Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-2990/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-2990/2024 18.03.2024 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin hakimi Abbasova Əminə Rauf qızı, iddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi tələbi barədə kiçik iddiaya dair işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçının tələb və dəlilləri: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı cavabdehdən 20 noyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İPHONE 11 markalı telefon üçün 349.84 manat ödənilməmiş hissə, 34.16 manat cərimə; 31 avqust 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən JBL səs ucaldıcı üçün 332.66 manat ödənilməmiş hissə, 33.34 manat cərimə; 31 oktyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən APPLE MACBOOK AİR 13 komputer üçün 317.50 manat ödənilməmiş hissə, 31.50 manat cərimə, ümumilikdə 1099 manat borc, 30.99 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi tələbinə dair kiçik iddiaya ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddiaçı tərəfin dəlilləri ondan ibarət olmuşdur ki, cavabdeh ABC Telecom” MMC ilə 20 noyabr 2020-ci il, 31 avqust 2021-ci il, 31 oktyabr 2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən İMEİ KODU **********40804 İPHONE 11 markalı telefon, JBL səs ucaldıcı, APPLE MACBOOK AİR 13 komputer almış və nəticədə 1099 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə 20 noyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 2808.00 manat İPHONE 11 markalı telefon üçün ümumilikdə 384.00 manat olmaqla, ondan 349.84 manat ödənilməmış hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 34.16 manat cərimə; 31 avqust 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 793.20 manat JBL səs ucaldıcı üçün ümumilikdə 366.00 manat olmaqla, ondan 332.66 manat ödənilməmış hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 33.34 manat cərimə; 31 oktyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 3522.00 manat APPLE MACBOOK AİR 13 komputer üçün ümumilikdə 349.00 manat olmaqla, ondan 317.50 manat ödənilməmış hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 31.50 manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin 20 noyabr 2020-ci il və 31 oktyabr 2020-ci il tarixli müqavilələri üzrə son ödəniş tarixi 07 iyul 2023-cü ildir. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 6123.20 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödəniş müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə 1% məbləğində penya ödənilməlidir. Tərəflər arasında bağlanılmış müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktlarından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Tərəflər arasında olan telefon danışığı, həmçinin göndərilmiş 29 yanvar 2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin Məhkəmədən kənar həll olunması, cavabdehin üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirilsə də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Cavabdehin etirazının dəlilləri Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-5.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehə iddia ərizəsinin icraata qəbul edildiyinə dair bildiriş göndərilərək iddiaya qarşı əsaslandırımış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sübutları məhkəməyə təqdim etmək təklif olunmuşdur. Lakin, cavabdehin iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. İşin halları "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında 20 noyabr 2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləyə əsasən İMEİ KODU **********40804 İPHONE 11 markalı telefon; 31 avqust 2021-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləyə əsasən JBL səs ucaldıcı; 31 oktyabr 2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləyə əsasən APPLE MACBOOK AİR 13 komputer əldə etmişdir. Cavabdeh müqavilələr üzrə öhdəlikləri vaxtlı vaxtında icra etmədiyinə görə onun xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 349,83 manat əsas, 34,16 manat cərimə, xx.xx.2021ci il tarixli müqavilə üzrə 332,66 manat əsas, 33,34 manat cərimə, xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 317,5 manat əsas, 31,5 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1099.00 manat məbləğində borcu yaranmışdır. İddiaçı məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün 30.99 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. İddia tələbinin hüquqi əsasını təşkil edən normativ-hüquqi aktlar: Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi Maddə 600. Nisyə satılmış əşyanın ödənilməsi 600.1. Alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Maddə 385. Öhdəlik anlayışı 385.1. Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Maddə 442. Öhdəliyin icra edilməməsi anlayışı Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Maddə 462. Dəbbə pulu anlayışı 462.1. Dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Maddə 467. Məhkəmə tərəfindən dəbbə pulunun azaldılması Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllləsi Maddə 119 Məhkəmə xərclərinin tərəflər arasında bölüşdürülməsi 119.1. Məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmənin mövqeyi Məhkəmə mülki iş materiallarını nəzərdən keçirərək belə qənaətə gəlir ki, iddia əsaslıdır və təmin edilməlidir. Belə ki, cavabdeh müqavilə əsasında iddiaçıdan nisyə mal(lar) almaq hüququna malik olduğu kimi, eyni zamanda həmin mal(lar)ın qiymətini ödəməli olmasına dair vəzifələrin daşıyıcısı olmuşdur. Cavabdeh isə nisyə mal almasına dair hüququndan istifadə etmiş, lakin həmin mal(lar)ın dəyərini ödəmək vəzifəsini yerinə yetirməmişdir. Odur ki, iddiaçı müqavilələrin şərtlərinin icrasını tələb etməkdə haqlıdır. İddia bu hissədə təmin edilərək, tərəflər arasında bağlanılmış alqı-satqı müqavilələri üzrə ödənilməmiş borc cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Məhkəmə müqavilələr üzrə hesablanmış cərimənin cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməsi hissəsində qiymət verərək, belə qənaətə gəlir ki, işin faktiki halları və əsas borcun məbləğini nəzərə alaraq hesab edir ki, iddiaçı tərəfindən tələb edilən cərimə məbləği əsas borc məbləğinə mütənasibdir. Odur ki, iddia qeyd edilən hissədə əsaslıdır və təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın 30.99 manat dövlət rüsumunun cavabdehdən alınmasına dair hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddianın bu hissəsi də əsaslıdır. Göstərilən qanunvericilik aktı normasına əsasən məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə xərcləri iddianın təmin edilmiş hissələrinə müvafiq olaraq tərəflərə aid edilməli olduğundan, məhkəmə xərcinə daxil olan dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməli və iddiaçı tərəfindən ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməlidir. Məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia əsaslıdır və iddia təmin edilməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanılmış 20 noyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə üzrə əsas borca görə 349.84 (üç yüz qırx doqquz manat səksən dörd qəpik) manat, cərimə borcuna görə 34.16 (otuz dörd manat on altı qəpik) manat, 31 avqust 2021ci il tarixli müqavilə üzrə əsas borca görə 332.66 (uç yüz otuz iki manat altmış altı qəpik) manat, cərimə borcuna görə 33.34 (otuz üç manat otuz dörd qəpik) manat, 31 oktyabr 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə əsas borca görə 317.50 (üç yüz on yeddi manat əlli qəpik) manat, cərimə borcuna görə 31.50 (otuz bir manat əlli qəpik) manat cərimə, ümumilikdə 1099.00 (bir min doxsan doqquz manat) manat, ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 30,99 (otuz manat doxsan doqquz qəpik) məbləğində borc Cavabdeh alınaraq, "xxxx" MMC-yə ödənilmişdir. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Əminə Abbasova