Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(009)-723/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(009)-723/2023 11.04.2023 BAKI ŞƏHƏRİ SƏBAİL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abdullayev Şahin Zülfüqar oğlunun sədrliyi, Ağayeva Narqələm Bayram qızının katibliyi ilə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması və tutmanın girov predmetinə yönəldilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə Səbail rayon Məhkəməsi binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq… MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması və tutmanın girov predmetinə yönəldilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək göstərmişdir ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə LB/22/000/000338 saylı kredit müqaviləsi bağlamışdır. Müqaviləyə əsasən Cavabdeh 12 ay müddətinə, illik 26% hesablanmaqla 2275 manat məbləğində kredit verilmişdir. Bundan başqa, əsas öhdəliyin icrasının təmini məqsədilə İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə G-LB/22/000/000338 saylı girov müqaviləsi bağlanmışdır. Girov müqaviləsinə əsasən Cavabdeh mülkiyyətində olan ümumi çəkisi 38,7 qram olan qızılzinət əşyaları girov predmeti kimi göstərilmişdir. Lakin cavabdeh tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixli LB/22/000/000338 saylı kredit müqaviləsinin şərtləri pozularaq, öhdəliklər icra edilmir. Belə ki, M/03-920 saylı, xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışına əsasən cavabdeh İddiaçı ASC-yə əsas borc üzrə 1105,81 manat, faiz borcu üzrə 125,10 manat, cəmi borcu 1230,91 manat təşkil edir. Göstərilənləri nəzərə alaraq iddiaçı Cavabdeh əsas borc üzrə 1105,81 manat, faiz borcu üzrə 125,10 manat, cəmi 1230,91 manat məbləğində borcun və ödənilmiş 33 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməsi, tələbin girov predmeti olan ümumi çəkisi 38,7 qram olan qızıl-zinət əşyalarına yönəldilməsi, qızıl-zinət əşyalarının satılması və əmlakın satılması nəticəsində əldə edilmiş vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə olan 1230,91 manat məbləğində borcun və ödənilmiş 33 manat məbləğində dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş iş üzrə iddiaçının nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, lakin məhkəməyə ünvanlanmış ərizədə işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılması xahiş olunmuşdur. Məhkəmə işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş iş üzrə Cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə AR MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi aşağıdakı əsaslara görə təmin edilməlidir. İş üzrə «Borc verən» qismində İddiaçı ASC ilə digər tərəfdən «Borc alan» qismində Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli LB/22/000/000338 No-li kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən Cavabdeh 12 ay müddətinə, illik 26%-lə, 2275 manat məbləğində kredit verilmişdir. İş üzrə “Girov saxlayan” qismində İddiaçı ASC ilə digər tərəfdən “Girov qoyan” qismində Cavabdeh arasında bağlanılmış xx.xx.2022-ci il tarixli, G- LB/22/000/000338 saylı girov müqaviləsinə əsasən borcalan Cavabdeh bankla bağlanılmış xx.xx.2022-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə, dəyəri 3250 manat məbləğində müəyyən edilmiş qızıl-zinət əşyalarını bank qarşısında girovla yüklü etmişdir. İş üzrə İddiaçı ASC-ya girov qoyulmuş qiymətlilərin dəyərlilərinin qiymətləndirmə və təhvil-təslim aktına əsasən Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli kreditinin təminatı olaraq