Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-2273/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-2273/2022 13.07.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyev Şəhriyar İbrahim oğlunun sədrliyi, Nuriyev Xaliq Firqət oğlunun katibliyi, İddiaçı “X2” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə “X2” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “borcun ödənilməsi” tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: “X2” ASC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh iddiaçı "xxxx" KB ASC-nin xeyrinə 6184,9 AZN əsas, 24,48 AZN faiz, 0 AZN cərimə, 0 AZN komisyon haqqı borcu olmaqla, cəmi 6209,38 AZN borcun və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 82,10 AZN məbləğində vəsaitin tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında "xxxx" KB ASC-nin nümayəndəsi Nümayəndə iddia tələbini müdafiə edərək və iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək bildirdi ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2019-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə istehlak məqsədləri üçün 60 ay müddətinə illik 1% ödəmək şərtilə 6942,29 manat məbləğində kredit verilmişdir, tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin 1.1-ci maddəsinə görə bu müqaviləyə görə borcverən yuxarıda qeyd olunan məbləğdə və faizlə krediti borcalanın mülkiyyətinə verir və borcalan isə həmin kreditdən məqsədli təyinatına uyğun istifadə etməyi və müəyyən olumuş müddətdə onu faizi ilə birlikdə borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürüb, lakin cavabdeh müqavilənin bu şərtini pozaraq dövri оlaraq ödəməli оlduğu kreditinin ödənilməsinə dair öhdəliyi vaxtında və lazımi qaydada icra еtməmişdir, nəticədə cavabdehin kredit müqaviləsi üzrə 21 fevral 2022, bazar ertəsi tarixinə "xxxx" KB ASC-yə 6184,9 AZN əsas, 24,48 AZN faiz, 0 AZN cərimə, 0 AZN komisyon haqqı borcu olmaqla, cəmi 6209,38 AZN borcu yaranmışdır, tərəflər arasında yaranmış mübahisənin məhkəmədənkənar qaydada həll edilməsi barədə danışıqlar aparılmış, lakin bu danışıqlar (pretenziya qaydasında həll olunma) heç bir fayda verməmişdir və kreditor öz tələbinin məhkəmə yolu ilə həll edilməsi üçün məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək bu hüququndan istifadə etmək qərarına gəlmişdir. Sonda iddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə iddia tələbinin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımı qaydada xəbərdar edilməklə məhkəmə iclasına çağırılmış, lakin o, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir, məhkəmə Mülki Prosessual Məcəllənin 185.5-ci maddəsinə əsasən, işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyərək, işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 1069rstDNG/19 saylı güzəştli kredit və bank hesabı müqaviləsinə əsasən, xx.xx.2013-cü il tarixli 6013tkSTB2/13 saylı xx.xx.2013-cü il tarixli 15511nkSTB2/13 saylı xx.xx.2013-cü il tarixli 1524Sstb2/13 saylı xx.xx.2013-cü il tarixli 3164tkAB/13 saylı kredit müqavilələri üzrə restruktruzasiya olunmuş kredit borcunun ödənilməsi məqsədilə bank tərəfindən müştəriyə 60 ay müddətinə - xx.xx.2024-cü il tarixədək, 12 ay güzəşt müddəti, illik 1 faiz olmaqla 6942,29 manat kredit verilmişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2022-ci il tarixli Hesabdan çıxarışdan görünür ki, Cavabdeh hesabına xx.xx.2019-cu il tarixli 1069rstDNG/19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən kreditin verilməsi əsası ilə xx.xx.2019-cu il tarixdə 6942,29 manat köçürülmüşdür. İş materiallarında olan "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 1069rstDNG/19 saylı kedit müqaviləsinə dəyişiklik edilməsi barədə xx.xx.2020-ci il tarixli Sazişdən görünür ki, sazişin imzalandığı tarixə müqavilə üzrə hesablanmış faiz məbləği müştəri tərəfindən ödənilməsi razılaşdırılmışdır. İş materiallarında olan "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli sazişdən görünür ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2013-cü il tarixli 6013tkSTB2/13 saylı kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış 0 azn faiz borcu hər iki tərəfin razılığına əsasən ləğv olunur. İş materiallarında olan "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli sazişdən görünür ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2013-cü il tarixli 15511nkSTB2/13 saylı kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış 554,3 azn faiz borcu hər iki tərəfin razılığına əsasən ləğv olunur. İş materiallarında olan "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli sazişdən görünür ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2013-cü il tarixli 1524Sstb2/13 saylı kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış 53,55 manat faiz borcu hər iki tərəfin razılığına əsasən ləğv olunur. İş materiallarında olan "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli sazişdən görünür ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2013-cü il tarixli 3164tkAB/13 saylı kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış 0 azn faiz borcu hər iki tərəfin razılığına əsasən ləğv olunur. İş materiallarında olan 1069rstDNG/19 saylı kredit