Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(003)-1017/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(003)-1017/2023 02.05.2023 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Rüstəmov Emin Şahin oğlunun sədrliyi Şükürlü Murad Şahin oğlunun katibliyi ilə İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borc” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borc” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılır ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli GTKR3625843A299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən bank Cavabdeh illik 27% ödəməklə, 35 ay müddətinə qaytarmaq şərti ilə 7200 manat kredit vermişdir. İddiaçı ilə cavabdeh arasında elektron qaydada bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli BRED3451907A117 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 300 manat məbləğində pul onun kartına mədaxil edilmişdir. Yəni pul vəsaiti nağd qaydada deyil, cavabdehin elektron imzası əsasında ona məxsus hesaba pul vəsaitinin köçürülməsi yolu ilə edilmişdir. Kredit müqaviləsinə əsasən cavabdeh müəyyən olunmuş kredit və ona hesablanacaq faizləri ödəmək barədə öhdəlik götürsə də, bu öhdəliyi lazımi qaydada yerinə yetirməmişdir. Nəticədə cavabdehin xx.xx.2023-cü il tarixə banka xx.xx.2021-ci il tarixli GTKR3625843A299 saylı müqavilə üzrə əsas borca görə 5332,14 manat, faiz borcuna görə 1204,48 manat olmaqla cəmi 6536,62 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli BRED3451907A117 saylı müqavilə üzrə əsas borcqa görə 189,91 manat, faiz borcu üzrə 57,87 manat olmaqla cəmi 247,78 manat borcu yaranmışdır. Cavabdehə bank tərəfindən dəfələrlə şifahi xəbərdarlıq olunmasına və rəsmi bildirişin göndərilməsinə baxmayaraq borcun qaytarılması təmin edilməmişdir. Ona görə də Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli GTKR3625843A299 saylı müqavilə üzrə əsas borc üzrə 5332,14 manat, faiz borcuna görə 1204,48 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli BRED3451907A117 saylı müqavilə üzrə əsas borc üzrə 189,91 manat, faiz borcu üzrə 57,87 manat olmaqla cəmi 247,78 manat borcun və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 87,84 manatın iddiaçının xeyrinə tutulmasına dair qətnamə çıxarılması xahiş olunur. İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi Nümayəndə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, işə onların iştirakı olmadan baxılıb iddia ərizəsinin təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə məlumat verilsə də Cavabdeh məhkəmə iclasında iştirak edə bilməyəcəyini bildirmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinin tələblərinə əsasən işə Cavabdeh iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə məhkəməyə təqdim olunmuş sübutları tədqiq edib, hesab edir ki, aşağıdakılara görə iddia ərizəsi təmin olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Borcverən İddiaçı ASC ilə borcalan Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli GTKR3625843A299 saylı kredit müqaviləsindən müəyyən olunur ki, bank borcalana 35 ay müddətinə qaytarmaq, illik 27% ödəmək şərti ilə 7200 manat məbləğində kredit verməyi öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli GTKR3625843A299 saylı kredit müqaviləsinə əlavə olan ödəniş cədvəlindən müəyyən olunur ki, borcalan Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2024-cü il tarixədək olan dövr ərzində əsas borca görə 7200 manat, faiz borcuna görə 3286,25 manat olmaqla cəmi 10486,25 manat borcu hissə-hissə qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin 2.8-ci bəndindən müəyyən olunur ki, bank bu bəndin yarımbəndlərində qeyd olunmuş hallarda kreditin hesablanmış faizi ilə və digər borcları ilə birlikdə qaytarılmasını müştəridən vaxtından əvvəl tələb edə bilər. Müqavilənin 3.2.3-cü yarımbəndindən müəyyən olunur ki, müştəri müqavilə üzrə borcların ödənilməsini gecikdirdiyi halda hər gecikdirilən gün üçün gecikdirilmiş borc məbləğinin 0,6%-i miqdarında dəbbə pulu ödəyir. Borcverən İddiaçı ASC ilə borcalan Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli BRED3451907A117 saylı kredit kartı müqaviləsindən müəyyən olunur ki, bu müqaviləyə görə bank müştəriyə “birkart” ödəniş kartı verir, həmin kartla bağlı bu müqavilədə qeyd edilən şərtlərlə şəxsi istehlak məqsədi ilə bərpaolunan kredit xətti ayırır və xəttin istifadəsi ilə bağlı müvafiq hesablar açır. Müştəri isə həmin kredit xəttindən istifadə edir və yaranmış borclarını müqavilə ilə müəyyən edilmiş müddətdə geri ödəyir. Kredit xəttinin və kartın son istifadə tarixi xx.xx.2024-cü ildir. Kredit xəttinin illik faiz dərəcəsi qeyri-taksit əməliyyatları üzrə 25 %, taksit əməliyyatları üzrə 0% təşkil edir. Müqavilənin 9.1-ci bəndindən müəyyən olunur ki, bu bəndin yarımbəndlərində nəzərdə tutulmuş hallarda bank kreditin hesablanmış faizi ilə və digər borcları ilə birlikdə qaytarılmasını müştəridən vaxtından əvvəl tələb edə və müqaviləyə vaxtından əvvəl xitam verə bilər. İddiaçı ASC tərəfindən verilmiş balansdankənar kassa məxaric orderinin surətindən görünür ki, 1 ədəd “birkart” plastik kartı Cavabdeh tərəfindən təhvil alınmışdır. İddiaçı ASC-nin Cavabdeh ünvanladığı xx.xx.2022-ci il tarixli bildirişdən müəyyən olunur ki, bank borcluya kredit müqaviləsi üzrə borc ödənilmədiyi təqdirdə borc tələbinə dair məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq etmişdir. İddiaçı ASC-nin xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışından müəyyən olunur ki, borcalan Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixə xx.xx.2021-ci il tarixli GTKR3625843A299 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borca görə 5332,14 manat, faiz borcuna görə 1204,48 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli BRED3451907A117 saylı müqavilə üzrə əsas borca görə 189,91 manat, faiz borcuna görə 57,87 manat olmaqla cəmi 6784,40 manat borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 425.1-ci maddəsinə əsasən, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət verib belə nəticəyə gəlir ki, Cavabdeh İddiaçı ASC ilə bağladığı xx.xx.2021-ci il tarixli GTKR3625843A299 saylı və xx.xx.2021-ci il tarixli BRED3451907A117 saylı müqavilələrdən irəli gələn öhdəliklərini icra etməməsi tədqiq olunmuş sübutlarla öz təsdiqini tapdığından iddiaçının cavabdehdən xx.xx.2021-ci il tarixli GTKR3625843A299 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borca görə 5332,14 manat, faiz borcuna görə 1204,48 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli BRED3451907A117 saylı müqavilə üzrə əsas borca görə 189,91 manat, faiz borcuna görə 57,87 manat olmaqla cəmi 6784,40 manat tələbi əsaslıdır, ona görə də iddia ərizəsi təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edildiyindən, məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının ödədiyi dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmış və öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırmışdır. Şərh olunanlara əsasən, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ İddia ərizəsi təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli GTKR3625843A299 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borca görə 5332,14 manat, faiz borcuna görə 1204,48 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli BRED3451907A117 saylı müqavilə üzrə əsas borca görə 189,91 manat, faiz borcuna görə 57,87 manat olmaqla cəmi 6784,40 manat, dövlət rüsumuna görə 87,84 manat olmaqla, ümumilikdə 6872,24 (altı min səkkiz yüz yetmiş iki manat, iyirmi dörd qəpik) manat İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən, onun rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Emin Rüstəmov