Şəki Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2-2(107)-5/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəki şəhəri İş № 2-2(107)-5/2020 14.01.2020 ŞƏKİ APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Hаkimlər Rəfiyev Rövşən Rafiq oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Abbasov Gündüz Qasım oğlu və Məlikov Vəzirxan İsgəndər oğlundan ibаrət tərkibdə, İslamova Türkay Abdurəhim qızının katibliyi ilə, Şəki İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli 2-2(84)-4/2019 nömrəli qətnaməsindən Cavabdeh1 tərəfindən verilmiş аpelyаsiyа şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq Müəyyənetdi: Şəki İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin (hakim Rüfət Məcidov) xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli 2- 2(84)-4/2019 nömrəli qətnaməsi ilə iddia tələbi qismən təmin edilərək cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 2629,44 manat borcun tutularaq ləğv prosesində olan İddiaçı-yə ödənilməsi, borc məbləğinin Cavabdeh1 mülkiyyətində olan Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən ipoteka predmeti fərdi yaşayış evinə yönəldilməsi, ipoteka predmeti olan Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiymətinin 32000 manat məbləğində müəyyən edilməsi və həmin əmlakın açıq hərraclar vasitəsi ilə satılması, satışdan əldə edilmiş vəsaitin ləğv prosesində olan İddiaçı-yə borcun ödənilməsinə yönəldilməsi, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 18,50 manat məhkəmədə işə baxılması üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun tutularaq iddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı-yə ödənilməsi, iddianın qalan hissədə rədd edilməsi, ödənilmiş 11,90 manat dövlət rüsumunun iddiaçıya aid edilməsi, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 145 manat ekspertiza xərcinin tutularaq dövlət büdcəsinə (adı: Dövlət Xəzinədarlığı Agentliyi, kodu: 210005, VÖEN: **********, müxbir hesab:AZ41NABZ********************, SFİFT BİK: CTREAZ22, büdcə təsnifatının kodu: 142319, büdcə səviyyəsinin kodu: 3, ekspertiza xərci. Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi VÖEN: **********, hesab: AZ34CTRE********************) ödənilməsi qət edilmişdir. İşin halları İddiaçı-nin 17 saylı Ucar filialı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2009-cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən Cavabdeh1 ətlik-südlük istiqamətli heyvandarlığın inkişafı məqsədilə iri buynuzlu mal-qara almaq üçün Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun xətti ilə illik 6 % olmaqla 24 ay müddətinə 16 ay güzəşt olunmaqla 15000 manat məbləğində kredit verilmiş, müqavilə üzrə borcun və əsas borca hesablanmış faizlərin təminatı olaraq xx.xx.2009-cu il tarixli 17 nömrəli ipoteka müqaviləsində göstərilmiş Cavabdeh1 mülkiyyətində olan Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evi girov predmeti kimi qəbul olunmuşdur. Sözügedən fərdi yaşayış evi xx.xx.2009-cu il tarixdə bankın 17 saylı Ucar Filialının xeyrinə yüklü edilmiş və MA seriyalı ******* nömrəli çıxarış verilmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2009-cu il tarixli 17 nömrəli ipoteka müqaviləsində tərəflərin razılığı ilə ipoteka predmetinin (fərdi yaşayış evi) bazar dəyəri 32000 manat, likvid dəyəri isə 25000 manat dəyərində qiymətləndirilmişdir. Eyni zamanda xx.xx.2009-cu il tarixli 583 nömrəli zaminlik müqaviləsinə əsasən Cavabdeh2 xx.xx.2009-cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 15000 manat məbləğində götürdüyü kredit borcunun və ona hesablanmış faizlərin vaxtında qaytarılmasına təminat vermiş və kreditor qarşısında borclu ilə eyni məsuliyyət daşıyır. Cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməmiş və nəticədə onun ödənilməmiş borcu qalmışdır. İddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı cavabdehin ödənilməmiş 3352,14 manat əsas, 727,92 manat faiz və 239,61 manat cərimə olmaqla 4319,67 manat borcu olduğunu əsas gətirərək borcun ödənilməsi, borcun ipoteka predmeti olan əmlaka yönəldilməsi, ipotekanın ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracda satılması və ipoteka predmeti satıldıqdan sonra cavabdehlərin 1 ay ərzində həmin yaşayış sahəsindən çıxarılması barədə iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İşin məhkəmə araşdırması zamanı Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi tərəfindən verilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli 32348 nömrəli ekspert rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, xx.xx.2009-cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 xx.xx.2018-ci il tarixə banka olan borcu ümumilikdə 3079,44 manat təşkil edir. Qeyd olunan borc məbləğinin 2648,60 manat hissəsi əsas borc, 430,84 manat faiz borcu təşkil edir. İddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə birinci instansiya məhkəməsinin iclasında verdiyi izahatında bildirmişdir ki, İddiaçı-nin 17 saylı filialı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx xxxxxx 2009-cu il tarixli, 583/F17 nömrəli Təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 İddiaçı-nin 17 saylı filialı tərəfindən SKMF vəsaiti hesabına 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə, illik 6 % olmaqla 15,000 (on beş min manat) AZN