Ağdaş Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(014)-492/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağdaş rayonu İş № e-2(014)-492/2025 15.04.2025 AĞDAŞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mürsəlova Aygün Mayıl qızının sədrliyi, Quliyeva Aidə Binyamin qızının katibliyi, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı “kredit müqavləsi üzrə yaranmış borcun tutulması” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı “kredit müqavləsi üzrə yaranmış borcun tutulması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 26 iyul 2024 il tariхli, 800804-841281/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 8,805.11 manat məbləğində əsas bоrc və 603.05 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 9,408.16 (Doqquz min dörd yüz səkkiz (.16)) manat və 26 iyul 2024-cü il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsi üzrə 521.46 manat məbləğində əsas bоrc və 22.45 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 543.91 (Beş yüz qırx üç (.91)) manat borcun, ümumilikdə hər iki kredit müqaviləsi üzrə 9,326.57 əsas və 625.50 faiz borcu olmaqla cəmi 9,952.07 (doqquz min doqquz yüz əlli iki (.07)) manat borcun və 119.52 manat məbləğində dövlət rüsumunun tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə borcalan Cavabdeh arasında bağlanmış 26 iyul 2024 il tariхli, 800804-841281/1 nömrəli krеdit müqaviləsinə əsasən borcluya 36 ay müddətinə, illik 16.5% dərəcəsi ilə 9000 (Doqquz min (.00)) manat məbləğində və 26 iyul 2024 il tariхli, 800797- PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsinə əsasən borcluya 36 ay müddətinə, illik 24% dərəcəsi ilə 500.00 (Beş yüz (.00)) manat məbləğində krеdit vеrilmişdir. Borcalan əsas öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və krеditin təsdiq оlunmuş hissə-hissə ödəmə qrafikini pоzmuşdur. Cavabdehə dəfələrlə şifahi və yazılı хəbərdarlıq olunsa da, o Banka olan borcunu ödəməmişdir. 26 iyul 2024-cü il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsinin 2.11 bəndinə əsasən kredit xətti üzrə aylıq faiz ödənişi 30 gündən artıq gecikdirilərsə və ya kredit xətti üzrə istifadə müddəti bitdikdə kredit xəttinin limiti sıfırlanır, limit sıfırlandığı tarixdən etibarən 10 təqvim günü ərzində qalıq borc məbləği (vaxtı keçmiş və gecikdirilmiş əsas borc üzrə hesablanmış faizlər, vaxtı keçmiş və gecikdirilmiş əsas borc, faiz borcu, əsas borc) kapitallaşdırılaraq avtomatik olaraq bank daxili qaydalar ilə tənzimlənən məhsulun şərtinə uyğun olaraq növbəti 12 və ya 24 aylıq annuitet (aylıq bərabər) ödənişi forması ilə olan kreditə çevrilir və 2.3 bəndində nəzərdə tutulmuş illik faiz dərəcəsi ilə borcalan tərəfindən banka qaytarılır. Odur ki, borcalan Cavabdeh 26 iyul 2024 il tariхli, 800797-PC********** nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə şərtləri icra etmədiyindən qalıq borc kapitallaşdırılaraq annuitet ödəmə qrafikinə çevrilmişdir. 24 yanvar 2025-ci il tarixinə cavabdehin 26 iyul 2024-cü il tariхli, 800804-841281/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 8,805.11 manat məbləğində əsas bоrc və 603.05 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 9,408.16 (Doqquz min dörd yüz səkkiz (.16)) manat və 26 iyul 2024 il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsi üzrə 521.46 manat məbləğində əsas bоrc və 22.45 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 543.91 (Beş yüz qırx üç (.91)) manat məbləğində kredit bоrcu yaranmışdır. Krеdit müqavilələrinin şərtlərinə əsasən Borcalan müqavilə ilə müəyyən olunmuş şərtlərlə və qaydada kreditin qaytarılmasını, kredit və dəbbə pulu üzrə hesablanmış faizlərin, habelə Bankın xidmət tarifləri və şərtlərindən irəli gələn xidmət haqlarının Banka ödənilməsini öhdəsinə götürür. Eyni zamanda həmin müqaviləyə əsasən ödəniş cədvəlində müəyyən edilən hissə-hissə ödəniş (icra) müddətlərində, habelə kredit müddətində öhdəliklər vaxtında tamamən icra edilmədikdə gecikdirilmiş kredit yaranır. Belə ki, Borcalan krediti vaxtında ödəməmiş və nəticədə gecikdirilmiş kredit yaranmışdır. Məhkəmə iclasında İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi X1 məhkəməyə ərizə ünvanlayaraq bildirdi ki, üzrlü səbəblərdən məhkəmə baxış iclasında iştirak edə bilməyəcəyini, işə iştirakları olmadan baxılmasını və iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımı qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbləri barədə heç bir məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-in 185.5-ci maddəsinə əsasən cavabdehin məhkəmə iclasına gəlməməsini