Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(006)-2021/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(006)-2021/2022 06.05.2022 BAKI ŞƏHƏRİ NƏSİMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Nəsimi Rayon Məhkəməsi hakim Tağıyeva Natavan Tağı qızının sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Quluzadə Sevil Zakir qızının katibliyi ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbi üzrə kiçik iddialara dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 10.10.2020-ci il tarixli ********* saylı Müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 16.02.2022-ci il tarixinə yaranmış 99 (doxsan doqquz) manat əsas, 14 (on dörd) manat 80 (səksən) qəpik cərimə borcu olmaqla, cəmi 113 (yüz on üç) manat 80 (səksən) qəpik borc, 10.10.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, 17 (on yeddi) manat 50 (əlli) qəpik əsas, 2(iki) manat 60 (altmış) qəpik cərimə, cəmi 20 (iyirmi) manat 10 (on) qəpik borc, 13.12.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, 75 (yetmiş beş) manat 10 (on) qəpik əsas, 11 (on bir) manat 20 (iyirmi) qəpik cərimə, cəmi 86 (səksən altı) manat 30 (otuz) qəpik, ümumilikdə 220 (iki yüz iyirmi) manat 20 (iyirmi) manat borc və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh tutularaq iddiaçı ”İrşad Electronics” MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı MMC iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, 10.10.2020-ci il tarixli, ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, cavabdeh aldığı “Samsung A207” markalı mobil telefona görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 32 manat olmaqla, cəmi 379 manat, 10.10.2020-ci il tarixli ********* saylı müdd\tli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, aldığı 2 (iki) ədəd “Xiaomi” markalı qulaqcığa görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə 10 manat olmaqla cəmi 118 manat, 13.12.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, sonuncu aldığı “Samsung A217” markalı mobil telefona görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 39 manat olmaqla cəmi 465.18 manat, ümumilikdə üç müqavilə üzrə 959.18 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşür. Lakin, cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozaraq, 10.10.2020-ci il tarixli, ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə sonuncu dəfə 30.11.2021-ci il tarixində 40 manat, 10.10.2020-ci il tarixli ********* saylı müdd\tli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə sonuncu dəfə 16.08.2021-ci il tarixdə 1 manat və 13.12.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə sonuncu dəfə 11.10.2021-ci il tarixdə 39 manat ödəniş etmiş və qalıq qalmış 191.6 manat borcu qaytarmamışdır. Dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, borclu borcu ödəməkdən boyun qaçırır. Nisyə alqı-satqı müqaviləsinin №1 saylı əlavəsinin şərtlərinə uyğun olaraq, gecikdirilən borc məbləğinin 1% dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) gündəlik dəbbə hesablanır və alıcı tərəfindən satıcıya ödənilir. Cavabdehin gecikdirdiyi günlərin faktiki cərimə borcu 286 manat təşkil edir. Cavabdehin müqavilə üzrə hər bir günə görə hesablanmış cərimə məbləğinin miqdarı hər üç müqavilə üzrə 286 manat təşkil etdiyi halda, humanizm prinsipinə əsaslanaraq həmin cərimə məbləğinin 90%-i tərəfimizdən güzəşt edilmişdir və cavabdeh tərəfindən cərimə məbləğinin 10%-i, yəni 28.6 manat İddiaçı MMC-yə ödənilməlidir. Cavabdeh 16.02.2022-ci il tarixədək İddiaçı MMC-yə olan borcu 10.10.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, 99 manat əsas, 14.8 manat cərimə, cəmi 113.8 manat, 10.10.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, 17.5 manat əsas, 2.6 manat cərimə, cəmi 20.1 manat, 13.12.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, 75.1 manat əsas, 11.2 manat cərimə, cəmi 86.3 manat, hər üç müqavilə üzrə olan borcu 191.6 manat əsas, 28.6 manat cərimə, cəmi 220.2 manat təşkil edir. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 23-1ci fəslində təsbit edilmiş müddəaları rəhbər tutaraq, iddianın qiymətini nəzərə alıb, ərizəyə sadələşdirilmiş icraat qaydasında tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmışdır. