Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-4395/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-4395/2022 03.08.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Həsənova Aygün Namiq qızının sədrliyi ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı “müqavilə üzrə borcun tutulması” barədə ərizəsinə kiçik iddialar üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı “müqavilə üzrə borcun tutulması” tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 09 avqust 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, Hoffmann LED TV üçün 610 manat ödənilməmiş hissə, 61 manat cərimə borcu; 16 may 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, Hoffmann markalı kondisioner üçün 585 manat ödənilməmiş hissə, 58 manat cərimə borcu; 17 may 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, ətçəkən Panasonic üçün 132 manat ödənilməmiş hissə, 13 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1.459 manat borc və 34.59 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdehdan alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 09 avqust 2019-cu il, 16 may 2019-cu il, 17 may 2019-cu il tarixli alğı-satqı müqavilələrinə əsasən, cavabdeh Hoffmann LED TV, Hoffmann kondisioner və ətçəkən Panasonic almış və nəticədə cavabdehin 1.459 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə 09 avqust 2019-cu il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən alğı-satqı qiyməti 1.098 manat olan Hoffmann LED TV üçün ümumilikdə 671 manat olmaqla 610 manat ödənilməmiş hissə, 61 manat cərimə borcu; 16 may 2019-cu il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən alğı-satqı qiyməti 936 manat olan Hoffmann kondisioner üçün ümumilikdə 643 manat olmaqla 585 manat ödənilməmiş hissə, 58 manat cərimə borcu; 17 may 2019-cu il tarixli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən alğı-satqı qiyməti 624 manat olan ətçəkən Panasonic üçün ümumilikdə 145 manat olmaqla 132 manat ödənilməmiş hissə, 13 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1.331 manat təşkil edir. Cavabdeh qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə iddiaya dair əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə edilmiş sənədləri göndərməsi barədə məlumatlandırılmışdır. Cavabdehin əsaslandırılmış etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, tərəflər arasında alğı-satqı müqavilələri bağlanmış, cavabdeh Hoffmann LED TV, Hoffmann kondisioner və ətçəkən Panasonic almışdır. Müqavilələrə əsasən cavabdeh öhdəliyi lazımınca icra etmədiyindən onun 09 iyun 2022-ci il tarixə borcu yaranmışdır. Cavabdehə yaranmış borcla bağlı xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə görə əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə qeyd edilir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. İş materialları ilə müəyyən edildi ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış nisyə alğı-satqı müqavilələrinə əsasən Cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəliyi lazımınca icra etməməklə müqavilələrin şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də, iddiaçı göstərilən müqavilələrin şərtlərinin icrasını və ödənilməmiş məbləğin qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır. Beləliklə məhkəmə iş üzrə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsas borca aid hissədə əsaslıdır və tam təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın dəbbə pulunun ödənilməsi hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddia həmin hissədə qismən əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-in 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Məhkəmə hesab edir ki, 09 avqust 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 61 manat cərimə məbləği azaldılaraq 6 manat məbləğində; 16 may 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 58 manat cərimə məbləği azaldılaraq 5 manat məbləğində; 17 may 2019-cu il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 13 manat cərimə məbləği azaldılaraq 3 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh 09 avqust 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 610 manat əsas borc, 6 manat cərimə borcu; 16 may 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 585 manat əsas borc, 5 manat cərimə borcu; 17 may 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 132 manat əsas borc, 3 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 1.341 manat pul vəsaiti iddiaçının xeyrinə tutulmalı, iddia tələbi qalan hissədə rədd edilməlidir. Məhkəmə mülki-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsini də qətnaməsində əks etdirməlidir. Odur ki, məhkəmə dövlət rüsumunun alınması məsələsinə qiymət verərək hesab edir ki, iş materiallarından göründüyü kimi iddiaçı iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət edərkən 34.59 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir, iddia tələbi qismən təmin olunduğundan cavabdehdən 34.59 manat məbləğində rüsum tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220 və 360cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh 09 avqust 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 610 (altı yüz on) manat əsas borc, 6 (altı) manat cərimə borcu; 16 may 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 585 (beş yüz səksən beş) manat əsas borc, 5 (beş) manat cərimə borcu; 17 may 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 132 (bir yüz otuz iki) manat əsas borc, 3 (üç) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 1.341 (bir min üç yüz qırx bir) manat pul vəsaiti və dövlət rüsumuna görə ödənilmiş 34.59 (otuz dörd manat əlli doqquz qəpik) manat alınaraq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Aygün Həsənova