üzrsüz hesab edir və işə onun iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin ərizəsini nəzərə alıb, iş üzrə toplanmış materialları tədqiq edərək, araşdırılan sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, işin materiallarında olan İddiaçı ASC-nin Cavabdeh arasında bağlanmış 26 iyul 2024-cü il tarixli, 800797-PC********** saylı istehlak kredit xətti müqaviləsinə əsasən borcluya illik 24% faiz dərəcəsi olmaqla 36 (otuz altı) ay müddətinə 500 (beş yüz) manat məbləğində kredit verilmişdir. İşin materiallarında olan İddiaçı ASC-nin Cavabdeh arasında bağlanmış 26 iyul 2024-cü il tarixli, 800804-841281/1 saylı istehlak kredit müqaviləsinə əsasən borcluya illik 16.5% faiz dərəcəsi olmaqla 36 (otuz altı) ay müddətinə 9000 (beş yüz) manat məbləğində kredit verilmişdir. İşin materiallarında olan "xxxx" ASC tərəfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli 001/007/0514/2025 saylı maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh Bank ilə bağlanmış 26 iyul 2024 il tarixli 800797-PC********** nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 24 faiz dərəcəsi ilə 36 ay müddətinə 500 manat məbləğində kredit götürmüşdür. Belə ki, 24 yanvar 2025-ci il tarixə Borcalanın Banka 521.46 manat əsas borc və 22.45 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 543.91 manat borcu mövcuddur. İşin materiallarında olan "xxxx" ASC tərəfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli 001/007/0513/2025 saylı maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh Bank ilə bağlanmış 26 iyul 2024 il tarixli 800804-841281/1 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 16.5 faiz dərəcəsi ilə 36 ay müddətinə 9000 manat məbləğində kredit götürmüşdür. Belə ki, 24 yanvar 2025-ci il tarixə Borcalanın Banka 8805.11 manat əsas borc və 603.05 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 9408.16 manat borcu mövcuddur və kredit müqaviləsi üzrə gecikmə 120 gün təşkil edir. İşin materiallarında olan İddiaçı ASC tərəfindən cavabdehlərə ünvanlanmış xx.xx.2024-cü il və 17 yanvar 2025-ci il tarixli xəbərdarlıq məktublarından görünür ki, Cavabdeh bank tərəfindən kredit müqaviləsinə əsasən borcun ödənilməsi ilə bağlı xəbərdar olunmuşdur. İşin materiallarında olan mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı ASC Ağdaş Rayon Məhkəməsinə iddia ilə müraciət etmək üçün 119.52 (yüz on doqquz manat, əlli iki qəpik) manat dövlət rüsumu ödəmiş və bunun üçün 40 (qırx) qəpik bank xidmət haqqı tutulmuşdur. Beləliklə, məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, İddiaçı ASC ilə borcalan Cavabdeh arasında bağlanmış 26 iyul 2024 il tariхli, 800804-841281/1 nömrəli krеdit müqaviləsinə əsasən borcluya 36 ay müddətinə, illik 16.5% dərəcəsi ilə 9000 (Doqquz min (.00)) manat məbləğində və 26 iyul 2024 il tariхli, 800797- PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsinə əsasən borcluya 36 ay müddətinə, illik 24% dərəcəsi ilə 500.00 (Beş yüz (.00)) manat məbləğində krеdit vеrilmişdir. Borcalan əsas öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və krеditin təsdiq оlunmuş hissə-hissə ödəmə qrafikini pоzmuşdur. Cavabdehə dəfələrlə şifahi və yazılı хəbərdarlıq olunsa da, o Banka olan borcunu ödəməmişdir. 26 iyul 2024-cü il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsinin 2.11 bəndinə əsasən kredit xətti üzrə aylıq faiz ödənişi 30 gündən artıq gecikdirilərsə və ya kredit xətti üzrə istifadə müddəti bitdikdə kredit xəttinin limiti sıfırlanır, limit sıfırlandığı tarixdən etibarən 10 təqvim günü ərzində qalıq borc məbləği (vaxtı keçmiş və gecikdirilmiş əsas borc üzrə hesablanmış faizlər, vaxtı keçmiş və gecikdirilmiş əsas borc, faiz borcu, əsas borc) kapitallaşdırılaraq avtomatik olaraq bank daxili qaydalar ilə tənzimlənən məhsulun şərtinə uyğun olaraq növbəti 12 və ya 24 aylıq annuitet (aylıq bərabər) ödənişi forması ilə olan kreditə çevrilir və 2.3 bəndində nəzərdə tutulmuş illik faiz dərəcəsi ilə borcalan tərəfindən banka qaytarılır. Odur ki, borcalan Cavabdeh 26 iyul 2024 il tariхli, 800797-PC********** nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə şərtləri icra etmədiyindən qalıq borc kapitallaşdırılaraq annuitet ödəmə qrafikinə çevrilmişdir. 