Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2-2(119)-2103/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2-2(119)-2103/2025 13.01.2026 Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Hakim Alıyeva Həlimə Rəşid qızının sədrliyi, Quliyeva Aynur Pərviz qızının katibliyi ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı “pul tələbi" barədə iddia ərizəsinə dair kommersiya işinə Sumqayıt Məhkəmə Kompleksinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçı Cavabdeh qarşı “pul tələbi" barədə iddia ərizəsi ilə Xaçmaz Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək cavabdeh X1 986,01 (doqquz yüz səksən altı manat bir qəpik) manat məbləğində pulun tutularaq İddiaçı ödənilməsi barədə qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Həsənov X2 Mais Ağarza oğlunu uzun müddətdir tanıyır və normal münasibətləri olmuşdur. O, cavabdehə plastik qapı-pəncərə hazırlanması üçün 986,01 (doqquz yüz səksən altı manat bir qəpik) manat dəyərində material vermişdir. Cavabdehə materialları sonuncu dəfə 03 yanvar 2025-ci il tarixdə satış qaiməsi əsasında vermişdir. Cavabdeh 986,01 (doqquz yüz səksən altı manat bir qəpik) manatı 03 yanvar 2025-ci il tarixdə mal aldıqdan bir ay müddətinə ödəməyi öhdəsinə götürsə də, öhdəliyini icra etməkdən yayınaraq borcunu ödəmir. Cavabdeh dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq o, pulu ödəmir. Xaçmaz Rayon Məhkəməsinin 25 sentyabr 2025-ci il tarixli 2(067)-2952/2025 nömrəli qərardadı ilə iş məhkəmə aidiyyatı üzrə baxılması üçün Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinə göndərilməsi qərara alınmışdır. İddiaçı 12 yanvar 2026-cı il tarixdə məhkəməyə ərizə və tərəflər arasında olan “Whatsapp” yazışmasının görüntüsünü təqdim edərək yazışmada cavabdehin bildirdiyi 980 (doqquz yüz səksən) manat borcun etiraf kimi qəbul olunmasını xahiş etmişdir. İddiaçı 12 yanvar 2026-cı il tarixdə məhkəməyə ərizə təqdim edərək Xaçmaz şəhərində yaşadığından və ailə vəziyyəti ilə əlaqədar məhkəmə iclasına gələ bilməyəcəyini qeyd etmiş və işə onun iştirakı olmadan baxılıb qərar qəbul olunmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh məhkəmə baxış iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq məhkəməyə gəlməməsinin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirmədən və bu səbəblərin üzürlü olması barədə sübutlar təqdim etmədən nümayəndəsi məhkəmə baxışı iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki- Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsini, işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq etməklə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan 03 yanvar 2025-ci il tarixli topdan və pərakəndə satış qaiməsindən görünür ki, İddiaçı tərəfindən Cavabdeh 74,8 (yetmiş dörd manat səksən qəpik) manat dəyərində material satmışdır. Həmin satış qaiməsində müştəri Cavabdeh keçmiş borcunun 911,21 (doqquz yüz on bir manat iyirmi bir qəpik) manat, yekun borcunun 986,01 (doqquz yüz səksən altı manat bir qəpik) manat olduğu qeyd edilmişdir. İş materiallarında olan “Whatsapp” yazışmasının görüntüsündən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı 980 (doqquz yüz səksən) manat borcunun olduğunu bildirir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: - 329-cu madəsinin tələblərinə görə, əqdlər şifahi və ya yazılı (sadə və ya notarial) formada bağlanır. Şifahi bağlana bilən əqd o halda bağlanmış sayılır ki, şəxsin əqdi bağlamaq iradəsi onun rəftarından məlum olur. Susmaq bu Məcəllədə və ya tərəflərin razılaşmasında nəzərdə tutulan hallarda əqdi bağlamaq iradəsinin ifadəsi sayılır. - 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. - 425.1-ci maddəsinə əsasən öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. - 427.3-cü maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirilməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. - 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. - 567-ci madəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. - 600.1-ci maddəsinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. - 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Göründüyü kimi, işin halları ilə müəyyən olunur ki tərəflər arasında şifahi alqısatqıdan irəli gələn öhdəlik hüquq münasibətləri mövcud olmuş, iddiaçı Həsənov X2 Mais Ağarza oğluna plastik qapı-pəncərə hazırlanması üçün nisyə materiallar satmış, lakin cavabdeh öz öhdəliklərini lazımi qaydada yerinə yetirməyərək həmin malların dəyərini tam ödəməmişdir. Cavabdeh “Whatsapp” yazışmasında İddiaçı 980 (doqquz yüz səksən) manat borcu olduğunu qeyd etmişdir. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, “986,01 (doqquz yüz səksən altı manat bir qəpik) manat məbləğində pulun cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməsi” barədə iddia tələbi qismən təmin olunmalı və 980 (doqquz yüz səksən) manat məbləğində pul Cavabdeh tutularaq İddiaçı ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin: - 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. - 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. - 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. - 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. - 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə, məhkəmə yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alıb, iş üzrə tədqiq edilən sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh 980 (doqquz yüz səksən) manat məbləğində pul tutularaq İddiaçı ödənilməli, iddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 222, 227, 233, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏTETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 980 (doqquz yüz səksən) manat məbləğində pul tutularaq İddiaçı ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Həlimə Alıyeva