Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(5-104)-44/2026

AzərbaycaṅRespublikası̇adından Qətnamə Bakı̇şəhəri İş̇№̇2(5-104)-44/2026 10.03.2026 BAKİŞƏHƏRİYASAMAL̇RAYOṄMƏHKƏMƏSI Hakim Sultanova-MəmmədovȧAyşəṅRamiz qızınıṅsədrliyi, SəfərovȧNəzriṅŞahlaṙqızınıṅkatibliyi, Cavabdehin nümayəndəsixxxxvəkili̇Vəkil iştirakı ilə, İddiaçı İldırımova Vəsilə Nəbi qızının cavabdeh Cavabdeh qarşı "maddi ziyanın ödənilməsi" tələbinə dair mülki işə Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında,̇açıq̇məhkəmə̇iclasındȧbaxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı İldırımova Vəsilə Nəbi qızı cavabdeh Cavabdeh qarşı "maddi ziyanın ödənilməsi" tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdeh Cavabdeh MTK-dan ümumilikdə 3371,62 manat məbləğində pul tutularaq iddiaçıya verilməsi barədə qətnamə̇qəbul̇edilməsini̇xahiş̇etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, ## ###### 2022-ci il tarixdə cavabdeh "xxxx” MTK-dan ünvan 1 ünvanda yerləşən "xxxx PARK" layihəsinin 5-ci bina, 5-ci blok, 9-cu mərtəbə, * saylı 2 otaqlı 75.18 kv.m mənzili kreditlə almışdır. ##.##.2025-ci il tarixdə krediti tam ödəyib maliyə arayışı almışdır. Ümumilikdə 126.302 manat pul ödəmişdir. Bunu təsdiq edən qəbzlər də mövcuddur. Lakin pulu ödəyib bitirəndən sonra ödənilmiş vəsaitin ƏDV hisəsini geri almaq istəyəndə məlum oldu ki, cavabdeh ƏDV hesabını təqdim etməmişxxxxnəticədə onlar ƏDV hissəsini geri ala bilməmişlər. Beləliklə ödədiyi 126.302 manatıṅ3371.62 manat hissəsini cavabdehin təqsirindəṅala bilmirlər. Cavabdeh Cavabdeh Mənzı̇l Tı̇kı̇nti Kooperativinin nümayəndəsixxxxvəkili Vəkil məhkəməyə iddia tələbinə etiraz ərizəsi ünvanlayaraq bildirmişdir ki, iddia tələbi üzrə Cavabdeh MTK iddiaçı ilə rəsmiləşdirilmiş ##.##.2022-ci il tarixli, 0107xxxx**** saylı Payçı Müqavilələri üzrə iddiaçı cavabdehin hesabına köçürdüyü ƏDV daxil 140.302,00 (bir yüz qırx min üç yüz iki) manat məbləğin yekun ƏDV məbləğinin güzəşt hissəsinin cavabdehdən maddi zərər olaraq birdəfəlik alınması tələb olunur. Halbuki, "Fiziki şəxs olan istehlakçılar tərəfindən Azərbaycan Respublikasının ərazisində bina tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərdən nağdsız qaydada alınmış yaşayışxxxxqeyri-yaşayış sahələrinə görə ödənilmiş əlavə dəyər vergisinin qaytarılması ŞərtlərixxxxQaydası"na (bundan sonra "Qayda" adlanacaq) dair Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ##.##.2022-ci il tarixli, **** nömrəli Fərmanın tələbinə görə mənzilin satışından ƏDV məbləği "Operator" kimi tanınan AR Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən həyata keçirilməlidir. Yəni Qayda üzrə ƏDV məbləği AR Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən alıcı vətəndaşa ƏDV məbləğinin 30%-ni qaytarır. Bu səbəbdən Qayda üzrə tərəflər vətəndaşxxxxAR Dövlət Vergi Xidməti olduğu kimi məhkəmə işi üzrə də AR İnzibati Prosessual Məcəllənin 2-ci maddəsinə əsasən İddiaçı vətəndaş İldırımova Vəsilə Nəbi qızı olduğu təqdirdə cavabdeh AR Dövlət Vergi Xidmətinin Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi olmalıdır. Bu istiqamətdə də İddiaçı eyni zamanda Şəki İnzibati Məhkəməsində AR Dövlət Vergi Xidmətinin Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinə qarşı ƏDV-nin yekun məvləğindən güzəşt məbləği barədə məlumatın aidiyyatı üzrə ötürülməsi öhdəliyinin cavabdeh AR Dövlət Vergi Xidmətinin Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi üzərinə qoyulması barədə iddia qaldırmışdır. (EMS-dən Çıxarış əlavə olunur) Belə olan təqdirdə, Cavabdeh MTK mülki qaydada cavabdeh ola bilməz. Belə ki, İnzibati Prosessual Məcəllənin 2-ci maddəsinə əsasən İnzibati mübahisələrin məhkəmə aidiyyəti müəyyən edilmişdir. Həmin Məcəllənin 2.1.