Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-3973/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-3973/2025 14.05.2025 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyev Şəhriyar İbrahim oğlu, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı “borcun ödənilməsi” tələbi barədə iddia ərizəsi üzrə kiçik iddiaya dair işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq müəyyən etdi: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə 1800 AZN əsas; 303.36 AZN faiz; cəmi 2103.36 AZN məbləğində borcun və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 41.03 AZN pulun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli, GTZK9424651B299 saylı Kredit müqaviləsinə əsasən, ona 24 ay müddətinə, illik 21.6% faiz dərəcəsi ilə 1800 AZN məbləğində kredit verilmişdir. Kredit müqaviləsinin şərtlərinə əsasən, cavabdeh müəyyən olunmuş müddətdə kredit və ona hesablanacaq faizləri ödəmək barədə öhdəlik götürsə də, bu öhdəlikləri lazımi qaydada yerinə yetirməmiş və banka olan borcunu tam qaytarmamışdır, bank tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin şərtlərinə əsasən üzərinə düşən öhdəlikləri tam yerinə yetirsə də, cavabdeh həmin müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməmişdir. Cavabdehin xx.xx.2025-ci il tarixinə İddiaçı ASC-yə 1800 AZN əsas; 303.36 AZN faiz; cəmi 2103.36 AZN məbləğində borcu qalmışdır. Bank tərəfindən dəfələrlə şifahi xəbərdarlıq olunmasına və rəsmi bildirişin (pretenziya qaydasında həll olunma) göndərilməsinə baxmayaraq, cavabdeh tərəfindən borcun qaytarılması təmin edilməmişdir. Cavabdehin iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Məhkəmə, işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan xx.xx.2024-cü il tarixli Ərizədən görünür ki, Cavabdeh ona gündəlik tələbat məqsədləri üçün 1800 AZN məbləğində, 24 ay müddətinə GTZK9424651B299 nömrəli gündəlik tələbat krediti veriməsini İddiaçı ASC-dən xahiş etmişdir. İş materiallarında olan İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli GTZK9424651B299 saylı Kredit müqaviləsindən görünür ki, bank 24 ay müddətinə, 21.6% iilik faiz dərəcəsi ilə 1800 manat məbləğində istehlak məqsədilə müştəriyə kredit verir, müvafiq hesablar açır, müştəri isə həmin kreditdən məqsədli təyinatına uyğun olaraq istifadə edir, yaranmış borclarını (əsas və faiz borcu, dəbbə pulu və s.) müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Ödəniş qrafikinə əsasən ödəməyi öhdəsinə götürür (Müqavilənin predmeti-1-ci bəndi). Bank kreditdən istifadə edilməsi və ödənilməsi üçün Müştərinin adına ******************** saylı cari hesab və kreditin uçotunun aparılması üçün isə kredit hesabı açır (Müqavilənin 2.1-ci bəndi). Kredit müştərinin cari hesabına köçürmə yolu ilə verilir (Müqavilənin 2.2-ci bəndi). İş materiallarında olan xx.xx.2024-cü il tarixli, GTZK9424651B299 saylı Kredit müqaviləsinə Əlavə Ödəniş qrafikindən görünür ki, Cavabdeh verilən kreditin məbləği 1800 AZN, illik faiz dərəcəsi 21.6%, müddəti 24 ay, aylıq ödənişi hər ay üçün 93.03 AZN (yalnız xx.xx.2026-cı il tarixli sonuncu ödəniş 93.56 AZN) təşkil edir. İş materiallarından görünür ki, İddiaçı ASC tərəfindən xx.xx.2024-cü il tarixində Cavabdeh GTZK9424651B299 saylı müqavilə üzrə 1800 AZN məbləğində tranşın ayrılması məqsədilə hesab açılmışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2025-ci il tarixli, 15/01152 saylı maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixinə İddiaçı ASC-yə xx.xx.2024-cü il tarixli, GTZK9424651B299 saylı Kredit müqaviləsi üzrə borcu, 1800 AZN əsas; 303.36 AZN faiz borcu olmaqla, cəmi 2103.36 AZN təşkil edir. İş materiallarından görünür ki, İddiaçı ASC tərəfindən Cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixli, 5-72-16/MH2135 saylı bildiriş göndərilməklə, ondan xx.xx.2025-ci il tarixinə əsas borc məbləği 1800 AZN; faiz borcu 303.36 AZN olmaqla, cəmi 2103.36 AZN məbləğində borcunu tam ödəməsi tələb edilmiş, əks təqdirdə barəsində müvafiq tədbirlər görüləcəyi bildirilmişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2025-ci il tarixli, ********** saylı Dövlət rüsumunun ödənilməsi haqqında Mədaxil Qəbzindən görünür ki, İddiaçı ASC tərəfindən 41.03 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə tərəfindən iş materialları əsasında