Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-3271/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-3271/2025 16.05.2025 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abdullayeva Aynur Aydın qızının sədrliyi, Kazımov Samir Vaqif oğlunun katibliyi, Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” barədə iddiasına dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyənetdi: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 317423- CNS-46432 saylı “borcun restrukturizasiyasına dair müqavilə”yə əsasən cavabdehin xx.xx.2025-ci il tarixə banka borclu olduğu 10.047,81 manat məbləğində əsas borc, 399,57 manat məbləğində faiz borcu, 323,40 manat məbləğində cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 10.770,78 manat məbləğində pulun və məhkəməyə müraciət etmək üçün ödənilmiş 126,40 manat dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq İddiaçı ASC-nə ödənilməsi barədə qətnamənin qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli 317423-CNS-46432 saylı “Borcun restrukturizasiyasına dair müqaviləsi”nə əsasən Cavabdeh borcu kapitallaşdıraraq, 10.593,85 manat məbləğində borcu illik 11 faiz hesablanması şərti ilə 59 ay müddətində ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin borclu şəxs Cavabdeh üzərinə götürdüyü kredit öhdəliklərini xx.xx.2024-cü il tarixdən icra etməmiş və nəticədə cavabdehin banka 10.047,81 manat məbləğində əsas borc, 399,57 manat məbləğində faiz borcu və 323,40 manat məbləğində cərimə borcu, ümumilikdə isə 10.770,78 manat məbləğində borcu qalmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin tələbinə əsasən bu müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri vaxtında və lazımınca icra etmək və onların pozulmasına yol verməmək “kredit alan”ın vəzifəsidir. İddiaçı ASC tərəfindən məhkəməyə ərizə ünvanlanaraq işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olamadan baxılması xahiş edilmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclasında iştirak edərək öz izahatında göstərmişdir ki, İddiaçı ASC ilə bağlanılmış müqavilə üzrə ödənişlərdə gecikmələri olmuşdur. Maddi durumu pulu birdəfəlik ödəməyə imkan vermir. Məhkəmə cavabdehin izahatını dinləyib işin materiallarını araşdıraraq, hesab edir ki, iddia əsaslıdır. Buna görə də iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş “kredit borcunun restrukturizasiyasına dair” xx.xx.2023-cü il tarixli, 317423-CNS-46432 saylı müqavilənin 2.1-ci maddəsinə əsasən “Kredit alan”ın “Bank”a xx.xx.2023-cü il tarixə mövcud olan borcu kapitallaşdırılmış borcun məbləği 10.593,85 manat məbləğində kredit məbləği təşkil edir. Həmin müqavilənin 2.2-ci maddəsinə əsasən kredit illik 11% faiz dərəcəsi ilə müəyyən edilmişdir. Həmin müqavilənin 2.3-cü maddəsinə əsasən kredit 59 ay müddətinə verilmişdir. Həmin müqavilənin 2.4-cü maddəsinə əsasən kreditin təyinatı 317423-1-33908 kredit xətti müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsidir. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli ərizə - anketin surətindən görünür ki, Cavabdeh borcun kapitallaşdıraraq ödənilməsi məqsədi ilə 59 ay müddətində, illik 11% ödəmək şərti ilə 10.593,85 manat kreditin məbləğində yeni müqavilə münasibətlərinin rəsmiləşdirilməsi ilə müraciət etmişdir. İş materiallarında olan 317423-CNS-46432 saylı, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə 1 saylı əlavədə göstərilmiş ödəniş cədvəli Cavabdeh tərəfindən imzalanmışdır. Həmin cədvələ əsasən xx.xx.2023-xx.xx.2028-ci il tarixlərində cəmi 14.242,20 manat məbləğində kredit ödənişinin (10.593,85 manat əsas məbləğ, 3.648,35 manat faiz ödənişi olmaqla) ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. İşin materiallarında olan arayışın surətindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixinə qeyd edilən müqavilə üzrə 10.047,81 manat məbləğində əsas, 399,57 manat faiz, 323,40 manat məbləğində cərimə, cəmi 10.770,78 manat məbləğində kredit borcu vardır. İşin materiallarında olan Bank "xxxx" ASC tərərfindən xx.xx.2025-ci il tarixdə Cavabdeh göndərilmiş pretenziyanın surətindən görünür ki, Cavabdeh borcun ödənilməsi barədə xəbərdar edilmişdir. İş materiallarında olan Cavabdeh məxsus hesabdan çıxarışdan görünür ki, xx.xx.2023-cü il tarixli, 317423-CNS-46432 saylı müqavilə üzrə Cavabdeh hesabına 11.081 manat vəsait köçürülmüşdür. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı verdiyi kredit üzrə əsas borcu, ona hesablanmış faizləri və cəriməni tələb etməkdə haqlıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Göstərilən Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Qeyd edilən Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Yenə həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Sadalanan qanunvericilik aktı normalarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh kredit müqaviləsi əsasında iddiaçıdan kredit almaq hüququna malik olduğu kimi eyni zamanda göstərilən müqavilə əsasında kredit məbləğini və həmin müqavilə ilə müəyyən edilmiş faizləri və digər pul öhdəliklərini iddiaçıya qaytarmalı olmasına dair vəzifələrin daşıyıcısı olmuşdur. Lakin cavabdeh kredit müqaviləsi əsasında həmin kreditdən yaranan pul öhdəliklərini lazımi qaydada icra etməmişdir. Odur ki, iddiaçı əsas borcun və ona hesablanmış faizlərin ödənilməsini, həmçinin cətimə borcunun ödənilməsini tələb etməkdə haqlıdır və iddia qeyd edilən hissələrdə təmin edilməlidir. Məhkəmə həmçinin iddianın 126,40 manat məbləğində dövlət rüsumunun cavabdehdən alınmasına dair hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddianın bu hissəsi də əsaslıdır və təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qətetdi: İddia tələbləri təmin edilsin. xx.xx.2023-cü il tarixli 317423-CNS-46432 saylı borcun restrukturizasiyasına dair müqaviləyə əsasən 10.047,81 (on min qırx yeddi manat səksən bir qəpik) manat əsas borc, 399,57 (üç yüz doxsan doqquz manat əlli yeddi qəpik) manat faiz borcu, 323,40 (üç yüz iyirmi üç manat qırx qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 10.770,78 (on min yeddi yüz yetmiş manat yetmiş səkkiz qəpik) manat borc məbləği və 126,40 (bir yüz iyirmi altı manat qırx qəpik) manat dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq iddiaçı Bank “VTB (Azərbaycan)” ASC-nə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsi ilə) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Aynur Abdullayeva