girov qoyduğu 1 ədəd sep-kolye - çəkisi 14,5 qr, əyarı - 583, 1 ədəd üzük –çəkisi – 5,1 qr, əyarı – 583, 1 ədəd qolbaq, 2 ədəd üzük, 2 cüt sırğa – çəkisi – 19,1 qr, əyarı – 583, cəmi 38,7 qr. qızıl-zinət əşyalarını qiymətləndiricinin iştirakı ilə xx.xx.2022-ci il tarixdə banka təhvil vermişdir. Qızıl-zinət əşyalarının dəyəri 3250 manat təşkil etmişdir. İş üzrə Cavabdeh tərəfindən İddiaçı ASC-yə ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli ərizəyə əsasən o, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 296.1-ci maddəsinin tələblərinə və İddiaçı ASC ilə aralarında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli G- LB/22/000/000338 saylı girov müqaviləsinin şərtlərinə uyğun olaraq xx.xx.2022-ci il tarixli LB/22/000/000338 saylı kredit müqaviləsi üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi vaxtında və lazımınca icra etmədiyi, eləcə də öhdəliyin icrası üçün bank tərəfindən göndərilmiş bildirişdə göstərilən əlavə müddət ərzində icra etmədiyi təqdirdə kreditin təminatı olaraq girov qoyduğu əşyalara tutmanın yönəldilməsinə, şəxsən onun imzası və iştirakı olmadan məhkəmədən kənar satılaraq bankın tələblərinin ödənilməsinə, İddiaçı ASC-nin kredit müqaviləsi üzrə tələb hüquqlarının və bununla bağlı ona aid bank sirri təşkil edən məlumatların istənilən üçüncü şəxslərə (digər bank və ya kredit təşkilatına, kollektor şirkətinə) ötürülməsinə, İddiaçı ASC və üçüncü şəxslər (digər bank və ya kredit təşkilatı, kollektor şirkəti) tərəfindən kredit müqaviləsinin şərtlərinə uyğun olaraq qrafik üzrə aylıq ödəniş məbləğinin (əsas borc, hesablanmış faiz və cərimə borcunun) onun İddiaçı ASC-də və üçüncü şəxslərdə olan bütün hesablarından (əmək haqqı, təqaüd, plastik kart, yardım, depozit və digər hesablarda) akseptsiz qaydada silinməsinə öz razılığını bildirmişdir. Bununla əlaqədar gələcəkdə yaranacaq hər hansı problemə görə məsuliyyəti öz üzərinə götürmüşdür. İş üzrə İddiaçı ASC tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışına əsasən xx.xx.2022-ci il tarixli LB/22/000/000338 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2023-cü il tarixə Cavabdeh əsas borcu 1105,81 manat, faiz borcu 125,10 manat faiz, cəmi 1230,91 manat borcu var. Məhkəmə verilmiş iddia tələbləri ilə bağlı aşağıdakıları qeyd edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Məhkəmə iclasında müəyyən edilmişdir ki, Cavabdeh ilə İddiaçı ASC arasında bağlanmış 21 aprel 2022-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən ona illik 26%-lə, 12 ay müddətinə 2275 manat məbləğində kredit verilmişdir. Həmin kredit müqaviləsinin təminatı kimi tərəflər arasında girov müqaviləsi bağlanılmış və dəyəri tərəflər arasında 3250 manat məbləğində müəyyən edilmiş 38,7 qram qızıl-zinət əşyalarını bank qarşısında girovla yüklü etmişdir. Məhkəmə iclasında həmçinin müəyyən edilmişdir ki, Cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə bank qarşısında götürdüyü öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və bununla da onun banka borcu yaranmışdır. İddiaçı tərəfindən irəli sürülmüş tələbdən görünür ki, bank cavabdehdən kredit müqaviləsi üzrə yaranmış 1105,81 manat əsas, 125,10 manat faiz, cəmi 1230,91 manatın tutulması və tutmanın girov predmetinə yönəldilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirmədiyindən, bank kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcun tutulması və tutmanın girov predmetinə yönəldilməsi ilə əlaqədar məhkəmədə iddia qaldırmaqda haqlı olmuşdur. Məhkəmə mülki qanunvericiliyin yuxarıda qeyd