Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(007)-1533/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(007)-1533/2022 14.06.2022 BAKI ŞƏHƏRİ NİZAMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Əhmədova Həqiqət Mülazim qızının sədrliyi, Həsənova Vəfa Oruc qızının katibliyi, İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X1, Cavabdeh2 iştirakları ilə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcun tutulması” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ASC Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcun tutulması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada 6863,2 manat məbləğində əsas bоrc və 1009,57 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 7872,77 (Yeddi min səkkiz yüz yetmiş iki (.77)) manat borcun və 99,13 manat məbləğində dövlət rüsumunun tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı ASC ilə borcalan Cavabdeh2 arasında bağlanmış 07 sentyabr 2021 il tariхli, 300804-260341/1 nömrəli istehlak krеditi müqaviləsinə əsasən borcluya 36 ay müddətinə, illik 23% dərəcəsi ilə 7000 (Yeddi min) manat məbləğində krеdit vеrilmişdir. Еyni zamanda, bank və digər cavabdeh – Cavabdeh1 arasında 07 sentyabr 2021 il tariхli, 300804-260341/1 nömrəli zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Zaminlik müqaviləsinin 4.2-ci bəndinə əsasən zamin bank qarşısında (bоrcalan tərəfindən 07 sentyabr 2021 il tariхli, 300804-260341/1 nömrəli krеdit müqaviləsinin şərtlərinin yеrinə yеtirilməsinə görə) bоrcalanla еyni dərəcədə, krеditdən istifadəyə görə faizlərin və cərimələrin ödənilməsi, bоrcalan tərəfindən krеdit müqaviləsi üzrə icra еdilməyən və icrası mümkün оlmayan öhdəliklər üzrə bоrcların yığılması ilə əlaqədar məhkəmə хərclərinin və digər хərclərin ödənilməsinə cavabdеhlik daşıyır. Borcalan əsas öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və krеditin təsdiq оlunmuş hissə-hissə ödəmə qrafikini pоzmuşdur. Cavabdehlərə dəfələrlə şifahi və yazılı хəbərdarlıq olunsa da, onlar Banka olan borclarını ödəməmişlər. 29 mart 2022-ci il tarixinə cavabdehin kredit müqaviləsi üzrə 6863.2 manat məbləğində əsas bоrcu və 1009.57 manat faiz borcu оlmaqla, ümumilikdə 7872.77 (Yeddimin səkkiz yüz yetmiş iki (.77)) manat məbləğində kredit bоrcu yaranmışdır. İstehlak krеditi müqaviləsinin şərtlərinə əsasən Borcalan müqavilə ilə müəyyən olunmuş şərtlərlə və qaydada kreditin qaytarılmasını, kredit və dəbbə pulu üzrə hesablanmış faizlərin, habelə bankın xidmət tarifləri və şərtlərindən irəli gələn xidmət haqlarının banka ödənilməsini öhdəsinə götürür. Eyni zamanda həmin müqaviləyə əsasən ödəniş cədvəlində müəyyən edilən hissə-hissə ödəniş (icra) müddətlərində, habelə kredit müddətində öhdəliklər vaxtında tamamən icra edilmədikdə gecikdirilmiş kredit yaranır. Belə ki, borcalanlar krediti vaxtında ödəməmiş və nəticədə gecikdirilmiş kredit yaranmışdır. Cavabdeh1 xx.xx.2022-ci il tarixli ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, bildirmişdir ki, o, İddiaçı ASC ilə borcalan Cavabdeh2 arasında bağlanmış 07 sentyabr 2021 il tariхli, 300804-260341/1 nömrəli istehlak krеditi müqaviləsinə əsasən götürdüyü 7000 (yeddi min) manat məbləğində pul vəsaitinə zamin olaraq öhdəlik götürmüşdür. X3 Əliyevin fərmanına əsasən hər bir fərdə dolanmaq üçün 175 manat nəzərdə tutulmuşdur. Onun isə aylıq gəliri 1080 manatdır. Ailə üzvləri 3 nəfərdən ibarət olduğu üçün həmin məbləğin 510 manatı ailə