Ağdaş Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(014)-1701/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağdaş rayonu İş № e-2(014)-1701/2024 28.11.2024 AĞDAŞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Ağdaş Rayon Məhkəməsinin hakimi Mürsəlova Aygün Mayıl qızı İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı borcun tutulması tələbinə dair kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsinə dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı borcun tutulması tələbinə dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Tələb onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada bağlanmış 02 aprel 2024-cü il tarixli GTZK7109794B299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən ona 06 ay müddətinə illik 34 faiz dərəcəsi ilə 1100 (min bir yüz) manat məbləğində kredit verilmişdir. Daha dəqiq desək kredit nəğd qaydada deyil, cavabdehin elektron imzası ona məxsus kart hesabına pul vəsaitinin köçürülməsi yolu ilə verilmişdir. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada bağlanmış 01 mart 2024cü il tarixli BRCB6644222B299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən ona illik 32 faiz dərəcəsi ilə 1000 (min) manat məbləğində kredit verilmişdir. Daha dəqiq desək kredit nəğd qaydada deyil, cavabdehin elektron imzası əsasında ona məxsus kart hesabına pul vəsaitinin köçürülməsi yolu ilə verilmişdir. Kredit müqaviləsinin şərtlərinə əsasən borcalan öz üzərinə müəyyən olunmuş müddətdə kredit və ona hesablanacaq faizləri ödəmək barədə öhdəlik götürsə də, bu öhdəliyi lazımi qaydada yerinə yetirməmiş və banka olan borcunu tam qaytarmamışdır. Bank tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin şərtlərinə əsasən üzərinə düşən öhdəlikləri tam yerinə yetirsə də, cavabdeh həmin müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməmişdir. İddiaçının tələbinin əsaslandırdığı sənədlər tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsi, bu müavilə ürə əsas və faiz borcunu özündə əks etdirən maliyyə arayışı, kassa sənədi, cavabdehlə mübahisənin məhkəməyə qədər pretenziya qaydasında nizama salınmasına riayət edilməsinə dair ona ünvanlanan bildiriş məktubu və məktubun göndərilməsini sübut edən poçt reysteridir. Nəticədə cavabdehin 10 oktyabr 2024-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə xx.xx.2024-cü il tarixli GTZK 7109794B299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1096.11 (min doxsan altı) manat əsas; 461.86 (dörd yüz altmış bir manat, səksən altı qəpik) manat faiz; cəmi 1557.97 (min beş yüz əlli yeddi manat, doxsan yeddi qəpik) manat borcu, xx.xx.2024-cü il tarixli, BRCB6644222B299 saylı kredit kartına dair müqaviləyə əsasən 999.49 (doqquz yüz doxsan doqquz manat, qırx doqquz qəpik) manat əsas, 205.96 (iki yüz beş manat, doxsan altı qəpik) manat faiz, cəmi 1205.45 (min iki yüz beş manat, qırx beş qəpik) borcu yaranmışdır. Bank tərəfindən dəfələrlə şifahi xəbərdarlıq olunmasına və rəsmi bildirişin göndərilməsinə baxmayaraq (pretenziya qaydasında həll olunma) borcun qaytarılması təmin edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Həmin Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Məhkəmə İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı borcun tələbinə dair kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsinə dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmiş və buna görə də, Mülki-Prossesual Qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq “bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərmək” hüququnun izah olunması barədə bildiriş müvafiq qaydada cavabdehə göndərilmişdir. Məhkəmə kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdırıb, işdə olan sənədləri tədqiq etməklə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, işin materiallarında olan İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında elektron qaydada bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli, GTZK7109794B299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən İddiaçı ASC Cavabdeh 06 ay müddətinə illik 34% faiz ödənilməsi şərti ilə 1100 manat, xx.xx.2024-cü il tarixli BRCB6644222B299 saylı kredit xətti müqaviləsinə əsasən "xxxx" ASC Cavabdeh 32 faizlə 1000 manat kredit xətt açılmışdır. İşin materiallarında olan İddiaçı ASC-nin 16 oktyabr 2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 02 aprel 