Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(001)-5797/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(001)-5797/2023 06.10.2023 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən, Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Hətəmzadə Fərid Eldar oğlu, İddiaçı “X1 Azərbaycan” QSC-nin Cavabdeh qarşı “maddi zərərin ödənilməsi” tələbi barədə kiçik iddia üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı “X1 Azərbaycan” QSC Cavabdeh qarşı “maddi zərərin ödənilməsi” tələbinə dair kiçik iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 383,37 manat məbləğində maddi zərərin və 30 manat dövlət rüsumunun onun xeyrinə tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə “X1 Azərbaycan” QSC arasında xx.xx.2012-ci il tarixli “Bank hesabı, debet kartı, kredit kartı və zaminlik” haqqında qarışıq müqavilə bağlanmışdır. Qeyd olunmuş müqavilələr üzrə cavabdeh öhdəliklərini yerinə yetirməmiş, iddiaçıya olan borcunu ödəməkdən imtina etmişdir. Bu səbəbdə də borcun tutulması tələbi ilə məhkəməyə müraciət edilmiş, xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(001)- 348/2020 saylı məhkəmə qətnaməsi çıxmışdır. Cavabdehin apellyasiya şikayəti Bakı Apellyasiya Məhkəməsi tərəfindən təmin olunmamışdır. Nəticədə iddiaçı ”Azcollect” MMC ilə bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli "Hüquqi xidmət haqqında" müqaviləsinə əsasən borcun məhkəmə qaydasında tələb edilməsini ”Azcollect” MMC-yə sifariş etmişdir. ”Azcollect” MMC öz növbəsində cavabdeh barəsində qeydiyyat ünvanına uyğun olaraq aiddiyyəti məhkəmə orqanına müraciət edərək borcun tam həcmdə geri ödətdirilməsini təmin etmişdir. Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixində ödənilən 315,88 manat, xx.xx.2022-ci il tarixdə ödənilən 201,25 manat, xx.xx.2022-ci tarixində ödənilən 315,88 manat, xx.xx.2022-ci il tarixində ödənilən 315,88 manat, xx.xx.2022-ci il tarixində ödənilən 386,32 manat, xx.xx.2023-cü il tarixində ödənilən 315,87 manat, xx.xx.2023-cü il tarixində ödənilən 315,87 manat və xx.xx.2023-cü tarixində ödənilən 388,84 manat məbləğindəki vəsait "xxxx" MMC-nin vasitəilə təmin edilmiş və buna görə də “X1 Azərbaycan” QSC tərəfindən "xxxx" MMC-yə 383,37 manat məbləğində xidmət haqqı ödəmişdir. Qeyd edilən xx.xx.2021-ci il tarixli "Hüquqi xidmət haqqında" müqaviləsinin 5.1.1-ci bəndinə əsasən yerinə yetirmiş olduğu xidmətlərə görə ”Azcollect” MMC-yə cavabdeh(lər) tərəfindən "xxxx" QSC-yə ödənilmiş hər məbləğin 15% həcmində yəni ümumilikdə 383,37 manat məbləğində xidmət haqqı ödəmişdir. Cavabdehlə bağlanmış kredit kart müqaviləsinin 4.19-cu maddəsinə əsasən çəkilmiş bütün xərcləri ödəməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. Göstərilənlərə əsasən iddianın təmin edilməsi xahiş edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən, xx.xx.2023cü il tarixində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərmiş, bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilmişdir. Cavabdeh tərəfindən iddiaya etiraz məhkəməyə göndərilməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. İddiaçının təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxaraq belə nəticəyə gəlirəm ki, iddia tələbi aşağıdakı əsaslara görə təmin edilməməlidir: Belə ki, iş materiallarında olan: “X1 Azərbaycan” QSC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2012-ci il tarixdə bağlanmış “Bank hesabı, debet kartı, kredit kartı və