xərclərinə xərclənir və yerdə qalan hissəsi olan 400 manat ilə isə kirayə pulu ödəyir. Bundan başqa, həmin banka kredit borcu olduğu üçün hər ay 222 manat kredit ödəyir, bununla da bildirir ki, aylıq gəliri özünə çatmır. Önümüzdəki 5 il müddətində Cavabdeh2 məxsus olan kredit borcunu qarşılamağa maddi vəsaiti imkan vermir. Özü hazırda Azərbaycan ordu sıralarında “maxe” kimi xidmət göstərir və işğaldan azad olunmuş Qarabağ torpaqlarında (Laçın rayonu, Qarıqışlaq kəndi) xidmətini davam etdirir. Yolun uzaqlığı ilə əlaqədar məhkəmə iclasında iştirakının mümkün olmayacağını bildirərək, göstərilən halların nəzər alınmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə edib, iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verdi və iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında Cavabdeh2 iddianı qismən qəbul etdiyini bildirirdi və iddianın qismən təmin edilməsini xahiş etdi. Əlavə olaraq bildirdi ki, bank aralarında kredit müqaviləsi bağlanmış, həmin müqavilə üzrə Cavabdeh1 zamin olmuşdur. O, kredit götürəndən sonra əməliyyat olunmuş, buna görə də kredit borcunu ödəyə bilməmişdir. Özü hərbçidir, müharibə iştirakçısı olmuşdur. Borcu ödəməkdən yayınmır, aylıq ödənişin məbləğini və faizi azaltsalar borcu ödəyə bilər. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, digər Cavabdeh1 məhkəmə iclasına gəlməmiş, lakin məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək məhkəmə iclasında iştirak edə bilməyəciyini bildirmiş və məhkəmə iclasına onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etmişdir. Belə olan halda, məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-in 185.5-ci maddəsinin tələblərini nəzərə alaraq, digər cavabdehin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə mülki işin materiallarını araşdırıb, tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək, hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: - 07 sentyabr 2021 il tariхli, 300804-260341/1 nömrəli istehlak krеditi müqaviləsindən görünür ki, İddiaçı ASC tərəfindən Cavabdeh2 36 ay müddətinə, illik 23% dərəcəsi ilə 7000 (Yeddi min) manat məbləğində krеdit vеrilmişdir. Cavabdeh2 öz növbəsində kreditin əsas məbləğinin və ona hesablanmış faizlərin kredit müqaviləsinin şərtlərinə uyğun vaxtlıvaxtında ödənilməsini öhdəsinə götürmüşdür. - 07 sentyabr 2021-ci il tarixli kassa mədaxil orderinin surətindən görünür ki, İddiaçı ASC tərəfindən Cavabdeh2 kredit hesabına 7000 (yeddi min) manat məbləğində pul vəsaiti mədaxil edilmişdir. - Cavabdeh1 ilə İddiaçı ASC arasında bağlanmış 07 sentyabr 2021 il tariхli, 300804- 260341/1 nömrəli zaminlik müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh1 zamin qismində sözü gedən kredit müqaviləsinin tərəfi olmuşdur və həmin kredit razılaşmasından irəli gələn öhdəliklərin yerinə yetirilməsi üçün Cavabdeh2 ilə birgə məsuliyyət daşımağı öz öhdəsinə götürmüşdür. - 07 sentyabr 2021 il tariхli, 300804-260341/1 nömrəli istehlak krеditi müqaviləsinin 1 № li Əlavəsindən görünür ki, Cavabdeh2 36 ay müddətinə, hər ayın 07-dən gec olmayaraq, hər ay 270,97 manat məbləğində ödəniş etməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. - İddiaçı ASC-nin 29 mart 2022-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, İddiaçı ASC ilə borcalan Cavabdeh2 arasında bağlanmış 07 sentyabr 2021 il tariхli, 300804- 260341/1 nömrəli istehlak krеditi müqaviləsinə əsasən əsasən onun İddiaçı ASC-yə 29 mart 2022-ci il