2024-cü il tarixli, GTZK7109794B299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh 16 oktyabr 2024cü il tarixə ümumi borcu 1557.97 (min beş yüz əlli yeddi manat, doxsan yeddi qəpik) manat təşkil edir. İşin materiallarında olan İddiaçı ASC-nin 16 oktyabr 2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 01 mart 2023-cü il tarixli, BRCB6644222B299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh 16 oktyabr 2024cü il tarixə ümumi borcu 1205.45 (min iki yüz beş manat, qırx beş qəpik) manat təşkil edir. İşin materiallarında olan İddiaçı ASC tərəfindən Cavabdeh göndərilmiş xx.xx.2024cü il tarixli, 16/MH22683 nömrəli bildiriş məktubundan görünür ki, İddiaçı ASC borcalana xx.xx.2024-cü il tarixli, GTZK7109794B299 saylı kredit müqaviləsinə və xx.xx.2024-cü il tarixli, BRCB6644222B299 saylı kredit kartı müqaviləsinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəlikləri icra etmədiyi üçün ona xəbərdarlıq etmişdir. İşin materiallarında olan mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı ASC Ağdaş Rayon Məhkəməsinə iddia ilə müraciət etmək üçün 47.63 (qırx yeddi manat, altmış üç qəpik) manat dövlət rüsumu ödəmişdir. Beləliklə, məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixə "xxxx" ASC-yə xx.xx.2024-cü tarixli GTZK7109794B299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1096.11 manat əsas, 461.86 manat faiz, cəmi 1557.97 manat borcu, xx.xx.2024-cü il tarixli BRCB6644222B299 saylı kredit kartına dair müqaviləyə əsasən 999.49 manat əsas, 205.96 manat faiz, cəmi 1205.45 manat borcu olmaqla, hər iki müqavilə üzrə cəmi borcu 2763.42 (iki min yeddi yüz altmış üç manat, qırx iki qəpik) manat borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Qeyd olunan Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739-cu maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Beləliklə, məhkəmə toplanmış sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli, GTZK7109794B299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1096.11 (min doxsan altı manat, on bir qəpik) manat əsas borc, 461.86 (dörd yüz altmış bir manat, səksən altı qəpik) manat faiz borcu, cəmi 1557.97 (min beş yüz əlli yeddi manat, doxsan yeddi qəpik) manat borc, xx.xx.2024-cü il tarixli, BRCB6644222B299 saylı kredit kartına dair müqaviləyə əsasən 999.49 (doqquz yüz doxsan doqquz manat, qırx doqquz qəpik) manat əsas, 205.96 (iki yüz beş manat, doxsan altı qəpik) manat faiz, cəmi 1205.45 (min iki yüz beş manat, qırx beş qəpik) manat borc, ümumilikdə hər iki müqavilə üzrə 2763.42 (iki min yeddi yüz altmış üç manat, qırx iki qəpik) manat borc və 47.63 (qırx yeddi manat, altmış üç qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı ASC-yə verilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 76.1 və 76.2-ci maddəsinə əsasən tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyətli olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən həmin Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. Bu məlumatlar yazılı və maddi sübutlarla, ekspertlərin rəyləri ilə, yerində müayinə keçirməklə, səs və video yazıları ilə, şahidlərin ifadələri ilə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatları ilə müəyyən edilir. Eyni Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Qeyd olunan Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 260 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh 02 aprel 2024-ci il tarixli, GTZK7109794B299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 1096.11 (min doxsan altı manat, on bir qəpik) manat əsas borc, 461.86 (dörd yüz altmış bir manat, səksən altı qəpik ) manat faiz borcu, cəmi 1557.97 (min beş yüz əlli yeddi manat, doxsan yeddi qəpik) manat borcu, xx.xx.2024-cü il tarixli, BRCB6644222B299 saylı kredit kartına dair müqaviləyə əsasən 999.49 (doqquz yüz doxsan doqquz manat, qırx doqquz qəpik) manat əsas, 205.96 (iki yüz beş manat, doxsan altı qəpik) manat faiz, cəmi 1205.45 (min iki yüz beş manat, qırx beş qəpik) manat borcun, ümumilikdə hər iki müqavilə üzrə cəmi borc 2763.42 (iki min yeddi yüz altmış üç manat, qırx iki qəpik) manat borcun və 47.63 (qırx yeddi manat, altmış üç qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı ASC-yə verilsin. Qətnamədən tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Ağdaş Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Aygün Mürsəlova