məbləğində təminatlı kredit verilmişdir. Kredit müqaviləsinin təminatı olaraq Cavabdeh1 özünə məxsus Ucar rayonu, Qazyan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evini ipoteka predmeti kimi Banka təqdim etmiş və xx xxxxxx 2009-cu il tarixli 17 nömrəli İpoteka müqaviləsi bağlanmışdır. Bundan başqa həmin kreditin təminatı kimi Cavabdeh2 arasında xx xxxxxx 2009-cu il tarixdə 583 nömrəli Zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Cavabdeh yuxarıda qeyd edilən kredit müqavilələri üzrə üzərinə düşən vəzifələri lazımınca yerinə yetirməmişdir. Belə ki, tərəflər arasında münasibətləri məhkəmədən kənar qaydada həll etmək məqsədilə Cavabdeh1 borcun qaytarılması tələbi ilə bağlı şifahi və yazılı xəbərdarlıqlar olunsa da, cavabdehlər tərəfindən borcun qaytarılması istiqamətində müsbət irəliləyiş olmamışdır. İddiaçı-nin 17 saylı filialı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx xxxxxx 2009-cu il tarixli, 583/F17 nömrəli 2018-ci il tarixinə Cavabdeh1 əsas borc üzrə 3352.14 manat, faiz borcu üzrə 727.92 manat, cərimə borcu üzrə 239.61 manat, cəmi 4319.67 məbləğində borc öhdəliyi yaranmışdır. Təminatlı kredit müqaviləsinə Cavabdeh1 əsas borcu üzrə 727.92 AZN məbləğində borc öhdəliyi yaranmışdır. 1 saylı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin xx.xx.2016-cı il tarixli 2-1(81)-1404/2016 saylı qərarına əsasən İddiaçı müflis elan edilmiş, iflas proseduruna başlanılmış və qərar dərhal icraya yönəldilmişdir. Həmin qərara əsasən X1 İddiaçı-nin ləğvedici təyin edilmişdir. İddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Cavabdeh1 birinci instansiya məhkəməsinin iclasında verdiyi izahatında bildirmişdir ki, xx.xx.2019-cu il tarixdə kredit borcundan 500 manat ödəniş etmişdir. Borcunu etiraf edir, lakin ödəyə bilmir. Hər ay 500 manat olmaqla borcunu ödəyəcəkdir. İş üzrə Şəki İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli 2-2(84)-4/2019 nömrəli qətnaməsi çıxarılmışdır. Həmin qətnamədən Cavabdeh1 apelyasiya şikayəti vermişdir. Apelyasiya şikayətinin dəlilləri Apelyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması nəticəsində qəbul edilmişdir. İddiaçı iddia ərizəsində göstərmişdir ki, kredit müqaviləsi xx.xx.2009-cu il tarixdə krediti və faizləri 24 ay ərzində qaytarmaq şərtilə bağlanmışdır. Deməli, götürülən kredit xx.xx.2011-ci il tarixədək qaytarılmalı idi. Həmin vaxtdan isə 6 ildən artıq, 7 ilə yaxın vaxt keçmişdir. Qətnamədən göründüyü kimi o, iddia müddətinin tətbiqi barədə ərizə vermişdir. Lakin birinci instansiya məhkəməsi Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 380-ci maddəsinə istinad edərək onun iddianı etiraf etməsi barədə belə nəticəyə gəlmişdir ki, xx.xx.2015-ci il tarixdə iddiaçıya 100 manat pul ödənilmişdir. Lakin hesab edir ki, məhkəmə həmin maddəni düzgün şərh etməmişdir. Ona görə də Şəki İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli 2-2(84)- 4/2019 nömrəli qətnaməsinin ləğv edilərək iddia tələbinin təmin edilməməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İşdə iştirak edən şəxslərin izahatları Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə apelyasiya şikayətinin təmin edilməməsini, Şəki İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli 2-2(84)-4/2019 nömrəli qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş etdi. Məhkəmə kollegiyasının iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq Cavabdeh1 məhkəmə iclasına gəlməmiş, teleqram göndərərək səhhətilə əlaqədar məhkəmə iclasında iştirak edə bilməyəcəyini bildirmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra Azərbaycan Respublikasının MPM və ya MPM) 185.1-ci maddəsində göstərilir ki, işdə iştirak edən şəxslər, məhkəməyə gəlməyə və ya gəlməməyinin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirməyə və bu səbəblərin üzrlü olması barədə sübutlar təqdim etməyə borcludurlar. Azərbaycan Respublikasının MPM-in 376.2-ci maddəsinə görə, işə baxılmanın vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş işdə iştirak edən şəxslərin gəlməməsi işə baxılmasına mane olmur. Lakin işdə iştirak edən şəxslər üzrlü səbəblərdən gəlmədiyi hallarda məhkəmə işin baxılmasını təxirə sala bilər. Məhkəmə kollegiyası cavabdehin iştirakı olmadan apelyasiya şikayətinə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Hüquq məsələləri Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1-ci maddəsinə görə, apelyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır. Həmin Məcəllənin 372.6-cı maddəsinə görə, apelyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun barəsində açıq və ya dolayısı ilə mübahisə edilən hissəsi üzrə, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apelyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən, mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Həmin Məcəllənin 372.7-ci maddəsində göstərilir ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır. İş materiallarına əlavə edilmiş və kollegiyanın iclasında tədqiq edilmiş sənədlər məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişdir. Həmin sənədlərə kredit müqaviləsi, zaminlik müqaviləsi, ipoteka müqaviləsi, ödəniş cədvəli, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışlar, hesabdan çıxarışlar, mədaxil qəbzi və digər sənədlər daxildir. Məhkəmə