24 yanvar 2025-ci il tarixinə cavabdehin 26 iyul 2024-cü il tariхli, 800804-841281/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 8,805.11 manat məbləğində əsas bоrc və 603.05 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 9,408.16 (Doqquz min dörd yüz səkkiz (.16)) manat və 26 iyul 2024 il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsi üzrə 521.46 manat məbləğində əsas bоrc və 22.45 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 543.91 (Beş yüz qırx üç (.91)) manat məbləğində kredit bоrcu yaranmışdır. Kredit müqaviləsinin şərtlərinə görə borc alan Cavabdeh kredit üzrə hesablanmış dəbbə pulunu (cərimə, peniya) faizləri və əsas borc məbləğini tam və vaxtında ödəməyi öhdəsinə götürsə də, kreditin ödənilməsinə dair vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. Bu barədə dəfələrlə yazılı və şifahi qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq cavabdeh öhdəliyinin icra edilməsindən qərəzli olaraq yayınmışdır. Cavabdeh 26 iyul 2024 il tariхli, 800804-841281/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri tam icra etməmiş və nəticədə onun banka 8,805.11 manat məbləğində əsas bоrc və 603.05 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 9,408.16 (Doqquz min dörd yüz səkkiz (.16)) manat və 26 iyul 2024-cü il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsi üzrə 521.46 manat məbləğində əsas bоrc və 22.45 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 543.91 (Beş yüz qırx üç (.91)) manat borcun, ümumilikdə hər iki kredit müqaviləsi üzrə 9,326.57 əsas və 625.50 faiz borcu olmaqla cəmi 9,952.07 (doqquz min doqquz yüz əlli iki (.07)) manat əsas borc üzrə 7534.11 manat, faiz borcu üzrə 913.68 manat olmaqla, cəmi 8447.79 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Qeyd olunan Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Eyni Məcəllənin 449.1-ci maddəsinin tələbinə görə özgənin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Faizlərin miqdarı pul öhdəliyinin və ya onun müvafiq hissəsinin icra edildiyi gün üçün bank uçot dərəcəsi ilə müəyyənləşdirilir. Borc məhkəmə qaydasında tutulduqda, məhkəmə kreditorun tələbini qərarın çıxarıldığı gün üçün bank uçot dərəcəsini əsas götürməklə ödəyə bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.2-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, "xxxx" ASC pretenziya qaydasına riayət edərək, Cavabdeh borcu ödəməsini tələb etmiş, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə onu xəbərdar etmişdir. Beləliklə, məhkəmə toplanmış sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh 8,805.11 manat məbləğində əsas bоrc və 603.05 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 9,408.16 (Doqquz min dörd yüz səkkiz (.16)) manat və 26 iyul 2024-cü il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsi üzrə 521.46 manat məbləğində əsas bоrc və 22.45 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 543.91 (Beş yüz qırx üç (.91)) manat borcun, ümumilikdə hər iki kredit müqaviləsi üzrə 9,326.57 əsas və 625.50 faiz borcu olmaqla cəmi 9,952.07 (doqquz min doqquz yüz əlli iki (.07)) manat borc və 119.52 manat (yüz on doqquz manat, əlli iki qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi alınaraq İddiaçı ASC-yə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 76.1 və 76.2-ci maddəsinə əsasən tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyətli olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən həmin Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. Bu məlumatlar yazılı və maddi sübutlarla, ekspertlərin rəyləri ilə, yerində müayinə keçirməklə, səs və video yazıları ilə, şahidlərin ifadələri ilə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatları ilə müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Qeyd olunan Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Azərbaycan Respublikasının MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh 26 iyul 2024 il tariхli, 800804-841281/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə əsas borc üzrə 8,805.11 manat məbləğində əsas bоrc və 603.05 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 9,408.16 (Doqquz min dörd yüz səkkiz (.16)) manat və 26 iyul 2024-cü il tariхli, 800797-PC********** nömrəli krеdit xətti müqaviləsi üzrə 521.46 manat məbləğində əsas bоrc və 22.45 manat faiz borcu оlmaqla, cəmi 543.91 (Beş yüz qırx üç (.91)) manat borcun, ümumilikdə hər iki kredit müqaviləsi üzrə 9,326.57 əsas və 625.50 faiz borcu olmaqla cəmi 9,952.07 (doqquz min doqquz yüz əlli iki (.07)) manat borc və 119.52 manat (yüz on doqquz manat, əlli iki qəpik) ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi alınaraq İddiaçı ASC-yə ödənilsin. Qətnamənin icrası cavabdehlərin yaşayış yeri üzrə İcra və Probasiya Şöbəsinə həvalə olunsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Ağdaş Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Aygün Mürsəlova