Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(001)-1026/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(001)-1026/2023 14.03.2023 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abbasova Günel Məhərrəm qızının sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi Quliyev Mikayıl Əbdüləli oğlunun katibliyi, İddiaçının nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı ASC-nin (ləğv prosesindədir) Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ASC (ləğv prosesindədir) Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən 9531,71 manat əsas, 6359,90 manat faiz borcu, 4519,38 manat cərimə borcu, kredit müqaviləsi bitdikdən sonra hesablanmış 1312,08 manat olmaqla, cəmi 21723,07 manat borc və 155,17 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmiş və tələb onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC (ləğv prosesindədir) ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2015-ci il tarixdə bağlanmış kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə 24 ay müddətinə 7500 manat, xx.xx.2015-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən 8000 manat kredit verilmişdir. xx.xx.2017-ci il tarixli Əlavə sazişə əsasən xx.xx.2015-ci il tarixli 70023058 nömrəli və xx.xx.2015-ci il tarixli 70026747 nömrəli müqaviləyə əlavə sazişə əsasən müqavilələr üzrə bank qarşısındakı öhdəliklərin qalıq məbləğləri birləşdirilərək restruktruzasiya edilmiş, kreditin qalığı 11048,10 manat, kreditin müddəti xx.xx.2020-ci il tarixədək müəyyən edilmişdir. Lakin cavabdeh bank qarşısındakı öhdəliklərini vaxtında yerinə yetirmədiyi üçün kreditin məcburi qaydada tutularaq İddiaçı ASC-yə (ləğv prosesindədir) ödənilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi A.Mahmudova iddia tələbini müdafiə edərək, tələbin tam təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq, cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185-ci maddəsinə əsasən cavabdehin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə işdə iştirak edən şəxsin izahatını dinləyib, iş materiallarını nəzərdən keçirərək, toplanmış və məhkəmədə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: - xx.xx.2015-ci il tarixli 70023058 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən, İddiaçı ASC tərəfindən bağlanmış müqaviləyə əsasən Cavabdeh 24 ay müddətinə, illik 14 faiz olmaqla, 7500 manat məbləğində kredit verilmiş, sonuncu götürdüyü krediti xx.xx.2015-ci il tarixdən, xx.xx.2017-ci il tarixədək hər ay 360.14 manat ödəniş etməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. - xx.xx.2015-ci il tarixli 70026747 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən, İddiaçı ASC tərəfindən bağlanmış müqaviləyə əsasən Cavabdeh 24 ay müddətinə, illik 14 faiz olmaqla, 8000 manat məbləğində kredit verilmiş, sonuncu götürdüyü krediti xx.xx.2015-ci il tarixdən, xx.xx.2017-ci il tarixədək hər ay 384.15 manat ödəniş etməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. - 70023058 saylı, xx.xx.2015-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 1№-li xx.xx.2016-cı il tarixli əlavə Sazişə və ödəniş cədvəlinə əsasən, Cavabdeh mövcud kredit müqaviləsinin müddəti 33 ay müddətinə uzadılmış (kredit məbləği 5018.50 manat), sonuncu götürdüyü krediti xx.xx.2016-cı il tarixdən xx.xx.2018-ci il tarixədək hər ay 184.10 manat ödəniş etməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. - 70026747 saylı, xx.xx.2015-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 1№-li xx.xx.2016-cı il tarixli əlavə Sazişə və ödəniş cədvəlinə əsasən, Cavabdeh mövcud kredit müqaviləsinin müddəti 40 ay müddətinə uzadılmış (kredit məbləği 6643.71 manat), sonuncu götürdüyü krediti xx.xx.2016-cı il tarixdən xx.xx.2019-cu il tarixədək hər ay 208.80 manat ödəniş etməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. - 70023058 saylı, xx.xx.2015-ci il tarixli və 70026747 saylı, xx.xx.2015-ci il tarixli kredit müqavilələri üzrə 1№ xx.xx.2017-ci il tarixli əlavə sazişə və ödəniş cədvəlinə əsasən, müqavilələr üzrə borclunun bank qarşısında olan öhdəliklərinin qalıq məbləğləri birləşdirilərək restruktruzasiya edilərək, Cavabdeh illik 15 faiz olmaqla, 36 ay müddətinə 11048.10 manat kredit hesablanmış, sonuncu götürdüyü krediti xx.xx.2017-ci il tarixdən xx.xx.2020-ci il tarixədək hər ay 382.99 manat ödəniş etməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. - xx.xx.2022-ci il tarixli maliyyə arayışına əsasən, Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixinə banka 9531.71 manat əsas, 6359,90 manat faiz borcu, 4519,38 manat cərimə borcu, kredit müqaviləsi bitdikdən sonra hesablanmış 1312,08 manat olmaqla, cəmi 21723,07 manat borcu vardır. - problemli kreditlərin kompensasiyasına dair çıxarışa əsasən Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanına əsasən Cavabdeh İddiaçı ASC-yə (ləğv prosesindədir) 9531,71 manat məbləğində əsas kredit borcu qalmışdır. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, kredit və hesablanmış faizlər hər ay ödəniş cədvəlinə müvafiq olaraq ödənilməli olduğu halda Cavabdeh vaxtında ödəniş etməmiş, bununla da kredit müqaviləsində nəzərdə tutulmuş öhdəliklərini lazımı qaydada və vaxtında yerinə yetirməmiş, icranı gecikdirmişdir və nəticədə iddiaçı qarşısında icra edilməmiş pul öhdəliyi yaranmışdır. Mülki Məcəllənin 6.2-ci maddəsinə əsasən, fiziki və hüquqi şəxslər mülki hüquqları öz mənafelərini gerçəkləşdirmək üçün iradələrinə uyğun olaraq əldə edir və həyata keçirirlər. Onlar müqavilə əsasında öz hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirməkdə və qanunvericiliyə zidd olmayan hər hansı müqavilə şərtləri qoymaqda sərbəstdirlər. Məhkəmə Mülki Məcəllənin 385.1, 386.1, 442, 448.1, 448.2.1, 449.1, 739.1, 739.2ci maddələrinə əsaslanaraq hesab edir ki, iddiaçının iddia tələbi əsaslıdır. Borclu icranı gecikdirməklə üzərinə götürdüyü öhdəliyi vaxtında və lazımınca icra etmədiyi üçün iddiaçı qarşısında mülki məsuliyyət daşıyır. Qeyd edilənlərə əsasən iddia tələbini cavabdehə münasibətdə araşdıran məhkəmə tələbi əsaslı hesab edir. Odur ki, iddiaçı əsas borcun ödənilməsini tələb etməkdə haqlıdır. Buna görə də, iddia tələbi həmin hissədə təmin edilməlidir. Beləliklə, cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə üzərinə götürmüş olduğu öhdəliyi vaxtında və lazımınca icra etmədiyindən kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh 9531,71 manat əsas borc tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Məhkəmə iddia tələbinin faiz, cərimə və digər xərclər hissəsinə münasibətdə hesab edir ki, iddiaçı öz tələblərinin əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etmədiyinə görə iddia tələbi bu hissədə əsassızdır. Ona görə də iddia tələbi faiz, cərimə və digər xərclər hissəsində təmin edilməməlidir. Belə ki, iş materiallarından müəyyən edilir ki, tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsi həm bağlanma tarixi, həm tələb olunan əsas məbləğə və həm də digər əsaslara görə “Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında Azərbaycan Prezidentinin Fərmanının” təsiri altına düşür. Həmin Fərmanın təsir dairəsinə düşən kredit müqavilələri üzrə artıq ödənilmiş vəsaitlərin qaytarılması, hesablanmış faiz və dəbbə pulunun silinməsi, vəsaitin restrukturizasiya olunması, yeni güzəştli şərtlərlə kredit müqavilələrinin bağlanmasının təklif edilməsi və digər güzəştlər edilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Həmin güzəştlərin bankların vəsaiti deyil, dövlətin dəstəyi ilə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Dövlətin analoji kredit müqavilələri üzrə banklara maliyyə dəstəyi göstərilməsi barədə təklifindən iddiaçı bankın imtina etməsinə dair məlumat yoxdur. Nə qədər ki, iddiaçı bank Fərmanda qeyd olunan məsələlərlə bağlı dövlətin maliyyə dəstəyini qəbul etməyə razılıq vermiş, onda, fərmanda tövsiyə xarakteri daşıyan müddəaların icrası banklar üçün məcburidir. Odur ki, “Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı” Azərbaycan Respublikasında əhalinin rifahını yüksəltmək, sosial müdafiəsini və layiqli həyat səviyyəsini təmin etmək məqsədi daşıdığından iddia tələbi faiz, cərimə və digər xərclər hissəsində təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 218.3-ci maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Məhkəmə hesab edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən iş üzrə ödənilmiş 155,17 manat dövlət rüsumu Cavabdeh tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220, 222, 233, 238-253-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh 9531,71 manat (doqquz min beş yüz otuz bir manat yetmiş bir qəpik) əsas borc və 155,17 (bir yüz əlli beş manat on yeddi qəpik) manat dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı ASC-yə (ləğv prosesindədir) ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində, “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən elektron qaydada Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Günel Abbasova