Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(007)-1686/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(007)-1686/2023 23.08.2023 BAKI ŞƏHƏRİ NİZAMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Yusifova Ülkər Bayram qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Əliyeva Xədicə Rəşid qızının katibliyi, İddiaçı "xxxx" (Azərbaycan) Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi Nümayəndə, Cavabdeh iştirakları ilə, İddiaçı "xxxx" (Azərbaycan) Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borc” tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" (Azərbaycan) Açıq Səhmdar Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borc” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 306381- 1- 22490 saylı kredit müqaviləsinə əsasən xx.xx.2023-cü il tarixə Banka borclu olduğu 9451,40 manat məbləğində əsas borc, 755,58 manat məbləğində faiz borcu, 103,9 manat cərimə üzrə borcu, ümumilikdə isə 10310,88 manat pul məbləğinin və məhkəməyə müraciət etmək üçün ödənilmiş 120,93 manat dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" (Azərbaycan) Açıq Səhmdar Cəmiyyəti Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 53-cü maddəsinə əsasən iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə verərək İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 306381-1-22490 saylı kredit müqaviləsinə əsasən xx.xx.2023-cü il tarixə Banka borclu olduğu 9451,40 manat məbləğində əsas borc, 359,58 manat məbləğində faiz borcu, 103,90 manat cərimə üzrə borcu, ümumilikdə isə 9914,88 manat pul məbləğinin və məhkəməyə müraciət etmək üçün ödənilmiş 120,93 manat dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-cil tarixli 306381-1- 22490 saylı “Kredit təşkilatlarında olan öhdəliklərin yenidən maliyyələşdirilməsi üzrə kredit müqaviləsi”nə əsasən Cavabdeh istehlak məqsədilə illik 22 faiz hesablanması şərti ilə 60 ay müddətinə 11760 manat məbləğində kredit verilmişdir. Lakin borclu şəxs Cavabdeh üzərinə götürdüyü kredit öhdəlikləri xx.xx.2022-ci il tarixdən icra etməmiş və nəticədə cavabdehin Banka ümumilikdə 10310,88 manat məbləğində borcu qalmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin tələbinə əsasən bu müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri vaxtında və lazımınca icra etmək və onların pozulmasına yol verməmək “Kredit alan”ın vəzifəsidir. Tərəflər arasında münasibətləri məhkəmədən kənar qaydada həll etmək məqsədi ilə tərəflərindən Cavabdeh dəfələrlə xəbərdarlıq edilmiş, lakin bundan sonra da qeyd olunan müqavilənin şərtləri cavabdeh tərəfindən yerinə yetirilməmiş və öhdəliklər lazımınca icra edilməmişdir. Tərəflərindən cavabdehə pretenziya qaydasında müraciət olunmuşdur. Məhkəmə iclasında iddiaçı "xxxx" (Azərbaycan) Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi Nümayəndə iddia tələbini müdafiə edərək təmin eilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasına Cavabdeh iddia tələbini qəbul etdiyini bildirdi. İmkanı olmadığı üçün banka olan borcunu ödəyə bilməmişdir. Məhkəmə iş üzrə toplanmış materialları tədqiq edib və araşdırılan sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət verərək, hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: - "xxxx" (Azərbaycan) ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 306381-1-22490 saylı “kredit” müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh istehlak məqsədləri üçün 60 ay müddətinə illik 22 faiz ödəmək şərtilə 11760 manat məbləğində kredit verilmişdir. - "xxxx" (Azərbaycan) ASC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-cil tarixli 306381-1- 22490 saylı kredit müqaviləsinin 6.1.5-ci maddəsinə əsasən «Kredit alan» və ya bu Müqavilə üzrə təminatçı (qarant, zamin, girovqoyan va s.) təminat öhdəliklərinin icrasının təmin edilməsi ilə bağlı öhdəlik(lər)dən irəli gələn vəzifələrini icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə bu Müqavilə üzrə pul öhdəliyinin vaxtından əvvəl icrasını tələb edə bilər və ya birtərəfli qaydada Müqaviləni vaxtından əvvəl ləğv edilə bilər. - "xxxx" (Azərbaycan) ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 306381-1-22490 saylı “kredit” müqaviləsinin ayrılmaz hissəsi hesab olunan xx.xx.2021-ci il tarixli 306381-1-22490 saylı nömrəli ödəniş cədvəlindən görünür ki, hər ayın 21-dən gec olmayaraq 60 ay müddətinə hər ay 325.12 manat, sonuncu ay 305.35 ödəniş etməlidir. - xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" (Azərbaycan) ASC-yə xx.xx.2023-cü il tarixə 9451.40 manat məbləğində əsas, 359.58 manat məbləğində faiz, 103.90 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 9914.88 manat borcu vardır. - "xxxx" (Azərbaycan) ASC-nin xx.xx.2023-cü il tarixli pretenziya məktubundan görünür ki, "xxxx" (Azərbaycan) ASC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-ci il tarixli 306381- 1-22490 saylı kredit müqaviləsinə əsasən öhdəlikləri yerinə yetirilmədiyi üçün borclunun banka xx.xx.2023-cü il tarixinə 9451.40 manat əsas, 658.42 manat faiz, 141.60 manat cərimə, cəmi 10251.42 manat borcu yaranmışdır. Banka olan bütün borc məbləğini tam olaraq 3 iş günü müddətində ödəməklə aralarında bağlanmış kredit müqaviləsini 3 iş günü müddətində ləğv etməyi borcluya təklif edilmişdir. Əks təqdirdə, vaxtından əvvəl olaraq bütün borc məbləğinin və onun qaytarılması üçün çəkilən xərclərin tam olaraq qaytarılması ilə əlaqədar bank tərəfindən iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət ediləcəkdir. - xx.xx.2021-ci il tarixli 306381-1-22490 nömrəli “Yenidən maliyyələşmə krediti”nə 01 saylı 21 dekabr 2022-ci il tarixli Razılaşmadan görünür ki, "xxxx" (Azərbaycan) ASC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-cil tarixli 306381-1-22490 saylı kredit müqaviləsinin “kreditin müddəti” bəndi 60 ay müəyyən edilsin, kredit müqaviləsinin tərkib hissəsi olan 1 saylı “ödəniş cədvəli”nə uyğun olaraq 3 ay müddətində güzəşt dövrü müəyyən olunur. - xx.xx.2021-ci il tarixli 306381-1-22490 nömrəli “Yenidən maliyyələşmə krediti”nə 01 saylı 21 dekabr 2022-ci il tarixli Razılaşmanın ödəniş cədvəli əsasən hər ayın 25-dən gec olmayaraq 42 ay müddətinə hər ay 343.43 manat, sonuncu ay 235.97 ödəniş etməlidir. - xx.xx.2023-cü il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki"xxxx" (Azərbaycan) ASC tərəfindən məhkəməyə müraciət etmək üçün 120.93 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, "xxxx" (Azərbaycan) ASC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-ci il tarixli 306381-1-22490 saylı “kredit” müqaviləsi bağlanmışdır. "xxxx" (Azərbaycan) ASC tərəfindən Cavabdeh 11760 manat məbləğində kredit verilmişdir. 21 dekabr 2022-ci il tarixli Razılaşmaya əsasən "xxxx" (Azərbaycan) ASC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-cil tarixli 306381-1-22490 saylı kredit müqaviləsinin “kreditin müddəti” bəndi 60 ay müəyyən edilmiş, kredit müqaviləsinin tərkib hissəsi olan 1 saylı “ödəniş cədvəli”nə uyğun olaraq 3 ay müddətində güzəşt dövrü müəyyən olunmuşdur. Lakin cavabdeh müqavilədə üzərinə düşən öhdəliklərə layiqincə əməl etməmişdir. Cavabdeh iddia məhkəmə iclasında tələbini qəbul etdiyini bildirdi. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. 421.2-ci maddəsinə əsasən tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ləğv edilə bilər 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 462.1-ci maddəsinə görə dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. 465.2-ci maddəsinə görə əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödəniməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. 739.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Məhkəmə qeyd olunan maddi hüquq normalarının tələblərinə və işin faktiki hallarına əsasən hesab edir ki, məhkəmədə müəyyən olunmuş faktiki hallar tərəflər arasındakı hüquqi münasibətlərə uyğun gəldiyindən, eləcə də cavabdeh müqavilə üzrə bank qarşısında öhdəlik götürdüyündən və cavabdeh müqavilə üzrə onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün məsuliyyət daşıdığından, yaranmış əsas borc məbləğini, ona hesablanmış faizləri ödəməlidir. Qeyd edilənlərlə müəyyən olundu ki, Cavabdeh iddiaçı "xxxx" (Azərbaycan) ilə bağladığı 21 dekabr 2022-ci il tarixli Razılaşmaya əsasən "xxxx" (Azərbaycan) ASC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-cil tarixli 306381-1-22490 saylı kredit müqaviləsinin “kreditin müddəti” bəndi 60 ay müəyyən edilmiş, kredit müqaviləsinin tərkib hissəsi olan 1 saylı “ödəniş cədvəli”nə uyğun olaraq 3 ay müddətində güzəşt dövrü müəyyən olunmuşdur. Cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə götürdüyü öhdəliyə əməl etməyərək, krediti və ona hesablanmış faizləri ödəməməklə və kreditorun bununla bağlı tələb etdiyi vəzifəsini icra etməməklə Mülki Məcəllənin 385.1-ci maddəsinin tələblərini pozmuşdur və Cavabdeh öhdəliyini icra etməyən borclu kimi Mülki Məcəllənin 448.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilən qaydada iddiaçıya dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borclu olmaqla, qeyd edilən müqavilə üzrə onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. İşin hallarından görünür ki, tərəflər arasında qanunla müəyyən olunan qaydada kredit müqaviləsi bağlanmışdır. İddiaçı müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirərək müqavilədə nəzərdə tutulan məbləği cavabdehə versə də sonuncu öz öhdəliklərinə əməl etməmiş və layiqincə icra etməmişdir. Belə ki, "xxxx" (Azərbaycan) ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 21 dekabr 2022ci il tarixli Razılaşmaya əsasən xx.xx.2021-cil tarixli 306381-1-22490 saylı kredit müqaviləsinin “kreditin müddəti” bəndi 60 ay müəyyən edilmiş, kredit müqaviləsinin tərkib hissəsi olan 1 saylı “ödəniş cədvəli”nə uyğun olaraq 3 ay müddətində güzəşt dövrü müəyyən olunmuşdur. 21 dekabr 2022-ci il tarixli Razılaşmaya əsasən cavabdeh hər ayın 25-dən gec olmayaraq 42 ay müddətinə hər ay 343.43 manat, sonuncu ay 235.97 ödəniş etməlidir. Cavabdeh müqavilənin bu şərtini pozaraq dövri olaraq ödəməli olduğu kreditinin ödənilməsinə dair öhdəliyi vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. Nəticədə cavabdehin kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2023-cü il tarixə 9451.40 manat məbləğində əsas, 359.58 manat məbləğində faiz, 103.90 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 9914.88 manat borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə məhkəmə işin hallarını tam və hərtərəfli araşdırıb iş üzrə toplanmış sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia təmin edilməli, Cavabdeh 9451.40 manat məbləğində əsas, 359.58 manat məbləğində faiz, 103.90 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 9914.88 manat məbləğində borc və ödənilmiş dövlət rüsumu 120.93 manat tutularaq "xxxx" (Azərbaycan) Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 9451.40 manat məbləğində əsas, 359.58 manat məbləğində faiz, 103.90 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 9914.88 manat məbləğində borc və ödənilmiş dövlət rüsumu 120.93 manat tutularaq "xxxx" (Azərbaycan) Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Ülkər Yusifova