-ci maddəsinə əsasən "Qanunla başqa aidiyyət qaydası müəyyən edilməmişdirsə, inzibati mübahisələrə dair işlər üzrə məhkəmə icraatı inzibati məhkəmələrxxxxinzibati kollegiyalar tərəfindən həyata keçirilir." Həmin Məcəllənin 2.2.3.-cü maddəsi üzrə "inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia)” inzibati məhkəmə icraatı qaydası müəyyən edilmişdir. İddiaçı X9 isə Azərbaycan Respublikası Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinə qarşı eyni zamanda inzibati icraat qaydasında tələbini irəli sürmüşdür. AR Mülki Məcəlləsinin 16-cı maddəsinə istinad edilməklə, qeyd edilmişdir ki, "fizikixxxxhüquqi şəxslərin yalnızxxxxyalnız başqa şəxsə ziyan vurmaq niyyəti ilə həyata keçirdikləri hərəkətlərə, habelə hüquqdan digər formalarda sui-istifadə edilməsinə yol verilmir." Cavabdeh MTK ekoloji sağlam "xxxx PARK" Yaşayış Kompleksini qapalı həyəti ilə birgə tam təhlükəsiz şəkildə nəinki İddiaçı İldırımova Vəsilə Nəbi qızına, həmçinin Yaşayış Kompleksinin bütün sakinlərinə mənzillərini təqdim edir. Cavabdeh MTK-nın niyyəti yalnızxxxxyalnız müştəri məmnuniyyətinin qazanılmasıdır ki, bütün müştəri sakinləri qarşısında öz üzərinə düşən öhdəliklərini yerinə yetirməkdir. Qayda üzrə ƏDV məbləğinin güzəşt hissəsinin geri qaytarılması barədə məlumatın verilməsi isə yuxarıda qeyd edildiyi kimi birbaşa AR Dövlət Vergi Xidmətinin Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin öhdəliyidir. Alıcı vətəndaş olaraq iddiaçı İldırımova Vəsilə Nəbi qızının Qaydanın tələbləri üzrə Azərbaycan Respublikası Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinə vaxtında müraciət etməli olması, ƏDV məbləğini MTK-nın ƏDV depozit hesabına, cari məbləği isə cari hesaba ayırmaqla ödəməli olmasıxxxxAlıcı olaraq Qaydanın digər tələblərinə əməl etməli olması inzibati hüquq münasibətlərində araşdırılmalıdır. Halbuki, iddia ərizəsində hesablanmış ƏDV-nin güzəşt məbləği yanlış olaraq maddi zərər kimi müəyyən edilmişdir. İddiaçının ƏDV-nin güzəşt məbləği hesablanıb, ödənilməsi üçün Azərbaycan Respublikası Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi məlumatı aidiyyatı üzrə ötürməlidir. Buradan daxxxxQaydanın mahiyyətindən də aydın olur ki, Operator funksiyalarını daşıyan vergi qurumu ilə Alıcı vətəndaşın bir-biri qarşısında öhdəlikləri vardır. Ümumiyyətlə, Qayda qəbul olunub, qüvvəyə mindiyi ##.##.2022-ci il tarixindən ##.##.2023-cü il tarixinədək keçən dövrdə alıcı müştərilərin elektron kabineti yaradılmadığı üçün tərəflərindən İddiaçıya eqaimə göndərilməsi mümkün olmamışdır. Buna baxmayaraq İddiaçı tərəfindən ödənilən ƏDV daxil 140.302,00 (bir yüz qırx min üç yüz iki) manat məbləğin 21.402,00 (iyirmi bir min dörd yüz iki) manat ƏDV məbləği müvafiq qaydada vergi orqanına ümumi hesabatda bəyan edilmişxxxxyaranmış vergi öhdəliyi tərəflərindən Dövlət Vergi Xidmətinə ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi tərəfındən səyyar vergi yoxlaması keçirilmisxxxxxxxx MTK-nın hər hansı bir ƏDV öhdəliyinin olmamasına dair Akt tərtib edilmişdir. Qoşmada Aktın surəti əlavə edilir. Məhkəmə tərəfindən Cavabdeh tərəfindən mülki deliktin törədilib, törədilməməsi tam araşdırılsa, Cavabdehin Qayda üzrə mülki məsuliyyətinin olmaması müəyyən edilmiş olar. Hazırki tələb üzrə İddiaçı işin faktiki halları üzrə məhkəmə təcrübəsinin formalaşdığı qaiməsiz dövrdə yekun ƏDV dəyərini tamamladığı üçün güzəşt məbləğini almasının ehtimalı çox yüksəkdir. Eyni bərabər əsaslarla 10-a qədər inzibati qaydada yekun məhkəmə qərarları təmin edilmişxxxxiddiaçılar güzəst məbləğlərini əldə etmişdirlər. O səbəbdən mülki qaydada iddiaçının iddiası tam əsassızdır. Anoloji qaydada Yasamal rayon Məhkəməsində cavabdeh olaraq Cavabdeh MTKya qarşı iddiaçı X6 iddia tələbi rədd edilmiş, ##.##.2023-cü il tarixində qəbul edilmiş *(***)- ****/**** saylı qətnamədən iddiaçı şikayət verməmiş, məhkəmənin yekun aktı formalaşmışdır. Həmçinin Əliyeva İlahə Mirsə-Əli qızının eyni mahiyyət üzrə tələbi məhkəmə instansiyalarının hər 3 mərhələsində təmin edilməmişxxxxAli Məhkəmənin yekun aktı olan ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-****/**** saylı Qərarı ilə Əliyeva İlahə Mirsə-Əli qızının tələbi təmin edilməmisdir Eyni zamanda hazırda cavabdeh olaraq Cavabdeh MTK-ya qarşı iddiaçı X2 iddia tələbi ##.##.2025-ci il tarixli, e-*(***)-****/**** saylı qətnamə ilə rədd edilmisdir. (QətnamələrinxxxxAli Məhkəmə Qərarının surətləri qoşmada əlavə edirlir.) Yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alaraq, İddiaçı İldırımova Vəsilə Nəbi qızının Cavabdeh MTK-ya qarşı maddi ziyan tələbinin heç bir hüquqi əsası olmadığıxxxxmülki məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı olmadığı üçün iddia tələbiniṅrədḋedilməsi̇barədə̇qətnamə̇qəbul̇edilməsini xahiş̇etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdeh Cavabdeh Mənzı̇l Tı̇kı̇nti Kooperativinin nümayəndəsixxxxvəkili Vəkil etiraz ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Əlavə olaraq bildirmişdir ki, iddiaçı Şəki İnzibati Məhkəməsində də iddia qaldırmışdır. MTK-ın satıcı qismində məsuliyyəti yoxdur. Mənzil ipoteka ilə əldə edilmişdir. İddiaçıya cavabdeh tərəfindən nə vaxt maddi ziyan vurulması əsaslandırılmır. Münasibətlər inzibati hüquqi xarakter daşıyır. Vətəndaşın itkisixxxxgəliri vergi orqanı ilə münasibətdir. MTK-nın ƏDV hesabı təqdim etmək öhdəliyi̇yoxdur. İddiaçıya məhkəmə iclasının yerixxxxvaxtı barədə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq iddiaçı məhkəmə iclasında iştirak etməmişxxxxgəlməməsinin səbəbi barədə məlumat verməmişdir. Məhkəmə işə iddiaçının iştirakı̇olmadan baxılmasını̇mümküṅhesab etmişdir. Məhkəmə cavabdehin nümayəndəsinin izahatını dinləyib, iş materiallarında olan sənədləri nəzərdən keçirib, sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəflixxxxtam baxdıqdan sonra hesab edir ki, iddiȧrədd edilməlidir. Belə̇ki, mülki̇iş̇materiallarındȧolanxxxxməhkəmə̇baxışındȧtədqiq̇olunmuş: Cavabdeh (“MTK”) ilə İldırımova Vəsilə Nəbi qızı ("Payçı") arasında bağlanmış **** nömrəli, ##.