kollegiyаsı apelyаsiyа şikаyətinin dəlillərini iş üzrə toplаnmış sübutlаrlа əlаqəli şəkildə tədqiq edib аşаğıdа qeyd edilənlərə əsasən bu nəticəyə gəlmişdir ki, apelyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, iş üzrə Şəki İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli 2-2(84)-4/2019 nömrəli qətnаməsi ləğv edilməlidir. İşə əlavə edilmiş və kollegiyanın iclasında tədqiq edilmiş: -İddiaçı-nin 17 saylı Ucar filialı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2009-cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsindən görünür ki, bank tərəfindən Cavabdeh1 ətliksüdlük istiqamətli heyvandarlığın inkişafı məqsədilə iri buynuzlu mal-qara almaq üçün Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun xətti ilə illik 6 % olmaqla 24 ay müddətinə 16 ay güzəşt olunmaqla 15000 manat məbləğində kredit verilmişdir. -xx.xx.2009-cu il tarixli 17 nömrəli ipoteka müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh1 mülkiyyətində olan Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evi girov qoyulmuşdur. Tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2009-cu il tarixli 17 nömrəli ipoteka müqaviləsində tərəflərin razılığı ilə ipoteka predmetinin (fərdi yaşayış evi) bazar dəyəri 32000 manat, likvid dəyəri isə 25000 manat dəyərində qiymətləndirilmişdir. -MA seriyalı ******* nömrəli Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evi Cavabdeh1 mülkiyyətindədir. -MA seriyalı ******* nömrəli Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evi xx.xx.2009-cu il tarixdə bankın 17 saylı Ucar Filialının xeyrinə yüklü edilmiş və verilmişdir. -xx.xx.2009-cu il tarixli 583 nömrəli zaminlik müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh2 xx.xx.2009-cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 15000 manat məbləğində götürdüyü kredit borcunun və ona hesablanmış faizlərin vaxtında qaytarılmasına təminat vermiş və kreditor qarşısında borclu ilə eyni məsuliyyət daşıyır. -xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il tarixli mədaxil qəbzlərindən görünür ki, Cavabdeh1 İddiaçı-nin hesabına ödənişlər etmişdir. -Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2019-cu il tarixli 32348 nömrəli ekspert rəyindən görünür ki, xx.xx.2009-cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 xx.xx.2018-ci il tarixə banka olan borcu ümumilikdə 3079,44 manat təşkil edir. Qeyd olunan borc məbləğinin 2648,60 manat hissəsi əsas borc, 430,84 manat faiz borcu təşkil edir. -Məhkəmə kollegiyasına təqdim edilmiş hesabdan çıxarışdan görünür ki, Cavabdeh1 tərəfindən İddiaçı-nin hesabına xx.xx.2019-cu il tarixdə 500 manat, xx.xx.2019-cu il tarixdə 500 manat və 200 manat, cəmi 1200 manat ödəniş edilmişdir. Məhkəmə kollegiyasının iclasında işdə olan sübutların bilavasitə tədqiqi əsasında və iddiaçının nümayəndəsinin məhkəmə kollegiyasının iclasında verdiyi izahatla müəyyən edildi ki, İddiaçı-nin 17 saylı Ucar filialı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2009-cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən Cavabdeh1 ətlik-südlük istiqamətli heyvandarlığın inkişafı məqsədilə iri buynuzlu mal-qara almaq üçün Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun xətti ilə illik 6 % olmaqla 24 ay müddətinə 16 ay güzəşt olunmaqla 15000 manat məbləğində kredit verilmiş, müqavilə üzrə borcun və əsas borca hesablanmış faizlərin təminatı olaraq xx.xx.2009-cu il tarixli 17 nömrəli ipoteka müqaviləsində göstərilmiş Cavabdeh1 mülkiyyətində olan Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evi girov predmeti kimi qəbul olunmuşdur. Sözügedən fərdi yaşayış evi xx.xx.2009-cu il tarixdə bankın 17 saylı Ucar Filialının xeyrinə yüklü edilmiş və MA seriyalı ******* nömrəli çıxarış verilmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2009-cu il tarixli 17 nömrəli ipoteka müqaviləsində tərəflərin razılığı ilə ipoteka predmetinin (fərdi yaşayış evi) bazar dəyəri 32000 manat, likvid dəyəri isə 25000 manat dəyərində qiymətləndirilmişdir. Eyni zamanda xx.xx.2009-cu il tarixli 583 nömrəli zaminlik müqaviləsinə əsasən Cavabdeh2 xx.xx.2009-cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 15000 manat məbləğində götürdüyü kredit borcunun və ona hesablanmış faizlərin vaxtında qaytarılmasına təminat vermiş və kreditor qarşısında borclu ilə eyni məsuliyyət daşıyır. Cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməmiş və nəticədə onun ödənilməmiş borcu qalmışdır. İddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı cavabdehin ödənilməmiş 3352,14 manat əsas, 727,92 manat faiz və 239,61 manat cərimə olmaqla 4319,67 manat borcu olduğunu əsas gətirərək borcun ödənilməsi, borcun ipoteka predmeti olan əmlaka yönəldilməsi, ipotekanın ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracda satılması və ipoteka predmeti satıldıqdan sonra cavabdehlərin 1 ay ərzində həmin yaşayış sahəsindən çıxarılması barədə iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi tərəfindən verilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli 32348 nömrəli ekspert rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, xx.xx.2009-cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 xx.xx.2018-ci il tarixə banka olan borcu ümumilikdə 3079,44 manat təşkil edir. Qeyd olunan borc məbləğinin 2648,60 manat hissəsi əsas borc, 430,84 manat faiz borcu təşkil edir. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il tarixli mədaxil qəbzlərinə əsasən Cavabdeh1İddiaçı-nin hesabına ödənişlər etmişdir.xx.xx.2019-cu il tarixli mədaxil qəbzinə əsasən, Cavabdeh1 həmin tarixdə İddiaçı-nin hesabına 500 (beç yüz) manat ödəmişdir. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iddiaçının nümayəndəsinin izahatı ilə və təqdim etdiyi hesabdan çıxarışa əsasən müəyyən edildi ki, Cavabdeh1 İddiaçı-nin hesabına xx.xx.2019-cu il tarixdə 500 manat və 200 manat məbləğində ödənişlər etmişdir. Birinci instansiya məhkəməsi iddia tələbini qismən təmin edərkən mövqeyini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh1 xx.xx.2009-cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən iddiaçının iddia etdiyi məbləğdə deyil ödənilməmiş 2648,60 manat əsas borc, 430,84 manat faiz borcu olmuşdur. Cavabdeh1 tərəfindən məhkəmə araşdırması dövründə, yəni xx.xx.2019-cu il tarixdə iddiaçının hesabına 500 manat pul vəsaiti ödəmişdir. Qəbzdə ödənişin təyinatı kredit üzrə daxil olmalar kimi göstərilsə də həmin məbləğin cərimədən, faizdən və ya əsas borcun hesabına daxil olmasına dair qeyd mövcud deyildir. Məhkəmə hesab etmişdir ki, ödənilmiş vəsait ilk olaraq 50 manat cərimənin, bundan sonra 430,84 manat faizin və sonda əsas borcdan çıxılmalıdır. Belə olan halda Cavabdeh1 iddiaçıya ödənilməmiş 2629,44 manat (2648,60 + 430,84 + 50 – 500 = 2629,44) borcu qalır ki, bu borcun ödənilməməsinə görə əsas borclu və onun zamini iddiaçı qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. Bu səbəbdən də iddianı bu hissədə qismən təmin edərək cavabdehlərdən müştərək qaydada 2629,44 manat borcun tutularaq iddiaçıya ödənilməsini qətnamədə göstərmişdir. Azərbаycаn Respublikаsının Mülki Prosessuаl Məcəlləsinin 387.1-ci mаddəsinə əsаsən, prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi qətnamənin ləğv edilməsinə yalnız o halda əsas olur ki, bu, düzgün olmayan qətnamənin qəbul edilməsinə səbəb olsun. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372-ci maddəsinin apelyasiya baxışının hədləri barədə müddəalarının həmin Məcəllənin 372.1 və 372.7-ci maddələrinin tələbləri baxımından şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitutsiya Məhkəməsi Plenumunun xx xxx 2011-ci il tarixli qərarında yuxarıda göstərilən məsələyə münasibət bildirərək göstərmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.6-cı maddəsi apelyasiya şikayəti əsasında qətnamənin əsaslılığının yoxlanılması ilə bağlı apelyasiya instansiyası məhkəməsində işə baxılmanın hədlərini müəyyən etmişdir. Bu hədlər isə apelyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olaraq müəyyən edilir. Şikayətin dəlilləri tərəfin qətnaməni mübahisələndirdiyi hissəsi ilə bağlı dəlillərdə özünü biruzə verir. Qətnamə tamamilə mübahisələndirildiyi halda şikayətin dəlilləri onun bütün hissələrinin əsassızlığı ilə bağlı, hissəvi mübahisələndirildikdə isə məhz həmin hissəsinin əsassızlığı ilə bağlı olmalıdır. Bu dəlillər şikayətin obyektini müəyyən edir. Apelyasiya instansiyası məhkəməsi qanunçuluğun maraqlarına uyğun olaraq şikayətin dəlillərindən kənara çıxa bilər. Qanunçuluğun maraqları dedikdə baxılan iş üzrə maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq olunması başa düşülməlidir. MPM-in 2.2-ci maddəsinə görə mülki mühakimə icraatının əsas vəzifələrindən biri qanunçuluğun bərqərar edilməsidir. Baxılan iş üzrə Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının müddəalarının, qanunlarının və digər normativ-hüquqi aktlarının düzgün tətbiqinin təmin olunması məhkəmənin vəzifəsidir (MPM-in 2.1-ci maddəsi). Bu vəzifənin məhkəmə tərəfindən yerinə yetirilməsi işdə iştirak edən şəxsin apelyasiya şikayətində əks olunan mövqeyindən asılı ola bilməz. Hüququn tətbiqinə məhkəmə bilavasitə cavabdehlik daşıdığından tərəflərin hüquqi mövqeyi hakim üçün heç bir halda məcburi deyil. Məhz buna görə də qanunverici MPM-in 372.7-ci maddəsində müəyyən etmişdir ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü apelyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlamalıdır. MPM-in 385-387-ci maddələrində birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin apelyasiya qaydasında ləğv olunması üçün əsaslar nəzərdə tutulmuş və bu əsaslar sırasında maddi və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və yaxud düzgün tətbiq edilməməsi də təsbit olunmuşdur. Hüquqi qiymətləndirmə zamanı “iura novit curia” müddəasına əsasən apelyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin hüquqi mövqeyindən asılı deyil və qətnaməni apelyasiya şikayətində göstərilməyən əsaslarla da ləğv edə və ya dəyişdirə bilər. MPM-in 387-ci maddəsində birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsinin prosessual əsasları göstərilmişdir. MPM-in 387.1-ci maddəsinə əsasən prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi qətnamənin ləğv edilməsinə yalnız o halda əsas olur ki, bu düzgün olmayan qətnamənin qəbul edilməsinə səbəb olsun. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu bu qərarında belə nəticəyə gəlir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1 və 372.7-ci maddələrinə uyğun olaraq apelyasiya instansiyası məhkəməsi həmin Məcəllənin 387-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda birinci instansiya məhkəməsinin prosessual hüquq normalarına riayət etməsini şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlayır. Məhkəmə kollegiyası Cavabdeh1 tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayəti ilə bağlı qeyd edir ki, iş materiallarının tədqiqindən aydın olur ki, birinci instansiya məhkəməsi maddi və prosessual hüquq normalarını pozmaqla qətnamə qəbul etdiyi üçün apelyasiya şikayəti qismən təmin edilməlidir. Belə ki, borc müqаviləsi üzrə hüquq münаsibətlərini tənzimləyən Azərbаycаn Respublikаsı Mülki Məcəlləsinin : - 14.2.1-ci mаddəsinə əsаsən, qаnunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müqаvilələr və bаşqа əqdlər mülki hüquqlаrın və vəzifələrin əmələ gəlməsi əsаslаrındаn biridir. -386.1-ci mаddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin əmələ gəlməsinin əsаslаrındаn biri kimi tərəflər аrаsındа müqаvilənin оlmаsı müəyyən edilmişdir. -385.1-ci maddəsinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan özvəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. -425.1-ci maddəsinə əsasən, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. -442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. -448.2-ci maddəsinə əsasən, borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. -739.1-ci maddəsində göstərilir ki, borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc аlаn) isə аldıqlаrını müvаfiq olаrаq pul və yа eyni keyfiyyətdə və miqdаrdа eyni növlü əşyаlаr şəklində borc verənə qаytаrmаğı öhdəsinə götürür. -739.2-ci mаddəsində göstərilir ki, borc müqаviləsinin predmeti pul məbləği olduqdа, o, kredit müqаviləsi аdlаnır. -742.1-ci mаddəsinə görə isə, bоrc аlаn bоrcun qаytаrılmаsı üçün qоyulmuş müddətdə bоrcu qаytаrmаlıdır. -470-ci mаddəsində zаminlik müqаviləsinə verilən tərifə görə, zаminlik müqаviləsi üzrə zаmin bаşqа şəxsin kreditоru qаrşısındа həmin şəxsin öz öhdəliyini tаmаmilə və yа hissə-hissə icrа etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürür. -472.1-ci mаddəsində göstərilmişdir ki, bоrclu zаminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icrа etmədikdə və yа lаzımıncа icrа etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və yа zаminlik müqаviləsində zаminin subsidiаr məsuliyyəti nəzərdə tutulmаyıbsа, zаmin və bоrclu kreditоr qаrşısındа birgə məsuliyyət dаşıyırlаr. Yuxаrıdа göstərilən zаminlik müqаviləsində zаminin subsidiаr məsuliyyəti nəzərdə tutulmаdığınа görə zаmin bоrclu ilə kreditоr qаrşısındа birgə məsuliyyət dаşıyırlаr. -472.2-ci mаddəsində nəzərdə tutulmuşdur ki, zаminlik müqаviləsində аyrı qаydа nəzərdə tutulmаyıbsа, fаizlərin, bоrc tutulmаsı üzrə məhkəmə xərclərinin və bоrclunun öhdəliyi icrа etməməsi və yа lаzımıncа icrа etməməsi nəticəsində kreditоrа dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də dаxil оlmаqlа, zаmin kreditоr qаrşısındа bоrclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət dаşıyır. Birgə zаmin оlmuş şəxslər, əgər zаminlik müqаviləsində аyrı qаydа nəzərdə tutulmаyıbsа, kreditоr qаrşısındа birgə məsuliyyət dаşıyırlаr. İş materiallarına əlavə edilmiş Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi tərəfindən verilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli 32348 nömrəli ekspert rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, xx.xx.2009cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 xx.xx.2018-ci il tarixə banka olan borcu ümumilikdə 3079,44 manat təşkil edir. Qeyd olunan borc məbləğinin 2648,60 manat hissəsi əsas borc, 430,84 manat faiz borcu təşkil edir. Göründüyü kimi iddiaçı təşkilat iddia tələbində cavabdehlərdən ona olan əsas borcunu 3352,14 mаnаt, faiz borcunu isə 727,92 mаnаt göstərmişdir. Belə olduğu halda məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə iddiaçı təşkilat tərəfindən borcun əsas və faiz məbləği düzgün hesablanmamışdır. Yuxarıda sadalanan hüquq normalarının tələblərini və işin hallarını nəzərə alan məhkəmə kollegiyası belə qənaətə gəlir ki, iddia tələbi qismən əsaslı olmaqla cavabdehlər üzərinə götürdükləri öhdəlikləri lazımınca yerinə yetirmədiklərindən onlardan müştərək qaydada 2648,60 manat məbləğində əsas borc və 430,84 manat məbləğində faiz borcu tutularaq İddiaçınin xeyrinə ödənilməlidir. Bundаn bаşqа, Аzərbаycаn Respublikаsı Mülki Məcəlləsinin: - 462.1-ci mаddəsinə görə, dəbbə pulu (cərimə, penyа) müqаvilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icrа edilmədiyi və yа lаzımıncа icrа edilmədiyi, о cümlədən icrаnın gecikdirildiyi hаldа bоrclunun kreditоrа ödəməli оlduğu pul məbləğidir. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditоr оnа zərər vurulduğunu sübutа yetirməyə bоrclu deyildir. - 463.2-ci mаddəsinə görə, dəbbə pulu hаqqındа rаzılаşmа əsаs öhdəliyin fоrmаsındаn аsılı оlmаyаrаq yаzılı fоrmаdа bаğlаnmаlıdır. İddiаçı tərəfindən bоrcаlаnа krediti ödəmədiyi üçün 239,61 manat məbləğdə cərimə hesаblаnmışdır. Azərbaycan Respublikası MM-nin 467-ci maddəsinin tələbinə görə, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, iddia ərizəsinin məhkəməyə verildiyi günə cavabdehlərin cərimə borcu 239,61 manat olmuşdur. Bununla belə iş materiallarından da göründüyü kimi tərəflər arasında xx.xx.2009-cu il tarixdə bağlanmış təminatlı kredit müqaviləsi üzrə cavabdehlər öz öhdəliklərinin icrasını vaxtında və lazımi qaydada yerinə yetirməmələrinə baxmayaraq iddiaçı çox uzun müddət sonra məhkəməyə müraciət etmişdir. Bu da, cavabdehlərin iddiaçı qarşısında olan borcundan yaranan cərimə məbləğinin miqdarının süni şəkildə artmasına səbəb olmuşdur. Odur ki, məhkəmə işin qeyd edilən hallarını, tərəflərin diqqətəlayiq mənafelərini nəzərə alaraq hesab edir ki, iddiaçı tərəfindən cavabdehə hesablanmış 239,61 manat cərimə məbləği azaldılaraq 50 manat məbləğində saxlanılmalıdır. Bundan başqa məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə iddiаçının zаmindən bоrcun ödənilməsi tələbi də əsаslıdır. Belə ki, xx.xx.2009-cu il tarixli zaminlik müqaviləsindən görünür ki, İddiaçı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış təminatlı kredit müqaviləsi üzrə yaranmış öhdəliyin icrası üçün Cavabdeh2 iddiaçı qarşısında Cavabdeh1 ilə birgə məsuliyyət daşıyırlar. Bundan başqa məhkəmə kollegiyası iddia tələbinin borcun ipoteka predmeti olan Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evinə yönəldilməsi, ipoteka predmetinə ilkin satış qiyməti təyin edilməklə açıq hərracda satılması hissəsinə münasibətdə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 269.1-ci maddəsinə əsasən, girov və ipoteka hüququ girov qoyanın əşyası barəsində girov saxlayanın əşya hüququdur və eyni zamanda borclunun girov saxlayan qarşısında pul və ya başqa öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi üsuludur. İpoteka haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun: -33-cü maddəsinə əsasən, borclu əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün ipoteka predmetinə tutma yönəldilə bilər. -39.3.3-cü maddəsinə əsasən, ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti. İlkin satış qiyməti ipoteka qoyanla ipoteka saxlayanın razılaşması əsasında, mübahisə olduqda isə müstəqil qiymətləndiricinin rəyi əsasında məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. Məhkəmə kollegiyası tərəfindən müəyyən edildiyi kimi, cavabdehlər müqavilə üzrə öhdəliyini yerinə yetirmədiyindən iddiaçıya borcu yaranmış və bu səbəbdən də məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, iddiaçı tələbin ipoteka predmetinə yönəldilməsini tələb etməkdə haqlı olmuşdur. Bundan başqa ipoteka predmeti olan daşınmaz əmlakın ilkin satış qiymətinin müəyyən edilməsi ilə bağlı məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2009-cu il tarixli 17 nömrəli ipoteka müqaviləsində tərəflərin razılığı ilə ipoteka predmetinin (fərdi yaşayış evi) bazar dəyəri 32000 manat, likvid dəyəri isə 25000 manat dəyərində qiymətləndirilmişdir. Bu səbəbdən ipoteka predmeti olan əmlakın ilkin satış qiyməti 32000 manat dəyərində müəyyən edilməlidir. Bundan əlavə iddia tələbinin ipoteka predmeti satıldıqdan sonra cavabdehlərin 1 ay ərzində həmin yaşayış sahəsindən çıxarılması hissəsinə münasibətdə məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, ipoteka predmeti olan əmlak İddiaçı-nin xeyrinə yüklü edilsə də, əmlakın hərrac vasitəsilə kimə satılacağı, yəni satıldıqdan sonra mülkiyyətçisi kim olacağı məlum deyildir. Belə olan halda yaşayış evinin mülkiyyətçisi həmin yaşayış sahəsindən cavabdehlərin çıxarılması ilə bağlı iddia irəli sürə bilər ki, hazırkı vəziyyətdə iddiaçı həmin əmlakın mülkiyyətçisi olmadığından hazırkı tələbi irəli sürməkdə subyektiv hüquqa malik deyildir. Bu səbəbdən məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, iddia tələbi bu hissədə rədd edilməlidir. Məhkəmə kollegiyası cavabdehin apelyasiya şikayətində göstərdiyi iddiaçı tərəfindən iddia müddətinin ötürülməsi ilə bağlı dəlili ilə razılaşmayaraq qeyd edir ki, iş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il, xx.xx.2015-ci il tarixli mədaxil qəbzlərinə əsasən Cavabdeh1 İddiaçı-nin hesabına ödənişlər etmişdir. xx.xx.2019-cu il tarixli mədaxil qəbzinə əsasən, Cavabdeh1 həmin tarixdə İddiaçı-nin hesabına 500 (beç yüz) manat ödəmişdir. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iddiaçının nümayəndəsinin izahatı ilə və təqdim etdiyi hesabdan çıxarışa əsasən müəyyən edildi ki, Cavabdeh1 İddiaçı-nin hesabına xx.xx.2019-cu il tarixdə 500 (beş yüz) manat və 200 (iki yüz) manat məbləğində ödənişlər etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: -380.1-ci maddəsinə əsasən, müəyyənləşdirilmiş qaydada iddia irəli sürüldükdə, habelə borclu şəxs borcu etiraf etməsini göstərən hərəkətlər etdikdə iddia müddətinin axımı kəsilir. -380.2-ci maddəsinə əsasən, fasilədən sonra iddia müddəti yenidən başlanır. Fasiləyə qədər keçmiş vaxt yeni müddətə daxil edilmir. Bununla da məhkəmə kollegiyası belə qənaətə gəlir ki, cavabdeh tərəfindən borcunu etiraf etməsini göstərən hərəkətlər edilərək müəyyən vaxtlarda iddiaçının hesabına ödənişlər edilmiş, həmin hal iş materialları ilə öz təsdiqini tapmış və bununla da iddiaçı tərəfindən iddia müddəti ötürülməmişdir. Beləliklə yuxarıda sadalanan hüquq normalarının tələblərini və işin hallarını nəzərə alan məhkəmə kollegiyası belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi qismən əsaslı olmuşdur. Məhkəmə kollegiyası birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinə hüquqi qiymət verməklə qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsi cavabdeh tərəfindən kredit üzrə ödənilən 500 manatın ilk olaraq 50 manat cərimə, bundan sonra 430,84 manat faiz və sonda əsas borcdan çıxılması qənaətinə gələrək maddi və prosessual hüquq normalarını pozmuşdur. Belə ki, məhkəmə ödənilmiş 500 manat pulun 50 manat cərimə çıxılması, digər 430.84 manat faiz və sonda əsas borcdan çıxılmasını göstərsə də, ödənilmiş məbləğin hansı hissəsinin kredit üzrə günə, hər günə düşən faiz məbləğinə, hesablanan faiz, ödənilən faiz, ödənilən əsas məbləğə çıxılmasını müəyyən etməmişdir. Belə ki, qeyd olunan kredit üzrə hesablamaların aparılmasını xüsusi biliyə malik olan qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş təyin olmuş şəxs apara bilər. Belə olan halda məhkəmə tərəfindən iş üzrə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası təyin olumalı və iş üzrə ekspert rəyi alınmalıdır. Məhkəmə ödənilən məbləğin kredit üzrə çıxılması ilə bağlı hesabların aparılmasında yalnız öz mülahizələrinə əsaslanmamalıdır. MPM-nin 63.1-ci maddəsinə əsasən, xüsusi biliyə malik olan, bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hallarda rəy verməsi zəruri hesab edilən və məhkəmə tərəfindən təyin edilən şəxs məhkəmədə ekspert qismində çıxış edə bilər. Аzərbаycаn Respublikаsı Mülki Məcəlləsinin 432.4-cü maddəsinə əsasən, əgər borclu əsas öhdəliyin icrasından başqa, faizləri və xərcləri də ödəməlidirsə, bütün borcun ödənilməsi üçün yetərli olmayan öhdəliyin icrası əvvəlcə xərclərin hesabına, sonra faizlərin hesabına və nəhayət, əsas öhdəliyin hesabına daxil edilir. Borclunun müəyyənləşdirdiyi başqa qayda etibarsızdır. Cavabdeh1 tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinin araşdırması dövründə kredit üzrə 500 manat, sonradan da 500 manat və 200 manat məbləğində, cəmi 1200 manat məbləğində İddiaçı-nin hesabına ödənişlər edilmişdir. Bununla bağlı kollegiya qeyd edir ki, iş üzrə borclu tərəfindən iddia tələbi ilə bağlı kredit borcu üzrə məhkəmə araşdırması zamanı və sonradan ödənilən ödənişlərin borc məbləğindən çıxılması məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi üzrə verilmiş icra vərəqəsinin icra mərhələsində həyata keçirilməlidir. Bununla yanaşı, kollegiya hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi sonda kredit üzrə borc məbləğini ümumi olaraq 2629,44 manat məbləğində göstərməklə də prosessual hüquq normalarını pozmuşdur. Belə ki, məhkəmə tərəfindən iddia tələbi təmin edilərkən əsas borc, faiz borcu və cərimə borcu ayrı-ayrılıqda müəyyən edilməklə qətnamədə göstərilməlidir. Belə ki, MPM-nin 222.2-ci maddəsinə əsasən, pul vəsaitlərinin tutulması haqqında iddianı təmin edərkən hakim əsas borcu, ziyan və dəbbə pulunu (cərimə, penya) ayrı-ayrılıqda müəyyən etməklə, alınmalı olan ümumi məbləği qətnamədə göstərir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” xx.xx.1997-ci il tarixli 4 saylı qərarının Qərarın 2.4-cü bəndinə əsasən qətnamə o vaxt əsaslı hesab olunur ki, onda baxılan iş üçün əhəmiyyətli olan, qanunun tələblərinə uyğun olaraq işə aid edilən və mötəbər sübutlarla təsdiq olunan faktlar əks etdirilmiş olsun, məhkəmənin iş üzrə müəyyən edilən faktlardan irəli gələn qəti nəticəsi onda şərh edilsin, habelə qətnamədə göstərilən hallar işin materiallarına uyğun olsun. Məhkəmə kollegiyasının apelyasiya baxışında apelyasiya şikayətində qoyulmuş əsaslarla qətnamənin ləğv edilməsinə və apelyasiya şikayətinin qismən təmin edilməsinə əsas ola biləcək hallar müəyyən edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: - 9.1-ci və 9.3-cü mаddələrinə əsаsən ədalət mühakiməsi çəkişmə, tərəflərin bərabərliyi və faktlar əsasında həyata keçirilir. Hakim bütün hallarda prosesin çəkişmə prinsipini təmin etməli, öz qərarını yalnız tərəflərin çəkişmə prinsipinə əsasən müzakirə etdiyi dəlillərlə, onların verdiyi izahatlarla, sənədlərlə əsaslandırmalıdır. - 88-ci mаddəsinə görə məhkəmə sübutlаrа obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tаm bаxdıqdаn sonrа həmin sübutlаrа tətbiq edilməli hüquq normаlаrınа müvаfiq olаrаq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qаbаqcаdаn müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. -217.1-ci, 217.3-cü və 217.4-cü maddələrinə əsаsən məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Məhkəmə öz qətnаməsini yаlnız məhkəmə iclаsındа tədqiq olunmuş sübutlаrlа əsаslаndırır. - 218.1-ci mаddəsinə əsаsən qətnаmə çıxаrıldıqdа hаkim sübutlаrı qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olаn nə kimi hаllаrın müəyyən edildiyini, nə kimi hаllаrın müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hаnsı hüquqi münаsibətdə olmаlаrını, həmin iş üzrə hаnsı qаnunun tətbiq edilməli olduğunu və iddiаnın təmin olunub-olunmаdığını müəyyən edir. Məhkəmə kollegiyаsı iş üzrə toplаnmış sübutlаrı yuxаrıdа şərh olunаn mаddi və prosessuаl hüquq normаlаrı ilə əlаqəli şəkildə tədqiq edərək hesаb edir ki, birinci instаnsiyа məhkəməsi qətnamə qəbul edərkən qətnamənin ləğv edilməsinə əsas olan maddi və prosessual hüquq normalarının pozuntusuna yol verdiyindən Şəki İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli 2-2(84)-4/2019 nömrəli qətnaməsi ləğv edilməli, iddia tələbi qismən təmin edilərək, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 2648,60 (iki min altı yüz qırx səkkiz manat 60 qəpik) manat məbləğində əsas borc və 430,84 (dörd yüz otuz manat 84 qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 50 (əlli) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla cəmi 3129,44 (üç min bir yüz iyirmi doqquz manat 44 qəpik) manat tutulmalı, borc məbləği Cavabdeh1 mülkiyyətində olan Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən ipoteka predmeti fərdi yaşayış evinə yönəldilməli, ipoteka predmeti olan Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 32000 (otuz iki min) manat məbləğində müəyyən edilməli, həmin əmlak açıq hərraclar vasitəsi ilə satılmalı və satışdan əldə edilmiş vəsait ləğv prosesində olan İddiaçı-yə olan borcun ödənilməsinə yönəldilməli, iddia qalan hissələrdə rədd edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddia tələbi qismən təmin edildiyindən ödənilmiş 30,40 manat dövlət rüsumunun 18,50 manat hissəsi cavabdehlərdən müştərək qaydada tutularaq iddiaçıya ödənilməli, qalan hissəsi iddiaçıya aid edilməlidir. İş üzrə aparılmış ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 145 manat cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Azərbаycаn Respublikаsı Mülki Prosessuаl Məcəlləsinin: - 384.0.2-ci mаddəsinə əsаsən apelyasiya instansiyası məhkəməsi qətnaməni tamamilə və ya qismən ləğv edə bilər və birinci instansiya məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və ya əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında yeni qətnamə qəbul edə bilər. - 385.1.1, 385.1.3 və 385.1.4-cü maddələrinə əsasən maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi, birinci instansiya məhkəməsinin qətnamədə göstərilmiş nəticələrinin işin hallarına uyğun gəlməməsi məhkəmə qətnаməsinin аpelyаsiyа qаydаsındа ləğv edilməsi üçün əsаsdır. - 386-cı maddəsinə əsasən maddi hüquq normaları o halda pozulmuş və ya düzgün tətbiq olunmamış hesab edilir ki, birinci instansiya məhkəməsi hüququn tətbiq edilməsində səhv buraxsın, tətbiq edilməli olan qanunu və ya digər normativ hüquqi aktı tətbiq etməsin, yaxud qanunu səhv təfsir etsin. - 387.1-ci maddəsinə əsasən prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi qətnamənin ləğv edilməsinə yalnız o halda əsas olur ki, bu, düzgün olmayan qətnamənin qəbul edilməsinə səbəb olsun. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessuаl Məcəlləsinin 372, 384-387, 389-390, 392, 393 və 402-405-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası Qət etdi: Cavabdeh1 tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Şəki İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli 2-2(84)-4/2019 nömrəli qətnaməsi ləğv edilsin. İş üzrə yeni qətnamə çıxarılaraq iddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı-nin cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 qarşı “xx.xx.2009-cu il tarixli 583/F17 nömrəli təminatlı kredit müqaviləsinə əsasən 3352,14 manat əsas borc, 727,92 manat faiz borcu, 239,61 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 4319,67 manat məbləğində pulun, 30 manat dövlət rüsumunun, 0,40 manat xidmət haqqının cavabdehlərdən tutulması, tutmanın ipoteka predmeti olan Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evinə yönəldilməsi, ipoteka predmetinə ilkin satış qiyməti təyin edilməklə açıq hərracda satılması və ipoteka predmeti satıldıqdan sonra cavabdehlərin 1 ay ərzində həmin yaşayış sahəsindən çıxarılması” tələbinə dаir iddiası qismən təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 2648,60 (iki min altı yüz qırx səkkiz manat 60 qəpik) manat məbləğində əsas borc və 430,84 (dörd yüz otuz manat 84 qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 50 (əlli) manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, cəmi 3129,44 (üç min bir yüz iyirmi doqquz manat 44 qəpik) manat borc tutularaq ləğv prosesində olan İddiaçı-yə ödənilsin. Bоrcun ödənilməsi ipоtekаyа qоyulmuş Cavabdeh1 mülkiyyətində olan Ucar rayonu Qazyan kəndində yerləşən ipoteka predmeti olan fərdi yaşayış evinə yönəldilsin. İpoteka predmetinin ilkin sаtış qiyməti 32000 (otuz iki min) manat müəyyən edilsin və həmin əmlak açıq hərraclar vasitəsi ilə satılsın. İpoteka predmetinin аçıq hərrаcdа sаtılmаsındаn əldə оlunаcаq vəsаit hesаbınа ləğv prosesində olan İddiaçı-yə olan borc ödənilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 18,50 manat məhkəmədə işə baxılması üçün ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Ödənilmiş 11,90 manat dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 145 manat ekspertiza xərci tutularaq dövlət büdcəsinə (adı: Dövlət Xəzinədarlığı Agentliyi, kodu: 210005, VÖEN: **********, müxbir hesab: AZ41NABZ********************, SFİFT BİK: CTREAZ22, büdcə təsnifatının kodu: 142319, büdcə səviyyəsinin kodu: 3, ekspertiza xərci. Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi VÖEN: **********, hesab: AZ34CTRE********************) ödənilsin. Apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qətnamədən, tərəflər, üçüncü şəxslər, xüsusi icraat işləri üzrə isə ərizəçi və maraqlı şəxslər tələbləri təmin olunmadığı hallarda onlara rəsmi qаydаdа verildiyi gündən 2 (iki) ay müddətində Azərbaycan Respublikası Şəki Apelyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə kassasiya şikayəti verə bilər.