Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-3762/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-3762/2024 09.07.2024 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abbasova İlahə Namiq Kamal qızının sədrliyi, Osmanova Əfsanə Fəxrəddin qızının katibliyi ilə, İddiaçı "xxxx" KB ASC-nin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “borcun ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq Müəyyənetdi: İddiaçı "xxxx" KB ASC cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “borcun ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, göstərmişdir ki, kreditor "xxxx" KB ASC ilə borclu Məmmədov Alxas Məmməd oğlu arasında bağlanmış xx.xx.2015-ci il tarixli kredit xətti müqaviləsinə əsasən borcluya istehlak məqsədləri üçün 12 ay müddətinə, illik 27% ödəmək şərtilə 500 manat məbləğində kredit verilmişdir. Borclumərhum Məmmədov Alxas Məmməd oğlunun vəfat etdiyi müəyyən olduğundan iddiaçı tərəfindən cavabdehdən miras qalmış əmlaka dair vərəsəlik işinin açılıb-açılmaması haqqında məlumatın verilməsi ilə bağlı Zərdab rayon notariat ofisinə məktubla müraciət olunmuşdur. Zərdab rayon notariat ofisinə məktub ilə Məmmədov Alxas Məmməd oğlunun vəfat etməsi ilə əlaqədar cavabdeh-vərəsələr Cavabdeh1 və Cavabdeh2 ərizəsi əsasında ona vərəsəlik işi açılmış və ona qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamənin verilməsi müəyyən edilmişdir. Nəticədə cavabdehin kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2024-cü il tarixinə "xxxx" KBASC-yə 344.20 manat əsas, 4.15 manat faiz, 0 manat cərimə, 0 manat komisyon haqqı borcu olmaqla, cəmi 348.35 manat borcu yaranmışdır. Zərdab rayon notariat ofisinin borcalanın hüquqi varisinin müəyyən edilməsinə dair banka göndərdiyi cavab məktubundan göründüyü kimi iddia qaldırdıqları işlə bağlı cavabdeh-vərəsə Cavabdeh1 və Cavabdeh2 borclu-mərhum Məmmədov Alxas Məmməd oğlunun miras qalmış əmlaklarına qanun üzrə vərəsəlik hüququ əsasında sahib olmuşlar. Qeyd olunanlara əsasən cavabdeh-vərəsələr Cavabdeh1 və Cavabdeh2 borclunun vərəsəlik hüququ əsasında hüquqlarına sahib olduğu kimi eyni zamanda onun öhdəliklərini də yerinə yetirməyə borcludurlar. Bu bankın cavabdehdən borclunun kreditor qarşısında olan öhdəliklərini tələb etmək hüququnu yaradır. İddiaçı göstərilənləri nəzərə alaraq, cavabdeh-vərəsələr Cavabdeh1, Cavabdeh2 iddiaçı "xxxx" KB ASC-nin xeyrinə "xxxx" KB ASC-yə 344.20 manat əsas, 4.15 manat faiz, 0 manat cərimə, 0 manat komisyon haqqı borcu olmaqla, cəmi 348.35 manat və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 30.40 manat məbləğində vəsaitin tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclası barədə iddiaçı "xxxx" KB ASC-yə və cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 lazımı qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, onlar hazırki məhkəmə iclasına gəlməmiş və ya nümayəndələrinin iştiraklarını təmin etməmişlər. Lakin iddiaçı "xxxx" KB ASC-nin nümayəndəsi məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək, iddia tələbinə nümayəndənin iştirakı olmadan baxılıb, iddianın təmin olunması barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə iddiaçının nümayəndəsinin və cavabdehin iştirakları olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb və sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" KB ASC ilə Məmmədov Alxas Məmməd oğlu arasında bağlanmış 06 oktyabr 2015-ci il tarixli, 2927nkHAS/15 nömrəli kredit müqaviləsindən məlum olur ki, cavabdehə 12 ay müddətinə illik 27% olmaqla 500 manat məbləğində kredit verilmişdir. İş materialında olan "xxxx" KB ASC tərəfindən verilmiş 12 mart 2024-cü il tarixli, UB- BANK/PİKMD/1173147 nömrəli arayışdan görünür ki, Məmmədov Alxas Məmməd oğlunun kredit müqaviləsi üzrə banka 344,20 manat əsas, 4,15 manat faiz borcu vardır. İş materiallarında olan Zərdab rayon Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən verilmiş AZ-İ seriyalı, 786594 nömrəli ölüm haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, Məmmədov Alxas Məmməd oğlu 24 mart 2016-ci il tarixdə Zərdab şəhərində vəfat etmişdir. İş materiallarında olan Zərdab rayon Notariat ofisi tərəfindən "xxxx" KB ASC-yə ünvanlanmış 08 nömrəli, 19 yanvar 2023-cü il tarixli məktubun surətindən