tarixə 6863,2 manat əsas, 1009,57 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 7872,77 manat borcu mövcuddur. - xx.xx.2022-ci il tarixli qəbzdən görünür ki, iddia ərizəsinin verilməsi üçün İddiaçı ASC tərəfindən 99,13 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh2 arasından bağlanılmış 07 sentyabr 2021 il tariхli, 300804-260341/1 nömrəli istehlak krеditi müqaviləsinə əsasən, İddiaçı ASC tərəfindən Cavabdeh2 36 ay müddətinə, illik 23% dərəcəsi ilə 7000 (Yeddi min) manat məbləğində krеdit vеrilmişdir. Cavabdeh2 öz növbəsində kreditin əsas məbləğinin və ona hesablanmış faizlərin kredit müqaviləsinin şərtlərinə uyğun vaxtlı-vaxtında ödənilməsini öhdəsinə götürmüşdür. Lakin cavabdeh kreditin və ona hesablanmış faizlərin ödənilməsi üzrə müqavilə ilə üzərinə düşən öhdəliklərə əməl etməmiş, iddiaçının bununla bağlı xəbərdarlıqlarını yerinə yetirməmişdir. Nəticədə cavabdehin iddiaçıya borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. 741-ci maddəsinə əsasən, əgər müqavilənin iştirakçıları borcun faizlər ilə verilməsini şərtləşdirirlərsə, faizlər müvafiq surətdə bir ilin sonunda ödənilməli, borc bir il başa çatanadək qaytarılmalıdırsa, borcun qaytarılması ilə bir vaxtda ödənilməlidir. Qeyd edilənlərlə müəyyən olundu ki, borclu Cavabdeh2 İddiaçı ASC ilə arasından bağlanılmış 07 sentyabr 2021 il tariхli, 300804-260341/1 nömrəli istehlak krеditi müqaviləsin üzrə götürdüyü öhdəliyə əməl etməyib, krediti və ona hesablanmış faizləri ödəməməklə və kreditorun bununla bağlı tələb etdiyi vəzifəsini icra etməməklə Mülki Məcəllənin 739.1-ci maddəsinin tələblərini pozmuşdur. Bununla da müəyyən olundu ki, cavabdeh Mülki Məcəllənin 470.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada Cavabdeh2 İddiaçı ASC qarşısında öz öhdəliyini tamamilə və ya hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti, habelə Mülki Məcəllənin 472.1 və 472.2-ci maddələrinə əsasən borclu Cavabdeh1 zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyini icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə kreditor qarşısında borclu ilə birgə məsuliyyət daşımağı, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşımağı üzərlərinə götürmüşdür. Məhkəmə qeyd olunan maddi hüquq normalarının tələblərinə və işin faktiki hallarına əsasən hesab edir ki, məhkəmədə müəyyən olunmuş faktiki hallar tərəflər arasındakı hüquqi münasibətlərə uyğun gəldiyindən, eləcə də cavabdeh müqavilə üzrə bank qarşısında öhdəlik götürdüyündən və cavabdeh müqavilə üzrə onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün məsuliyyət daşıdığından, yaranmış əsas borc məbləğini, ona hesablanmış faizləri, cəriməni və digər xərcləri ödəməlidir. Beləliklə, məhkəmə toplanmış sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada 6863,2 manat məbləğində əsas bоrc və 1009,57 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 7872,77 (Yeddi min səkkiz yüz yetmiş iki (.77)) manat borc və 99,13 manat məbləğində dövlət rüsumunun əvəzi tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh2 və Cavabdeh1 müştərək qaydada 6863,2 manat məbləğində əsas bоrc və 1009,57 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 7872,77 (yeddi min səkkiz yüz yetmiş iki manat yetmiş yeddi qəpik) manat borcun və 99,13 manat məbləğində dövlət rüsumunun əvəzi tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Nizami rayon məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Həqiqət Əhmədova