Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-3481/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-3481/2022 10.06.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abbasova İlahə Namiq Kamal qızının sədrliyi ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul tələbi” barədə kiçik iddiaya dair işə sadələşdirilmiş qaydada baxaraq Müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" MMC-si Cavabdeh Cəmaləddin oğluna qarşı “pul tələbi” barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddiaçı "xxxx" MMC-si tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh «ABC TELECOM” MMC ilə bağladığı 08.10.2020-ci il və 28.02.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən, KOMBİ DEMİR DOKUM, HOFFMANN SEKSİYA və SOYUDUCU SAMSUNG almış və nəticədə 1821 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 08.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 887.4 manat (yəni 18 ay x 86.3 manat + 334 manat ilkin ödəniş) KOMBİ DEMİR DOKUM, HOFFMANN SEKSİYA üçün ümumilikdə, 999 manat olmaqla ondan, 909 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 90 manat cərimə; 28.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1500 manat (24 ay x 62.5 manat + 0 manat ilkin ödəniş) SOYUDUCU SAMSUNG üçün ümumilikdə, 822 manat olmaqla ondan, 748 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olaraq 74 manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1730.4 manat təşkil edir. İddiaçı göstərilənləri nəzərə alaraq, 08.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, KOMBİ DEMİR DOKUM, HOFFMANN SEKSİYA üçün 909 manat ödənilməmiş hissənin, 90 manat cərimə borcunun və 28.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən SOYUDUCU SAMSUNG üçün 748 manat ödənilməmiş hissəsinin, 74 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə hər iki müqavilə üzrə 1821 manat borcun, 38.21 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Cavabdehin iddiaçının tələbinə dair etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Məhkəmə işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia əsaslı olduğu üçün təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" MMC-si ilə Cavabdeh Camalədddin oğlu arasında bağlanılmış 08.10.2020-ci il və 28.02.2020-ci il tarixli müqavilələrdən və müqavilələrə əlavələrdən görünür ki, cavabdehə KOMBİ DEMİR DOKUM, HOFFMANN SEKSİYA və SOYUDUCU SAMSUNG satılmışdır. İş materiallarında olan maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-si ilə bağladığı 08.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ümumilikdə 999 manat olmaqla, ondan 909 manat ödənilməmiş məbləğ, 90 manat cərimə, 28.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ümumilikdə 882 manat olmaqla, ondan 748 manat ödənilməmiş məbləğ, 74 manat cərimə borcu vardır. İş materiallarında olan "xxxx" MMC-nin Cavabdeh ünvanladığı 25.03.2022-ci il tarixli xəbərdarlığa əsasən məlum olur ki, cavabdehə qısa bir zamanda borcun ödənilməsi ilə bağlı xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs başqa şəxsin xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Mülki Məcəllənin 404.1-ci maddəsinə əsasən müqavilə şərtlərini təfsir edərkən məhkəmə təkcə müqavilədəki söz və ifadələrin hərfi mənasını deyil, həm də tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi mənasını, bütövlükdə müqavilənin hərfi mənasının onun digər şərtləri və mənası ilə müqayisəsini nəzərə alır. Ona görə də, məhkəmə hesab edir ki, mövcud mübahisənin həlli zamanı hissəhissə ödəmə şərtilə əşyanın nisyə alqı-satqı müqaviləsinin qaydaları tətbiq edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 601.2-ci maddəsinə əsasən hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası MM-nin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Azərbaycan Respublikası MM-nin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Borclunu təqsirə görə, yəni qərəzə və ya kobud ehtiyatsızlığa görə məsuliyyətdən qabaqcadan azad etmək olmaz. Məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirmədiyindən və bu fakt iş materialları ilə sübut olunduğundan, cavabdehdən 08.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 909 manat ödənilməmiş əsas borc, 90 manat cərimə borcu və 28 fevral 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 748 manat ödənilməmiş əsas borc və 74 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə hər iki müqavilə üzrə cəmi 1821 manat tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Hazırki iş üzrə çəkilmiş məhkəmə xərcləri MPM-nin 119.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutub məhkəmə Q ə t e t d i: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 08.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 909 manat ödənilməmiş əsas borc, 90 manat cərimə borcu və 28 fevral 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 748 manat ödənilməmiş əsas borc və 74 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə hər iki müqavilə üzrə cəmi 1821 manat borc və 38.21 manat dövlət rüsumu iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildikdən sonra tərəflər 1 (bir) ay müddətində işə baxan Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin mülki işlər üzrə kollegiyasına apellyasiya şikayəti verə bilərlər. Sədrlik edən: İlahə Abbasova