##.2022-ci il tarixli payçı müqaviləsinə əsasən, "MTK" pay qismində çıxış edən ünvan 4 ünvanında tikilməkdə olan "xxxx Park" Yaşayış Kompleksinin 5-ci binasında, 5-ci blok, 9-cu mərtəbə, * №-li, 2 otaqlı mənzili tikib "Payçı"-nın mülkiyyətinə verməyi öhdəsinə götürmüş, "Payçı" isə bu müqaviləyə əsasən pay qismində çıxış edən ünvan 3 ünvanında tikilməkdə olan "xxxx Park" Yaşayış Kompleksinin 5-ci binasında, 5-ci blok, 9-cu mərtəbə, * №-li, 2 otaqlı mənzili (bundan sonra "Mənzil") qəbul etməyi, bu Müqavilədə göstərilən müddətdəxxxxqaydada mənzil üzrə tələb olunan bütün ödənişləri "MTK"-ya ödənilməsinixxxxhəmçinin gələcəkdə "xxxx Park" yaşayış kompleksində xidmət göstərəcək Şirkətə̇kommunal ödənişləri̇etməyi̇öhdəsinə̇götürmüşdür. Həmin müqavilənin 2.3, 2.4xxxx2.5-ci bəndlərinə əsasən, müqavilənin ümumi dəyəri ƏDV daxil olmaqla 126.302 (bir yüz iyirmi altı min üç yüz iki) manat təşkil edir.Müqavilənin ilkin ödənişi müqavilənin ümumi dəyərinin 50%-ni təşkil etməklə, "Payçı" müqavilə imzalandıqda dərhal 63.500 (altmış üç min beş yüz) manat məbləğində öncədən MTK-ya avans ödəniş edir. "Payçı" Müqavilənin ümumi dəyərinin qalıq 62.802 (altmış iki min səkkiz yüz iki) manat məbləğində pul vəsaitini, "Payçı"xxxx"MTK" arasında bağlanmış bu müqavilənin * saylı əlavəsi üzrə müəyyən edilmiş ödəniş cədvəlinə uyğun şəkildə ödəməyi öżöhdəsinə̇götürür. Cavabdeh (“MTK”) ilə İldırımova Vəsilə Nəbi qızı ("Payçı") arasında bağlanmış **** nömrəli, ##.##.2022-ci il tarixli payçı müqaviləsinə əsasən, "MTK" pay qismində çıxış edən ünvan 4 ünvanında tikilməkdə olan "xxxx Park" Yaşayış Kompleksinin 5-ci binasında, 5-ci blokunda, -1-ci (mənfi bir) mərtəbə qaraj sahəsini tikibxxxx"Payçı"-nın mülkiyyətinə verməyi öhdəsinə götürmüş, "Payçı" isə bu müqaviləyə əsasən pay qismində çıxış edən ünvan 2 ünvanında tikilməkdə olan "xxxx PARK" Yaşayış Kompleksinin 5-ci binasında, 5-ci blokunda, 1-ci (mənfi bir) mərtəbə qaraj sahəsini (bundan sonra "Qaraj") qəbul etməyi, bu Müqavilədə göstərilən müddətdəxxxxqaydada qaraj üzrə tələb olunan bütün ödənişləri "MTK"-ya ödənilməsinixxxxhəmçinin gələcəkdə "xxxx PARK" yaşayış kompleksində xidmət göstərəcək Şirkətə̇kommunal ödənişləri̇etməyi̇öhdəsinə̇götürmüşdür. Həmin müqavilənin 2.2, 2.3xxxx2.4-cü bəndlərinə əsasən, Müqavilənin ümumi dəyəri ƏDV daxil olmaqla 14.000 (on dörd min) manat təşkil edir. "Payçı" Müqavilənin ümumi dəyərinin qalıq 14000 (on dörd min) manat məbləğində pul vəsaitini, "Payçı"xxxx"MTK" arasında bağlanmış bu müqavilənin * saylı əlavəsi üzrə müəyyən edilmiş ödəniş cədvəlinə uyğun şəkildə ödəməyi öz öhdəsinə götürür. "Payçı" ödənişlərin əsasxxxxƏDV-yə aid hissələrini̇qanunvericilikdə̇nəzərdə̇tutulmuş qaydada həyatȧkeçirəcəkdir. Cavabdeh MTK tərəfindən verilmiş ##.##.2022-ci il tarixli ödəniş qəbzlərindən görünür ki, İldırımova Vəsilə Nəbi qızı tərəfindən **** nömrəli müqavilə üzrə 2616,75 manat, **** nömrəli müqavilə̇üzrə̇388,89 manat ödənişləṙedilmişdir. İş materiallarında olan ABB ASC tərəfindən verilmiş mədaxil qəbzlərindən görünür ki, İldırımova Vəsilə Nəbi qızı tərəfindən Cavabdeh MTK-nın hesabına ##.##.2022-ci il tarixində 63.500 manat, ##.##.2023-cü il tarixində 3000 manat, ##.##.2023-cü il tarixində 16.000 manat, ##.