Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-4064/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-4064/2022 14.07.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Həsənova Aygün Namiq qızının sədrliyi ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı “müqavilə üzrə borcun tutulması” barədə ərizəsinə kiçik iddialar üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı “müqavilə üzrə borcun tutulması” tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 31 avqust 2020-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********75950 olan X1 9 markalı telefon üçün 560 manat ödənilməmiş hissə, 56 manat cərimə borcu; 10 iyun 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, Lenovo markalı kompüter, İMEİ kodu **********44601 olan X1 8 markalı telefon üçün 354 manat ödənilməmiş hissə, 35 manat cərimə borcu; 31 avqust 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, Braun markalı ütü üçün 35 manat ödənilməmiş hissə, 3 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1043 manat borc və 30.43 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 31 avqust 2020-ci il, 10 iyun 2020-ci il və 31 avqust 2020-ci il tarixli alğı-satqı müqavilələrinə əsasən, cavabdeh X1 9 markalı telefon, Lenovo markalı komputer, X1 8 markalı telefon, Braun markalı ütü almış və nəticədə cavabdehin 1043 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə 31 avqust 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alğı-satqı qiyməti 672 manat olan X1 9 markalı telefon üçün ümumilikdə 616 manat olmaqla 560 manat ödənilməmiş hissə, 56 manat cərimə borcu; 10 iyun 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 1.933,50 manat olan Lenovo markalı komputer, X1 8 markalı telefon üçün ümumilikdə 389 manat olmaqla 354 manat ödənilməmiş hissə, 35 manat cərimə borcu; 31 avqust 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alğı-satqı qiyməti 83.10 manat olan Braun markalı ütü üçün ümumilikdə 38 manat olmaqla 35 manat ödənilməmiş hissə, 3 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1.739,60 manat təşkil edir. Cavabdeh qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə iddiaya dair əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə edilmiş sənədləri göndərməsi barədə məlumatlandırılmışdır. Cavabdehin əsaslandırılmış etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, tərəflər arasında alğı-satqı müqavilələri bağlanmış, cavabdeh X1 9 markalı telefon, Lenovo markalı komputer, X1 8 markalı telefon, Braun markalı ütü almışdır. Müqavilələrə əsasən cavabdeh öhdəliyi lazımınca icra etmədiyindən onun 23 may 2022-ci il tarixə borcu yaranmışdır. Cavabdehə yaranmış borcla bağlı xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə görə əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə qeyd edilir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. İş materialları ilə müəyyən edildi ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış nisyə alğı-satqı müqavilələrinə əsasən Cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəliyi lazımınca icra etməməklə müqavilələrin şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də, iddiaçı göstərilən müqavilələrin şərtlərinin icrasını və ödənilməmiş məbləğin qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır. Beləliklə məhkəmə iş üzrə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsas borca aid hissədə əsaslıdır və tam təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın dəbbə pulunun ödənilməsi hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddia həmin hissədə qismən əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-in 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Məhkəmə hesab edir ki, 31 avqust 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən hesablanmış 56 manat cərimə məbləği azaldılaraq 5 manat məbləğində; 10 iyun 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən hesablanmış 35 manat cərimə məbləği azaldılaraq 3 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh 10 iyun 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 354 manat əsas borc, 3 manat cərimə borcu; 31 avqust 2020-ci il tarixli 21128529 saylı müqaviləyə əsasən, ödənilməmiş 560 manat əsas borc, 5 manat cərimə borcu; 31 avqust 2020-ci il tarixli 21129148 saylı müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 35 manat əsas borc, 3 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 960 manat pul vəsaiti iddiaçının xeyrinə tutulmalı, iddia tələbi qalan hissədə rədd edilməlidir. Məhkəmə mülki-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsini də qətnaməsində əks etdirməlidir. Odur ki, məhkəmə dövlət rüsumunun alınması məsələsinə qiymət verərək hesab edir ki, iş materiallarından göründüyü kimi iddiaçı iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət edərkən 30.43 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir, iddia tələbi qismən təmin olunduğundan cavabdehdən 30.43 manat məbləğində rüsum tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220 və 360cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh 10 iyun 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 354 (üç yüz əlli dörd) manat əsas borc, 3 (üç) manat cərimə borcu; 31 avqust 2020-ci il tarixli 21128529 saylı müqaviləyə əsasən, ödənilməmiş 560 (beş yüz altmış) manat əsas borc, 5 (beş) manat cərimə borcu; 31 avqust 2020-ci il tarixli 21129148 saylı müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 35 (otuz beş) manat əsas borc, 3 (üç) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 960 (doqquz yüz altmış) manat pul vəsaiti və dövlət rüsumuna görə ödənilmiş 30.43 (otuz manat qırx üç qəpik) manat alınaraq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Aygün Həsənova