zaminlik” haqqında qarışıq müqaviləsinə əsasən Cavabdeh kredit verilməsi üçün kredit xətti açılmışdır. Həmin Müqavilənin 4.20-ci bəndinə əsasən, bu müqavilədən yaranan (irəli gələn) borcların “Kart/əlavə kart sahibi” tərərfindən vaxtında və lazımi qaydada geri qaytarılmamasına görə “Bank” “Kart/əlavə kart sahibi”nə qarşı iddia qaldırmaq və ya icra tətbiqinin həyata keçirmək məcburiyyətində qalarsa , “Kart/əlavə kart sahibi” bununla bağlı “Bank”ın çəkəcək hər cür xərclərinin (vəkil/hüquqi xidmət ilə bağlı xərclər daxil olmaqla) “Bank” a ödənilməsini qəbul, bəyan və təsdiq edir. "xxxx" MMC ilə “X1 Azərbaycan” QSC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli “Hüquqi xidmət haqqında” müqavilədən görünür ki, bu müqavilə İstehlak kreditləri, Kredit Kartları və/ və ya Kredit kartları ilə bağlı qarışıq müqavilələrə əsasən istifadə edilən kreditlərdən Bank qarşısında yaranan borcların alınması üçün göstəriləcəyi hüquq xidmətləri və bunların əvəzində ödəniləcək ödənişlərlə və xərclərlə əlaqədar məsələləri tənzimləyir. Binəqədi Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 2(001)-348/2020 saylı qətnaməsindən görünür ki, Cavabdeh cəmi 2528,79 manat pulun “X1 Azərbacan” QSC-yə ödənilməsi qət edilmiş, qətnamə Bakı Apellyasiya Məhkəməsi tərəfindən dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. "xxxx" MMC və “X1 Azərbaycan” QSC arasında tərtib edilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli təhvil aktından görünür ki, borclu müştərilərin QSC-yə geri ödənişləri 2022-ci ilin oktyabr ayında Worldcart işləri üzrə 13057,68 manat, istehlak krediti işləri üzrə 13243,98 manat məbləğində geri ödənişlər olmuşdur. Xidmət haqqı, müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq geri ödənişlərin 15 % hissəsindən ibarətdir və rəqəm olaraq ümumilikdə 3945,25 manat təşkil edir. İyul 2022-ci il hesabatında Ayten Bayramova (CİF:50919) adlı müştərinin world kart ödənişi 5,63 manat artıq ödəniş oktyabr 2022-ci il xidmət haqqından çıxılaraq Banka qaytarılır. Ümumilikdə 3939,62 manat məbləğin "xxxx" MMC-nin hesabına köçürülməsi üçün hesab faktura hazırlanmışdır və “X1 Azərbaycan” QSC-nin Hüquq Departamentinin əməkdaşlarına təhvil verilmişdir. "xxxx" MMC və “X1 Azərbaycan” QSC arasında tərtib edilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli təhvil aktından görünür ki, borclu müştərilərin QSC-yə geri ödənişləri 2022-ci ilin noyabr ayında Worldcart işləri üzrə 14749,07 manat, istehlak krediti işləri üzrə 12724,31 manat və 126,07 ABŞ dolları məbləğində geri ödənişlər olmuşdur. Xidmət haqqı, müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq geri ödənişlərin 15 % hissəsindən ibarətdir və rəqəm olaraq ümumilikdə 4153,15 manat təşkil edir. Ümumilikdə 4153,15 manat məbləğin "xxxx" MMC-nin hesabına köçürülməsi üçün hesab faktura hazırlanmışdır və “X1 Azərbaycan” QSC-nin Hüquq Departamentinin əməkdaşlarına təhvil verilmişdir. "xxxx" MMC və “X1 Azərbaycan” QSC arasında tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli təhvil aktından görünür ki, borclu müştərilərin QSC-yə geri ödənişləri 2022-ci ilin dekabr ayında Worldcart işləri üzrə 15045,95 manat, istehlak krediti işləri üzrə 15478,78 manat və 79,01 ABŞ dolları məbləğində geri ödənişlər olmuşdur. Xidmət haqqı, müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq geri ödənişlərin 15 % hissəsindən ibarətdir və rəqəm olaraq ümumilikdə 4598,87 manat təşkil edir. Ümumilikdə 