Qəbələ Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(025)-982/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qəbələ şəhəri İş № e-2(025)-982/2025 09.07.2025 QƏBƏLƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ İddiaçı Cavabdeh qarşı “borcun ödənilməsi” tələbinə dair mülki iş üzrə (Açar sözlər: alqı-satqı müqaviləsi üzrə mübahisələr) Qəbələ Rayon Məhkəməsinin hakimi X1 İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı dəymiş zərərin ödənilməsi barədə iddiasına dair mülki işə baxaraq M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçı MMC Cavabdeh dəymiş zərərin ödənilməsi tələbi barədə iddia qaldıraraq Cavabdeh 3106,01 manat əsas borc və 60,0 manat mediasiya ödənişi tutularaq cəmiyyətin hesabına keçirilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbi onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı MMC (bundan sonra Cəmiyyət) ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə əsasən cavabdeh satıcı-kassir vəzifəsinə işə qəbul olunmuşdur. xx.xx.2023-cü il tarixində “Administrator” vəzifəsinə keçirilmiş və tərəflər arasında “X2” haqqında müqavilə imzalanmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixli 86-x saylı əmrlə, Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 68.2 “b” (Ə/M müddətinin bitməsi ilə) maddəsinə əsasən işdən azad edilmişdir. Cavabdeh iş vaxtı ərzində bilavasitə iş yerində intizam xətasına yol vermişdir. Belə ki,İddiaçı MMC-nin – Oğuz 1 mağazasında çalışdığı zaman, xx.xx.2023-cü il tarixində aparılmış İnventarizasiya (mağaza sayımı) nəticəsində cavabdehin Cəmiyyətə müvafiq olaraq 3683 manat 81 qəpik zərər vurması müəyyən edilmiş, həmin tarixli “İnventarizasiya Nəticələrinə” dair Aktda da yekun ziyan məbləği özəksini tapmışdır. Maliyyə arayışından məlum olur ki, çatışmazlıq müəyyən edildiyi yoxlamadan keçən dövrdə olan ziyandan müvafiq hissəsi şirkət tərəfindən güzəşt edilmişdir. Beləliklə, Cavabdeh hal-hazırda İddiaçı MMC-yəümumilikdə 3106 manat 01 qəpik borcu qalmaqdadır. Qalıq borcun ödənilməsi barədə cavabdehə dəfələrlə bildirilsə də, heç bir ödəniş həyata keçirilməmişdir. İşdə olan xx.xx.2022-ci il tarixli Əmək müqaviləsinin surətinə əsasən Cavabdeh həmin tarixdən İddiaçı MMC–də satıcı, kassir vəzifəsinə qəbul edilmişdir. İşdə olan xx.xx.2023-cü il tarixli Əmək müqaviləsinin surətinə əsasən Cavabdeh həmin tarixdən İddiaçı MMC–də inzibatçı vəzifəsinə qəbul edilmişdir. İşdə olan xx.xx.2023-cü il tarixli “X2 haqqında” müqavilənin surətinə əsasən Cavabdeh İddiaçı MMC tərəfindən ona etibar edilmiş maddi sərvətlərin qorunub saxlanmasını tam məsuliiyyəti ilə üzərinə götürmüşdür. Müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən Cavabdeh İddiaçı MMC tərəfindən ona etibar edilmiş əmlakın maddi sərvətlərin və görüləcək işlərin tam qayğısına qalmalı; müəssisəyə heç bir səbəb üzündən ziyan vurmamalı və ziyankarlığa qarşı mübarizə aparmalı; işəgötürənə öhdəsində olan maddi sərvətlərin təhlükəsizliyi haqqında məlumat verməli və lazım gəldikdə qorxulu vəziyyətin dəqiq hesabatını aparmalı, müəyyən edilmiş qaydada hesabat tərtib edib rəhbərliyə təqdim etməli; cinayət, yaxud vergi qanunvericiliyi ilə cəza verilməsinə səbəb olan və işəgötürənə mənəvi ziyan vurma hallarına yol verilməməlidir. Müqavilənin 2.2-ci bəndinə əsasən Cavabdeh qəbul edilmiş qaydalar əsasında invertarizasiyanı həyata