Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(003)-973/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(003)-973/2022 17.03.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Tağıyev Zaur Müzəffər oğlu iddiaçı "xxxx" MMC-nin cavabdeh Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair kiçik iddia ərizəsi üzrə mülki işə baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" MMC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh ********* saylı 28.09.2020-ci il tarixli müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 05.01.2022-ci il tarixinə yaranmış 151.3 manat əsas borc, 22.6 manat cərimə, cəmi 173.9 manat, 28.09.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 83 manat əsas borc, 12.4 manat cərimə, cəmi 95.4 manat, 02.03.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 1413.3 manat əsas borc, 211.9 manat cərimə, cəmi 1625.2 manat ümumilikdə 1894.5 manat borcun və 38.95 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 28.09.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, aldığı “Xiaomi Redmi 9” markalı mobil telefona görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 40 manat olmaqla cəmi 471.3 manat, 28.09.2020-с1 il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, aldığı “Panasonic ” markalı ev telefona və hər 2 (iki) aksessuara görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 22 manat olmaqla cəmi 259 manat, 02.03.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, sonuncu, aldığı “İpad Pro 11” markalı planşetə görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 102 manat olmaqla cəmi 1824.3 manat, ümumilikdə üç müqavilə üzrə 2554.6 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin cavabdeh müqavilblərin şərtlərini pozaraq, 28.09.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə sonuncu dəfə 29.05.2021-ci il tarixində 40 manat, 28.09.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə sonuncu dəfə 29.05.2021-ci 1 tarixində 22 manat və 02.03.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə sonuncu dəfə 01.08.2021-ci 1 tarixində 102 manat ödəniş etmiş və üç müqavilə üzrə cəmi qalıq qalmış 1647.6 manat borcu qaytarmamışdır.Dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, borclu borcu ödəməkdən boyun qaçırır. Nisyə alqı-satqı müqaviləsinin 1 saylı əlavəsinin şərtlərinə uyğun olaraq, gecikdirilən borc məbləğinin 1(bir) % dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) gündəlik dəbbə hesablar və Alıcı tərəfindən Satıcıya ödənilir. Bildiririk ki, cavabdehin gecikdirdiyi günlərin faktiki cərimə borcu hər üç müqavilə üzrə 2469 manat təşkil edir. Cavabdehin müqavilə üzrə hər bir günə görə hesablanmış cərimə məbləğinin miqdanı hər üç müqavilə üzrə 2469 manat təşkil etdiyi halda, humanizm prinsipinə əsaslanaraq həmin cərimə məbləğinin 90%-i tərəfimizdən güzəşt edilmişdir və cavabdeh tərəfindən cərimə məbləğinin 10%-i, yəni 246.9 manat "xxxx" MMC -yə ödənilməlidir. Beləliklə, cavabdeh 05.01.2022-ci il tarixədək "xxxx" MMC -nə olan borcu ********* saylı 28.09.2020-ci il tarixli müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 05.01.2022-ci il tarixinə yaranmış 151.3 manat əsas borc, 22.6 manat cərimə, cəmi 173.9 manat, 28.09.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 83 manat əsas borc, 12.4 manat cərimə, cəmi 95.4 manat, 02.03.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 1413.3 manat əsas borc, 211.9 manat cərimə, cəmi 1625.2 manat, üç müqavilə üzrə 1647.6 manat əsas, 246.9 manat cərimə, cəmi 1894.5 manat təşkil etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə uyğun olaraq cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirməmişdir. Məhkəmə iş materiallarını tədqiq edərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. İş materiallarından görünür ki, satıcı "xxxx" MMC ilə alıcı Cavabdeh arasında 28.09.2020-ci il tarixdə müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi bağlanmışdır. Göstərilən müqaviləyə əsasən “Xiaomi Redmi 9” markalı mobil telefon Cavabdeh nisyə satılmış və cavabdeh 12 ay müddətində ödəniş cədvəli üzrə hər ay 40 manat məbləğində pulu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarından görünür ki, satıcı "xxxx" MMC ilə alıcı Cavabdeh arasında 28.09.2020-ci il tarixdə müddətli (nisyə) alğı satqı müqaviləsi bağlanmışdır. Göstərilən müqaviləyə əsasən “Panasonic” markalı telefon və 2 aksesuar Cavabdeh nisyə satılmış və cavabdeh 12 ay müddətində ödəniş cədvəli üzrə hər ay 22 manat məbləğində pulu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarından görünür ki, satıcı "xxxx" MMC ilə alıcı Cavabdeh arasında 02.03.2021-ci il tarixdə müddətli (nisyə) alğı satqı müqaviləsi bağlanmışdır. Göstərilən müqaviləyə əsasən Samsung A115 Cavabdeh nisyə satılmış və cavabdeh 18 ay müddətində ödəniş cədvəli üzrə hər ay 102 manat məbləğində pulu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 28.09.2020-ci il tarixli alqı satqı müqaviləsi üzrə maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdehin 151.3 manat ödənilməmiş borcu və 226 manat dəbbə borcu mövcuddur. İş materiallarında olan 28.09.2020-ci il tarixli alqı satqı müqaviləsi üzrə maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdehin 83 manat ödənilməmiş borcu və 124 manat dəbbə borcu mövcuddur. İş materiallarında olan 02.03.2021-ci il tarixli alqı satqı müqaviləsi üzrə maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdehin 1413.3 manat ödənilməmiş borcu və 2119 manat dəbbə borcu mövcuddur. İş materialları ilə müəyyən edilir ki, kreditalan kredit müqaviləsi ilə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazimi qaydada icra etməmiş, ödəniş cədvəlini pozmuşdur. Onun iddiaçı qarşısında yuxarıda göstərilən məbləğində icra edilməmiş pul öhdəliyi vardır. Hazırkı iş üzrə iddiaçının təqdim etdiyi sübutlar isə borcun ödənilməsi barədə tələbin əsaslı olduğunu təsdiq edir. Qeyd edilənlərə əsasən və Mülki Məcəllənin 385.1, 442, 600.1, 600.4-cü maddələrinin göstərişinə əsaslanaraq məhkəmə hesab edir ki, həmin pul cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Həmçinin tədqiq edilmiş iş materialları ilə müəyyən edildi ki, cavabdeh tərəfindən nisyə alğı-satqı müqavilələri üzrə öhdəliklərini vaxtında və lazımı qaydada icra etməmiş və onun əsas öhdəliyin icrasının gecikdirilməsi nəticəsində hər üç müqavilə üzrə 246.9 manat manat cərimə borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. İddia tələbinin dəbbə pulu hissəsinə münasibətdə məhkəmə nəzərə alır ki, Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən isə məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Hər bir konkret iş üzrə dəbbə pulunun azaldılması meyarları kimi dəbbə pulunun qeyri-mütənasib olması, öhdəliyin pozulması nəticəsində yarana biləcək mümkün zərərin həcmindən əhəmiyyətli dərəcədə artıq olması, öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən yayınma müddətləri və s. çıxış edə bilər. Məhkəmə nəzərə alır ki, dəbbə pulunun göstərilən həcmdə tutulması cavabdehin əmlak mənafelərinə xələl gətirə bilər. Dəbbə pulunun məbləğinin azaldılması kreditorun əmlak mənafelərinə əsaslı təsir etmir. Belə ki, dəbbə pulunu əldə edəcəyi gözlənilən qazanc kimi deyil, öhdəliyin icrasının təminatı üsulu kimi nəzərdə tutmuşdur. Qeyd edilənləri rəhbər tutmaqla məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, 151,3 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 22.6 manat dəbbə (cərimə) pulunun tutulması, 83 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 12.4 manat dəbbə (cərimə) pulunun tutulması, 1413.3 manat məbləğində əsas borca münasibətdə cavabdehdən 211.9 manat dəbbə (cərimə) pulunun tutulması əsaslı hesab edilə bilməz və yüksək olduğundan azaldılmalıdır. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh iddiaçının xeyrinə müvafiq olaraq 5 manat, 2 manat, 20 manat dəbbə (cərimə) pulu tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Göstərilən qanunvericilik aktı normalarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə xərcləri iddianın təmin edilmiş hissələrinə müvafiq olaraq tərəflərə aid edilməli olduğundan, məhkəmə xərcinə daxil olan iddiaçı tərəfindən dövlət rüsumunun 20 manatı cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməli, qalan 18,95 manat isə iddiaçının özünə aid edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış ********* saylı 28.09.2020-ci il tarixli müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 151.3 manat əsas borc, 5 manat cərimə, 28.09.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 83 manat əsas borc, 2 manat cərimə, 02.03.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 1413.3 manat əsas borc, 20 manat cərimə borcu, cəmi 1674,6 manat və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 20 manat olmaqla cəmi 1694,6 (bir min altı yüz doxsan dörd manat, 60 qəpik) manat Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməli, iddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Ödənilmiş 38,95 manat məbləğində dövlət rüsumunun qalan 18,95 (on) manatı iddiaçı "xxxx" MMCyə aid edilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-29, 227, 233, 284-5.3, 152-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh ********* saylı 28.09.2020-ci il tarixli müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 151.3 manat əsas borc, 5 manat cərimə, 28.09.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 83 manat əsas borc, 2 manat cərimə, 02.03.2021-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 1413.3 manat əsas borc, 20 manat cərimə borcu, cəmi 1674,6 manat və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 20 manat olmaqla cəmi 1694,6 (bir min altı yüz doxsan dörd manat, 60 qəpik) manat alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Ödənilmiş 38,95 manat məbləğində dövlət rüsumunun qalan 18,95 (on səkkiz manat doxsan beş qəpik) manatı iddiaçı "xxxx" MMC-yə aid edilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Zaur Tağıyev