Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-6857/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-6857/2024 13.09.2024 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abbasova İlahə Namiq Kamal qızının sədrliyi ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbi barədə kiçik iddiaya dair işə sadələşdirilmiş qaydada baxaraq Müəyyənetdi: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “pul tələbi” barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilələrə əsasən, Bahar - Qonaq - Masa, 8 ədəd Stul – Midilli – Krem, İmei kodu **********14655 olan Samsung Galaxy A34 markalı telefon, İmei kodu **********62724 olan Samsung Galaxy A13 markalı telefon, İmei kodu **********61795 olan Samsung Galaxy A23 markalı telefon üçün 1601 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1151.04 manat (24 ay x 47.96 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan Bahar - Qonaq - Masa, 8 ədəd Stul – Midilli – Krem üçün ümumilikdə, 897 manat olmaqla ondan, 815.14 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 81.86 manat cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 909.02 manat (12 ay x 72.91 manat + 34.1 manat ilkin ödəniş) olan İmei kodu **********14655 olan Samsung Galaxy A34 markalı telefon üçün ümumilikdə 560 manat olmaqla ondan, 509.92 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 50.08 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1063.92 manat (18 ay x 56.84 manat + 40.8 manat ilkin ödəniş) olan İmei kodu **********62724 olan Samsung Galaxy A13 markalı telefon, İmei kodu **********61795 olan Samsung Galaxy A23 markalı telefon üçün ümumilikdə, 144 manat olmaqla ondan, 130.48 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 13.52 manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1668.44 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələr də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. İddiaçı iddia ərizəsini Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284.1, 284.2-ci maddələri ilə əsaslandıraraq, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, Bahar - Qonaq - Masa, 8 ədəd Stul – Midilli – Krem üçün, 815.14 manat ödənilməmiş hissə, 81.86 manat cərimə, xx.xx.2023-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, İmei kodu **********14655 olan Samsung Galaxy A34 markalı telefon, 509.92 manat ödənilməmiş hissə, 50.08 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İmei kodu **********62724 olan Samsung Galaxy A13 markalı telefon, İmei kodu **********61795 olan Samsung Galaxy A23 markalı telefon üçün 130.48 manat ödənilməmiş hissə, 13.52 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 1601 manat borc, 36.01 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Cavabdehin iddiaçının tələbinə dair etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Məhkəmə işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia əsaslı olduğu üçün təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanılmış 02 oktyabr 2022-ci il, 21 may 2023-cü il və 30 iyul 2023-cü il tarixli müqavilələrdən və müqavilələrə əlavədən görünür ki, cavabdehə İmei kodu **********62724 olan Samsung Galaxy A13 markalı telefon, İmei kodu **********61795 olan Samsung Galaxy A23 markalı telefon, Bahar - Qonaq - Masa, 8 ədəd Stul – Midilli – Krem və İmei kodu **********14655 olan Samsung Galaxy A34 markalı telefon satılmışdır. İş materiallarında olan 17 iyul 2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı 02 oktyabr 2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İmei kodu **********62724 olan Samsung Galaxy A13 markalı telefon, İmei kodu **********61795 olan Samsung Galaxy A23 markalı telefon üçün 130,48 manat ödənilməmiş hissə, 13,52 manat cərimə borcu, 21 may 2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən Bahar - Qonaq - Masa, 8 ədəd Stul – Midilli – Krem üçün 815,14 manat ödənilməmiş hissə, 81,86 manat cərimə borcu, 30 iyul 2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən İmei kodu **********14655 olan Samsung Galaxy A34 markalı telefon üçün 509,92 manat ödənilməmiş hissə, 50,08 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə hər üç müqavilə üzrə 1601 manat borcu vardır. İş materiallarında olan "xxxx" MMC-nin Cavabdeh ünvanladığı xəbərdarlığa əsasən məlum olur ki, cavabdehə qısa bir zamanda borcun ödənilməsi ilə bağlı xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs başqa şəxsin xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Mülki Məcəllənin 404.1-ci maddəsinə əsasən müqavilə şərtlərini təfsir edərkən məhkəmə təkcə müqavilədəki söz və ifadələrin hərfi mənasını deyil, həm də tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi mənasını, bütövlükdə müqavilənin hərfi mənasının onun digər şərtləri və mənası ilə müqayisəsini nəzərə alır. Ona görə də, məhkəmə hesab edir ki, mövcud mübahisənin həlli zamanı hissə-hissə ödəmə şərtilə əşyanın nisyə alqı-satqı müqaviləsinin qaydaları tətbiq edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 601.2-ci maddəsinə əsasən hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası MM-nin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Azərbaycan Respublikası MM-nin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Borclunu təqsirə görə, yəni qərəzə və ya kobud ehtiyatsızlığa görə məsuliyyətdən qabaqcadan azad etmək olmaz. Məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirmədiyindən və bu fakt iş materialları ilə sübut olunduğundan, cavabdehdən 02 oktyabr 2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 130,48 manat ödənilməmiş hissə, 13,52 manat cərimə borcu, 21 may 2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 815,14 manat ödənilməmiş hissə, 81,86 manat cərimə borcu, 30 iyul 2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 509,92 manat ödənilməmiş hissə, 50,08 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə hər üç müqavilə üzrə 1601 manat borc tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Hazırki iş üzrə çəkilmiş məhkəmə xərcləri MPM-nin 119.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutub məhkəmə Q ə t e t d i: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 02 oktyabr 2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 130,48 manat ödənilməmiş hissə, 13,52 manat cərimə borcu, 21 may 2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 815,14 manat ödənilməmiş hissə, 81,86 manat cərimə borcu, 30 iyul 2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 509,92 manat ödənilməmiş hissə, 50,08 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə hər üç müqavilə üzrə 1601 manat borc və 36,01 manat dövlət rüsumu iddiaçı "xxxx" MMCnin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildikdən sonra tərəflər 1 (bir) ay müddətində işə baxan Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin mülki işlər üzrə kollegiyasına apellyasiya şikayəti verə bilərlər. Sədrlik edən: İlahə Abbasova