##.2023-cü il tarixində 3000 manat, ##.##.2023-cü il tarixində 3000 manat, ##.##.2023-cü il tarixində 4500 manat, ##.##.2023-cü il tarixində 3054,60 manatŞ ##.##.2023cü il tarixində 2000 manat, ##.##.2023-cü il tarixində 5000 + 5000 = 10.000 manat, ##.##.2024-cü il tarixində 3000 manat, ##.##.2024-cü il tarixində 4100 manat, ##.##.2024-cü il tarixində 3000 manat, ##.##.2024-cü il tarixində 1500 manat, ##.##.2025-ci il tarixində 3000 manat ödənişləṙedilmişdir. **************** nömrəli, ##.##.2025-ci il tarixli səyyar vergi yoxlaması aktından görünür ki, Azərbaycan Respublikası Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi tərəfindən səyyar vergi yoxlaması keçirilmişxxxxxxxx MTK-nın hər hansı bir ƏDV öhdəliyi müəyyəṅedilməmişdir. Cavabdeh tərəfindən verilmiş ##.##.2025-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, ünvan 4 ünvanda yerləşən "xxxx PARK" layihəsinin 5-ci binasında, 5-ci blok, 9-cu mərtəbə, * saylı, 2 otaqlı, 75.18 kv.m. mənzil Cavabdeh MTK- ya məxsusdur. ## ###### 2022 tarixli, **** saylı Payçı müqaviləsinə əsasən 5-ci bina, 5-ci blok, 9-cu mərtəbə, * saylı, 2 otaqlı mənzilin pay dəyəri tam olaraq payçı İldırımova Vəsilə Nəbi qızı tərəfindən ödənilmişdir. Payçı İldırımova Vəsilə̇Nəbi̇qızının MTK-ya həṙhansı borcu yoxdur. ##.##.2025-ci il tarixli, ************ nömrəli mədaxil qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən məhkəmədə iddia qaldırılması üçün 54 (əlli dörd) manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Elektron Məhkəmə Sistemindən əldə edilmiş məlumatdan görünür ki, Şəki İnzibati Məhkəməsinin icraatında iddiaçı İldırımova Vəsilə Nəbi qızının cavabdeh İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinə qarşı iddia ərizəsi vardır. Azə̇rbaycan Respublikası̇ Konstitusuyası̇nı̇n 60-ci maddə̇sinə̇ ə̇sasə̇n hə̇r kə̇sin hü̇quqxxxxazadlı̇qları̇nı̇n inzibati qaydadaxxxxmə̇hkə̇mə̇də̇ mü̇dafiə̇sinə̇ tə̇minat verilir. Hə̇r kə̇sin hü̇ququ var ki, onun iş̇inə̇ qə̇rə̇zsiz yanaş̇ı̇lsı̇nxxxxhə̇min iş̇ə̇ inzibati icraatxxxxmə̇hkə̇mə̇ prosesində̇ ağ̇labatan mü̇ddə̇tdə̇ baxı̇lsı̇n. AzərbaycaṅRespublikası̇Mülki̇Məcəlləsinin: 386.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanmaxxxxya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyiṅəmələ̇gəlməsi̇üçüṅonun iştirakçıları̇arasındȧmüqavilə̇olmalıdır. 21.1-ci maddəsinə əsasən, zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanundaxxxxya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. 21.2-ci maddəsinə əsasən, zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyixxxxya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olmasıxxxxya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsiṅadi mülki̇dövriyyə̇şəraitində̇əldə̇edəcəyi̇gəlirləṙ(əldəṅçıxmış̇fayda) başȧdüşülür. 1096.1-ci maddə̇sinə̇ ə̇sasə̇n mü̇lki hü̇quq pozuntusu (delikt) hü̇quqlaxxxxya qanunla mü̇dafiə̇ edilə̇n baş̇qa ş̇ə̇xsə̇ (zə̇rə̇rç̇ə̇kə̇nə̇) birbaş̇a ziyanxxxxya zə̇rə̇r vurulması̇na gə̇tirib ç̇ı̇xaran tə̇qsirli, hü̇quqa zidd (mü̇lki qanunvericiliyin normaları̇nı̇ pozan) ə̇mə̇ldir (hə̇rə̇kə̇txxxxya hə̇rə̇kə̇tsizlikdir). 