Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № e-2(001)-6985/2025 20.10.2025 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Rzayev Anar Nurəddin oğlu, İddiaçı Cavabdeh qarşı “inzibati xəta nəticəsində vurulmuş zərərin ödənilməsi” tələbi barədə iddia ərizəsinə və ona əlavə edilmiş sənədlərə baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ:
1. İddiaçı Cavabdeh qarşı “inzibati xəta nəticəsində vurulmuş zərərin ödənilməsi” tələbi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir.
2. İddia ərizəsində iddiaçı Cavabdeh Kia Forte markalı **-FQ-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsini idarə edərkən vurduğu 1220 (min iki yüz iyirmi) manat, vəkilə ödədiyi 325 (üç yüz iyirmi beş) manat, əldən çıxmış fayda olaraq 2000 (iki min beş yüz) manat məbləğində zərərin və 56 (əlli altı) manat dövlət rüsumunun, yəni cəmi 3601 (üç min altı yüz bir) manat məbləğində pulun tutularaq ona ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
3. Məhkəmə iddia ərizəsini nəzərdən keçirərək hesab edir ki, iddia ərizəsi geri qaytarılmalıdır.
4. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi (AR MPM): - Maddə 35.1. Qanunla başqa hal nəzərdə tutulmamışdırsa, iddia cavabdehin rəsmi qeydə alındığı yerin məhkəməsinə verilir. - Maddə 40.1. Ərazi aidiyyəti qaydalarının pozulmasına yol verilmir. - Maddə 114.1. Ödənilmiş dövlət rüsumu aşağıdakı hallarda qaytarılır: 114.1.3. bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş əsaslarla ərizə geri qaytarılarsa. - Maddə 114.2. Bu Məcəllənin 114.1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda dövlət rüsumunun artıq ödənilmiş hissəsi geri qaytarılır. Dövlət rüsumu Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə nəzərdə tutulmuş digər hallarda da geri qaytarılır. Məhkəmə dövlət rüsumunun qaytarılması məsələsi barədə qərardad çıxarır, qərardadda dövlət rüsumunun tam və ya qismən qaytarılmasının əsasları göstərilir. - Maddə 152.1. Hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır: 152.1.3. əgər iş ərazi və ya məhkəmə aidiyyəti üzrə həmin məhkəmədə baxılmalı deyildirsə. - Maddə 152.2. İddia ərizəsinin qaytarılması haqqında hakim qərardad çıxarır. - Maddə 152.3. İddia ərizəsinin qaytarılması haqqında qərardaddan şikayət verilə bilər. Qərardad ləğv edildikdə, iddia ərizəsi məhkəməyə müraciət edildiyi gündən verilmiş hesab edilir. - Maddə 152.4. İddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur.
5. Məhkəmə qeyd edir ki, qanunla başqa hallar nəzərdə tutulmadığı hallarda iddia cavabdehin rəsmi qeydə alındığı yerin məhkəməsinə verilir. Mülki prosessual qanunvericilik müqavilə vasitəsilə tərəflərin ərazi aidiyyətini müəyyən etməyi tənzimləyərək qeyd edir ki, tərəflər yazılı saziş bağlamaqla işin ərazi aidiyyətini dəyişdirə bilərlər. Bu zaman saziş yazılı şəkildə bağlanmalıdır. Hazırda iddiaçı vurulmuş maddi zərərin ödənilməsi tələbinə dair cavabdehə qarşı iddia qaldırmış və bu zaman cavabdehin Binəqədi rayonunda qeydiyyatda olduğunu göstərmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, indiki halda iddia o zaman icraata götürülə bilərdi ki, cavabdeh həqiqətən də Binəqədi rayonu ərazisində qeydiyyatda olsun. Lakin, məhkəmə qeyd edir ki, elektron məhkəmə informasiya sistemindən əldə edilmiş məlumatlara əsasən iddiaçının Binəqədi rayonunda qeydiyyatda olduğunu göstərdiyi cavabdehin Ağdam rayonunda qeydiyyatda olduğu müəyyən edilmişdir. Beləliklə də iddiaçı tərəfindən cavabdehin Binəqədi rayonunda qeydiyyatda olmasını və ya tərəflər arasında yazılı şəkildə rəsmiləşdirilmiş sazişlə mübahisə üzrə işə baxacaq məhkəmənin Binəqədi Rayon Məhkəməsi olaraq razılaşdırıldığını təsdiq edən hər hansı sübut ərizəyə əlavə edilməmişdir.
6. Bu qərardadın 4-cü bəndində istinad edilmiş qanunvericilik normalarının tələblərindən müəyyən edildiyi kimi iddia ərizəsi məhkəməyə verilərkən mülki prosessual qanunvericiliyin tələblərinə əməl edilməlidir. Belə ki, iddia ərizəsi Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinə verildiyi halda elektron məhkəmə informasiya sistemindən əldə edilmiş məlumata əsasən müəyyən edilir ki, tələbin yönəldiyi cavabdeh Binəqədi rayonunda qeydiyyatda deyildir. Beləliklə də iddiaçı iddia ilə məhkəməyə müraciət edərkən ərazi aidiyyətinə dair tələbləri pozmuşdur. Məhkəmə eləcə də vurğulayır ki, mülki prosessual qanunvericiliyə əsasən ərazi aidiyyəti qaydalarının pozulmasına yol verilmir. Məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, hazırki situasiya iddiaçının seçməsinə görə aidiyyətlə bağlı qanunvericilik normasının tələblərinə də cavab vermir. Bu da onu deməyə əsas verir ki, iddiaçı tərəfindən qanunvericiliyin bu tələbinə də əməl edilməmişdir. Bütün bunları isə mülki prosessual qanunvericilik iddia ərizəsinin geri qaytarılma əsası kimi müəyyən etmişdir.
7. Göründüyü kimi, iddiaçı hazırkı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərkən mülki prosessual qanunvericiliyin yuxarıda qeyd edilmiş şərtinə - ərazi aidiyyətinə əməl edilməsi tələbinə əməl etməmişdir. Bu səbəbdən də ərizə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin tələblərinə uyğun olaraq geri qaytarılmalıdır.
8. Mülki prosessual qanunvericilik ərizənin geri qaytarılması haqqında qərardad qəbul edilərkən həmin tələb üzrə ödənilmiş dövlət rüsumunun qaytarılması məsələsinin də həll edilə bilməsinə dair məhkəməyə dispozitiv səlahiyyət vermişdir. Məhkəmə bu səlahiyyətindən istifadə edərək hesab edir ki, iddia ərizəsi geri qaytarıldığından iddiaçı tərəfindən iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş 56 manat məbləğində dövlət rüsumu da iddiaçıya qaytarılmalıdır.
9. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 152.1.3, 263-264 və 267-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
QƏRARA ALDİ:
1. İddiaçı Cavabdeh qarşı “inzibati xəta nəticəsində vurulmuş zərərin ödənilməsi” tələbi barədə iddia ərizəsi geri qaytarılsın.
2. İddiaçıya izah olunsun ki, iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur.
3. İddiaçı tərəfindən xx.xx.2025-ci il tarixində Bakı şəhər Binəqədi Rayon Məhkəməsinə ödənilmiş 56 manat məbləğində dövlət rüsumu İddiaçı geri qaytarılsın.
4. Qərardaddan rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətində Bakı şəhəri Binəqədi rayon Məhkəməsinə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan kabinetdən elektron qaydada) şikayət verilə bilər. Sədrlik edən: Anar Rzayev