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284- 5- ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədlərin təqdim olunması barədə bildiriş cavabdehə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirilməmişdir. Məhkəmə iddia tələbinin qiyməti beş min manatdan az olduğuna görə iddia ərizəsinə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. İş materiallarında olan Cavabdeh ilə İddiaçı MMC arasında bağlanmış 10.10.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə Əlavə №1 surətindən görünür ki, Cavabdeh müqavilə üzrə borcu 379 manat, ödəniş müddəti 12 ay, aylıq ödənişi isə 32 manat; 10.10.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə Əlavə №1 surətindən görünür ki, Cavabdeh müqavilə üzrə borcu 118 manat, ödəniş müddəti 12 ay, aylıq ödənişi isə 10 manat; 13.12.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə Əlavə №1 surətindən görünür ki, Cavabdeh müqavilə üzrə borcu 465,18 manat, ilkin ödəniş 4.50 manat, ödəniş müddəti 12 ay, aylıq ödəniş isə 39 manat təşkil edir. "xxxx" MMC tərəfindən verilmiş 16.02.2022-ci il tarixli maliyyə arayışlarından müəyyən edilir ki, 10.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən aldığı telefon üçün ödənilməmiş əsas borcu 99 manat, cərimə borcu 148 manat, cəmi borc 247 manat; 10.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən aldığı qulaqcıqlar üçün ödənilməmiş əsas borcu 17.5 manat, cərimə borcu 26 manat, cəmi borcu 43.5 manat; 13.12.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən isə, aldığı telefon üçün ödənilməmiş əsas borcu 75.1 manat, cərimə borcu 112 manat olmaqla, ümumi ödənilməmiş borcu cəmi 187.1 manat təşkil edir. Məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında yaranmış mübahisəyə nisyə alqı-satqı müqaviləsinin müddəaları tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 601.2-ci maddəsində göstərilmişdir ki, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə həmin Məcəllənin 600.2- 600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən, əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata kecirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə görə, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödəniməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Göründüyü kimi, Cavabdeh 10.10.2020-ci il və 13.12.2020-ci il tarixli müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri lazımi qaydada icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu müqavilədə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmişdir. Bununla da müqavilələrin şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də cavabdehin hərəkətləri öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməli, bu səbəbdən onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliyin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdeh olduğundan, öz öhdəliyinin hər bir təqsirli pozuntusuna görə məsuliyyət daşıyaraq, yaranan əsas borcu və cərimə borcunu iddiaçıya ödəməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Dövlət rüsumu haqqında AR Qanununun 8.1.1-ci maddəsinə əsasən iddia qiyməti 1.000 manatadək olduqda dövlət rüsumunun məbləği 30 manat təşkil edir. Odur ki, iddia ərizəsinin verilməsinə görə iddiaçı tərəfindən 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq məbləğində pul cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 284-1, 284-5, 284-6 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. 10.10.2020-ci il tarixli ********* saylı Müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 16.02.2022-ci il tarixinə yaranmış 99 (doxsan doqquz) manat əsas, 14 (on dörd) manat 80 (səksən) qəpik cərimə borcu olmaqla, cəmi 113 (yüz on üç) manat 80 (səksən) qəpik borc, 10.10.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, 17 (on yeddi) manat 50 (əlli) qəpik əsas, 2(iki) manat 60 (altmış) qəpik cərimə, cəmi 20 (iyirmi) manat 10 (on) qəpik borc, 13.12.2020-ci il tarixli ********* saylı müddətli (nisyə) alqısatqı müqaviləsinə əsasən, 75 (yetmiş beş) manat 10 (on) qəpik əsas, 11 (on bir) manat 20 (iyirmi) qəpik cərimə, cəmi 86 (səksən altı) manat 30 (otuz) qəpik, ümumilikdə 220 (iki yüz iyirmi) manat 20 (iyirmi) manat borc və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh tutularaq iddiaçı ”İrşad Electronics” MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Nəsimi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Natavan Tağıyeva