Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-2809/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-2809/2022 12.05.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Həsənova Aygün Namiq qızının sədrliyi ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı “müqavilə üzrə borcun tutulması” barədə ərizəsinə kiçik iddialar üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı “müqavilə üzrə borcun tutulması” tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 19 iyun 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********22985 olan X2 9S markalı telefon üçün 466.40 manat ödənilməmiş hissə, 46.60 manat cərimə borcu; 25 oktyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, Apple markalı qulaqlıq, SanDisk yaddaş kartı üçün 13.10 manat ödənilməmiş hissə, 1.90 manat cərimə borcu; 25 oktyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********01781 olan X1 20 markalı telefon üçün 2.600 manat ödənilməmiş hissə, 266 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 3.454 manat borc və 54.54 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 19 iyun 2020-ci il, 25 oktyabr 2020-ci il, 25 oktyabr 2020-ci il tarixli alğı-satqı müqavilələrinə əsasən, cavabdeh X2 9S markalı telefon, Apple markalı qulaqlıq, SanDisk yaddaş kartı və X1 20 markalı telefon almış və nəticədə cavabdehin 3454 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə 19 iyun 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 855.60 manat olan X2 9S markalı telefon üçün ümumilikdə 513 manat olmaqla 466.40 manat ödənilməmiş hissə, 46.60 manat cərimə borcu; 25 oktyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 403.10 manat olan Apple markalı qulaqlıq və SanDisk yaddaş kartı üçün ümumilikdə 15 manat olmaqla 13.10 manat ödənilməmiş hissə, 1.90 manat cərimə borcu; 25 oktyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 3.340 manat olan X1 20 markalı telefon üçün ümumilikdə 2.926 manat olmaqla 2.600 manat ödənilməmiş hissə, 266 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1.459,20 manat təşkil edir. Cavabdeh qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə iddiaya dair əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə edilmiş sənədləri göndərməsi barədə məlumatlandırılmışdır. Cavabdehin əsaslandırılmış etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, tərəflər arasında alğı-satqı müqavilələri bağlanmış, cavabdeh X2 9S markalı telefon, Apple markalı qulaqlıq, SanDisk yaddaş kartı və X1 20 markalı telefon almışdır. Müqavilələrə əsasən cavabdeh öhdəliyi lazımınca icra etmədiyindən onun 23 mart 2022-ci il tarixə borcu yaranmışdır. Cavabdehə yaranmış borcla bağlı xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə görə əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə qeyd edilir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. İş materialları ilə müəyyən edildi ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış nisyə alğı-satqı müqavilələrinə əsasən Cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəliyi lazımınca icra etməməklə müqavilələrin şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də, iddiaçı göstərilən müqavilələrin şərtlərinin icrasını və ödənilməmiş məbləğin qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır. Beləliklə məhkəmə iş üzrə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi hər üç müqavilə üzrə əsas borca aid hissədə əsaslıdır və tam təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın 19 iyun 2020-ci il tarixli müqavilə və 25 oktyabr 2020-ci il tarixli 21273753 saylı müqavilə üzrə dəbbə pulunun ödənilməsi hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddia həmin hissədə qismən əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-in 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Məhkəmə hesab edir ki, 19 iyun 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 46.60 manat cərimə məbləği azaldılaraq 4 manat məbləğində; 25 oktyabr 2020-ci il tarixli 21273753 saylı müqavilə üzrə hesablanmış 266 manat cərimə məbləği azaldılaraq 20 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh 19 iyun 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 466.40 manat əsas borc, 4 manat cərimə borcu; 25 oktyabr 2020-ci il tarixli 21274301 saylı müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 13.10 manat əsas borc, 1.90 manat cərimə borcu; 25 oktyabr 2020-ci il tarixli 21273753 saylı müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 2.600 manat əsas borc, 20 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 3.105,40 manat pul vəsaiti iddiaçının xeyrinə tutulmalı, iddia tələbi qalan hissədə rədd edilməlidir. Məhkəmə mülki-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsini də qətnaməsində əks etdirməlidir. Odur ki, məhkəmə dövlət rüsumunun alınması məsələsinə qiymət verərək hesab edir ki, iş materiallarından göründüyü kimi iddiaçı iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət edərkən 54.54 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir, iddia tələbi qismən təmin olunduğundan cavabdehdən 54.54 manat məbləğində rüsum tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220 və 360cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi qismən təmin edilsin. 19 iyun 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 466.40 (dörd yüz altmış altı manat qırx qəpik) manat əsas borc, 4 (dörd) manat cərimə borcu; 25 oktyabr 2020-ci il tarixli 21274301 saylı müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 13.10 (on üç manat on qəpik) manat əsas borc, 1.90 (bir manat doxsan qəpik) manat cərimə borcu; 25 oktyabr 2020-ci il tarixli 21273753 saylı müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 2.600 (iki min altı yüz) manat əsas borc, 20 (iyirmi) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 3.105,40 (üç min yüz beş manat qırx qəpik) manat pul vəsaiti və dövlət rüsumuna görə ödənilmiş 54.54 (əlli dörd manat əlli dörd qəpik) manat Cavabdeh alınaraq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Aygün Həsənova