keçirməsini İddiaçı MMC-dən tələb etməlidir. Müqavilənin 3.3-cü bəndinə əsasən işçinin işəgötürənə vurduğu zərərin məbləği barədə Akt tərtib edilir və işçi həmin aktla tanış edilir. Müqavilənin 3.5-ci bəndinə əsasən maddi məsul şəxs təqsirli hərəkətləri (qəsdi və ya ehtiyatsızlığı) səbəbindən İddiaçı MMC-yə dəymiş maddi zərərin əvəzini ödəməlidir. İşdə olan İddiaçı MMC üzrə verilmiş xx.xx.2023-c2 il tarixli 37 saylı əmrdən çıxarışa əsasən Cavabdeh İddiaçı MMC–də inzibatçı vəzifəsinə keçirilmişdir. İşdə olan İddiaçı MMC üzrə verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 86-x saylı əmrdən çıxarışa əsasən Cavabdeh ilə bağlanmış əmək müqaviləsinə AR ƏM-nin 68.2-ci maddəsinin ikinci hissəsinin “b” bəndinə əsasən (əmək müqailəsinin müddətinin qurtarması) xitam verilmişdir. İşdə olan İddiaçı MMC üzrə verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 644 nömrəli əmrə əsasən yaradılmış daimi fəaliyyətdə olan inventarizasiya komissiyasın tərkibində xx.xx.2023-cü il tarixli əmrlə yaradılmış işçi qrupu tərəfindən tərtib edilmiş İnventarizasiya siyahısının surətinə əsasən İddiaçı MMC-nin Oğuz rayonu, Ezizbeyov küçəsi 7-də fəaliyyət göstərən “Oba-Oguz 1” (899) mağazası həmin tarixdə naturada yoxlanılaraq cəmi 3683.81 manat dəyərində müxtəlif adda mal qalığı ilə təhvil alınmışdır. İşdə olan İddiaçı MMC tərəfindən verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli arayışda göstərilmişdir ki, xx.xx.2023-cü il tarixdə aparılmış yoxlama nəticəsində İddiaçı MMC-nin Oğuz rayonu, Ezizbeyov küçəsi 7-də fəaliyyət göstərən “Oba-Oguz 1” (899) mağazasında 3683.81 manat məbləğində əskikgəlmə aşkar edilmiş və satış dövriyyəsinin qarşıladığı müvafiq güzəştlər tətbiq edildikdən sonra Cavabdeh İddiaçı MMC-ə olan ümumi borcu 3106.01 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. AR MPM-nin 76.1-ci maddəsinə əsasən tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyəti olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən bu Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab edilir. Həmin Məcəllənin 76.2-ci maddəsinə əsasən bu məlumatlar yazılı və maddi sübutlarla, ekspertlərin rəyləri ilə, yerində müayinə keçirməklə, səs və video yazıları ilə, şahidlərin ifadələri ilə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatları ilə müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 106.1-ci maddəsinə əsasən işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yanaşı yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. Məhkəmədə tədqiq olunmuş sübutlara əsasən müəyyən edilmişdir ki, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixdə İddiaçı MMC–də inzibatçı vəzifəsinə qəbul edilərək Cəmiyyətə məxsus Oğuz rayonu, Ezizbeyov küçəsi 7-də fəaliyyət göstərən “Oba-Oguz 1” (899) mağazasında tam maddi məsul şəxs qismində işləmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixdə həmin ticarət məntəqəsində aparılmış inventarizasiya nəticəində cəmi 3683.81 manat məbləğində əskikgəlmə aşkar edilmiş, Cavabdeh mal qalığını təhvil verməkdən imtina etmişdir. İddiaçı MMC-də daimi fəaliyyət göstərən təftiş komissiyası tərəfindən inventarizasiya nəticələrinə dair yekun Aktın göstəricilərinə əsasən və satış dövriyyəsinin qarşıladığı müvafiq güzəştlər tətbiq edildikdən sonra Cavabdeh cəmiyyətə olan ümumi borcu 3106.01 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. AR