Ağcabədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(017)-669/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağcabədi rayonu İş № e-2(017)-669/2025 03.03.2025 AĞCABƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Nuriyev Rəşad Mövsüm oğlunun sədrliyi, İddiaçı MMM QBKT-nin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı borcun qaytarılması tələbi barədə kiçik iddia ərizəsinə dair işə baxaraq, məhkəmə M ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı MMM QBKT cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı kiçik iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehlərdən 600 manat əsas borc, 65,93 manat faiz borcu, 124,68 manat cərimə olmaqla, cəmi 790,61 manat borcun və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun müştərək qaydada alınıb iddiaçının xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı MMM QBKT ərizəni onunla əsaslandırmışdır ki, 12 iyul 2023-cü il tarixli, **********2397 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 18 ay müddətinə illik 30%-lə ödəmək şərti ilə 1200 manat məbləğində kredit verilmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin 1.1-ci maddəsinə görə bu müqaviləyə görə borcverən qeyd olunan məbləğdə və faizlə krediti borcalanın mülkiyyətinə verir və borcalan isə həmin kreditdən məqsədli təyinatına uyğun istifadə etməyi və müəyyən olunmuş müddətdə onu faizi ilə birlikdə borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Kredit öhdəliyinin təmin edilməsi məqsədi ilə iddiaçı ilə Cavabdeh2 arasında 12 iyul 2023-cü il tarixli, **********2***-******* saylı zaminlik müqaviləsi bağlanmış və həmin müqaviləyə əsasən zamin kredit alanın öhdəliklərinin tam həcmdə yerinə yetirilməsinə görə məsuliyyəti tam olaraq öz üzərinə götürmüşdür. Lakin cavabdehlər kredit və zaminlik müqavilələrinin şərtlərinə əməl etməyərək öhdəliklərini tam yerinə yetirməmişdir. Hal hazırda onların iddiaçıya 600 manat əsas borc, 65,93 manat faiz borcu, 124,68 manat cərimə olmaqla, cəmi 790,61 manat borcu yaranmışdır. Ona görə də, tərəflər arasında bağlanmış 12 iyul 2023-cü il tarixli, **********2397 saylı kredit və 12 iyul 2023-cü il tarixli, **********2***-******* saylı zaminlik müqaviləsi üzrə cavabdehlərdən 600 manat əsas borc, 65,93 manat faiz borcu, 124,68 manat cərimə olmaqla, cəmi 790,61 manat borcun və ödənilmiş 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun müştərək qaydada alınıb İddiaçı MMM QBKT-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehlərə rəsmi qaydada bildiriş göndərilərək iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazlarının olduğu halda 10 iş günü müddətində öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduqları bildirilmişdir. Lakin cavabdehlərdən ərizəyə dair etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən işə iddiaçının təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmasını mümkün hesab edir. İşdə olan 12 iyul 2023-cü il tarixli, **********2397 saylı kredit müqaviləsindən və ona 1 saylı əlavədən görünür ki, İddiaçı MMM QBKT tərəfindən Cavabdeh1 18 ay müddətinə illik 30%-lə ödəmək şərti ilə 1200 manat məbləğində kredit verilmişdir. İşdə olan İddiaçı MMM QBKT ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış 12 iyul 2023-cü il tarixli, **********2***-******* saylı zaminlik müqaviləsindən görünür ki, həmin müqavilə üzrə zamin Cavabdeh2, 12 iyul 2023-cü il tarixli, **********2397 saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliklərin icrası üçün iddiaçı qarşısında Cavabdeh1 ilə birgə məsuliyyət daşıyır və kredit müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılması ilə bağlı Cavabdeh1 bütün öhdəliklərini öhdəsinə götürmüşlər. İşdə olan 17 dekabr 2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, cavabdehlərin İddiaçı MMM QBKT-yə 600 manat əsas borc, 65,93 manat faiz borcu, 124,68 manat cərimə olmaqla, cəmi 790,61 manat borcu vardır. Məhkəmə iş materiallarını tam, hərtərəfli və obyektiv araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkət etməlidir, məsələn, pul ödəməli, xidmətlər göstərməli, əmlak verməli, iş görməli və i.a və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasının tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 472.2-ci maddəsinə əsasən əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 743.1-ci maddəsinə əsasən kredit müqaviləsinə görə borcverən pul vəsaitinə mülkiyyət hüququnu müqavilədə göstərilən məbləğdə və şərtlərlə borcalana verməyi, borcalan isə aldığı pul vəsaitini müqavilədə müəyyən edilmiş müddətə faizlərin və (və ya) müqavilədə göstərilən digər ödənişlərin ödənilməsi şərtilə borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Kredit müqaviləsi üzrə borcverən yalnız normativ hüquqi aktlara uyğun olaraq kreditlərin verilməsi fəaliyyətinin həyata keçirilməsi hüququna malik şəxs ola bilər. İş materialları araşdırılarkən müəyyən olundu ki, Cavabdeh1 ilə İddiaçı MMM QBKT arasında bağlanmış 12 iyul 2023-cü il tarixli, **********2397 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 18 ay müddətinə illik 30%-lə ödəmək şərti ilə 1200 manat məbləğində kredit verilmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin 1.1-ci maddəsinə görə bu müqaviləyə görə borcverən qeyd olunan məbləğdə və faizlə krediti borcalanın mülkiyyətinə verir və borcalan isə həmin kreditdən məqsədli təyinatına uyğun istifadə etməyi və müəyyən olunmuş müddətdə onu faizi ilə birlikdə borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Kredit öhdəliyinin təmin edilməsi məqsədi ilə iddiaçı ilə Cavabdeh2 arasında 12 iyul 2023-cü il tarixli, **********2***-******* saylı zaminlik müqaviləsi bağlanmış və həmin müqaviləyə əsasən zamin kredit alanın öhdəliklərinin tam həcmdə yerinə yetirilməsinə görə məsuliyyəti tam olaraq öz üzərinə götürmüşdür. Lakin cavabdehlər kredit və zaminlik müqavilələrinin şərtlərinə əməl etməyərək öhdəliklərini tam yerinə yetirməmişdir. Hal hazırda onların iddiaçıya 600 manat əsas borc, 65,93 manat faiz borcu, 124,68 manat cərimə olmaqla, cəmi 790,61 manat borcu yaranmışdır. Ona görə də, tərəflər arasında bağlanmış 12 iyul 2023-cü il tarixli, **********2397 saylı kredit və 12 iyul 2023-cü il tarixli, **********2***-******* saylı zaminlik müqaviləsi üzrə cavabdehlərdən 600 manat əsas borc, 65,93 manat faiz borcu, 124,68 manat cərimə olmaqla, cəmi 790,61 manat borcun borcun alınmasını tələb edir. Lakin, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək cərimə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə cavabdehdən tələb olunan dəbbə pulunun (cərimənin) tənasübsüz surətdə yüksək olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, dəbbə pulunun miqdarı 5 manatadək azaldılmalıdır Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Şərh olunanları nəzərə alaraq məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin edilərək cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 600 manat əsas borc, 65,93 manat faiz borcu, 5 manat cərimə olmaqla, cəmi 670,93 manat müştərək qaydada alınıb İddiaçı MMM QBKT-nin xeyrinə ödənilməli və iddia tələbi qalan hissədə təmin edilməməlidir. İşdə olan 14 yanvar 2025-ci il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı MMM QBKT tərəfindən 30 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Göstərilən maddənin tələbinə uyğun olaraq məhkəmə hesab edir ki, məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu cavabdehlərdən müştərək qaydada alınaraq iddiaçının xeyrinə ödənilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-6 maddəsinə əsasən, məhkəmə Q ə t e t d i: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada 600 manat əsas borc, 65,93 manat faiz borcu, 5 manat cərimə və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu, cəmi 700 (yeddi yüz) manat 93 (doxsan üç) qəpik pul alınıb İddiaçı MMM QBKT-yə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən bir ay müddətində Ağcabədi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti vermək olar. Hakim: Rəşad Nuriyev