1096.2-ci maddə̇sinə̇ ə̇sasə̇n delikt tö̇rə̇tmiş̇ ş̇ə̇xs mü̇lki hü̇quq mə̇suliyyə̇ti daş̇ı̇yı̇r. 1097.1. Mü̇lki hü̇quq pozuntusu (delikt) nə̇ticə̇sində̇ fiziki ş̇ə̇xsin ş̇ə̇xsiyyə̇tinə̇xxxxya ə̇mlakı̇na vurulmuş̇ zə̇rə̇rin, habelə̇ hü̇quqi ş̇ə̇xsin ə̇mlakı̇naxxxxiş̇gü̇zar nü̇fuzuna vurulmuş̇ zə̇rə̇rin ə̇və̇zi zə̇rə̇rvuran tə̇rə̇fində̇n tam hə̇cmdə̇ ö̇də̇nilmə̇lidir. Qanunla zə̇rə̇rin ə̇və̇zini ö̇də̇mə̇k və̇zifə̇si zə̇rə̇ri vurmayan ş̇ə̇xsin ö̇hdə̇sinə̇ qoyula bilə̇r. Azə̇rbaycan Respublikası̇ Prezidentinin 2022-ci il ## ### tarixli, **** nö̇mrə̇li Fə̇rmanı̇ ilə̇ tə̇sdiq edilmiş̇ “̇Fiziki ş̇ə̇xs olan istehlakç̇ı̇lar tə̇rə̇fində̇n Azə̇rbaycan Respublikası̇nı̇n ə̇razisində̇ bina tikintisi fə̇aliyyə̇ti ilə̇ mə̇ş̇qul olan ş̇ə̇xslə̇rdə̇n nağ̇dsı̇z qaydada alı̇nmı̇ş̇ yaş̇ayı̇ş̇xxxxqeyri-yaş̇ayı̇ş̇ sahə̇lə̇rinə̇ gö̇rə̇ ö̇də̇nilmiş̇ ə̇lavə̇ də̇yə̇r vergisinin qaytarı̇lması̇ Ş̇ə̇rtlə̇rixxxxqaydası̇" nı̇n: 5.1.2-ci bə̇ndinə̇ ə̇sasə̇n alı̇cı̇ yaş̇ayı̇ş̇xxxxqeyri-yaş̇ayı̇ş̇ sahə̇lə̇rinin tam də̇yə̇rini (Ə̇DVsiz) nağ̇dsı̇z qaydada satı̇ç̇ı̇nı̇n bank hesabı̇na, Ə̇DV mə̇blə̇ğ̇ini isə̇ satı̇cı̇nı̇n Ə̇DV deposit hesabı̇na ö̇də̇mə̇lidir. 24-cü̇ bə̇ndinə̇ ə̇sasə̇n, ö̇də̇nilmiş̇ Ə̇DV-nin 30 faizinin qaytarı̇lması̇ barə̇də̇ mü̇raciə̇tə̇ hə̇m də̇ alı̇nmı̇ş̇ yaş̇ayı̇ş̇xxxxqeyri-yaş̇ayı̇ş̇ sahə̇lə̇rinin tam də̇yə̇rinin (Ə̇DV-siz) nağ̇dsı̇z qaydada satı̇cı̇nı̇n bank hesabı̇na, Ə̇DV mə̇blə̇ğ̇inin isə̇ satı̇cı̇nı̇n Ə̇DV depozit hesabı̇na ö̇də̇nildiyini tə̇sdiq edə̇nxxxxhə̇min Qaydada qeyd edilə̇n mü̇vafiq mə̇lumatları̇n də̇qiq gö̇stə̇rildiyi bank ö̇də̇niş̇ sə̇nə̇di ə̇lavə̇ edilmə̇lidir. Hə̇min bank ö̇də̇niş̇ sə̇nə̇dində̇ gö̇stə̇rilmə̇li olan mə̇lumatlardan biri də̇ elektron qaimə̇-fakturanı̇n tarixi, seriyası̇xxxxnö̇mrə̇sidir. Hə̇min elektron qaimə̇faktura satı̇cı̇ tə̇rə̇fində̇n yaş̇ayı̇ş̇xxxxqeyri-yaş̇ayı̇ş̇ sahə̇lə̇rinin tə̇qdim edilmə̇si zamanı̇ Dö̇vlə̇t Vergi Xidmə̇tinin İ̇nternet Vergi İ̇darə̇si portalı̇nı̇n elektron qaimə̇faktura sistemi vasitə̇silə̇ real vaxt rejimində̇ tə̇rtib edilə̇rə̇k vahid elektron mə̇lumat bazası̇na ö̇tü̇rü̇lü̇rxxxxç̇ap edilə̇rə̇k alı̇cı̇ya tə̇qdim edilir. Satı̇cı̇ tə̇rə̇fində̇n hə̇min elektron qaimə̇fakturanı̇n mü̇ə̇yyə̇n edilmiş̇ qaydada tə̇rtib edilib vahid elektron mə̇lumat bazası̇na ö̇tü̇rü̇lmə̇sinə̇xxxxç̇ap edilib alı̇cı̇ya tə̇qdim edilmə̇sinə̇ imkan verə̇n proqram tə̇minatı̇nı̇n, portalı̇nxxxxvahid mə̇lumat bazası̇nı̇n yaradı̇lması̇nı̇xxxxidarə̇ edilmə̇sini tə̇min etmə̇k və̇zifə̇sini isə̇ sö̇zü̇gedə̇n Qaydaları̇n 2.0.4, 2.0.8, 3.1-ci bə̇ndlə̇rində̇ qeyd edildiyi kimi, operator qismində̇ Dö̇vlə̇t Vergi Xidmə̇ti daş̇ı̇yı̇r. Azə̇rbaycan Respublikası̇ Vergi Mə̇cə̇llə̇sinin: 153.1-ci maddə̇sinə̇ ə̇sasə̇n, ə̇lavə̇ də̇yə̇r vergisi (bundan sonra - Ə̇DV) vergi tutulan dö̇vriyyə̇də̇n hesablanan verginin mə̇blə̇ğ̇i ilə̇ bu Mə̇cə̇llə̇nin mü̇ddə̇aları̇na uyğ̇un olaraq verilə̇n elektron qaimə̇-fakturalaraxxxxya idxalda Ə̇DV-nin ö̇də̇nildiyini gö̇stə̇rə̇n sə̇nə̇dlə̇rə̇ mü̇vafiq surə̇tdə̇ ə̇və̇zlə̇ş̇dirilmə̇li olan verginin mə̇blə̇ğ̇i arası̇ndakı̇ fə̇rqdir. 165.6-ci maddə̇sinə̇ ə̇sasə̇n, (##.