edilən müddəalarını əsas götürərək hesab edir ki, Cavabdeh bağlanılmış kredit müqaviləsi üzrə bankdan kredit vəsaiti almaq hüququna malik olduğu kimi, eyni zamanda göstərilən müqavilə ilə borc məbləğini və müəyyən edilmiş faizləri Banka qaytarmalı olmasına dair vəzifələrin daşıyıcısıdır. Lakin Cavabdeh kredit vəsaitinin və kreditdən yaranan faiz borclarını ödəməli olmasına aid vəzifəsini yerinə yetirmədiyindən, iddia tələbi 1105,81 manat əsas, 125,10 manat faiz borcunun tutulması hissəsində təmin edilməlidir. Məhkəmə iddia tələbinin tutumalı olan borcun girov əşyalarına yönəldilməsi hissəsi üzrə qeyd edir ki, həmin hissədə də tələb təmin edilməlidir. AR Mülki Məcəlləsinin 295-ci maddəsinə əsasən girov saxlayanın (kreditorun) tələblərinin ödənilməsi üçün tutma girov qoyulmuş əşyaya borclu girovla təmin edilmiş öhdəliyi onun cavabdeh olduğu səbəblərdən icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə yönəldilə bilər. Eyni Məcəllənin 296.1-ci maddəsinə əsasən girov saxlayanını tələbinin məhkəməyə müraciət edilmədən, girov qoyulmuş əşya hesabına ödənilməsinə girov saxlayanla girov qoyanın notariat qaydasında təsdiqlənmiş razılaşması əsasında yol verilir. Belə razılaşma ilə hüquqları pozulmuş şəxsin iddiası üzrə məhkəmə həmin razılaşmanı etibarsız saya bilər.Bu cür razılaşma olmadıqda girov saxlayanın (kreditorun) tələbinin girov qoyulmuş əşyanın dəyərindən ödənilməsi məhkəmənin qərarı ilə həyata keçirilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddaçı ilə cavabdeh arasında bağlanılmış girov müqaviləsinə əsasən cəmi 38,7 qr. olan qızıl-zinət əşyaları (1 ədəd sep-kolye - çəkisi 14,5 qr, əyarı - 583, 1 ədəd üzük –çəkisi – 5,1 qr, əyarı – 583, 1 ədəd qolbaq, 2 ədəd üzük, 2 cüt sırğa – çəkisi – 19,1 qr, əyarı – 583) kredit müqaviləsinin təminatı kimi bank qarşısında girovla yüklü edildiyindən, cavabdehdən tutulmalı olan pul məbləği girov əmlaklara yönəldilməli, həmin əmlaklar açıq hərracdan satılmalı və bankın kredit tələbi satılmış əmlakların dəyərindən ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nın 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə həmçinin hesab edir ki, cavabdehdən dövlət rüsumunun əvəzi kimi iddiaçının xeyrinə 33 manat məbləğində pul tutulmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və AR MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutub məhkəmə…. QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə LB/22/000/000338 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2023-cü il tarixə yaranmış 1105,81 manat əsas, 125,10 manat faiz, həmçinin ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi kimi 33 manat, cəmi 1263,91 (bir min iki yüz altmış üç manat, doxsan bir qəpik) manat məbləğində pul tutulsun. Həmin tutma Cavabdeh tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixli G- LB/22/000/000338 saylı girov müqaviləsinə əsasən girova qoyulmuş cəmi 38,7 qram olan qızıl-zinət (1 ədəd sepkolye - çəkisi 14,5 qr, əyarı - 583, 1 ədəd üzük – çəkisi – 5,1 qr, əyarı – 583, 1 ədəd qolbaq, 2 ədəd üzük, 2 cüt sırğa – çəkisi – 19,1 qr, əyarı – 583) əşyalarına yönəldilsin, həmin qızıl-zinət əşyaları açıq hərracdan ixtisaslaşdırılmış müəssisə vasitəsi ilə satılsın və bankın kredit tələbi realizə edilmiş əmlakın dəyərindən ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətinə Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qeyd: apellyasiya şikayəti elektron sistem vasitəsi ilə verilmədikdə AR MPM-nin 363.1.5-ci maddəsinə əsasən geri qaytarılacaqdır. Hakim: Şahin Abdullayev