Biləsuvar Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(022)-1685/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Biləsuvar rayonu İş № e-2(022)-1685/2024 23.12.2024 BİLƏSUVAR RAYON MƏHKƏMƏSİ Biləsuvar Rayon Məhkəməsinin hakimi Mirzəyev Nüsrət Fətulla oğlunun sədrliyi, məsləhətçi (iclas katibi) X1katibliyi ilə, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı kredit borcu tələbi barədə kiçik iddiasına dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏNETDİ: İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı kiçik iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə xx.xx.2022-ci il tarixli GTZK5078298A123 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 2237 (iki min iki yüz otuz yeddi) manat 62 (altmış iki) qəpik əsas, 420 (dörd yüz iyirmi) manat 46 (qırx altı) qəpik faiz, cəmi 2658 (iki min altı yüz əlli səkkiz) manat 08 (sıfır səkkiz) qəpik məbləğində borcun, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB8622470A299 saylı kartına dair müqaviləyə əsasən 1066 (min altmış altı) manat 20 (iyirmi) qəpik əsas, 199 (yüz doxsan doqquz) manat 47 (qırx yeddi) qəpik faiz, cəmi 1265 (min iki yüz altmış beş) manat 67 (altmış yeddi) qəpik borcun, ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 59 (əlli doqquz) manat 24 (iyirmi dörd) qəpik məbləğdə pulun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsində göstərilmişdir ki, İddiaçı açıq səhmdar cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli GTZK5078298A123 saylı kredit müqaviləsinə əsasən ona kredit verilmişdir. Bundan əlavə, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB8622470A299 saylı kredit müqaviləsinə əsasən ona kredit verilmişdir. Kredit müqaviləsinə əsasən cavabdeh müəyyən olunmuş müddətdə kredit və ona hesablanacaq faizləri ödəmək barədə öhdəlik götürsə də, bu öhdəliyi lazımi qaydada yerinə yetirməmiş və banka olan borcunu tam qaytarmamışdır. Bank tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin şərtlərinə əsasən üzərinə düşən öhdəlikləri tam yerinə yetirsə də, cavabdeh həmin müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməmişdir. Nəticədə cavabdehin xx.xx.2024-cü il tarixə İddiaçı ASC-yə xx.xx.2022-ci il tarixli GTZK5078298A123 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 2237.62 AZN əsas, 420.46 AZN faiz, cəmi 2658.08AZN borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB8622470A299 saylı kredit kartına dair müqaviləyə əsasən 1066.2 AZN əsas, 199.47 AZN faiz, cəmi 1265.67 AZN borcu yaranmışdır. Bank tərəfindən dəfələrlə şifahi xəbərdarlıq olunmasına və rəsmi bildirişin göndərilməsinə baxmayaraq (pretenziya qaydasında həll olunma) borcun qaytarılması təmin edilməmişdir. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin beş min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin (MPM) 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədləri tədqiq edərək toplanmış sübutlara MPM-in 88-ci maddəsinə əsasən məcmusu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarında olan İddiaçı açıq səhmdar cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli GTZK5078298A123 saylı kredit müqaviləsinə əsasən ona 35 ay müddətinə, illik faiz dərəcəsi 19% olmaqla 6500 manat kredit verilmişdir. Beləliklə, işdə olan sübutlarla Cavabdeh ilə İddiaçı açıq səhmdar cəmiyyəti arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli GTZK5078298A123 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 2237 (iki min iki yüz otuz yeddi) manat 62 (altmış iki) qəpik əsas, 420 (dörd yüz iyirmi) manat 46 (qırx altı) qəpik faiz, cəmi 2658 (iki min altı yüz əlli səkkiz) manat 08 (sıfır səkkiz) qəpik məbləğində borcun, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB8622470A299 saylı kredit kartına dair müqaviləyə əsasən 1066 (min altmış altı) manat 20 (iyirmi) qəpik əsas, 199 (yüz doxsan doqquz) manat 47 (qırx yeddi) qəpik faiz, cəmi 1265 (min iki yüz altmış beş) manat 67 (altmış yeddi) qəpik məbləğdə borcunun yarandığı təsdiq olunur. İşdə olan İddiaçı açıq səhmdar cəmiyyətinin xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh ilə İddiaçı açıq səhmdar cəmiyyəti arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli GTZK5078298A123 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 2237 (iki min iki yüz otuz yeddi) manat 62 (altmış iki) qəpik əsas, 420 (dörd yüz iyirmi) manat 46 (qırx altı) qəpik faiz, cəmi 2658 (iki min altı yüz əlli səkkiz) manat 08 (sıfır səkkiz) qəpik məbləğində borcun, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB8622470A299 saylı kredit kartına dair müqaviləyə əsasən 1066 (min altmış altı) manat 20 (iyirmi) qəpik əsas, 199 (yüz doxsan doqquz) manat 47 (qırx yeddi) qəpik faiz, cəmi 1265 (min iki yüz altmış beş) manat 67 (altmış yeddi) qəpik təşkil etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (MM) 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinin tələbinə görə öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Göründüyü kimi qeyd olunan maddi hüquq normaları tələbin qanuni əsası kimi çıxış etməklə mübahisə olunan hüquq münasibətinə tətbiqi belə nəticəyə gəlməyə əsas verir ki, bir tərəfdən İddiaçı açıq səhmdar cəmiyyəti, digər tərəfdən isə Cavabdeh olmaqla xx.xx.2022-ci il tarixli GTZK5078298A123 saylı kredit və xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB8622470A299 saylı kredit kartı müqaviləsi bağlanmış və bununla da tərəflər arasında onların qarşılıqlı hüquq və vəzifələrini müəyyən edən öhdəlik münasibətləri yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 425.1-ci maddəsinə əsasən öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. İşin halları ilə müəyyən olunur ki, iddiaçı tərəfindən xəbərdar edilməsinə baxmayaraq Cavabdeh müqaviləyə əsasən götürülmüş kredit borcunu, həmçinin həmin müqavilə ilə müəyyən edilmiş müddətlərdə ödənilməli olan faizləri ödəməli olduqları halda, müqavilə öhdəliyini pozaraq ödəməmişlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə əsasən icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli GTZK5078298A123 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 2237 (iki min iki yüz otuz yeddi) manat 62 (altmış iki) qəpik əsas, 420 (dörd yüz iyirmi) manat 46 (qırx altı) qəpik faiz, cəmi 2658 (iki min altı yüz əlli səkkiz) manat 08 (sıfır səkkiz) qəpik borc, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB8622470A299 saylı kredit kartına dair müqaviləyə əsasən 1066 (min altmış altı) manat 20 (iyirmi) qəpik əsas, 199 (yüz doxsan doqquz) manat 47 (qırx yeddi) qəpik faiz, cəmi 1265 (min iki yüz altmış beş) manat 67 (altmış yeddi) qəpik pul vəsaiti İddiaçı açıq səhmdar cəmiyyətinin xeyrinə tutulmalıdır. MPM-in 217.4-cü maddəsinə görə məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştİrak edən şəxslərə aid edilir. MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hesab edir ki, İddiaçı açıq səhmdar cəmiyyəti məhkəməyə ərizə verərkən dövlət rüsumu kimi ödədiyi 59 (əlli doqquz) manat 24 (iyirmi dörd) qəpik məbləğində pul vəsaiti cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-in 216-220 və 222-ci maddələrinin göstərişini rəhbər tutaraq məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh İddiaçı açıq səhmdar cəmiyyətinin xeyrinə xx.xx.2022-ci il tarixli GTZK5078298A123 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 2237 (iki min iki yüz otuz yeddi) manat 62 (altmış iki) qəpik əsas, 420 (dörd yüz iyirmi) manat 46 (qırx altı) qəpik faiz, cəmi 2658 (iki min altı yüz əlli səkkiz) manat 08 (sıfır səkkiz) qəpik məbləğində borc, xx.xx.2022-ci il tarixli BRCB8622470A299 saylı kredit kartına dair müqaviləyə əsasən 1066 (min altmış altı) manat 20 (iyirmi) qəpik əsas, 199 (yüz doxsan doqquz) manat 47 (qırx yeddi) qəpik faiz, cəmi 1265 (min iki yüz altmış beş) manat 67 (altmış yeddi) qəpik borc və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 59 (əlli doqquz) manat 24 (iyirmi dörd) qəpik pul tutulsun. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində Biləsuvar Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Məhkəmənin hakimi Nüsrət Mirzəyev