4598,87 manat məbləğin "xxxx" MMC-nin hesabına köçürülməsi üçün hesab faktura hazırlanmışdır və “X1 Azərbaycan” QSC-nin Hüquq Departamentinin əməkdaşlarına təhvil verilmişdir. "xxxx" MMC və “X1 Azərbaycan” QSC arasında tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli təhvil aktından görünür ki, borclu müştərilərin QSC-yə geri ödənişləri 2023-cü ilin mart ayında Worldcart işləri üzrə 12864,65 manat, istehlak krediti işləri üzrə 10612,58 manat və 25,74 ABŞ dolları məbləğində geri ödənişlər olmuşdur. Xidmət haqqı, müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq geri ödənişlərin 15 % hissəsindən ibarətdir və rəqəm olaraq ümumilikdə 3528,15 manat təşkil edir. Ümumilikdə 3528,15 manat məbləğin "xxxx"MMC-nin hesabına köçürülməsi üçün hesab faktura hazırlanmışdır və “X1 Azərbaycan” QSC-nin Hüquq Departamentinin əməkdaşlarına təhvil verilmişdir. "xxxx" MMC və “X1 Azərbaycan” QSC arasında tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli təhvil aktından görünür ki, borclu müştərilərin QSC-yə geri ödənişləri 2023-cü ilin aprel ayında Worldcart işləri üzrə 12307,49 manat, istehlak krediti işləri üzrə 12527,56 manat və 3553,56 ABŞ dolları məbləğində geri ödənişlər olmuşdur. Xidmət haqqı, müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq geri ödənişlərin 15 % hissəsindən ibarətdir və rəqəm olaraq ümumilikdə 4631,41 manat təşkil edir. Ümumilikdə 4631,41 manat məbləğin "xxxx" MMCnin hesabına köçürülməsi üçün hesab faktura hazırlanmışdır və “X1 Azərbaycan” QSC-nin Hüquq Departamentinin əməkdaşlarına təhvil verilmişdir. “X1 Azərbaycan” QSC tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, “X1 Azərbaycan” QSC ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli Hüquqi xidmət haqqında müqavilənin şərtlərinə uyğun olaraq Cavabdeh tərəfindən xx.xx.2012-ci il tarixli kart krediti müqaviləsi əsasında ödənilən son tarix xx.xx.2020-ci ildə təmin edilmiş, 2555,79 manat məbləğində pul vəsaitinə görə “X1 Azərbaycan” QSC tərəfindən "xxxx" MMC-yə 383,37 manat məbləğində xidmət haqqı ödənilmişdir. “X1 Azərbaycan” QSC tərəfindən Cavabdeh ünvanlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli pretenziya bildirişinin surətindən görünür ki, ondan "xxxx" MMC-yə köçürülmüş 383,37 manat məbləğində xidmət haqqının 5 iş günü müddətində ödənilməsi xahiş edilmişdir. Qeyd olunan bildirişin göndərilməsini təsdiq edən poçt qəbzindən görünür ki, bildiriş Cavabdeh çatdırılmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixli qəbzə əsasən iddiaçı tərəfindən iddianın məhkəmədə qaldırılması üçün 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Beləliklə, tədqiq olunmuş sübutlarla müəyyən edildi ki, cavabdeh tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2012-ci il tarixli “Bank hesabı, debet kartı, kredit kartı və zaminlik haqqında qarışıq müqaviləsi” üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməmiş, bununla bağlı iddiaçı bank iddia ilə məhkəməyə müraciət etmiş, Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə iddiası təmin edilmişdir. Daha sonra iddiaçı bank "xxxx" MMC ilə bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli “Hüquqi xidmət haqqında” müqaviləyə əsasən məhkəmə qərarı üzrə borcun tələb edilməsini sonuncuya sifariş etmiş və bunun üçün bank tərəfindən 383,37 manat xidmət haqqı ödənilmişdir. Hazırda iddiaçı həmin məbləği cavabdehdən tutulmasını tələb edir. “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun: 2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında məhkəmə və digər orqanların qərarlarının məcburi icrası icra məmurları tərəfindən həyata keçirilir. İcra məmurlarının səlahiyyətləri Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilir; 3.