Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-1988/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-1988/2024 04.03.2024 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abdullayeva Aynur Aydın qızının sədrliyi, Kazımov Samir Vaqif oğlunun katibliyi ilə, Cavabdehin nümayəndəsi X2 iştirakı ilə, İddiaçı “X5 Azərbaycan” QSC-nin Cavabdeh qarşı “maddi zərərin tutulması” tələbi barədə iddiasına dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyənetdi: İddiaçı “X5 Azərbaycan” QSC Cavabdeh qarşı “maddi zərərin tutulması” tələbi barədə kiçik iddialara dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən 512,01 manat məbləğində maddi zərərin və 30 manat dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamənin qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə "xxxx" QSC arasında xx.xx.2012ci il tarixli “Bank hesabı, debet kart, kredit kart və zaminlik haqqında” qarışıq müqavilə bağlanmışdır. Qeyd olunmuş müqavilələr üzrə cavabdeh öhdəliklərini yerinə yetirməmiş, iddiaçıya olan borcunu ödəməkdən imtina etmişdir. Bu səbəbdən də borcun tutulması tələbi ilə məhkəməyə müraciət edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli, e-2(011)- 1712/2021 saylı məhkəmə qətnaməsi çıxarılmışdır. Nəticədə iddiaçı "xxxx" QSC "xxxx" MMC ilə bağlanmış xx.xx.2016-ci il tarixli “Hüquqi xidmət haqqında" müqaviləyə əsasən məhkəmə qərarı üzrə borcun tələb edilməsini "xxxx" MMC-yə sifariş etmişdir. “İnternational Legal Services MMC” öz növbəsində cavabdeh barəsində qeydiyyat ünvanına uyğun olaraq aiddiyyəti orqanlara müraciət edərək borcun tam həcmdə geri ödətdirilməsini təmin etmişdir. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2021-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2021-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2021-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2021-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2021-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2021-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2022-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2022-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2022-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2022-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2022-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2022ci il tarixində ödənilən 100 manat, xx.xx.2022-ci il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2023-cü il tarixində ödənilən 100 manat, xx.xx.2023-cü il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2023-cü il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2023-cü il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2023-cü il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2023-cü il tarixində ödənilən 50 manat, xx.xx.2023-cü il tarixində ödənilən 9 manat məbləğlərindəki vəsait "xxxx" MMC-nin vasitəsi ilə təmin edilmiş və buna görə də "xxxx" QSC tərəfindən "xxxx" MMC-yə 512,01 manat məbləğində xidmət haqqı ödənilmişdir. Yuxarıda qeyd edilən “Hüquqi xidmət haqqında” müqaviləsinin 5.1.1-ci bəndinə əsasən yerinə yetirmiş olduğu xidmətlərə görə "xxxx" MMC-yə cavabdeh(lər) tərəfindən “X5 Azərbaycan” QSC-yə ödənilmiş hər məbləğin 15%-i həcmində yəni ümumilikdə 512,01 manat məbləğində xidmət haqqı ödəmişdir. "xxxx" QSC ilə cavabdeh arasında bağlanmış kredit kart müqaviləsinin 4.19-cu bəndində qeyd edilmişdir ki “bu müqavilədən yaranan borcların kart sahibi tərəfindən vaxtında və lazımi qaydada geri qaytarılmasına görə, bank kart sahibinə qarşı iddia qaldırmaq və ya icra tədbirini həyata keçirmək məcburiyyətində qalarsa, kart sahibi bununla bağlı bankın gələcək hər cür xərclərinin (vəkil/hüquqi xidmət ilə bağlı xərclər daxil olmaqla) banka ödənilməsinin qəbulunu təsdiq edir. Cavabdeh etiraz ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, işə iddia icraatı qaydasında məhkəmə iclasında baxılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı ilə iddia icraatı qaydasında baxılması qərara alınmışdır. İddiaçı “X5 Azərbaycan” QSC məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımi qaydada məlumatlanıdırılmaqla, məhkəməyə çağırılsa da, nümayəndəsi işə iştirakı olmadan baxılması barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Cavabdeh nümayəndəsi X3 məhkəmə iclasında iddia ərizəsinə etiraz edərək, məhkəmədən iddianın təmin edilməməsini xahiş etdi. O bildirdi ki, kredit üzrə onlardan artıqlaması ilə pullar tutulmuşdur. Onların əlavə 500 manat məbləğində pul ödəməyə maddi imkanları yoxdur. Məhkəmə ərizəni, işin materiallarını araşdıraraq, hesab edir ki, iddia əsassızdır. Buna görə də iddia təmin edilməli deyil. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, “X5 Azərbaycan” QSC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2012-ci il tarixdə “Bank hesabı, debet kartı, kredit kartı və zaminlik haqqında” qarışıq müqavilə bağlanılmışdır. “X5 Azərbaycan” QSC tərəfindən verilmiş maliyyə arayışından görünür ki, “X5 Azərbaycan” QSC ilə "xxxx" MMC arasında olan xx.xx.2016-ci il tarixli “Hüquqi xidmət haqqında” müqaviləyə əsasən Cavabdeh tərəfindən ödənilən ödənişlər "xxxx" MMC tərəfindən təmin edilmişdir və bu ödənişlərə görə “X5 Azərbaycan” QSC tərəfindən "xxxx" MMC-yə 512,01 manat xidmət haqqı ödənilmişdir. xx.xx.2020-ci il tarixli 10A/2020 hesab saylı fakturasında xx.xx.2016-cı il tarixli “Hüquqi xidmət haqqında” müqaviləyə əsasən “X1” MMC tərəfindən “X5 Azərbaycan” QSC-yə geri ödənilməsi təmin edilmiş pul vəsaitləri və xidmət haqları ümumi şəkildə öz əksini tapmışdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21.1-ci maddəsinə görə zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın Həmin Məcəllənin 21.2-ci maddəsinə görə zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunun 2.2-ci maddəsinə görə Azərbaycan Respublikasında məhkəmə və digər orqanların qərarlarının məcburi icrası icra məmurları tərəfindən həyata keçirilir. Həmin Qanunun 78.1-ci maddəsinə görə icra sənədi könüllü icra üçün müəyyən olunmuş vaxtda borclu tərəfindən üzrsüz səbəbdən icra edilmədikdə, icra məmuru borcludan tutulmalı pul məbləğinin 7 faizi həcmində icra ödənişinin alınması barədə qərar qəbul edir. Həmin Qanunun 79.1-ci maddəsinə görə icra hərəkətlərinin təşkilinə və keçirilməsinə sərf olunan vəsaitlər icra hərəkətlərinin həyata keçirilməsi ilə bağlı xərclər sayılır. Həmin xərclər icra xidməti icra məmurlarının xüsusi fondunun, habelə icraatda iştirak edən tərəflərin və digər şəxslərin vəsaitləri hesabına ödənilir. Həmin Qanunun 87.1-ci maddəsinə görə icra sənədinin icra olunması ilə bağlı icra məmurunun hərəkətlərindən və ya hərəkətsizliyindən tələbkar və ya borclu icra məmurunun olduğu yer üzrə inzibati məhkəməyə şikayət verə bilər. Bu Qanunun digər maddələrində başqa müddət müəyyən edilməyibsə, icra məmurunun hərəkətlərindən şikayət müvafiq hərəkətin edildiyi vaxtdan 10 gün müddətində verilir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 121.1-ci maddəsinə görə məhkəmə nümayəndənin və ya vəkilin göstərdiyi yardıma görə xərclərin, konkret hallar və çıxış üçün təqdim olunmuş hesab nəzərə alınmaqla, digər tərəfdən ağlabatan məbləğdə alınıb xeyrinə qətnamə çıxarılan tərəfə verilməsini qərara alır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 386.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Belə ki, qanunvericiliyə əsasən “İcra haqqında” Qanunun tələbləri çərçivəsində icra hərəkətlərinin təşkilinə və keçirilməsinə sərf olunan vəsaitlər icra hərəkətlərinin həyata keçirilməsi ilə bağlı xərclər sayılır. Həmin xərclər icra xidməti icra məmurlarının xüsusi fondunun, habelə icraatda iştirak edən tərəflərin və digər şəxslərin vəsaitləri hesabına ödənilir. İddiaçı hazırkı tələbini Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli e-2(011)-1712/2021 saylı qətnaməsi əsasında tutulmuş pul vəsaitinin “İcra haqqında” Qanunun tələbləri qaydasında alınmasının mümkünsüzlüyü ilə əlaqələndirməmişdir. İddiaçının "xxxx" MMC adlı hüquqi şəxslə aralarında olan “Hüquqi xidmət haqqında” müqavilə əsasında müfaviq məhkəmə qərarı üzrə borcun tələb edilməsini sonuncuya sifariş etməsi, borcun təmin edilməsi müqabilində isə "xxxx" MMC-yə 512,01 manat xidmət haqqını ödəməsi iddiaçının öz istəyi ilə həyata keçirdiyi tədbirdir. Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli e-2(011)- 1712/2021 saylı qətnaməsi əsasında icra tədbirlərinin “İcra haqqında” Qanunun tələbləri qaydasında həyata keçirilməli olduğunu və həmin tədbirlərin həyata keçirilməsinin mümkünsüzlüyünə dəlalət edən halların iddiaçı tərəfindən əsaslandırılmadığını nəzərə alaraq, məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi əsassızdır. Ona görə də iddia tələbi təmin edilməməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə q ə t e t d i: İddia tələbləri təmin edilməsin. Ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçının özünə aid edilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsi ilə) Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Aynur Abdullayeva