Biləsuvar Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(022)-1093/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Biləsuvar rayonu İş № e-2(022)-1093/2023 26.09.2023 BİLƏSUVAR RAYON MƏHKƏMƏSİ Biləsuvar Rayon Məhkəməsinin sədri Əliyev Rəfayil Əfraddin oğlunun sədrliyi, məsləhətçi (iclas katibi) X1 oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı qapalı səhmdar cəmiyyəti bank olmayan kredit təşkilatının Cavabdeh2 və Cavabdeh1 qarşı 28 avqust 2020-ci il tarixli, 1 saylı restrukturizasiya müqaviləsi üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində 3.803 manat 79 qəpik, hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu qismində 54 manat 94 qəpik, cəmi 3.858 manat 73 qəpik və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 58 manat 50 qəpik məbləğində pul vəsaitinin cavabdehlərdən müştərək qaydada iddiaçının xeyrinə tutulması barədə iddia ərizəsinə dair mülki işə yazılı icraat qaydasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: 23 avqust 2023-cü il tarixdə İddiaçı qapalı səhmdar cəmiyyəti bank olmayan kredit təşkilatı Cavabdeh2 və Cavabdeh1 qarşı 28 avqust 2020-ci il tarixli, 1 saylı restrukturizasiya müqaviləsi üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində 3.803 manat 79 qəpik, hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu qismində 54 manat 94 qəpik, cəmi 3.858 manat 73 qəpik və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 58 manat 50 qəpik məbləğində pul vəsaitinin cavabdehlərdən müştərək qaydada iddiaçının xeyrinə tutulması barədə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraati qaydasında iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Tərəflərin ünvanına göndərilmiş 23 avqust 2023-cü il tarixli bildirişlə, iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazları olduğu halda 10 iş gün müddətində öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etmək hüquqlarının mövcudluğu cavabdehə izah edilmiş, lakin iddia tələbinə cavabdeh tərəfindən verilmiş etiraz məhkəməyə daxil olmamış və ərizənin əsaslandığı tələbetmə hüququ mübahisələndirilməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.2-ci maddəsinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 285-5.3-cü maddəsinə görə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq edərək və sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət edir və iş üzrə əlavə araşdırmanın, o cümlədən tərəfləri çağıraraq izahatlarının alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdən rəyin alınması zərurəti yoxdur, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan 28 avqust 2020-ci il tarixli, 1 saylı restrukturizasiya müqaviləsinin surətindən və ona əlavə edilmiş ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh2 ilə İddiaçı qapalı səhmdar cəmiyyəti bank olmayan kredit təşkilatı arasında bağlanmış həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh2 4.103 manat 84 qəpik məbləğində əsas borcu güzəşt olunmaqla, cavabdehin həmin borcu ödəməsi üçün 60 ay müddət müəyyən edilmiş və həmin müqaviləyə görə Cavabdeh2 4.103 manat 84 qəpik məbləğində kredit borcunu illik 1 faiz dərəcəsi ilə faiz borcları ödəməsi şərti ilə 18 ay müddətinə iddiaçıya ödəməsi, borclu borcun ödənilməsini gecikdirdiyi halda, borc qalığına illik 2% dərəcəsi ilə faiz hesablanması nəzərdə tutulmuşdur. Cavabdeh2 həmin ödəniş cədvəlinə əsasən 60 ay müddətinə hər ay 70 manat 15 qəpik, cəmi 4.209 manat məbləğində pul vəsaitini İddiaçı qapalı səhmdar cəmiyyəti bank olmayan kredit təşkilatına ödəməlidir. İşdə olan 28 avqust 2020-ci il tarixli, 1 saylı zaminlik müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh1 28 avqust 2020-ci il tarixli, 1 saylı restrukturizasiya müqaviləsi və həmin müqavilə əsasında bağlanacaq kredit razılaşması üzrə Cavabdeh2 öhdəliklərinin tam icrası üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürmüşdür. İş materiallarında olan maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh2 İddiaçı qapalı səhmdar cəmiyyəti bank olmayan kredit təşkilatına ödənilməmiş əsas borc qismində 3.803 manat 79 qəpik, 10 iyul 2023-cü il tarixə hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu qismində 54 manat 94 qəpik, cəmi 3.858 manat 73 qəpik təşkil edir. Beləliklə, işdə olan sübutlarla Cavabdeh2 «Azərbaycan Beynəlxaq Bankı» açıq səhmdar cəmiyyəti ilə bağlanmış 28 avqust 2020-ci il tarixli, 1 saylı restrukturizasiya müqaviləsi üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi, həmin müqavilə üzrə Ş.İ.Xudaşovun iddiaçıya ödənilməmiş əsas borc qismində 3.803 manat 79 qəpik, 10 iyul 2023-cü il tarixə hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu qismində 54 manat 94 qəpik, cəmi 3.858 manat 73 qəpik məbləğində borcunun olduğu təsdiq olunur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21.1-ci maddəsinə əsasən hüququ pozulmuş şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 427.3-cü maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə uyğun olaraq borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir və həmin Məcəllənin 448.2ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunun ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 472.1 və 472.2-ci maddələrinə görə borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. Əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 218.3-cü maddəsinə görə hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdikləri tələblər üzrə qətnamə çıxarmalıdır. Beləliklə, işdə olan sübutlarla Cavabdeh2 və Cavabdeh1 İddiaçı qapalı səhmdar cəmiyyəti bank olmayan kredit təşkilatına 28 avqust 2020-ci il tarixli, 1 saylı restrukturizasiya müqaviləsi üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 3.803 manat 79 qəpik, 10 iyul 2023-cü il tarixə hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu qismində 54 manat 94 qəpik, cəmi 3.858 manat 73 qəpik məbləğində borcunun yarandığı təsdiq olunur. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 28 avqust 2020-ci il tarixli, 1 saylı restrukturizasiya müqaviləsi üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində 3.803 manat 79 qəpik, 10 iyul 2023-cü il tarixə hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu qismində 54 manat 94 qəpik, cəmi 3.858 manat 73 qəpik məbləğində pul vəsaiti iddiaçının xeyrinə müştərək qaydada tutulmalıdır. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, iddia tam təmin edildiyinə görə ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 58 manat 58 qəpik məbləğində pul vəsaiti cavabdehlərdən müştərək qaydada iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 227, 284-5, 284-6, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddiaçı qapalı səhmdar cəmiyyəti bank olmayan kredit təşkilatının iddiası təmin edilsin. Cavabdeh2 və Cavabdeh1 İddiaçı qapalı səhmdar cəmiyyəti bank olmayan kredit təşkilatının xeyrinə 28 avqust 2020-ci il tarixli, 1 saylı restrukturizasiya müqaviləsi üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində 3.803 (üç min səkkiz yüz üç) manat 79 (yetmiş doqquz) qəpik, 10 iyul 2023-cü il tarixə hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu qismində 54 (əlli dörd) manat 94 (doxsan dörd) qəpik, habelə ödənilmiş dövlət rüsmunun əvəzi qismində 58 (əlli səkkiz) manat 58 (əlli səkkiz) qəpik, cəmi 3.917 (üç min doqquz yüz on yeddi) manat 31 (otuz bir) qəpik məbləğində pul vəsaiti müştərək qaydada tutulsun. Qətnamədən onun surətini tərəflər rəsmi qaydada aldıqları gündən bir ay müddətində Biləsuvar Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən apellyasiya qaydasında şikayət verilmədikdə qətnamə həmin müddət başa çatdığı vaxtdan sonrakı gün qanuni qüvvəyə minir. Biləsuvar Rayon Məhkəməsinin sədri R.Ə.Əliyev