##.2020-ci il tarixdə̇n qü̇vvə̇də̇ olan redaksiyada). Fiziki ş̇ə̇xs olan istehlakç̇ı̇lar tə̇rə̇fində̇n Azə̇rbaycan Respublikası̇nı̇n ə̇razisində̇ bina tikintisi fə̇aliyyə̇ti ilə̇ mə̇ş̇ğ̇ul olan ş̇ə̇xslə̇rdə̇n nağ̇dsı̇z qaydada alı̇nmı̇ş̇ yaş̇ayı̇ş̇xxxxqeyri-yaş̇ayı̇ş̇ sahə̇lə̇rinə̇ gö̇rə̇ ö̇də̇nilmiş̇ Ə̇DV-nin qaytarı̇lması̇ ş̇ə̇rtlə̇rinixxxxqaydası̇nı̇ mü̇vafiq icra hakimiyyə̇ti orqanı̇nı̇n mü̇ə̇yyə̇n etdiyi orqan (qurum) tə̇sdiq edir. Bu maddə̇yə̇ uyğ̇un olaraq qaytarı̇lan mə̇blə̇ğ̇ ö̇də̇nilmiş̇ Ə̇DV-nin 30 faizini tə̇ş̇kil edir. Azə̇rbaycan Respublikası̇nı̇n Mü̇lki Prosessual Mə̇cə̇llə̇sinin: 76.1-ci maddə̇sinə̇ ə̇sasə̇n tə̇rə̇flə̇rin tə̇lə̇bxxxxetirazları̇nı̇ ə̇saslandı̇ran halları̇nxxxxiş̇i dü̇zgü̇n hə̇ll etmə̇k ü̇ç̇ü̇n ə̇hə̇miyyə̇ti olan baş̇qa halları̇n mö̇vcud olduğ̇unuxxxxya olmadı̇ğ̇ı̇nı̇ mə̇hkə̇mə̇ mü̇ə̇yyə̇n edə̇rkə̇n bu Mə̇cə̇llə̇də̇xxxxbaş̇qa qanunlarda mü̇ə̇yyə̇n olunmuş̇ qaydada ə̇ldə̇ etdiyi mə̇lumatlar sü̇butlar hesab olunur. 80-ci maddə̇sinə̇ ə̇sasə̇n mə̇hkə̇mə̇ iş̇in gediş̇inə̇ tə̇qdim olunmuş̇ ancaq o sü̇butları̇ qə̇bul edirxxxxnə̇zə̇rə̇ alı̇r ki, onlar iş̇də̇ tə̇rə̇flə̇rin tə̇lə̇blə̇rini mü̇ə̇yyə̇n edə̇n faktlarlaxxxxhallarla ə̇laqə̇dardı̇r. Beləliklə, məhkəmə araşdırılması zamanı müəyyən edilmişdir ki, İldırımova Vəsı̇lə Nəbı̇ qızı ilə “xxxx” Group MTK arasında bağlanmış ##.##.2022-ci il tarixli 0579xxxx**** nömrəli payçı müqavilələrinə əsasən tərəflər ünvan 3 ünvanında tikilməkdə olan "xxxx Park" Yaşayış Kompleksinin 5-ci binasında, 5-ci blok, 9-cu mərtəbə, * №-li, 2 otaqlı mənzilinxxxx-1ci (mənfi bir) mərtəbə qaraj sahəsinin pay tikilib payçıya verilməsixxxxpayçı tərəfindən müqavilə üzrə payların dəyərinin ödəniş cədvəlinə əsasən ödənilməsi barədə razılığa gəlmişlər. İldırımova Vəsı̇lə Nəbı̇ qızı tərəfindən mənzilin dəyəri tam olaraq “xxxx” Group MTK-ya ödənilmişxxxxbununla bağlı MTK tərəfindən ona ##.##.2025-ci il tarixində borcunun olmamasına dair maliyyə arayışı verilmişdir. Lakin iddiaçı tərəfindən mənzilin dəyəri olaraq ödənilmiş̇məbləğiṅƏDV-nin qaytarılması̇mümküṅolmamışdır. Hazırda iddiaçı Cavabdeh MTK iddiaçı ilə rəsmiləşdirilmiş ##.##.2022-ci il tarixli, 0107xxxx**** saylı Payçı Müqavilələri üzrə cavabdehin hesabına köçürdüyü ƏDV daxil 140.302,00 manat məbləğin yekun ƏDV məbləğinin güzəşt hissəsinin, yəni 3371,62 manatın cavabdehdəṅmaddi zərəṙolaraq alınaraq̇ona ödənilməsini̇tələḃedir. Cavabdehin nümayəndəsixxxxvəkili iddiaya etiraz edərək, etiraz ərizəsində qeyd etmişdir ki, mənzilin satışından ƏDV məbləği "Operator" kimi tanınan AR Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən həyata keçirilməlidir. Bu səbəbdən Qayda üzrə tərəflər vətəndaşxxxxAR Dövlət Vergi Xidməti olduğu kimi məhkəmə işi üzrə də AR İnzibati Prosessual Məcəllənin 2-ci maddəsinə əsasən İddiaçı vətəndaş İldırımova Vəsilə Nəbi qızı olduğu təqdirdə cavabdeh AR Dövlət Vergi Xidmətinin Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi olmalıdır. Bu istiqamətdə də İddiaçı eyni zamanda Şəki İnzibati Məhkəməsində AR Dövlət Vergi Xidmətinin Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinə qarşı ƏDV-nin yekun məvləğindən güzəşt məbləği barədə məlumatın aidiyyatı üzrə ötürülməsi öhdəliyinin cavabdeh AR Dövlət Vergi Xidmətinin Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi üzərinə qoyulması barədə iddia qaldırmışdır. Bunan başqa qeyd etmişdir ki, Qayda qəbul olunub, qüvvəyə mindiyi ##.##.2022-ci il tarixindən ##.