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun tələbləri Azərbaycan Respublikasının ərazisində bütün orqanlar, hüquqi şəxslər, onların vəzifəli şəxsləri və fiziki şəxslər üçün məcburidir; 8.1-ci maddəsinə əsasən, icra sənədinin icraya yönəldilməsi bilavasitə müvafiq qərarı çıxarmış məhkəmənin və ya digər orqanın vəzifəsidir; 26-cı maddəsinə əsasən, icra sənədlərinin vaxtında və düzgün icra edilməsinə nəzarət icra qurumunun rəhbəri və məhkəmə tərəfindən öz səlahiyyətləri daxilində həyata keçirilir; 78.1-ci maddəsinə əsasən, icra sənədi könüllü icra üçün müəyyən olunmuş vaxtda borclu tərəfindən üzrsüz səbəbdən icra edilmədikdə, icra məmuru borcludan tutulmalı pul məbləğinin 7 faizi həcmində icra ödənişinin alınması barədə qərar qəbul edir. Qanunvericiliyin istinad edilən tələblərindən göründüyü kimi, məhkəmə qətnaməsi icrası məcburi olan akt olmaqla onu çıxarmış məhkəmə tərəfindən icraya yönəldilir və hər hansı bir orqana müraciət edilib-edilməməsindən asılı olmayaraq icra məmuru tərəfindən həyata keçirilir. Qeyd edirəm ki, məhkəmə qətnaməsi ilə iddiaçının borcun ödənilməsi barədə iddiası təmin edilmiş, həmin qətnamə qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq məhkəmə tərəfindən icraya yönəldilmiş və məcburi icrası icra məmuru tərəfindən həyata keçirilmişdir. Qanunvericilikdə məhkəmə aktının məcburi icrasının icra məmurundan qeyri hər hansı şəxs tərəfindən həyata keçirilməsi nəzərdə tutulmamışdır. Bu mənada hər hansı hüquqi şəxs və ya konkret olaraq "xxxx" MMC tərəfindən hər hansı məcburi icra hərəkətlərinin (“İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 43-cü maddəsinin tələblərinə əsasən borclunun əmlakı üzərinə həbs qoymaq və onu satmaq yolu ilə tələbin əmlaka yönəldilməsi, tələbin borclunun əmək haqqına, pensiyasına, təqaüdünə və sair gəlirlərinə yönəldilməsi, tələbin borclunun üçüncü şəxslərdə olan pul vəsaitlərinə və digər əmlakına yönəldilməsi, icra sənədində göstərilmiş müəyyən əşyaların borcludan götürülüb tələbkara verilməsi və s.) həyata keçirilməsi də qeyri-mümkündür. Həmçinin nəzərə alınmalıdır ki, icra məmuru tərəfindən həyata keçirilən icra hərəkətləri ilə bağlı qanunvericilikdə tələbkardan hər hansı ödənişin alınması da nəzərdə tutulmamışdır. Əksinə, həmin ödəniş borclu tərəfindən həyata keçirilir. Göstərilənlərə əsasən hesab edirəm ki, hazırki iddia tələbi əsassız olduğundan təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə itirak edən şəxslərə aid edilir. Qeyd olunanlara əsasən və işdə olan sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək belə bir nəticəyə gəlirəm ki, iddiaçı “X1 Azərbaycan” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “maddi zərərin ödənilməsi” tələbinə dair iddiası təmin edilməməli, ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçının özünə aid edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220 və 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİM: İddiaçı “X1 Azərbaycan” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “maddi zərərin ödənilməsi” tələbinə dair iddiası təmin edilməsin. İddianın verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Fərid Hətəmzadə