görünür ki, xx.xx.1956-cı il təvəllüdlü Məmmədov Alxas Məmməd oğlunun xx.xx.2016-cı il tarixdə ölməsi ilə bağlı onun vərəsələri Cavabdeh1 və Cavabdeh2 xx.xx.2016-cı il tarixdə qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verilmiş və şəhadətnamə verilən miras əmlak “Nissan Almera” minik markalı ** XD *** dövlət nömrə nişanlı nəqliyyat vasitəsi olmuşdur. İş materiallarında olan "xxxx" KB ASC-nin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 ünvanladığı bildirişə əsasən məlum olur ki, bank, cavabdehlərə Məmmədov Alxas Məmməd oğlu ilə bağlanmış kredit müqaviləsi üzrə yaranmış 348.35 manat borcun 5 gün müddətində ödənilməsini, əks təqdirdə borcun və onun üçün çəkilən xərclərin tam olaraq qaytarılması ilə əlaqədar iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra bu məcəllənin müddəlarına istinad olunacaq) 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs başqa şəxsin xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. (maddə 386.1) Borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür.(maddə 739.1) Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır.(maddə 739.2) Öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bü cür dövr ərzində istənilən an icra eilməlidir. (maddə 427.3) Əgər müddət günlərlə hesablanırsa, o, sonuncu günün axırında bitir. (maddə 429.1.3) Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi başa düşülür.(maddə 442) Əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsində daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin maddənin 2-ci bəndinə əsasən isə borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır.(maddə 448.1) Öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. (maddə 445.2.1) Özgə vəsaitindən istifadə üçün faizlər əgər müqavilədə faizlərin hesablanması üçün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. (maddə 449.4) Özgənin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitini əsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Faizlərin miqdarı pul öhdəliyinin və ya onun müvafiq hissəsinin icra edildiyi gün üçün bank uçot dərəcəsi ilə müəyyənləşdirilir. Borc məhkəmə qaydasında tutulduqda məhkəmə kreditorun tələbini qərarın çıxarıldığı gün üçün bank faizinin uçot dərəcəsini əsas götürməklə ödəyə bilər. (maddə 449.1) Əgər müqavilənin iştirakçıları borcun faizlər ilə verilməsini şərtləşdirirlərsə, faizlər müvafiq surətdə bir ilin sonuna ödənilməli, borc bir il başa çatanadək qaytarılmalıdırsa, borcun qaytarılması ilə bir vaxtda ödənilməlidir. (maddə 741) Əgər birgə borclulardan birinin bir neçə vərəsəsi vardırsa, onlardan hər biri tələbi öz miras payına mütənasib surətdə icra etməyə borcludur. Əgər tələb bölünməzdirsə, bu qayda tətbiq edilmir. (Maddə 507) Vərəsələr miras qoyanın kreditorlarının mənafelərini alınmış aktivdə özlərindən hər birinin payına mütənasib surətdə birgə borclu kimi tam ödəməyə borcludurlar. (Maddə 1306.1.) Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, Məmmədov Alxas Məmməd oğlu kredit müqaviləsi üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi yerinə yetirmədiyindən və bu fakt iş materialları ilə sübut olunduğundan, onun vəfat etməsi səbəbindən miras əmlakı qəbul etmiş vərəsələri Cavabdeh1 və Cavabdeh2 onun kreditoru qarşısında öhdəliyini icra etməli olduqları üçün, "xxxx" KB ASC ilə Məmmədov Alxas Məmməd oğlu arasında bağlanmış 06 oktyabr 2015ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə tələb olunan 344,20 manat əsas, 4,15 manat faiz, cəmi 348,35 manat borc müştərək qaydada cavabdehlərdən tutularaq, iddiaçıya ödənilməlidir. Hazırki iş üzrə çəkilmiş məhkəmə xərcləri MPM-nin 119.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməlidir Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-cı maddələrini rəhbər tutub, məhkəmə Q ə t e t d i: İddia təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 344,20 manat əsas, 4,15 manat faiz, cəmi 348,35 manat borc və 30.40 (otuz) manat dövlət rüsumu iddiaçı "xxxx" KB ASC-nin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildikdən sonra tərəflər 1 (bir) ay müddətində işə baxan Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin mülki işlər üzrə kollegiyasına apellyasiya şikayəti verə bilərlər. Sədrlik edən: İlahə Abbasova