isə 10 % azalma əmsah tətbiq edilməklə 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat ,ipoteka qoyan cavabdeh4 MMCyə məxsus ünvan 4 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin bazar qiyməti 152.900 (yüz əlli iki min doqquz yüz) manat, likvid qiyməti isə 10 % azalma əmsalı tətbiq edilməklə 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat, ipoteka qoyan cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 2 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin bazar qiyməti 152.900 (yüz əlli iki min doqquz yüz) manat, likvid qiyməti isə 10 % azalma əmsah tətbiq edilməklə 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat təşkil etdiyi müəyyən olunmuşdur.
82. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, mübahisələdirilən ipoteka predmetlərinin qiyməti ilə bağlı bir-birindən fərqlənən qiymətləndirici rəyləri mövcuddur və məhkəmənin istinad etdiyi rəydə göstərilən qiymətlə tərəflərin ipoteka müqaviləsində razılaşdırdıqları qiymət arasındakı kəskin fərq ötən dövr ərzində daşınmaz əmlak qiymətlərinin artma tendensiyası göstərdiyinin hər kəs tərəfindən bilinən reallıq olduğunu nəzərə alaraq sonuncu rəy işdəki digər sübutlarla birgə dəyərləndirilərək ipoteka qoyan cavabdeh1 Nazim oğluna məxsus olan Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Yeni Yasamal-1, * saylı evin ** saylı 81,36 kv.m m mənzilinin ilkin satış qiyməti 187.200 (yüz səksən yeddi min iki yüz) manat , cavabdeh4 MMC-yə məxsus Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi 23 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat ünvan 1 ünvanda 0,2178 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 1050,4 kv.m ümumi sahəsi olan qeyri-yaşayış sahəsinin ilkin satış qiyməti 1.606.500 (bir milyon altı yüz altı min beş yüz) manat , ünvan 11 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat, ünvan 9 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat , ünvan 7 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat , ünvan 5 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat , ünvan 4 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat, ünvan 2 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat müəyyən edilməlidir.
83. Formalaşmış məhkəmə təcrübəsində ekspert rəyinin digər sübutlarla müqayisədə qabaqcadan müəyyən edilmiş üstünlüyə malik olmaması müəyyən edilsə də, məhkəmənin qərardadı əsasında keçirilmiş ekspertizanın rəyində əks olunan məlumatların həqiqiliyinə olan təminatın kifayət qədər yüksək olması qəbul olunmuşdur.1
84. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 206.1-ci maddəsinə əsasən, ekspertin rəyi məhkəmə iclasında tədqiq edilir və digər sübutlarla birgə qiymətləndirilir və onun məhkəmə üçün qabaqcadan heç bir qüvvəsi yoxdur. Ekspertin rəyi ilə məhkəmənin razılaşmaması iş üzrə qətnamədə, yaxud əlavə və ya təkrar ekspertiza təyini haqqında qərardadda əsaslandırılmalıdır. Həmin Məcəllənin 103.1-cü maddəsinə əsasən, ekspertin rəyi məhkəmə üçün məcburi deyildir və bu Məcəllənin 88-ci maddəsində müəyyən edilmiş qaydalar üzrə məhkəmələr tərəfindən qiymətləndirilir.
85. Qeyd olunanları nəzərə alaraq məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, e-*-*(***)- ***/**** nömrəli, ## ### 2025-ci il tarixli qətnaməsi ipoteka predmeti olan əmlaklaırn ilkin satış qiymətinin məbləği hissəsində dəyişdirilməli, qətnamə qalan hissədə dəyişdirilmdən saxlanılmalıdır.
86. Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Qeyd olunmalıdır ki, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsi prosessual qanunvericiliklə tənzimlədiyindən, bununla bağlı qərar qəbul edərkən məhkəmə, müvafiq tələbin olubolmamasına bağlı deyildir. Buna əsasən kollegiya hesab edir ki, işə apellyasiya qaydasında baxılarkən keçirilmiş əmtəəşünaslıq ekspertizanın dəyəri olan 1000 ( min ) manat pul vəsaiti cavabdehlərdən tutularaq Ekspertizası Tədqiqatları Mərkəzinin hesabına köçürülməli, apellyasiya şikayəti verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumu isə apellyatorların özünə aid edilməlidir.
87. Mülki Prosessual Məcəllənin 384.0.3-cü maddəsinə görə, apellyasiya instansiyası məhkəməsi qətnaməni dəyişdirə bilər.
88. Göstərilənlərə əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 384.0.3, 385.1.3, 389,
1 Ali Məhkəmə, İş № 2-2(102)-553/2024
(https://sc.supremecourt.gov.az/storage/Iqtisad/2024/3_553+31.10.2024.pdf) § 49 392, 393, 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası
q ə t e t d i:
Cavabdehlər cavabdeh2 Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti və cavabdeh3 tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş apellyasiya şikayətləri təmin edilməsin. Cavabdeh cavabdeh1 və cavabdeh cavabdeh4 MMC tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş apellyasiya şikayətləri təmin edilsin. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-*-*(***)-***/**** nömrəli, ## ### 2025-ci il tarixli qətnaməsi mübahisləndirilən ipoteka predmetlərinin ilkin satış qiyməti hissəsində dəyişdirilsin. İpoteka qoyan cavabdeh1 Nazim oğluna məxsus olan Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Yeni Yasamal-1, * saylı evin ** saylı 81,36 kv.m m mənzilinin ilkin satış qiyməti 187.200 (yüz səksən yeddi min iki yüz) manat məbləğində müəyyən edilsin cavabdeh4 MMC-yə məxsus Astara şəhəri, Mirzə Rəhimov küçəsi 23 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat məbləğində müəyyən edilsin. cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 1 ünvanda 0,2178 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 1050,4 kv.m ümumi sahəsi olan qeyri-yaşayış sahəsinin ilkin satış qiyməti 1.606.500 (bir milyon altı yüz altı min beş yüz) manat məbləğində müəyyən edilsin. cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 11 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat məbləğində müəyyən edilsin. cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 9 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat məbləğində müəyyən edilsin. cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 7 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat məbləğində müəyyən edilsin. cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 5 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat məbləğində müəyyən edilsin. cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 4 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat məbləğində müəyyən edilsin. cavabdeh4 MMC-yə məxsus ünvan 2 ünvanda yerləşən 0,03 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən 152,9 kv.m ümumi sahəsi olan fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 137.700 (yüz otuz yeddi min yeddi yüz) manat məbləğində müəyyən edilsin. Qətnamə qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Əmtəəşünaslıq ekspertizanın dəyəri olan 1000 ( min ) manat pul vəsaiti cavabdehlər cavabdeh4 MMC, cavabdeh3, cavabdeh2 QSC və cavabdeh1 müştərəkqaydada tutularaq "Ekspertizası TədqiqatlarıMərkəzinin" hesabına ödənilsin. Apellyasiya şikayətlərinin verilıməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumları tərəflərin özlərinə aid edilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 2 (iki) ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyası vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər.