Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(008)-2189/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(008)-2189/2024 24.04.2024 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əsədova Tahirə Əlif qızının sədrliyi ilə, Məhkəmə iclas katibi X1 iştirakı ilə, İddiaçı İB-nin Cavabdeh qarşı dəymiş zərərin və debitor borcun ödənilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı İB Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh İddiaçı İB-nin xeyrinə tərtib olunmuş akt üzrə 11727,1 manat dəymiş zərərin, debitor borcu üzrə 1614,82 manat, əvvəlki illər üzrə qalıq borcu 948,42 manat, cəçmi 14290,34 manatın, 132,87 manat ödənilmiş dövlət rüsumu əvəzinin və 400 manat vəkil xərcinin tutularaq İddiaçı İB-nin (İBAN: AZ50İBAZ********************, SWİFT İBAZAZ2X, Alan bankın müxbir hesabı: AZ03NABZ********************, Alan bankın kodu: 805153, Bankın VÖEN: **********, Müştəri VÖEN: **********) hesabına ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ilə abonent Cavabdeharasında D- 4412 №-li xx.xx.2020-ci il tarixli «Qaz paylayıcısı ilə məişət qaz qurğusu istifadəçisi arasında qazın alqı-satqısı Müqavilə»si imzalanmış və tərəflər arasında imzalanmış həmin müqavilə əsasında İddiaçı İB abonentə fərdi yaşayış evini təbii qazla təchiz etmişdir. Qeyd olunan ünvana İddiaçı İB-nın Bakı Regional Qazın Satışı Departamenti tərəfindəm **********00001 nömrəli abonent kodu verilmiş, fərdi yaşayış evini təbii qazla təchiz edən qaz xəttinin üzərində isə ZENNER G4T mexaniki **********4 №-li qaz sayğacı quraşdırılmışdır. Cavabdeh müqavilənin 2.3.2-ci yarımbəndinin (Müqavilənin və “Qazdan istifadə qaydaları”nın tələblərinə əməl etmək) və “X2 6.5-ci bəndinin (qazpaylayıcı şəbəkəyə qanunsuz qoşulma) tələblərini pozaraq, qaz sayğacından kənar qanunsuz olaraq qaz xəttinə qoşulmaqla təbii qazı talamışdır. Birliyin işçiləri tərəfindən Birliyin balansında və istismarında olan küçə qaz xətlərinə, eləcə də, cavabdehin fərdi yaşayış evinə quraşdırılmış qaz sayğacına baxış keçirilərkən qaz xəttinə özbaşına qoşulmaqla, cavabdehin təbii qazdan qeyri-qanuni istifadə halı aşkar olunaraq aktlaşdırılmış və bu halı təsbitləyən foto çəkiliş aparılmışdır. Qeyd olunan faktlarla bağlı Birliyin işçiləri tərəfindən təbii X2 pozulması haqqında aktlar tərtib edilmişdir. Belə ki, xx.xx.2016-cı il il tarixli ******* №-li akt əsasında 122,40 manat məbləğində; xx.xx.2016-cı il tarixli 0106390 №-li akt əsasında 119,70 manat məbləğində; xx.xx.2016-cı il tarixli tarixli ******* №-li akt əsasında 90,80 manat məbləğində; xx.xx.2016-cı il tarixli 0108973 №-li akt əsasında 146,80 manat məbləğində; xx.xx.2017-cı il tarixli ******* №-li akt əsasında 583,20 manat məbləğində; xx.xx.2017-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 214 manat məbləğində; xx.xx.2017-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 105,80 manat məbləğində; xx.xx.2017-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 71 manat məbləğində; xx.xx.2017-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 65,20 manat məbləğində; xx.xx.2017 il tarixli ******* №-li akt əsasında 6,80 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 823,80 manat məbləğində; xx.xx.2018 il tarixli ******* №-li akt əsasında 131,40 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 293,8 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 194,40 manat məbləğində; xx.xx.2018 il tarixli ******* №-li akt əsasında 407,8 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 115,20 manat məbləğində; xx.xx.2018 il tarixli ******* №-li akt əsasında 115,20 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 115,20 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il il tarixli ******* №-li akt əsasında 57,60 manat məbləğində; xx.xx.2018 il tarixli ******* №-li akt əsasında 57,60 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li akt əsasında 142,20 manat məbləğində; xx.xx.2019 il tarixli ******* №-li akt əsasında 266,40 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li akt əsasında 133,20 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli 0227764№-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli 0229141№-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; --.10.2019 il tarixli ******* №-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; --.11.2019 il tarixli ******* №-li akt əsasında 100,80 manat məbləğində; --.12.2019 il tarixli ******* №-li akt əsasında 252 manat məbləğində; --.01.2020 il tarixli ******* №-li akt əsasında 252 manat məbləğində; --.07.2020 il tarixli ******* №-li akt əsasında 216 manat məbləğində; --.04.2021 il tarixli ******* №-li akt əsasında 1101,60 manat məbləğində; --.19.2022 il tarixli ******* №-li akt əsasında 97,44 manat məbləğində; --.11.2022 il tarixli ******* №-li akt əsasında 15,30 manat məbləğində; --.01.2023il tarixli ******* №-li akt əsasında 4147,20 manat məbləğində; --.02.2023 il tarixli ******* №-li akt əsasında 734,40 manat məbləğində; Beləliklə, cavabdeh tərəfindən İddiaçı İB-nə dəymiş ziyanın məbləği aktlar üzrə 11727,1 manat, debitor borcu 1614,82 manat, əvvəlki illər üzrə qalıq borcu 948,42 manat olmaqla, cəmi 14290,34 manat təşkil edir. Tərəflər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımı qaydada xəbərdar edilməklə məhkəməyə çağırılmış, cavabdeh məhkəməyə gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbləri barədə məlumat verməmiş, işə onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etməmişdir. İddiaçının nümayəndəsi (vəkili) Nümayəndə ərizə göndərərək işə onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəllənin 185.5-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, iş materiallarını təhqiq edərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Hazırki işin faktiki halları aşağıdakılardır (sənədlər iş materiallarına əlavə edilmişdir). Cavabdeh ilə təbii qazdan istifadə edilməsi ilə bağlı İddiaçı İB arasında D-4412 №-li xx.xx.2020-ci il tarixli «Qaz paylayıcısı ilə məişət qaz qurğusundan istifadəçisi arasında qazın alqı-satqısı barədə müqavilə» bağlanmışdır. Həmin müqavilədə istehlakçı tərəfindən aşağıdakı qaz qurğularından istifadə edilməsi nəzərdə tutulmuşdur - PQ-4, peç. Cavabdeh İddiaçı İB-nin Bakı Regional Qazın Satışı Departamenti tərəfindən **********00001 №-li abonent kodu verilmiş və ünvan 2 ünvanını təbii qazla təchiz edən qaz xəttinin üzərində qaz sayğacı quraşdırılmışdır. Cavabdeh yaşadığı ünvana İddiaçı İB tərəfindən xx.xx.2023-ci il tarixdə ZENNER G4T mexaniki **********4 №-li qaz sayğacı quraşdırılmışdır. Cavabdeh barəsində kənar xətt aşar edildiyinə görə aşağıdakı aktlar tərtib edilmişdir: xx.xx.2016-cı il il tarixli ******* №-li akt əsasında 122,40 manat məbləğində; xx.xx.2016-cı il tarixli 0106390 №-li akt əsasında 119,70 manat məbləğində; xx.xx.2016-cı il tarixli tarixli ******* №-li akt əsasında 90,80 manat məbləğində; xx.xx.2016-cı il tarixli 0108973 №-li akt əsasında 146,80 manat məbləğində; xx.xx.2017-cı il tarixli ******* №-li akt əsasında 583,20 manat məbləğində; xx.xx.2017-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 214 manat məbləğində; xx.xx.2017-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 105,80 manat məbləğində; xx.xx.2017-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 71 manat məbləğində; xx.xx.2017-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 65,20 manat məbləğində; xx.xx.2017 il tarixli ******* №-li akt əsasında 6,80 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 823,80 manat məbləğində; xx.xx.2018 il tarixli ******* №-li akt əsasında 131,40 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 293,8 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 194,40 manat məbləğində; xx.xx.2018 il tarixli ******* №-li akt əsasında 407,8 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 115,20 manat məbləğində; xx.xx.2018 il tarixli ******* №-li akt əsasında 115,20 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında 115,20 manat məbləğində; xx.xx.2018-ci il il tarixli ******* №-li akt əsasında 57,60 manat məbləğində; xx.xx.2018 il tarixli ******* №-li akt əsasında 57,60 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li akt əsasında 142,20 manat məbləğində; xx.xx.2019 il tarixli ******* №-li akt əsasında 266,40 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li akt əsasında 133,20 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli 0227764№-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli 0229141№-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; --. 10.2019 il tarixli ******* №-li akt əsasında 32,40 manat məbləğində; --.11.2019 il tarixli ******* №-li akt əsasında 100,80 manat məbləğində; --.12.2019 il tarixli ******* №-li akt əsasında 252 manat məbləğində; --.01.2020 il tarixli ******* №-li akt əsasında 252 manat məbləğində; --.07.2020 il tarixli ******* №-li akt əsasında 216 manat məbləğində; --.04.2021 il tarixli ******* №-li akt əsasında 1101,60 manat məbləğində; --. 19.2022 il tarixli ******* №-li akt əsasında 97,44 manat məbləğində; --.11.2022 il tarixli ******* №-li akt əsasında 15,30 manat məbləğində; --.01.2023il tarixli ******* №-li akt əsasında 4147,20 manat məbləğində; --.02.2023 il tarixli ******* №-li akt əsasında 734,40 manat məbləğində; Bundan başqa, saldodan görünür ki, cavabdehin 1614,82 manat təbii qazdan istifadə nəticəsində borcu yaranmışdır. Hazırda iddiaçı Cavabdeh tərəfindən İddiaçı İB-yə vurulmuş akt üzrə hesablanmış 11727,1 manat zərərin, əvvəlki illər üzrə qalıq borcu 948,42 manat, və 1614,82 manat debitor borcunun tutulmasını istəyir. Məhkəmə aşağıdakı hüquqi əsaslara görə iddianın qismən qanuni olduğu qənaətinə gəlmişdir. «Qaz təchizatı haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-cü maddəsinin 9-cu bəndinə əsasən məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. İstehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu hissənin birinci cümləsinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir. İddianın 11727,1 manat zərərin tutulması hissəsinə dair məhkəmə aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir. Cavabdeh məhkəməyə gəlmədiyinə, iddia ərizəsinə etiraz vermədiyinə, iddiaçı tərəfindən kənar xətti göstərən fotoşəkillər əlavə edlidiyinə görə məhkəmə kənar xəttin olduğu qənaətinə gəlmişdir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 80 №-li xx.xx.2011-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş «Qazdan istifadə Qaydaları»nın akt tərtib edilən zaman qüvvədə olan 6.5ci bəndinə əsasən «Qanunsuz qoşulma halları aşkar edildikdə, qaz paylayıcısı qanunsuz xətti dərhal qazpaylayıcı şəbəkədən ayırmaqla qazın verilməsini dayandırmalıdır. Sayğaca müdaxilə, habelə qanunsuz qoşulma halları aşkar edildikdə qaz paylayıcısı bu barədə akt tərtib etməli və həmin aktın 1 (bir) nüsxəsini barəsində akt tərtib edilmiş şəxsə (və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsinə, yaxud yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvlərindən birinə), 1 (bir) nüsxəsini isə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata başlanılması məsələsinə baxılması üçün EN-ə, cinayət tərkibinin əlamətləri olduqda isə cinayət təqibi orqanına təqdim etməlidir. İstehlakçının qazın talanmasında təqsirli olması həmin orqanların və ya məhkəmənin qərarı ilə müəyyən edildikdə qaz paylayıcısı vurulmuş zərərin ödənilməsini istehlakçıdan tələb etməlidir». Göründüyü kimi, iddiaçı həmin zaman qüvvədə olan Qaydaların 6.5-ci bəndində nəzərdə tutulan üzərinə düşən vəzifələri icra etmədən, öz imkanlarından və səlahiyyətlərindən istifadə etməklə abonent tərəfindən kənar xətdən istifadə etməyin qarşısını almadan, faktiki abonentə kənar xətt üçün şərait yaratmaqla ardıcıl 2016-cı ildə 4 akt, 2017-ci ildə 6 akt, 2018-ci ildə 10 akt, 2019-cu ildə 11 akt (üçü təqdim edilməmişdir), 2020-2023-ci illərdə 7 akt (heç biri təqdim edilməmişdir) aktlar tərtib etmiş və zərər hesablamışdır. Həmin aktların bir qismi ümumiyytlə mövcud deyil. Odur ki, məhkəmə hesab edir ki, zərərin hesablanması yalnız hər ilin mövcud olan birinci aktı əsasında hesablanmalıdır: xx.xx.2016-cı il il tarixli ******* №-li, xx.xx.2017-cı il tarixli ******* №-li, xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li, xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li. xx.xx.2016-cı il il tarixli ******* №-li akt əsasında 1224 kub metr qaza görə 122,40 manat məbləğində zərər düzgün hesablanmışdır. xx.xx.2017-cı il tarixli ******* №-li akt 2916 kub metr qaza görə 583,20 manat aşağıdakı qaydada hesablanmışdır: PQ4 üçün: maksimal qaz sərfi 1,2 kub metr orta günlük iş rejimi 6 saat və hesabat müddəti 90 gün götürülməklə 648 kub metr qaz, QSQQ üçün: maksimal qaz sərfi 1,4 kub metr orta günlük iş rejimi 18 saat və hesabat müddəti 90 gün götürülməklə 2268 kub metr qaz. Məhkəmə hesab edir ki, PQ4 üçün hesablama düzgün olsa da, QSQQ (peç əvəzi) üçün hesablama aşağıdakı qaydada aparılmalıdır: maksimal qaz sərfi 1,4 kub metr orta günlük iş rejimi 12 saat və hesabat müddəti 90 gün götürülməklə 1512 kub metr qaz, 2160 kub metr qaza görə (648 + 1512) 216 manat zərər. xx.xx.2018-ci il tarixli ******* №-li akt əsasında cavabdehdə olmayan qaz qurğularına dair hesablamalar aparılmışdır. Məhkəmə hesab edir ki, PQ4 üçün 19 kub metr qaz düzgün hesablansa da, QSQQ üçün hesablama aşağıdakı qaydada aparılmalıdır: maksimal qaz sərfi 1,4 kub metr orta günlük iş rejimi 12 saat və hesabat müddəti 86 gün götürülməklə 1444,8 kub metr qaz, iki avdanlıq üzrə 1463,3 kub metr qaza görə (1444,8 + 19) 146,33 manat zərər. xx.xx.2019-cu il tarixli ******* №-li akt əsasında artıq avadanlıq üzrə hesablama aparılmış, PQ4 üçün 216 kub metr düzgün hesablanmış, QSQQ üçün hesablama aşağıdakı qaydada aparılmalıdır: maksimal qaz sərfi 1,4 kub metr orta günlük iş rejimi 12 saat və hesabat müddəti 30 gün götürülməklə 504 kub metr qaz, iki avdanlıq üzrə 720 kub metr qaza görə (216 + 504) 72 manat zərər. Beləliklə, dörd akt üzrə məhkəmə tərəfindən 556,73 manat məbləğində zərər müəyyən edilmişdir (122,40 + 216 + 146,33 + 72). Yəni, məhkəmə hesab edir ki, iddia zərər hissəsində qismənt təmin edilməklə, 556,73 manat məbləğində zərər tutulmalıdır. Belə ki, «Qazdan istifadə Qaydaları»nın xx.xx.2023-cü ildə edilən dyişklərə əsasən aşağıdakı bəndlər əlavə edilmişdir:https://e-qanun.az/framework/21691 6.5-1. İstehlakçı tərəfindən qazın talanması məqsədilə sayğaca müdaxilə, habelə qanunsuz qoşulma nəticəsində qaz paylayıcısına vurulmuş zərərin hesablanması zamanı aşağıdakı şərtlər nəzərə alınır: 6.5-1.1. sayğaca müdaxilə, habelə qanunsuz qoşulma nəticəsində qazdan istifadə edildiyi müddət və həmin müddətin əhatə olunduğu ilin mövsümü; 6.5-1.2. əvvəlki dövrün orta gündəlik qaz sərfi; 6.5-1.3. istehlakçının istifadə etdiyi qaz qurğusunun xüsusiyyətləri (növü, maksimal saatlıq qaz sərfi) və qaz sayğacının markası. 6.5-3. İstehlakçı tərəfindən qanunsuz qoşulma hallarında qaz paylayıcısı tərəfindən pozuntu aradan qaldırılmalı və qazpaylayıcı şəbəkəyə keçirilmiş sonuncu baxış tarixindən qanunsuz qoşulma halları aşkar edildiyi tarixədək, lakin on iki aydan çox olmayan müddətdə istifadə edilmiş qazın dəyəri hər bir hal üzrə bu Qaydaların 6.5-1-ci bəndi ilə müəyyən edilmiş şərtlərin, habelə məişət abonentlərinə münasibətdə sutkanın on iki saatı, digər istehlakçılara münasibətdə isə onların işləmə saatı nəzərə alınmaqla hesablanır. 6.5-4. Qaz paylayıcısının işçisi bu Qaydaların 6.5-ci bəndinə uyğun olaraq tərtib etdiyi akta vurulmuş zərərin bu Qaydaların 6.5-2-ci və 6.5-3-cü bəndlərinə uyğun olaraq hesablanmış məbləği barədə ilkin məlumatı əlavə edir. Akt qaz paylayıcısının işçisi və istehlakçı (və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsi, yaxud yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvlərindən biri) tərəfindən imzalanmalıdır. İstehlakçı (və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsi, yaxud yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvlərindən biri) aktı imzalamaqdan imtina etdikdə, bu barədə aktda müvafiq qeyd aparılır və yol verilmiş pozuntu texniki vasitələrlə (foto və ya videoçəkiliş aparılmaqla) qeydə alınır. İstehlakçı (və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsi, yaxud yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvlərindən biri) izahat və aktın məzmunu barəsində öz mülahizələrini təqdim etmək, habelə aktı imzalamaqdan imtina etməsinin səbəblərini göstərmək hüququna malikdir, bu izahatlar və mülahizələr akta əlavə olunur. Məhkəmə hesab edir ki, akt tərtib edilən zaman Qaydalarda zərərin hesablanma qaydası nəzərdə tutulmadığından və iddia xx.xx.2023-cü ildən sonra verildiyindən (dəyişikliyin edildiyi), hesablama məhz Qaydaların 6.5-3-cü bəndinə əsasən hesablanmalıdır (İstehlakçı tərəfindən qanunsuz qoşulma hallarında qaz paylayıcısı tərəfindən pozuntu aradan qaldırılmalı və qazpaylayıcı şəbəkəyə keçirilmiş sonuncu baxış tarixindən qanunsuz qoşulma halları aşkar edildiyi tarixədək, lakin on iki aydan çox olmayan müddətdə istifadə edilmiş qazın dəyəri hər bir hal üzrə bu Qaydaların 6.5-1-ci bəndi ilə müəyyən edilmiş şərtlərin, habelə məişət abonentlərinə münasibətdə sutkanın on iki saatı, digər istehlakçılara münasibətdə isə onların işləmə saatı nəzərə alınmaqla hesablanır). Qaydalarda sayğaca müdaxilə, habelə qanunsuz qoşulma halları əsasında hesablanmış məbləğ zərər kimi qiymətləndirildiyindən məhkəmə hesab edir ki, hazırki iddianın hüquqi əsasları aşağıdakılardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 1091.1-ci maddəsinə əsasən əsassız varlanan o şəxs (varlanmış şəxs) sayılır ki, hüquqi əsas olmadan başqa şəxsin (məhrum olanın) hesabına əmlak əldə etsin. 1091.2-ci maddəsinə əsasən əsassız varlanma yalnız o zaman baş verir ki, bu cür varlanmaya haqq qazandıran qanuni əsas və ya müqavilə əsası olmur. Hüquqi əsas olmadan varlanma həmçinin o hallarda baş vermiş sayılır ki, bu cür varlanma həyata keçirilməmiş əsasa və ya sonralar aradan qalxmış əsasa söykənir. 1092.1-ci maddəsinə əsasən varlanmış şəxs əldə etdiklərini məhrum olanın tələbi ilə ona qaytarmalıdır. 1093.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası üçün deyil, varlanmış şəxsin hər hansı hərəkəti yerinə yetirməsi və ya yerinə yetirməməsi üçün varlanmış şəxsə nə isə verən məhrum olan, varlanmış şəxsin əməli gözlənilən məqsədə uyğun olmadıqda verdiyini geri tələb edə bilər. 21.1-ci maddəsinə əsasən zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Həmin Məcəllənin 21.2-ci maddəsinə əsasən zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin qanunsuz hərəktləri nəticəsində o, 556,73 manat məbləğdə əsassız varlanmış, iddiaçı isə bunun əsasında zərərə düşmüşdür. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi əvvəlki illər üzrə qalıq borcu 948,42 manatın tutulması hissəsində rədd edilməlidir. Belə ki, həmin borcun yaranma mənbəyi barədə məhkəməyə sənədlər təqdim edilməmişdir. Eyni zamanda, məhkəmə hesab edir ki, debitor borcu 1614,82 manat cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Adıçəkilən Qaydaların: 5.1. Qazın pərakəndə satış qiyməti (tarifləri) Azərbaycan Respublikasının Tarif (qiymət) Şurası tərəfindən tənzimlənir. 