Qəbələ Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №e-2(025)-346/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Qəbələ şəhəri İş № e-2(025)-346/2024 31.01.2024 QƏBƏLƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən, Qəbələ Rayon Məhkəməsinin hakimi İsayev Elman Bəhruz oğlu, İddiaçı BOKT ASC-nin Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair iddia ərizəsini və ona əlavə olunmuş sənədləri nəzərdən keçirib, m ü ə y y ə n e t d i m: İddiaçı BOKT ASC Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh kreditin əsas borcu üzrə 40378,46 manat məbləğində qalıq, ona hesablanmış 11718,87 manat məbləğində faiz borc, ödənişlərin gecikdirilməsinə görə hesablanmış 1000.00 manat məbləğində dəbbə pulu, cəmi 53097,33 manat borcun və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 250 manat məbləğində pulun İddiaçı BOKT ASC-nin xeyrinə tutulması və tələbin Cavabdeh mülkiyyətində olan Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Həsən bəy Zərdabi, ev 70 ünvanında yerləşən 69.40 kv.m ümumi sahədən ibarət olan 26 nömrəli yaşayış evinə yönəldilməsi, həmin əmlakın ilkin satış qiymətinin 115.000 AZN məbləğində müəyyən olunmaqla açıq hərracda satılması və onun satışından əldə olunmuş pul vəsaiti kreditin əsas borcu üzrə 40378,46 manat məbləğində qalıq, ona hesablanmış 11718,87 manat məbləğində faiz borcu, ödənişlərin gecikdirilməsinə görə hesablanmış 1000.00 manat məbləğində dəbbə pulu, cəmi 53097,33 manat borcun və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 250 manat məbləğində pulun İddiaçı BOKT ASC-yə ödənilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb hesab edir ki, iddia ərizəsi əlavə olunmuş sənədlərlə birlikdə geri qaytarılmalıdır. Belə ki, iddiaçı tərəfin hüquqi şəxs, iş üzrə Cavabdeh isə fərdi sahibkar statusuna malik olması müəyyən edilmişdir (İddiaçı BOKT ASC VÖEN: **********, Cavabdeh vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatdadır və hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olur, VÖEN: **********). Bundan əlavə iddia ərizəsinə əlavə edilmiş sənədlərdən müəyyən edilir ki, Cavabdeh krediti istehlak məqsədi ilə götürmüş və müqavilədə qeyd edilən kredit məbləği onun bank hesabına köçürülmüşdür. Bu baxımdan məhkəmə tərəflər arasında yaranan hüquq münasibətlərinin xarakterinə əsasən hesab edir ki, mübahisə üzrə tərəflərdən biri İddiaçı BOKT ASC hüquqi şəxs, digəri fərdi sahibkarlıq statusuna malik olmaqla, həmin fəaliyyətin həyata keçirilməsindən irəli gələn məsələni mübahisələndirdiklərindən və tələb də məhz sahibkarlıq fəaliyyətindən (kommersiya fəaliyyətindən) irəli gələn mübahisə olduğundan hazırki tələbə məhkəmə aidiyyəti üzrə Kommersiya Məhkəməsində baxılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 24.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının məhkəmələri, pozulmuş və barəsində mübahisə edilən hüquq və azadlıqları müdafiəsi məhkəmədən kənar digər qaydada həyata keçirilmirsə, bu Məcəlləyə və ya digər qanunlara müvafiq olaraq belə hüquq və azadlıqları müdafiə və təmin edir. Həmin Məcəllənin 24.2-ci maddəsinə əsasən mübahisənin ümumi məhkəməyə və ya kommersiya məhkəməsinə aidiyyəti işdə iştirak edən şəxslərin subyektiv tərkibi, mübahisənin predmeti və hüquq münasibətlərinin xarakteri nəzərə alınmaqla, bu Məcəlləyə müvafiq olaraq müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 24.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə mübahisənin məhkəmə aidiyyəti ilə əlaqədar məsələlərini ərizənin məhkəmənin icraatına qəbul edilməsi zamanı yoxlamalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 26.1-ci maddəsinə əsasən sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar olan mübahisələrə (kommersiya mübahisələrinə) dair işlərə mülki məhkəmə icraatı qaydasında kommersiya məhkəmələri baxır. Həmin Məcəllənin 152.1.3-cü maddəsinə əsasən əgər iş ərazi və ya məhkəmə aidiyyəti üzrə həmin məhkəmədə baxılmalı deyildirsə hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır. Həmin Məcəllənin 152.2-ci maddəsinə görə iddia ərizəsinin qaytarılması haqqında hakim qərardad çıxarır. Həmin Məcəllənin 152.4-cü maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. X2 Haqqında Azərbaycan Respublikasının qanununun 5.1.2-ci maddəsinə və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 114.1.3-cü maddəsinə əsasən hesab edirəm ki, İddiaçı BOKT ASC tərəfindən Qəbələ Rayon Məhkəməsinə ödənilmiş 250 manat məbləğində dövlət rüsumu ona geri qaytarılmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 152, 263-264, 266-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, q ə r a r a a l d ı m: İddiaçı BOKT ASC-nin Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair iddia ərizəsi və ona əlavə olunmuş sənədlər geri qaytarılsın. İddiaçı BOKT ASC tərəfindən Qəbələ Rayon Məhkəməsində iddia qaldırmaq üçün X1 hesabına ödənilmiş 250 (iki yüz əlli) manat məbləğində dövlət rüsumu İddiaçı BOKT ASC-yə geri qaytarılsın. Qərardaddan rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətinə Qəbələ Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Elman İsayev