Əmək Məcəlləsinin 199-cu maddəsinin “a” bəndinə əsasən saxlanmaq və başqa məqsədlər üçün işçiyə verilmiş əmlakın və digər sərvətlərin salamatlığını təmin etməməyə görə əmək müqaviləsi bağlanarkən, habelə əmək münasibətləri prosesində əmək funksiyasının xarakteri ilə əlaqədar olaraq işçinin öz üzərinə X2 götürməsi haqqında işəgötürənlə yazılı müqavilə bağlandıqda işçi qanunazidd hərəkətləri ilə vurduğu ziyana görə tam həcmdə maddi məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 200-cü maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən istər bilavasitə əmək müqaviləsi bağlanarkən, istərsə də əmək münasibətləri prosesində işəgötürən etibar edərək verdiyi əmlakın, maddi və ya digər sərvətlərin saxlanması, emalı, satışı, daşınması, istifadəsi və başqa əməliyyatların aparılması ilə bilavasitə əlaqədar işlər görən və ya xidmətlər göstərən 18 yaşına çatmış işçilərlə onların X2 daşıması barədə yazılı müqavilə bağlaya bilər. Həmin Məcəllənin 202-ci maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən işəgötürənə dəymiş ziyanın mələği faktik itkilər üzrə müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 203-cü maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən işəgötürən ona vurulan ziyanın ödənilməsini təmin etmək qərarına gəlməmişdən əvvəl işçinin yazılı izahatını alır, onun əməlinin qanunauyğunluğunu, dəymiş ziyanla işçinin hərəkətləri (hərəkətsizliyi) arasındakı səbəbli əlaqəni, habelə dəymiş ziyanın həqiqi miqdarını araşdırır. Həmin Məcəllənin 203-cü maddəsinin 2-ci bəndinə əsasən araşdırmaların (yoxlamanın) gedişində işçinin yoxlama sənədləri ilə tanış olmaq, əlavə izahat vermək (etiraz etmək) hüququ vardır. İşəgötürən işçini yoxlamanın nəticələri ilə tanış etməlidir. Həmin Məcəllənin 205-ci maddəsinin 2-ci bəndinə əsasən əgər ziyan işçi tərəfindən X2 daşıdığı hallarda vurulmuşdursa, onun məbləği isə işçinin orta aylıq əmək haqqından çoxdursa və işçi onu könüllü olaraq ödəməkdən imtina edirsə, onda işəgötürənin müraciəti əsasında həmin ziyan məhkəmə qaydasında ödənilə bilər. Məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-yə məxsus olan Oğuz rayonu, Ezizbeyov küçəsi 7-də fəaliyyət göstərən “Oba-Oguz 1” (899) mağazasında tam maddi məsul şəxs kimi işlədiyi müddətdə (xx.xx.2023-xx.xx.2023) ona işəgötürən tərəfindən etibar edilərək verilmiş malların saxlanması, satışı və müəyyən edilmiş satış pulunun cəmiyyətə ödənilməsi ilə bağlı öhdəliklərini tam şəkildə yerinə yetirməyərək cəmiyyətə cəmi 3106.01 manat məbləğində maddi zərər vurmuşdur. Zərərin mümkünlüyü və ödənilmə qaydası tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli “X2 haqqında” müqavildə nəzərdə tutulduğuna görə Cavabdeh zərərvurmaya səbəb olan hərəkətləri cinayət tərkibi yaratmır. Ona görə də, ”Oba Market” MMC-yə vurulmuş 3106.01 (üç min bir yüz altı manat bir qəpik) manat məbləğində maddi zərər Cavabdeh tutularaq ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 227, 357 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq Q Ə T E T D İ: İddia tələbi təmin olunsun. Cavabdeh 3106.01 (üç min bir yüz altı manat bir qəpik) manat əsas borc, 60 (altmış) manat mediyasiya ödənişi tutulub İddiaçı MMC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən 1 (bir) ay müddətində Qəbələ Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Ülvi Qənbərov.