##.2023-cü il tarixinədək keçən dövrdə alıcı müştərilərin elektron kabineti yaradılmadığı üçün tərəflərindən İddiaçıya e-qaimə göndərilməsi mümkün olmamışdır. Buna baxmayaraq iddiaçı tərəfindən ödənilən ƏDV daxil 140.302,00 (bir yüz qırx min üç yüz iki) manat məbləğin 21.402,00 (iyirmi bir min dörd yüz iki) manat ƏDV məbləği müvafiq qaydada vergi orqanına ümumi hesabatda bəyan edilmişxxxxyaranmış vergi öhdəliyi̇tərəflərindəṅDövləṫVergi Xidmətinə̇ödənilmişdir. İş materiallarında olan səyyar vergi yoxlaması aktından da görünür ki, Azərbaycan Respublikası Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi tərəfindən səyyar vergi yoxlaması keçirilmişxxxxCavabdeh MTK-nın hər hansı bir ƏDV öhdəliyi müəyyən edilməmişdir. Qeyd olunanlara ə̇sasə̇n mə̇hkə̇mə̇ qeyd edir ki, hazı̇rda iddiaç̇ı̇ İ̇ldı̇rı̇mova Və̇sı̇̇̇lə̇ Nə̇bı̇̇̇ qı̇zı̇ onunla bağ̇lanmı̇ş̇ ##.##.2022-ci il tarixli 0579xxxx**** nö̇mrə̇li payç̇ı̇ mü̇qavilə̇lə̇rinə̇ ə̇sasə̇n Cavabdeh MTK-nin bank hesabı̇na kö̇ç̇ü̇rü̇lmü̇ş̇ Ə̇DV mə̇blə̇ğ̇inin, yə̇ni 3371,62 manatı̇n alı̇naraq ona ö̇də̇nilmə̇sini xahiş̇ etsə̇ də̇, hazı̇rki Ə̇DV mə̇blə̇ğ̇i cavabdeh qismində̇ gö̇stə̇rilə̇n Cavabdeh Mənzı̇ Tı̇kı̇nti Kooperatı̇vi tə̇rə̇fində̇n deyil, Azə̇rbaycan Respublikası̇nı̇n İ̇qtisadiyyat Nazirliyi yanı̇nda Dö̇vlə̇t Vergi Xidmə̇ti tə̇rə̇fində̇n geri qaytarı̇lmalı̇dı̇r. Bununla da, mə̇hkə̇mə̇ hesab edir ki, İ̇ldı̇rı̇mova Və̇sı̇̇̇lə̇ Nə̇bı̇̇̇ qı̇zı̇ Ə̇DVnin geri qaytarı̇lması̇ tə̇lə̇bi ü̇zrə̇ cavabdeh qismində̇, Azə̇rbaycan Respublikası̇nı̇n İ̇qtisadiyyat Nazirliyi yanı̇nda Dö̇vlə̇t Vergi Xidmə̇tinə̇ qarş̇ı̇, hə̇mç̇inin Azə̇rbaycan Respublikası̇nı̇n İ̇qtisadiyyat Nazirliyi yanı̇nda Dö̇vlə̇t Vergi Xidmə̇ti tə̇rə̇fində̇n Ə̇DV-nin geri qaytarı̇lması̇ ü̇ç̇ü̇n mə̇lumatları̇n mü̇vafiq quruma (Maliyyə̇ Nazirliyinə̇) ö̇tü̇rü̇lmə̇si və̇zifə̇sinin cavabdeh qurumun ü̇zə̇rinə̇ qoyulması̇ tə̇lə̇bi ilə̇ inzibati mə̇hkə̇mə̇yə̇ mü̇raciə̇t etmə̇k hü̇ququ vardı̇r. AzərbaycaṅRespublikası Mülki̇Prosessual Məcəlləsinin: 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalıxxxxonlardan istifadə̇etməlidir. 77.1-ci maddəsinə görə isə hər bir tərəf öz tələblərininxxxxetirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübuṫetməlidir 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallaraxxxxtərəfləriṅqarşılıqlı̇münasibətinə̇uyğun əsaslandırılmalıdır. 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq̇olunmuş̇sübutlarlȧəsaslandırır. Beləliklə, məhkəmə tədqiq edilmiş sübutlara əsaslanaraqxxxxqanunvericiliyin yuxarıda göstərilən normalarını rəhbər tutaraq hesab edir ki, iddiaçı İldırımova Vəsilə Nəbi qızının cavabdeh Cavabdeh qarşı "maddi ziyanın ödənilməsi" tələbinə dair iddia ərizəsi təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilmədiyindən ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilməlidir. Göstərilənlərə əsasənxxxxAzərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216- 220, 227, 358, 360xxxx362-ci maddələrini̇rəhbəṙtutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddiaçı İldırımova Vəsilə Nəbi qızının cavabdeh Cavabdeh qarşı "maddi ziyanın ödənilməsi"̇tələbinə̇dair iddia ərizəsi̇təmiṅedilməsin. Ödənilmiş̇dövləṫrüsumu̇iddiaçıyȧaid edilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Bakı Apellyasiya MəhkəməsiniṅMülki̇Kollegiyasınȧapellyasiya şikayəti̇verilə̇bilər. Hakim: Ayşən Sultanova-Məmmədova