müqaviləsinə 1 saylı Əlavədən görünür ki, borcalan Cavabdeh, məbləğ 6942,29 AZN, faiz 1%, müddət 60, güzəşt müddəti 12, aylıq annuitet 148 AZN-dir. İş materiallarında olan 1069rstDNG/19 saylı kredit müqaviləsinə xx.xx.2020-ci il tarixli 2 saylı Əlavədən görünür ki, borcalan Cavabdeh, məbləğ 6680,27 AZN, faiz 1%, müddət 44, aylıq annuitet 148 AZN-dir. İş materiallarında olan “X2” ASC tərəfindən Cavabdeh ünvanlanan xx.xx.2022-ci il tarixli bildirişdən görünür ki, cavabdehdən 3 iş günü müddətinə borcunu ödəməklə kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi təklif olunmuşdur. İş materiallarında olan xx.xx.2021-ci il tarixli BANK/PİKMD/1015264 saylı maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 1069rstDNG/19 saylı müqavilə üzrə əsas məbləğ üzrə borcu 6184,9 manat, faiz üzrə borcu 24,48 manat, cərimə faizi 0 manat, cəmi 6209,38 manat borcu vardır. İş materiallarında olan xx.xx.2022-ci il tarixli ********* nömrəli Mədaxil Qəbzindən görünür ki, “X2” ASC 82,10 manat dövlət rüsumu ödəmişdir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi tərəfindən verilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli, 9/3299 saylı ekspert rəyindən görünür ki, Cavabdeh 21 fevral 2022-ci il tarixədək banka olan borcu ümumilikdə 6163,57 manat müəyyən edilir, o cümlədən əsas borc üzrə 6159,29 manat, faiz borcu üzrə 4,28 manat. Həmin Rəyə əlavə olunmuş ekspertiza xərclərinə dair bildirişdən görünür ki, aparılmış tədqiqatın dəyəri 100 manat təşkil edir. Məhkəmə tərəfindən iş materialları əsasında müəyyən olunmuşdur ki, “X2” ASC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2019-cu il tarixli 1069rstDNG/19 saylı kredit müqaviləsi bağlanmışdır, bu müqaviləyə əsasən Cavabdeh restruktruzasiya olunmuş kredit borcunun ödənilməsi məqsədilə 60 ay müddətinə, illik 1 faiz olmaqla 6942,29 manat məbləğində kredit verilmişdir, iddiaçı müqavilə üzrə öhdəliyini yerinə yetirsə də, cavabdeh kredit müqaviləsi ilə şərtləşdirilmiş öhdəliklərindən yayınaraq müqavilədə nəzərdə tutulmuş aylıq ödənişləri yerinə yetirməmiş və hazırda banka ödənilməmiş əsas və faiz borcu qalmışdır, bu barədə iddiaçı tərəfindən cavabdehə xəbərdarlıq edilmişdir. Bununla belə, cavabdehin müqavilə üzrə nəzərdə tutulan öhdəliklərinin icrasını istisna edən hallar məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmadı. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə öz riski ilə müqaviləni bağladığından həmin müqavilə üzrə öhdəliklərə görə də məsuliyyət daşıyır. Məhkəmə, cavabdehdən tutulmalı olan borcun məbləğini müəyyən edərkən xx.xx.2022-ci il tarixli ekspert rəyinə iş üzrə tədqiq edilmiş digər sübutlarla yanaşı qiymət verərək hesab edir ki, həmin rəy sübut kimi qəbul edilməli, əsas və faiz borc məbləği, ekspertin həmin məbləğlər üzrə gəldiyi nəticəyə uyğun olaraq, əsas borc üzrə 6159,29 manat, faiz borcu üzrə 4,28 manat həddində müəyyən edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunun ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, cavabdehdən əsas borc üzrə 6159,29 manat, faiz borcu üzrə 4,28 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 6163,57 manat alınaraq iddiaçının xeyrinə ödənilməli, iddia tələbi qalan hissədə rədd edilməlidir. Məhkəmə, məhkəmə xərclərinə münasibətdə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edildiyindən, cavabdehin məhkəmə xərclərindən azad olunması halları müəyyən olunmadığından, məhkəmə xərcləri cavabdehə aid edilməli, təmin edilmiş iddia tələbinin həcmi nəzərə alınmaqla, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 81,63 manat cavabdehdən tutularaq iddiaçıya, məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası tədqiqatının dəyərini təşkil edən 100 manat alınaraq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 115-ci maddəsinə görə ekspertizanın keçirilməsi ilə bağlı çəkilən xərc məhkəmə məsrəflərinə aiddir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 124.1-ci maddəsinə əsasən, işə baxılması ilə əlaqədar məhkəmənin çəkdiyi xərclər və iddiaçının ödəməkdən azad edildiyi dövlət rüsumu, iddia tələblərinin təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq dövlət mədaxilinə cavabdehdən alınır. Qeyd olunanlara və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216- 220, 227, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh əsas borc üzrə 6159,29 manat, faiz borcu üzrə 4,28 manat olmaqla, cəmi 6163 (altı min yüz altmış üç) manat 57 (əlli yeddi) qəpik və dövlət rüsumu qismində ödənilmiş 81 (səksən bir) manat 63 (altmış üç) qəpik tutularaq iddiaçı “X2” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə rədd edilsin. Cavabdeh məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının dəyərini təşkil edən 100 (yüz) manat tutularaq Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin hesabına (Büdcə təsnifat kodu:142595, büdcə səviyyəsinin kodu: 3, SAP (XİİS) hesabı X1, kodu: 210005, VÖEN: **********, Müxbir hesab: AZ41NABZ********************, SFİFT BİK:CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi, VÖEN: **********, Hesab:AZ34CTRE********************) ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Şəhriyar Əliyev