5.2. Bu Qaydaların 5.4-cü, 6.5-ci, 6.5-2-ci və 6.5-3-cü bəndlərində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini qaz sayğacının göstəricilərinə əsasən hər ay üzrə hesablamalı və növbəti ayın 10-dək istehlakçıya bu barədə məlumat (hesab) təqdim etməlidir (göndərməlidir). “Smart-kart” tipli qaz sayğacı olan istehlakçıya istifadə etdiyi qazın dəyəri haqqında hesabın qaz paylayıcısı tərəfindən təqdim edilməsi (göndərilməsi) tələb olunmur. İstehlakçının istehlak etdiyi qazın dəyəri tam ödənildikdən sonra qaz paylayıcısı tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış qazın dəyərinin istehlakçı tərəfindən ödənilməsi tələb edilə bilməz. 5.3. İstifadə olunan qazın dəyəri yalnız bank və ya poçt şöbələri vasitəsilə ödənilir. 5.4. Qaz sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən bu Qaydaların 4.9-cu bəndində nəzərdə tutulmuş hallarda çıxarıldıqda (götürüldükdə), qaz sayğacının olmadığı müddət ərzində qazın verilməsi dayandırılmır və istifadə edilmiş qazın dəyəri üzrə hesablaşmalar sayğac çıxarıldığı gündən əvvəlki ayın orta gündəlik sərfinə uyğun aparılır. 5.5. Qaz paylayıcısının istehlakçıya verdiyi qazın sayğacla müəyyənləşdirilən hesabı istehlakçıya paylayıcı tərəfindən təqdim edildikdən (göndərildikdən) sonra bir ay müddətində tam ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinin tələblərinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. 425.1-ci maddəsinə əsasən, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə irəli sürülən digər tələblərə müvafiq sürətdə hərəkət etməlidir. 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 445.2.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşıyır. Beləliklə, iş materialları ilə təsdiq olunmuşdur ki, cavabdeh iddiaçı ilə aralarında bağlanmış müqavilənin şərtlərini pozmuş, müqavilə ilə müəyyən olunmuş qaydada ödənişlər etməmiş, nəticədə borc yaranmış və bununla da cavabdeh müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri tam yerinə yetirməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə işin hallarına və tədqiq edilmiş sübutlara məcmu halda qiymət verərək hesab edir ki, iddi qismən təmin edilməli 556,73 manat məbləğində zərər, 1614,82 manat debitor borcu, cəmi 2171,55 manat tutulmalı, iddia qalan hissədə rədd edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 121.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə nümayəndənin və ya vəkilin göstərdiyi yardıma görə xərclərin, konkret hallar və çıxış üçün təqdim olunmuş hesab nəzərə alınmaqla, digər tərəfdən ağlabatan məbləğdə alınıb xeyrinə qətnamə çıxarılan tərəfə verilməsini qərara alır. 115.0.5-ci maddəsinə əsasən nümayəndəyə ödənilmiş xərclər işə baxılması ilə əlaqədar məsrəflərə aiddir. 115.0.6-cı maddəsinə əsasən vəkillərə etdikləri kömək üçün ödənilən xərclər işin baxılması ilə əlaqədar məsrəflərə aid edilmişdir. İddiaçı 400 manat vəkil xərcinin cavabdehdən tutulmasını tələb etsə də, həmin məbləğin ödənilməsi barədə məhkəməyə heç bir sübut təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Odur ki, 2171,55 manat hissədə təmin edildiyindən 41,71 manat rüsum cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı, 91,16 manat iddiaçıya aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 360-cı maddəsinə əsasən apellyasiya şikayəti məhkəmə qətnaməsi rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində verilə bilər. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh aktl üzrə 556,73 manat məbləğində zərər, 1614,82 manat debitor borcu, cəmi 2171,55 manat və 41,71 manat ödənilmiş dövlət rüsumu əvəzi tutularaq İddiaçı İB-nin (İBAN: AZ50İBAZ********************, SWİFT İBAZAZ2X, Alan bankın müxbir hesabı: AZ03NABZ********************, Alan bankın kodu: 805153, Bankın VÖEN: **********, Müştəri VÖEN: **********) hesabına ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Ödənilmiş 91,16 manat dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilsin. 400 manat xərcin tutulması barədə iddiaçının xahişi təmin edilməsini. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Tahirə Əsədova