Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(002)-1254/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(002)-1254/2025 22.04.2025 BAKI ŞƏHƏRİ QARADAĞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əsədov Kamran Bağır oğlunun sədrliyi, İmanov Tural Arif oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı «kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcun tutulması» tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı «kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcun tutulması» tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2023-cü il tarixli 900804- 528927/2 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2.972,06 manat əsas borc, 500,25 manat faiz olmaqla, 3.472,31 manat; xx.xx.2023-cü il tarixli 900804-528927/3 saylı kredit müqaviləsi üzrə 12.113,35 manat əsas borc, 1.354,55 manat faiz olmaqla, 13.467,9 manat; xx.xx.2024-cü il tarixli 900797-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 5.247,47 manat əsas borc, 169,22 manat faiz olmaqla, 5.443,69 manat olmaqla, üç müqavilə üzrə cəmi 22.383,9 manat pul vəsaitinin və ödənilmiş 157,15 manat dövlət rüsumunun Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə borcalan Cavabdeh arasında bağlanmış 02 may 2023-cü il tarixli 900804-528927/2 saylı kredit müqaviləsinə əsasən borcluya 36 ay müddətinə illik 13,9 % dərəcəsi ilə 5.000 manat, 28 iyul 2023-cü il tarixli 900804-528927/3 saylı istehlak krediti müqaviləsinə əsasən 48 ay müddətinə illik 15,5 % dərəcəsi ilə 15.000 manat və 25 dekabr 2024-cü il tarixli 900797-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsinə əsasən 24 ay müddətinə illik 24 % dərəcəsi ilə 5.274,47 manat məbləğində kredit verilmişdir. Borcalan əsas öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və götürdüyü kreditlərin təsdiq olunmuş hissə-hissə ödəmə qrafikini pozmuşdur. Cavabdehə dəfələrlə şifahi və yazılı xəbərdarlıq olunsa da, o, banka olan borcunu ödəməmişdir. İddiaçı ASCnin «Vaxtı keçmiş kreditlərin idarə olunması haqqında» bank daxili Qaydaların 4.2-ci bəndinə əsasən cavabdeh tərəfindən istehlak kredit müqavilələri ilə bərabər ona açılmış kredit xətti müqaviləsinin 2.9-2.12-ci bəndlərinin tələblərinin pozulması səbəbindən hər üç müqavilə üzrə tələblər, bir iddia tələbində birləşdirilib məhkəmə müstəvisinə çıxarılmalıdır. 14 fevral 2025-ci il tarixinə cavabdehin xx.xx.2023-cü il tarixli 900804-528927/2 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2.972,06 manat əsas borc, 500,25 manat faiz olmaqla, 3.472,31 manat; xx.xx.2023-cü il tarixli 900804-528927/3 saylı kredit müqaviləsi üzrə 12.113,35 manat əsas borc, 1.354,55 manat faiz olmaqla, 13.467,9 manat; xx.xx.2024-cü il tarixli 900797- PC********** saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 5.247,47 manat əsas borc, 169,22 manat faiz olmaqla, 5.443,69 manat borcu yaranmışdır. Kredit müqaviləsinin şərtlərinə əsasən borcalan müqavilə ilə müəyyən olunmuş şərtlərlə və qaydada kreditin qaytarılmasını, kredit və dəbbə pulu üzrə hesablanmış faizlərin, habelə bankın xidmət tarifləri və şərtlərindən irəli gələn xidmət haqlarının banka ödənilməsini öhdəsinə götürür. Eyni zamanda, həmin müqaviləyə əsasən ödəniş cədvəlində müəyyən edilən hissə-hissə ödəniş (icra) müddətlərində, habelə kredit müddətində öhdəliklər vaxtında tamamən icra edilmədikdə gecikdirilmiş kredit yaranır. Belə ki, borcalan krediti vaxtında ödəməmiş və nəticədə gecikdirilmiş kredit yaranmışdır. İddiaçı hesab edir ki, kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər yerinə yetirilmədiyinə görə yaranmış borc cavabdehdən tutulmalıdır. İddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək, mülki işə onun iştirakı olmadan baxılaraq, iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə qeyd edilən ərizəni nəzərə alaraq mülki işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan mahiyyəti üzrə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla müəyyən olunmuş qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, Cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmiş və məhkəmə iclasının təxirə salınmasını xahiş etməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən mülki işə Cavabdeh iştirakı olmadan mahiyyəti üzrə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, iş materiallarında olan sənədləri araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə olunmuş müqavilələrdən görünür ki, 02 may 2023-cü il tarixli 900804-528927/2 saylı kredit müqaviləsinə əsasən İddiaçı ASC tərəfindən Cavabdeh 36 ay müddətinə illik 13,9 % dərəcəsi ilə 5.000 manat, 28 iyul 2023-cü il tarixli 900804-528927/3 saylı istehlak krediti müqaviləsinə əsasən 48 ay müddətinə illik 15,5 % dərəcəsi ilə 15.000 manat və 25 dekabr 2024-cü il tarixli 900797-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsinə əsasən 24 ay müddətinə illik 24 % dərəcəsi ilə 5.274,47 manat məbləğində kredit verilmişdir. 14 fevral 2025-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh İddiaçı ASC-yə xx.xx.2023-cü il tarixli 900804-528927/2 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2.972,06 manat əsas borc, 500,25 manat faiz olmaqla, 3.472,31 manat; xx.xx.2023-cü il tarixli 900804-528927/3 saylı kredit müqaviləsi üzrə 12.113,35 manat əsas borc, 1.354,55 manat faiz olmaqla, 13.467,9 manat; xx.xx.2024-cü il tarixli 900797-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 5.247,47 manat əsas borc, 169,22 manat faiz olmaqla, 5.443,69 manat borcunun olduğu qeyd edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 6.2-ci maddəsinə əsasən, fiziki və hüquqi şəxslər mülki hüquqları öz mənafelərini gerçəkləşdirmək üçün iradələrinə uyğun olaraq əldə edir və həyata keçirirlər. Onlar müqavilə əsasında öz hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirməkdə və qanunvericiliyə zidd olmayan hər hansı müqavilə şərtləri qoymaqda sərbəstdirlər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445-ci maddəsinin tələbinə görə, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinin tələbinə görə, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. İş materiallarında olan sənədlərdən göründüyü kimi, Cavabdeh yuxarıda qeyd olunan müqavilələr üzrə İddiaçı ASC-dən kredit almış, ayrılmış kredit məbləğinin ödəniş planına əsasən qaytarılmasını təmin etməsinə dair bank qarşısında öhdəlik götürmüş, lakin ödənişləri vaxtıvaxtında və tam həcmdə yerinə yetirməyərək, öhdəliklərini icra etməmişdir. Xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, İddiaçı ASC pretenziya qaydasına riayət edərək, Cavabdeh borcu ödəməsini tələb etmiş, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə onu xəbərdar etmişdir. Ödəniş qəbzindən görünür ki, məhkəməyə iddia ərizəsi təqdim edilməsi üçün 157,15 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmə toplanmış və tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməli, xx.xx.2023-cü il tarixli 900804-528927/2 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2.972,06 manat əsas borc, 500,25 manat faiz olmaqla, 3.472,31 manat; xx.xx.2023-cü il tarixli 900804-528927/3 saylı kredit müqaviləsi üzrə 12.113,35 manat əsas borc, 1.354,55 manat faiz olmaqla, 13.467,9 manat; xx.xx.2024-cü il tarixli 900797-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 5.247,47 manat əsas borc, 169,22 manat faiz olmaqla, 5.443,69 manat olmaqla, üç müqavilə üzrə cəmi 22.383,9 manat pul vəsaiti və ödənilmiş 157,15 manat dövlət rüsumu Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. xx.xx.2023-cü il tarixli 900804-528927/2 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2.972,06 manat əsas borc, 500,25 manat faiz olmaqla, 3.472,31 manat; xx.xx.2023-cü il tarixli 900804-528927/3 saylı kredit müqaviləsi üzrə 12.113,35 manat əsas borc, 1.354,55 manat faiz olmaqla, 13.467,9 manat; xx.xx.2024-cü il tarixli 900797-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 5.247,47 manat əsas borc, 169,22 manat faiz olmaqla, 5.443,69 manat olmaqla, üç müqavilə üzrə cəmi 22.383,9 manat pul vəsaiti və ödənilmiş 157,15 manat dövlət rüsumu Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə («Elektron məhkəmə» informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsilə) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Kamran Əsədov