müəyyən olunmuşdur ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli, GTZK9424651B299 saylı Kredit müqaviləsinə əsasən, bank 24 ay müddətinə, 21.6% iilik faiz dərəcəsi ilə 1800 manat məbləğində istehlak məqsədilə müştəriyə kredit verməyi, müştəri isə müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Ödəniş qrafikinə əsasən ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bank kreditdən istifadə edilməsi və ödənilməsi üçün Müştərinin adına kredit hesabı açmışdır. Cavabdehin İddiaçı ASC-yə olan borcu 1800 AZN əsas, 303.36 AZN faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 2103.36 AZN təşkil edir. Bank tərəfindən dəfələrlə şifahi xəbərdarlıq olunmasına və rəsmi bildirişin (pretenziya qaydasında həll olunma) göndərilməsinə baxmayaraq, cavabdeh tərəfindən borcun qaytarılması təmin edilməmişdir. Bununla belə, cavabdehin müqavilə öhdəliklərinin icrasını istisna edən hallar məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmadı. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh kredit müqavilələri üzrə öz riski ilə müqavilələri bağladığından həmin müqavilələr üzrə öhdəliklərə görə də məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə qeyd edilir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunun ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikası qanununun 3.2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, sertifikatlaşdırılmış imza vasitələri ilə yaradılmış və qüvvədə olan təkmil sertifikatlı gücləndirilmiş imza əl imzası ilə bərabər hüquqi qüvvəyə malikdir. “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 407.2-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 12 avqust 2020-ci il tarixli Qərarında formalaşdırılmış hüquqi mövqeyə əsasən, yazılı əqdin bağlanmasında vacib şərtlərdən biri tərəflərin onu imzalamasıdır. İmza iradə bəyan edən şəxsi müəyyənləşdirməyə imkan verən işarədir. Yazılı sənəd tərtib edilərkən orada əks olunan iradənin məhz müvafiq şəxsə aid olması ya qrafik, ya da elektron imza ilə işarələnmiş olur. Məqsəd bəyan olunan iradənin müvafiq şəxsdən gəldiyini təyin etməkdir. Beləliklə, yazılı müqavilələr aşağıdakı qaydada imzalanmaqla bağlana bilər: - tərəflər, onu şəxsən imzalamaqla; - mexaniki və ya başqa surətçıxarma vasitələrinin köməyi ilə imzalanmaqla (faksimiledən); - elektron imzadan istifadə etməklə; - şəxsi imzanın başqa analoqundan istifadə etməklə. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, cavabdehdən xx.xx.2024-cü il tarixli, GTZK9424651B299 saylı Kredit müqaviləsi üzrə əsas borc qismində 1800 AZN , faiz borcu üzrə 303.36 AZN, ümumilikdə 2103.36 AZN məbləğində borc pul alınaraq İddiaçı ASC-yə ödənilməlidir. Məhkəmə, məhkəmə xərclərinin ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməli olmasını nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia tələbi təmin edildiyindən və cavabdehin dövlət rüsumunu ödəməkdən azad olunması halları məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmadığından, ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 41.03 manat məbləğində pul cavabdehdən alınaraq iddiaçıya verilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 124.1-ci maddəsinə əsasən, işə baxılması ilə əlaqədar məhkəmənin çəkdiyi xərclər və iddiaçının ödəməkdən azad edildiyi dövlət rüsumu, iddia tələblərinin təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq dövlət mədaxilinə cavabdehdən alınır. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikasın Qanunun 8.1.2-ci maddəsinə əsasən, iddia qiyməti 1.000 manatdan 10.000 manatadək olduqda 30 manat + 1.000 manatdan yuxarı olan iddia qiymətinin 1 faizi həddində dövlət rüsumu ödənilir. Qeyd olunanlara və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216- 220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli, GTZK9424651B299 saylı Kredit müqaviləsinə əsasən, əsas borc üzrə 1800 AZN , faiz borcu üzrə 303.36 AZN, ümumilikdə 2103 (iki min yüz üç) manat 36 (otuz altı) qəpik məbləğində borc və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 41 (qırx bir) manat 3 (üç) qəpik məbləğində pul alınaraq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədan, onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində, Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Şəhriyar Əliyev